18 Eylül 2026

Mirasta Altın, Pırlanta ve Mücevher 2026: Veraset ve İntikal Vergisi, Kiralık Kasa Açılışı (VİVK m.23), Ziynet Eşyası Zat Eşyası Sayılır mı, Ölüm Günü Değeri, Eşin Takıları, Tarhiyat ve Dava

Mirasta altın, pırlanta ve mücevher, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında terekenin bir parçasıdır ve mirasçılar bu değerleri beyannamede göstermek zorundadır. Kanunun 4/a maddesi ev eşyası ile murise ait zat eşyasını ve aile hatırası olarak saklanan tablo, kılıç, madalya gibi eşyayı vergiden istisna tutar; ancak 1 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Genel Tebliği zat eşyasını elbise, çamaşır, şapka, palto ve saat gibi giyime ve şahsa ilişkin eşya olarak açıklamış ve İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 24.12.2014 tarihli özelgesinde ziynet eşyasının zat eşyası kapsamında değerlendirilemeyeceği, kiralık kasadan çıkan ziynet eşyasının matraha dahil edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kanunun 23. maddesine göre bankalar, kiralık kasa sahibinin ölümü hâlinde vergi dairesinin yetkili memuru hazır bulunmadıkça kasanın açılmasına ve bu memur huzurunda tespit yapılmadıkça içindekilerin mirasçılara verilmesine izin veremez; bu nedenle kasadaki altın vergi idaresinin bilgisine girer. 2026 yılında evlatlıklar dahil füru ve eşten her birine isabet eden miras hissesinin 2.907.136 TL’si, füru yoksa eşe isabet eden hissenin 5.817.845 TL’si istisnadır; beyanname Türkiye’de gerçekleşen ölümlerde ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde verilir, vergi üç yılda altı eşit taksitte ödenir. Değerleme günü ölüm tarihidir. Uygulamada en sık uyuşmazlık, eşe ait düğün takılarının murisin terekesine dahil edilmesi ile kullanılmış mücevherin yeni ürün satış fiyatı üzerinden değerlenmesidir. Bu rehber, altın ve mücevherin beyanını, değerlemesini, kasa açılışını, istisnaları ve tarhiyata karşı dava yolunu mevzuat ve Gelir İdaresi görüşleriyle anlatır.

Mirasta kalan altın, pırlanta veya kiralık kasadaki mücevher için veraset ve intikal vergisi beyanı ya da tarhiyatıyla mı karşı karşıyasınız?

Kiralık kasa açılışında tespit tutanağının doğru düzenlenmesi, eşe ait ziynetlerin terekeden ayrılması, altın ve mücevherin ölüm günü değerinin belgelenmesi, beyanname hazırlığı, ikmalen tarhiyata karşı uzlaşma, indirim ve vergi mahkemesinde dava süreçlerinde Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
Kısa cevap: Miras kalan altın, pırlanta ve mücevher veraset ve intikal vergisine tabidir; ziynet eşyası vergiden istisna “zat eşyası” sayılmaz (İstanbul VDB özelgesi, 2014). Kiralık kasa, vergi dairesi memuru olmadan açılamaz (VİVK m.23). 2026’da çocuklar ve eşten her birinin payının 2.907.136 TL’si istisnadır. Beyanname ölümden itibaren 4 ay içinde verilir, vergi 3 yılda 6 taksitte ödenir. Eşin kendi düğün takıları murisin terekesine girmez. Ayrıntı için 0554 648 37 15.

Mirasta Altın ve Mücevher Neden Vergiye Tabidir?

Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1. maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle ivazsız olarak bir kişiden diğerine intikali bu vergiye tabidir. Altın, pırlanta ve mücevher bu bakımdan taşınmaz, banka mevduatı veya araç gibi terekenin bir unsurudur ve mirasçılara intikali beyannamede gösterilmelidir. Altının kiralık kasada, evde, bankadaki altın hesabında ya da bir kuyumcuda emanette bulunması bu sonucu değiştirmez; yalnızca tespit ve belgeleme usulü farklıdır.

Uygulamada mirasçıların en sık yanılgısı, ziynet eşyasının kişisel eşya olduğu düşüncesiyle beyan dışında bırakılmasıdır. Kanunun 4/a maddesi gerçekten de veraset yoluyla intikal eden ev eşyası ile murise ait zat eşyasını ve aile hatırası olarak muhafaza edilen tablo, kılıç, madalya gibi eşyayı vergiden istisna tutar. Ancak bu istisnanın altın ve mücevheri kapsamadığı, Gelir İdaresi görüşüyle açıktır. Veraset ve intikal vergisinin genel kuralları veraset ve intikal vergisi beyan ve süreler, değerleme ve taksitlendirme veraset ve intikal vergisinde değerleme rehberlerimizde anlatılmıştır.

Mirasta altın ve mücevherin vergi durumu

DeğerDurumDayanak
Kiralık kasadaki altın ve ziynetVergiye tabi, beyan edilmeliVİVK m.1, m.23; İstanbul VDB özelgesi (2014)
Evdeki altın ve mücevherVergiye tabi, beyan edilmeliVİVK m.1
Bankadaki altın hesabıVergiye tabi; banka ödeme için vergi ilişiği ararVİVK m.1, m.17
Murisin kişisel saati, giysileriZat eşyası istisnasıVİVK m.4/a; 1 Seri No.lu Tebliğ
Aile hatırası madalya, kılıç, tabloİstisnaVİVK m.4/a
Eşin kendi düğün takılarıMurisin terekesine dahil değilTMK m.220; mülkiyetin ispatı

Ziynet Eşyası “Zat Eşyası” Sayılır mı?

Bu sorunun cevabı, mirasta altın bulunan her dosyada vergi yükünü doğrudan belirler. 15.06.1959 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Genel Tebliğinin dördüncü bölümü, münhasıran veraset yoluyla intikal eden ev eşyası ile murise ait zat eşyası ve bir aile hatırası olarak muhafaza olunan tablo, kılıç, madalya gibi eşyanın istisnalar arasında olduğunu belirtmiş ve murisin zat eşyasını elbiseleri, çamaşırları, şapka, palto ve saat gibi giyime ve şahsına ilişkin eşya olarak açıklamıştır.

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı 24.12.2014 tarihli ve 97895701-160[23.2014/5.1.39-2754]-2713 sayılı özelgesinde bu açıklamaya dayanarak, ziynet eşyasının zat eşyası kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını ve murise ait kiralık kasada ziynet eşyası bulunması hâlinde bu eşyanın veraset ve intikal vergisi matrahına dahil edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Özelge kendisine verildiği mükellef için bağlayıcı olsa da idarenin genel görüşünü yansıttığından, mirasta altın ve mücevherin beyan edilmesi gerektiği kabul edilmelidir. Tebliğin zat eşyası örnekleri arasında saati açıkça sayması ise ayrı bir değerlendirmeyi gerektirir: murisin kişisel kullanımındaki saat bu örneğe girerken, yatırım amacıyla saklanan veya ziynet niteliği ağır basan değerli saatlerin durumu somut olayın özelliğine göre tartışmalıdır.

Aile hatırası istisnası tablo, kılıç ve madalya gibi eşya için öngörülmüştür; bir ziynet eşyasının kuşaktan kuşağa geçmiş olması, onu bu istisnaya sokmaz. Beyan dışında bırakılan altın ve mücevher, kiralık kasa tutanağı, banka kayıtları veya sonradan yapılan satışlar yoluyla idarenin bilgisine girdiğinde ikmalen tarhiyat ve vergi ziyaı cezası gündeme gelir.

Kiralık Kasa Açılışı: VİVK m.23

Kanunun 23. maddesine göre bankalar, nezdlerindeki kiralık kasa sahiplerinden birinin ölümü hâlinde, sulh hâkimi tarafından yapılacak tespit hariç, vergi dairesinin yetkili bir memuru hazır bulunmadıkça kasanın açılmasına ve bu memur huzurunda tespit edilmedikçe içindekilerin mirasçılar, kanuni temsilcileri veya vekilleri tarafından alınmasına izin veremez. Bu hüküm, kasadaki altın ve mücevherin miktarının resmî bir tutanakla belirlenmesi sonucunu doğurur. Tutanak, hem beyannamede gösterilecek değerlerin dayanağı hem de ileride doğabilecek bir ikmalen tarhiyatın başlangıç noktasıdır.

Kasa açılışında mirasçıların dikkat etmesi gereken hususlar bellidir. Tutanağa her parçanın cinsi, gramı, ayarı ve varsa taşların nitelik ve sertifika bilgileri ayrı ayrı yazdırılmalıdır; “bir miktar altın” gibi toplu ifadeler hem vergi hem mirasçılar arasındaki paylaşım bakımından sorun doğurur. Kasa murisle eşi veya başka bir kişi adına müşterek kiralanmışsa bu husus tutanağa geçirilmeli, eşe veya diğer kiracıya ait olduğu ileri sürülen eşya ayrıca belirtilmelidir. Kasadaki altının miras hukukundaki ispatı ve mirasçılar arasındaki paylaşımı terekede altın, ziynet ve kiralık kasa, bankanın kasa sorumluluğu ise kiralık kasa rehberlerimizde anlatılmıştır.

Kiralık kasa açılışında kontrol listesi

AdımYapılacakNeden
BaşvuruMirasçılık belgesiyle bankaya ve vergi dairesine başvuruVİVK m.23: memur olmadan açılamaz
TespitHer parçanın cinsi, gramı, ayarı, taş bilgisiBeyan ve değerleme dayanağı
Müşterek kasaDiğer kiracının ve eşin iddialarını tutanağa yazdırmaTerekeye dahil olmayan eşyanın ayrılması
Fotoğraf ve listeTutanak ekine fotoğraf ve parça listesiDeğerleme ve ispat
Tutanak örneğiİmzalı örneği almaBeyanname ve olası dava için

Değerleme: Ölüm Günündeki Değer

Kanunun 10. maddesine göre veraset ve intikal vergisinin matrahı, intikal eden malların Vergi Usul Kanununa göre bulunan değerleridir; Kanunda ayrıca belirtilmeyen mallar Vergi Usul Kanununun servetlerin değerlemesine ilişkin hükümlerine göre değerlenir. 11. maddeye göre değerleme günü, miras yoluyla intikallerde mirasın açıldığı gün, yani ölüm tarihidir. Ölümden sonra altın fiyatında meydana gelen artış veya azalış matrahı etkilemez. Mükellef beyannamesinde değerleri kendisi gösterir; idare beyan edilen değerler üzerinden vergiyi tarh eder ve Vergi Usul Kanununa göre bulunacak değerlere göre ikmal eder.

Altında değerleme, parçanın niteliğine göre yapılmalıdır. Külçe ve gram altında ölüm günündeki piyasa değeri esas alınır. Kullanılmış ziynet eşyasında ise piyasadaki gerçek değer, yeni ürünün mağaza satış fiyatı değil, ölüm günündeki altın fiyatı ve ürünün ayarı üzerinden bulunan has değer ile ikinci el piyasadaki alım değeridir; işçilik bedeli, kullanılmış ziynetin satışında çoğu zaman karşılık bulmaz. Pırlanta ve değerli taşlı mücevherde ise sertifika ve bağımsız ekspertiz raporu esas alınmalıdır. Uygulamada en sık rastlanan hata, idarenin kullanılmış bileziği yeni ürün satış fiyatı üzerinden değerlemesi ya da mirasçıların beyanda hiçbir değerleme belgesi sunmamasıdır. Ayar ve has karşılığının belgelenmesi standart dışı altın ve ayar evi raporu, kıymetli taşların nitelendirilmesi pırlanta ve değerli taşlı mücevher rehberlerimizde anlatılmıştır.

Değerleme ölçüleri (varsayımsal örnek, ölüm günü gram fiyatı 5.500 TL)

ParçaDeğerleme esasıDeğer
100 g 24 ayar külçe100 × 0,995 × 5.500547.250 TL
20 adet 22 ayar bilezik, 400 g400 × 0,916 × 5.500 (has değer)2.015.200 TL
Aynı bileziklerin yeni ürün satış fiyatıİşçilik ve kâr dahilEsas alınmamalı
Pırlantalı yüzükSertifika ve bağımsız ekspertizRapora göre
Cumhuriyet altını, 50 adetÖlüm günü piyasa alış değeriPiyasa verisine göre
Değerleme belgesini beyannameden önce hazırlayın: ölüm günü için Borsa İstanbul veya bankaların altın alış fiyatını gösteren döküm, kasa tutanağındaki her parça için ayar ve gram bilgisi ve pırlantalı ürünler için bağımsız ekspertiz raporu. Beyannamede değerin nasıl hesaplandığını gösteren kısa bir tablo eklemek, idarenin kendi değerlemesiyle ikmalen tarhiyat yapma ihtimalini azaltır.

İstisnalar ve 2026 Tutarları

31.12.2025 tarihli Resmî Gazete’nin 5. mükerrer sayısında yayımlanan 57 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliğiyle 2026 yılında uygulanacak istisna tutarları ve vergi tarifesinin matrah dilimleri, yeniden değerleme oranında artırılarak ilan edilmiştir. Buna göre veraset yoluyla intikallerde evlatlıklar dahil füru ve eşten her birine isabet eden miras hissesinin 2.907.136 TL’si, füru bulunmaması hâlinde eşe isabet eden miras hissesinin 5.817.845 TL’si vergiden istisnadır. İvazsız intikallerde istisna tutarı 66.935 TL’dir. İstisna, her mirasçının kendi payına ayrı ayrı uygulanır; miras paylaşımı ve payların doğru gösterilmesi bu nedenle vergi yükünü doğrudan etkiler. Hesaplama örnekleri veraset ve intikal vergisi hesaplama rehberimizde yer almaktadır.

Kanunun 4/c maddesi, örf ve adete göre verilmesi mutat bulunan hediye, cihaz, yüzgörümlüğü ve drahomaları, gayrimenkuller hariç olmak üzere istisna tutar. Düğünde, nişanda ve doğum gibi vesilelerle takılan altınlar bu kapsamdadır. Bu istisna, sağlığında yapılan ivazsız intikallerle ilgilidir; ölüm hâlinde ise murise ait altının intikali genel kurallara tabidir. Sağlığında ana, baba, eş ve çocuklardan yapılan ivazsız intikallerde vergi, Kanunun 16. maddesi uyarınca ivazsız intikaller tarifesindeki oranların yarısı uygulanarak hesaplanır. Örf ve adet sınırını aşan yüksek tutarlı altın bağışları ise istisna dışındadır. Düğün altınlarının vergi ve kambiyo boyutu altın alım satımında vergi rehberimizde anlatılmıştır.

2026 istisna tutarları (57 Seri No.lu VİVK Genel Tebliği)

İntikalİstisna tutarıDayanak
Veraset: füru ve eşten her biri2.907.136 TLVİVK m.4/b
Veraset: füru yoksa eş5.817.845 TLVİVK m.4/b
İvazsız intikal66.935 TLVİVK m.4/e
Mutat hediye, cihaz, yüzgörümlüğü (gayrimenkul hariç)Tutar sınırı yokVİVK m.4/c
Ev eşyası, zat eşyası, aile hatırasıTutar sınırı yok (ziynet hariç)VİVK m.4/a

Eşin Kendi Takıları Terekeye Girer mi?

Kiralık kasalarda ve evlerde bulunan altının önemli bir kısmı çoğu zaman sağ kalan eşe aittir. Türk Medeni Kanununun 220. maddesine göre eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya kişisel maldır; aile hukuku uygulamasında da düğünde kadına takılan ziynet eşyasının, aksine bir anlaşma bulunmadıkça kadının kişisel malı sayıldığı kabul edilmektedir. Eşe ait olan bu ziynetler, murisin terekesinin parçası değildir; bu nedenle veraset ve intikal vergisinin matrahına dahil edilmemelidir. Ancak kasa murisin adına kiralanmışsa veya ziynetler murisin eşyalarıyla birlikte saklanıyorsa, idare ilk aşamada kasadaki tüm değerleri tereke kabul edebilir.

Bu nedenle eşe ait ziynetlerin mülkiyeti, kasa açılışında tutanağa yazdırılmalı ve düğün fotoğrafları, video kayıtları, takı listeleri ve tanık beyanları gibi delillerle desteklenmelidir. VUK m.3/B uyarınca vergilendirmede gerçek mahiyet esastır ve yemin hariç her türlü delil kullanılabilir; ancak vergiyi doğuran olayla ilgisi doğal ve açık olmayan tanık beyanı tek başına yeterli görülmeyebileceğinden, yazılı ve görsel deliller öncelikli olmalıdır. Düğün takılarının kime ait olduğu düğünde takılan altınlar kimin rehberimizde anlatılmıştır.

Beyan, Süre ve Ödeme

Kanunun 9. maddesine göre beyanname, ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye’de bulunuyorsa ölüm tarihini izleyen dört ay içinde verilir; diğer hâllerde ölümün gerçekleştiği yere ve mirasçıların bulunduğu ülkeye göre dört, altı veya sekiz aylık süreler uygulanır. Veraset yoluyla intikallerde, değerler istisna tutarının altında kalsa bile beyanname verilmesi gerekir. Vergi, Kanunun 19. maddesi uyarınca tahakkuk ettiği yıldan başlayarak üç yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere altı eşit taksitte ödenir. Tarife, veraset yoluyla intikallerde artan oranlıdır ve matrah dilimleri her yıl genel tebliğle ilan edilir.

Kanunun 17. maddesi, bankalar, kasa kiralayanlar ve diğer kurumların hak sahiplerine terekeye ilişkin para ve senet verebilmek için verginin ödendiğine dair tasdikname aramasını veya kanunda gösterilen oranda tevkifat yapmasını öngörür. Bu nedenle bankadaki altın hesabının mirasçılara devri veya ödenmesi, vergi dairesinden alınan ilişiksizlik belgesine bağlıdır. Banka altın hesabının mirasçıya geçişi banka altın hesabı, miras parasının blokesi ise miras parası bloke edildi rehberlerimizde yer almaktadır.

Süre ve ödeme tablosu

İşlemSüreDayanak
Beyanname (ölüm Türkiye’de, mirasçı Türkiye’de)Ölümden itibaren 4 ayVİVK m.9
Beyanname (diğer hâller)Ölüm yeri ve mirasçının bulunduğu yere göre 4, 6 veya 8 ayVİVK m.9
Vergi ödemesi3 yılda, mayıs ve kasım, 6 eşit taksitVİVK m.19
Kiralık kasa açılışıVergi dairesi memuru huzurundaVİVK m.23
Banka ödemesiTasdikname veya tevkifatVİVK m.17

Kuyumcu İşletmesi Mirasa Kaldığında: Ticari Stok

Miras bırakan bir kuyumcuysa, dükkândaki altın ve mücevher kişisel ziynet olarak değil, ticari işletmenin bir unsuru olarak değerlendirilir. Kanunun 10. maddesi ticari işletmeler için ayrı bir değerleme ölçüsü öngörür: bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerde ticari sermaye, ölümden önceki takvim yılının bilançosuna göre öz sermaye tutarı üzerinden, mirasçıların tercihine bağlı olarak ölüm günü itibarıyla çıkarılacak bilanço üzerinden de değerlenebilir. Bu durumda stoktaki altın tek tek değil, işletmenin öz sermayesi içinde vergilendirilir; işletmenin borçları da bu hesapta dikkate alınır. Ticari işletmelerde değerleme seçeneği veraset ve intikal vergisinde değerleme rehberimizde ayrıntılı biçimde anlatılmıştır.

Kuyumcu işletmesinin mirasçılara geçmesi yalnızca veraset vergisini değil, işletmenin vergisel ve idari sürekliliğini de ilgilendirir. Mirasçılar işletmeyi sürdürecekse mükellefiyetin ve kuyum ticareti yetki belgesinin durumu ayrıca değerlendirilmelidir; işletme tasfiye edilecekse stoktaki altının satışı, fatura düzeni ve KDV yükümlülükleri çerçevesinde yapılmalıdır. Müşteri emaneti ve tamir altınları mirasçılara ait değildir; bunlar terekeden ayrılarak sahiplerine iade edilmelidir. Kuyum ticareti yetki belgesi kuyumcu yetki belgesi rehberimizde anlatılmıştır.

Paylaşım, Satış ve Kaynak İspatı

Mirasçılar altını aralarında aynen paylaşabilir veya satıp bedelini bölüşebilir. Paylaşımın yasal paylardan farklı yapılması, bir mirasçının payından fazlasını karşılıksız olarak diğerine bırakması anlamına geliyorsa, aradaki farkın ivazsız intikal olarak değerlendirilmesi riski doğabilir; bu nedenle paylaşım sözleşmesinde her mirasçının aldığı değerin dayanağı açıkça gösterilmelidir. Altının satışında ise bireylerin arızi olarak yaptığı altın satışları kural olarak gelir vergisine konu edilmez; ancak satış bedelinin bankaya yatırılması ve hızla başka hesaplara aktarılması, bankaların uyum süreçlerinde kaynak sorusuna yol açabilir.

Satış bedelinin kaynağını göstermek için veraset ilamı, veraset ve intikal vergisi beyannamesi, kasa açılış tutanağı ve kuyumcudan alınan satış belgesi birlikte saklanmalıdır. Bu belgeler, hem bankanın kaynak sorusuna hem de ileride doğabilecek bir vergi incelemesine karşı mirasçıyı korur. Altın bozdurma sonrası bloke ve kaynak ispatı altın bozdurdum param bloke edildi rehberimizde yer almaktadır.

Mirastan sonra altınla yapılan işlemler

İşlemVergi ve belge boyutuSaklanacak belge
Aynen paylaşımYasal paydan farklılık ivazsız intikal riski doğurabilirPaylaşım sözleşmesi, mirasçılık belgesi
Kuyumcuya satışBireysel arızi satış kural olarak gelir vergisine konu değilSatış belgesi, gider pusulası
Bedelin bankaya yatırılmasıKaynak sorusuBeyanname, kasa tutanağı, satış belgesi
Yurt dışına çıkarmaKambiyo kurallarıKaynak ve satın alma belgeleri
Kuyumcu işletmesinin devralınmasıMükellefiyet ve yetki belgesiBilanço, envanter, yetki belgesi

Beyan Edilmeyen Altın: İkmalen Tarhiyat ve Ceza

Beyannamede gösterilmeyen altın ve mücevher, kiralık kasa tutanağı, banka kayıtları, mirasçıların sonradan yaptığı satışlar veya MASAK bildirimleri yoluyla idarenin bilgisine girebilir. Bu durumda eksik beyan edilen değer üzerinden ikmalen tarhiyat yapılır ve VUK m.344 uyarınca vergi ziyaı cezası kesilir. İdare tarafından tespit edilmeden önce eksikliğin fark edilmesi hâlinde, VUK m.371’deki pişmanlık hükümleri çerçevesinde düzeltme beyannamesi verilmesi, ceza riskini ortadan kaldırmanın yoludur. İdarenin beyan edilen değeri düşük bularak kendi değerlemesine göre ikmalen tarhiyat yapması da ayrı bir uyuşmazlık türüdür; özellikle kullanılmış ziynetin yeni ürün fiyatıyla değerlenmesi bu tür tarhiyatların tipik nedenidir.

İkmalen tarhiyata karşı ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir; dava, İYUK m.27 uyarınca dava konusu vergi ve cezanın tahsilini durdurur. 7524 sayılı Kanundan sonra vergi aslı uzlaşma kapsamı dışındadır; vergi ziyaı cezası için uzlaşma veya VUK m.376 indirimi istenebilir. Uzlaşma ve indirim seçenekleri vergi ziyaı cezasında uzlaşma ve indirim, dava usulü vergi davası usulü rehberlerimizde anlatılmıştır. Mirasta kalan altının yurt dışına çıkarılmak istenmesi hâlinde ayrıca kambiyo kuralları gündeme gelir; bu konu yurt dışına altın çıkarmak rehberimizde yer almaktadır.

Dava Dilekçesi Örneği: Kiralık Kasadaki Altın İçin İkmalen Tarhiyat

Aşağıdaki örnek, müşterek kiralık kasadan çıkan altınların tamamının murisin terekesine dahil edilerek ve kullanılmış bilezikler yeni ürün fiyatıyla değerlenerek yapılan ikmalen tarhiyata karşı hazırlanmıştır. Olay ve talepler somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.

ANKARA NÖBETÇİ VERGİ MAHKEMESİNE

DAVACILAR: 1. Ad Soyad (T.C. …), 2. Ad Soyad (T.C. …), adres: …

VEKİLİ: Av. Ad Soyad, adres

DAVALI: … Vergi Dairesi Müdürlüğü

DAVA KONUSU: …/…/2026 tarihli ve … sayılı vergi ve ceza ihbarnameleriyle müteveffa … adına ikmalen tarh edilen … TL veraset ve intikal vergisi ile bir kat kesilen … TL vergi ziyaı cezasının kaldırılması talebidir.

TEBLİĞ TARİHİ: …/…/2026

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkillerin babası …/…/2025 tarihinde vefat etmiştir. Müteveffa ile sağ kalan eşi, müvekkillerin annesi …, … Bankası … Şubesinde müşterek kiralık kasa kullanmaktadır. Kasa, 7338 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi uyarınca vergi dairesi memuru huzurunda açılmış ve içindekiler tutanağa bağlanmıştır. Müvekkiller beyannamelerinde kasadaki 24 ayar külçe altın ile müteveffaya ait altınları beyan etmiş; annelerine ait 400 gram 22 ayar bilezik ve takıyı beyan dışında tutmuştur. İdare kasadaki altının tamamını terekeye dahil etmiş ve bilezikleri yeni ürün satış fiyatı üzerinden değerleyerek dava konusu tarhiyatı yapmıştır.

2. 2577 sayılı Kanunun 7 nci maddesi uyarınca dava süresindedir.

3. 7338 sayılı Kanunun 1 inci maddesi, veraset yoluyla intikal eden malları vergilendirir. Müvekkillerin annesine ait bilezik ve takılar murise ait olmadığından terekeye dahil değildir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 220 nci maddesine göre eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya kişisel maldır. Söz konusu ziynetlerin düğünde müvekkillerin annesine takıldığı, ekte sunulan düğün fotoğrafları, video kaydı ve takı listesiyle sabittir; kasa açılış tutanağında da bu ziynetlerin anneye ait olduğu beyanı şerh olarak yer almaktadır.

4. 213 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca vergilendirmede gerçek mahiyet esastır. Kasanın müşterek kiralanmış olması, içindeki eşyanın tamamının müteveffaya ait olduğu sonucunu doğurmaz; idare, kasa sözleşmesindeki müşterekliği ve tutanaktaki şerhi değerlendirmeden tüm değerleri tereke kabul etmiştir.

5. 7338 sayılı Kanunun 10 uncu ve 11 inci maddeleri uyarınca matrah, intikal eden malların ölüm günündeki Vergi Usul Kanununa göre bulunan değeridir. Kullanılmış bir bileziğin ölüm günündeki gerçek değeri, yeni ürünün işçilik ve kâr dahil mağaza satış fiyatı değil, altın fiyatı ve ayar üzerinden bulunan has değer ile ikinci el alım değeridir. İdarenin esas aldığı değer, müvekkillerin elde edebileceği değerin çok üzerindedir. Ekte sunulan kuyumcu ve ayar evi değerleme raporları ile ölüm günü altın fiyatı dökümü bu hususu göstermektedir.

6. 213 sayılı Kanunun 344 üncü maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası, verginin eksik tahakkukunu gerektirir. Müvekkiller kasayı Kanunun öngördüğü usulle açtırmış ve müteveffaya ait altınları eksiksiz beyan etmiştir; ortada gizlenmiş bir değer bulunmamaktadır.

7. 2577 sayılı Kanunun 20 nci ve 31 inci maddeleri ile 6100 sayılı Kanunun 266 ncı maddesi uyarınca, ziynetlerin ölüm günündeki değerinin tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmektedir.

HUKUKİ SEBEPLER

7338 sayılı VİVK m.1, 4, 10, 11, 23; 4721 sayılı TMK m.220; 213 sayılı VUK m.3, 344; 2577 sayılı İYUK m.7, 20, 27, 31; 6100 sayılı HMK m.266 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER

İhbarnameler, beyannameler, kasa kira sözleşmesi, kasa açılış tutanağı, düğün fotoğrafları ve video kaydı, takı listesi, değerleme raporları, ölüm günü altın fiyatı dökümü, tanık ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle dava konusu ikmalen tarhiyat ile vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına, olmadığı takdirde matrahın ölüm günündeki gerçek değer üzerinden yeniden belirlenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

Tarih, vekil ad soyad, imza

Ekler: Vekâletname, ihbarnameler, mirasçılık belgesi, kasa sözleşmesi ve tutanağı, fotoğraf ve video, değerleme raporları

Mirasçılar İçin Kontrol Listesi

Mirasta altın ve mücevher: adım adım

AdımYapılacakDayanak
Mirasçılık belgesiNoter veya sulh hukuk mahkemesindenTMK m.598
KasaVergi dairesi memuru huzurunda açılış ve ayrıntılı tutanakVİVK m.23
AyrımEşe ait ziynetleri ve üçüncü kişi emanetlerini ayırTMK m.220; VUK m.3/B
DeğerlemeÖlüm günü fiyatı, ayar, has değer; taşlar için ekspertizVİVK m.10, 11
BeyanÖlümden itibaren 4 ay içinde, istisna altında kalsa daVİVK m.9
Ödeme3 yılda 6 taksit; banka ödemeleri için ilişiksizlikVİVK m.17, 19
Eksik beyanTespitten önce pişmanlıkla düzeltmeVUK m.371
Tarhiyat30 gün içinde dava, ceza için uzlaşma veya indirimİYUK m.7; VUK ek m.1, m.376

Sektörün vergi ve gümrük uyuşmazlıklarının genel çerçevesi altın ve kuyum sektöründe gümrük ve vergi davaları rehberimizde yer almaktadır. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

🧭 Bu yazı Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi’nin parçasıdır

Bloke ve MASAK, kaçakçılık ve elkoyma, ithalat-ihracat, Borsa İstanbul, kuyumcuda vergi, tüketici ve dolandırıcılık rehberlerinin tamamı, eşik ve süre tablosuyla: Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi

Sıkça Sorulan Sorular

Miras kalan altın için veraset vergisi ödenir mi?

Evet. Altın, pırlanta ve mücevher terekenin parçasıdır ve VİVK m.1 uyarınca veraset ve intikal vergisine tabidir; beyannamede gösterilmeleri gerekir. Kişi başı istisna tutarını aşmayan paylar için vergi çıkmaz, ancak beyan yine zorunludur.

Ziynet eşyası zat eşyası istisnasına girer mi?

Hayır. 1 Seri No.lu VİVK Genel Tebliği zat eşyasını elbise, çamaşır, şapka, palto ve saat gibi eşya olarak açıklamış; İstanbul VDB’nin 24.12.2014 tarihli özelgesinde ziynet eşyasının zat eşyası sayılamayacağı ve matraha dahil edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Kiralık kasa vergi dairesi olmadan açılabilir mi?

Hayır. VİVK m.23 uyarınca bankalar, kasa sahibinin ölümü hâlinde vergi dairesinin yetkili memuru hazır bulunmadıkça kasanın açılmasına ve memur huzurunda tespit yapılmadıkça içindekilerin alınmasına izin veremez; sulh hâkiminin tespiti bunun istisnasıdır.

2026’da veraset vergisi istisnası ne kadar?

57 Seri No.lu VİVK Genel Tebliğine göre füru ve eşten her birine isabet eden miras hissesinin 2.907.136 TL’si, füru yoksa eşin hissesinin 5.817.845 TL’si istisnadır. İvazsız intikallerde istisna 66.935 TL’dir.

Miras kalan altın nasıl değerlenir?

Ölüm günündeki değeriyle (VİVK m.10, 11). Külçe ve gram altında piyasa değeri, kullanılmış ziynette ayar üzerinden has değer ve ikinci el alım değeri, pırlantalı mücevherde sertifika ve bağımsız ekspertiz esas alınmalıdır.

Annemin düğün takıları babamın mirasına dahil mi?

Hayır. TMK m.220 uyarınca eşlerden birinin kişisel kullanımına yarayan eşya kişisel maldır ve düğünde kadına takılan ziynetler aksine anlaşma yoksa kadının kişisel malı sayılır. Bu ziynetler murisin terekesine dahil edilmemelidir; mülkiyet fotoğraf, video ve listelerle ispatlanmalıdır.

Veraset beyannamesi ne zaman verilir?

Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye’deyse ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde; diğer hâllerde ölüm yeri ve mirasçıların bulunduğu ülkeye göre dört, altı veya sekiz ay içinde (VİVK m.9).

Veraset vergisi taksitle ödenebilir mi?

Evet. VİVK m.19 uyarınca vergi üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere altı eşit taksitte ödenir.

Düğünde takılan altın için vergi var mı?

Örf ve adete göre verilmesi mutat hediye, cihaz ve yüzgörümlüğü VİVK m.4/c uyarınca gayrimenkuller hariç istisnadır; düğün, nişan ve doğum vesilesiyle takılan altınlar bu kapsamdadır.

Anne babadan sağlığında altın bağışında vergi ne kadar?

İvazsız intikal istisnası 2026’da 66.935 TL’dir. Ana, baba, eş ve çocuklardan yapılan ivazsız intikallerde VİVK m.16 uyarınca ivazsız intikal tarifesindeki oranların yarısı uygulanır. Mutat hediye niteliğindeki altınlar ise istisnadır.

Beyan etmediğim altın sonradan ortaya çıkarsa ne olur?

İkmalen tarhiyat yapılır ve VUK m.344 uyarınca vergi ziyaı cezası kesilir. İdare tespit etmeden önce VUK m.371 pişmanlık hükümleriyle düzeltme beyannamesi verilmesi ceza riskini ortadan kaldırır.

Bankadaki altın hesabı mirasçıya nasıl geçer?

VİVK m.17 uyarınca banka, verginin ödendiğine dair tasdikname veya ilişiksizlik belgesi arar ya da kanundaki oranda tevkifat yapar; hesap mirasçılık belgesi ve vergi ilişiği belgesiyle devredilir.

Kuyumcu babamın dükkânındaki altınlar nasıl değerlenir?

Ticari işletmenin unsuru olarak değerlendirilir. VİVK m.10 uyarınca bilanço esasına göre defter tutan işletmelerde ticari sermaye, ölümden önceki yılın bilançosuna göre öz sermaye üzerinden, tercih edilirse ölüm günü bilançosu üzerinden değerlenir; stok tek tek değil öz sermaye içinde vergilendirilir.

Mirastaki altını kardeşler arasında farklı paylaşırsak vergi çıkar mı?

Paylaşımın yasal paylardan farklı yapılması ve bir mirasçının payından fazlasını karşılıksız bırakması, farkın ivazsız intikal olarak değerlendirilmesi riskini doğurabilir. Paylaşım sözleşmesinde değerlerin dayanağı açıkça gösterilmelidir.

Veraset vergisi tarhiyatına dava açılabilir mi?

Evet. İhbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir; dava tahsili durdurur. Vergi aslı için uzlaşma yoktur, ceza için uzlaşma veya indirim istenebilir. Somut dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?

Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik Vergi Hukuku alanındadır.

Vergi Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk