Vergi Davası Usulü 2026: Dava Açma Süreleri, Yürütmenin Durdurulması, İhtirazi Kayıt, İstinaf ve Temyiz (İYUK)

Vergi uyuşmazlıklarında en çok hak kaybı, esasa ilişkin hatalardan değil süre kaçırmaktan doğar: ihbarnameye otuz gün, ödeme emrine on beş gün, ihtiyati hacze yedi gün. Hangi işleme kaç günde dava açılacağı, hangi mahkemenin görevli olduğu ve kanun yollarının nasıl işlediği bu rehberin konusudur. Anlatım 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’na dayanır. Ankara’daki dosyanız için bize 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

Hangi işleme kaç gün? (İYUK m.7)

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi, dava açma süresini özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay’da ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gün olarak belirler. Ancak vergi hukukunda birçok işlem için özel kanunlarda daha kısa süreler öngörülmüştür; bu nedenle her işlem için ayrı bakılması gerekir.

Sürelerin hesabında 8. madde esas alınır: süre, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar; tatil günleri süreye dâhildir ancak sürenin son günü tatile rastlarsa süre, tatili izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Ayrıca adli tatil düzenlemesi vergi yargısında da uygulanır ve bu dönemde biten süreler kanunda öngörülen tarihe kadar uzar.

Uzlaşma ve dava süresinin ilişkisi

Vergi uyuşmazlıklarında dava yolu tek seçenek değildir; uzlaşma ve ceza indirimi de mümkündür. Ancak bu yolların dava süresiyle ilişkisi dikkatle yönetilmelidir. Vergi Usul Kanunu, uzlaşma talebinde bulunulması hâlinde dava açma süresinin duracağını ve uzlaşmanın vaki olmaması ya da temin edilememesi hâlinde kalan sürenin işlemeye devam edeceğini öngörür; kalan sürenin kanunda öngörülen asgari süreden az olması hâlinde süre bu asgari süreye tamamlanır.

Bu düzenlemenin pratik değeri büyüktür: uzlaşma talebinde bulunan mükellef, uzlaşma sağlanamazsa dava hakkını kaybetmez. Buna karşılık uzlaşma sağlandığında, uzlaşılan vergi ve cezalar hakkında dava açılamaz; uzlaşma, dava yolunu kapatan bir işlemdir. Ceza indiriminden yararlanma talebi de benzer sonuç doğurur. Bu nedenle karar verilmeden önce, dosyadaki ispat imkânları ile uzlaşmada beklenen indirim birlikte değerlendirilmelidir. Uzlaşma ve indirim seçeneklerini vergi ziyaı cezasında uzlaşma ve indirim yazımızda ele aldık.

Yürütmenin durdurulması ve tahsilat (m.27)

Kanun’un 27. maddesi, vergi mahkemelerinde vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılmasının, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durduracağını düzenler. Bu, vergi yargısına özgü önemli bir güvencedir: ihbarnameye karşı dava açıldığında ayrıca yürütmenin durdurulması istenmesine gerek kalmadan tahsilat durur.

Ancak bu kuralın istisnaları vardır. İhtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemler ile tahsilat işlemlerinden doğan davalarda tahsilat kendiliğinden durmaz. Ödeme emri, haciz ve satış gibi tahsilat aşamasındaki işlemlere karşı açılan davalarda, yürütmenin durdurulması talebinin ayrıca ileri sürülmesi ve şartlarının gösterilmesi gerekir: idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması. Bu iki şart birlikte aranır ve dilekçede somut biçimde açıklanmalıdır.

İhtirazi kayıtla beyan: beyan edip dava açmak

Mükellefin kendi beyanı üzerine tahakkuk eden vergiye karşı kural olarak dava açılamaz; çünkü beyan, mükellefin kendi iradesiyle yaptığı bir bildirimdir. Bu kuralın istisnası ihtirazi kayıttır: mükellef, beyannamesini verirken tartışmalı gördüğü kısmı ihtirazi kayıtla beyan eder ve tahakkuk fişinin düzenlenmesinin ardından bu kısma karşı dava açar. Böylece hem beyan yükümlülüğü yerine getirilmiş hem uyuşmazlık yargıya taşınmış olur.

İhtirazi kaydın işlevi özellikle şu hâllerde ortaya çıkar: bir istisnanın uygulanıp uygulanmayacağının tartışmalı olması, idarenin görüşüne göre beyan edilmesi gereken ancak mükellefin vergiye tabi olmadığını düşündüğü bir gelirin bulunması ya da bir giderin indirilip indirilemeyeceği konusunda görüş ayrılığı olması. Kaydın, beyannamenin verilmesi sırasında ve açıkça konulması gerekir; sonradan ileri sürülmesi mümkün değildir. Kayıt konulmadan verilen beyanname üzerine tahakkuk eden vergiye karşı ancak vergi hatası bulunması hâlinde düzeltme ve şikâyet yoluna gidilebilir. İhtirazi kayıtla verilen beyanname üzerine açılan davalarda tahsilatın kendiliğinden durmadığı, bu nedenle yürütmenin durdurulmasının ayrıca istenmesi gerektiği unutulmamalıdır. İhtirazi kaydın vergi, iş hukuku ve icradaki işlevini ihtirazi kayıt nedir yazımızda ele aldık.

Düzeltme ve şikâyet yolu: süre kaçtıysa

Dava süresinin kaçırılması her zaman hakkın kaybı anlamına gelmez. Vergi Usul Kanunu, vergi hatası bulunan hâllerde düzeltme yolunu açar: hesap hataları ile vergilendirme hataları, zamanaşımı süresi içinde düzeltilebilir. Hesap hataları matrah, vergi miktarı ve mükerrer vergilendirme hatalarını; vergilendirme hataları ise mükellefin şahsında, mükellefiyette, mevzuda ve vergilendirme veya muafiyet döneminde yapılan hataları kapsar.

Süreç iki aşamalıdır: önce vergi dairesine düzeltme talebiyle başvurulur; talep reddedilirse ya da cevap verilmezse, kanunda öngörülen makama şikâyet yoluyla başvurulur. Şikâyetin de reddi hâlinde dava yolu açılır. Bu mekanizmanın değeri, dava süresi geçmiş olsa dahi zamanaşımı süresi içinde hakkın aranabilmesidir. Ancak sınırı da vardır: düzeltme yolu yalnızca açık ve tartışmasız hatalar için işler; hukuki yorum farkına dayanan uyuşmazlıklar bu kapsamda değildir. Örneğin aynı verginin iki kez tahakkuk ettirilmesi tipik bir düzeltme konusuyken, bir giderin indirilip indirilemeyeceği tartışması yorum farkıdır ve düzeltme yoluyla çözülemez. Bu ayrımın doğru yapılması, boşuna zaman kaybını önler. Düzeltme ve şikâyet usulünü vergi hatası ve düzeltme yazımızda ayrıntılı anlattık.

Dilekçe, görev ve yetki

Vergi davası dilekçesinde bulunması gereken unsurlar 3. maddede sayılmıştır: tarafların ad ve adresleri, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı deliller, davaya konu işlemin tebliğ tarihi ve sonuç talebi. Vergi davalarında ayrıca uyuşmazlık konusu verginin türü, yılı, miktarı ve ihbarnamenin tarih ve numarasının gösterilmesi gerekir. Bu unsurların eksikliği dilekçe reddine yol açar ve süre bakımından risk doğurur.

Görevli mahkeme vergi mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise 37. maddede düzenlenmiştir: uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren ya da tahsil eden dairenin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesi yetkilidir. Ayrıca dava açarken harç ve posta giderinin yatırılması gerekir; eksik harç bildirimi üzerine verilen sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Bu nedenle dilekçe verildikten sonra tebligatların takip edilmesi ve verilen sürelerin kaçırılmaması gerekir.

Yargılama usulü: duruşma, bilirkişi ve deliller

Vergi yargısında yargılama kural olarak dosya üzerinden yürür; taraflar dilekçe ve savunmalarını yazılı olarak sunar. Kanunda öngörülen parasal sınırı aşan davalarda taraflardan birinin talebi üzerine duruşma yapılır. Duruşma talebi, dava dilekçesinde ya da savunmaya cevap dilekçesinde açıkça belirtilmelidir; sonradan yapılan talepler dikkate alınmayabilir. Duruşmada taraflar iddialarını sözlü olarak açıklar, ancak yeni delil sunulması usule tabidir.

Dilekçe teatisi belirli bir düzen izler: dava dilekçesi idareye tebliğ edilir, idare savunma verir, davacı savunmaya cevap verir ve idare ikinci savunmasını sunar. Bu aşamaların her birinde kanunda öngörülen süreler işler ve süresinde verilmeyen dilekçeler dikkate alınmaz. Teknik değerlendirme gerektiren dosyalarda bilirkişi incelemesi yaptırılır; vergi davalarında bilirkişi çoğu zaman muhasebe ve mali müşavirlik alanından seçilir. Bilirkişi raporuna karşı itiraz hakkı vardır ve itirazın somut, hesap ve mevzuat dayanaklarını gösterir biçimde yapılması gerekir; soyut itirazlar sonuç doğurmaz. Deliller bakımından vergi yargısında re’sen araştırma ilkesi geçerlidir: mahkeme, tarafların ileri sürdükleriyle bağlı kalmaksızın gerekli gördüğü belgeleri idareden isteyebilir. Bu nedenle dava dilekçesinde, idarede bulunan ve dosyaya sunulamayan belgelerin celbinin ayrıca talep edilmesi yerinde olur.

İstinaf ve temyiz (m.45-46)

Vergi mahkemesi kararına karşı ilk kanun yolu istinaftır. Kanun’un 45. maddesi, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabileceğini düzenler. İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren otuz gündür. Kanunda öngörülen parasal sınırın altındaki davalara ilişkin kararlar kesindir ve istinaf yolu kapalıdır.

Bölge idare mahkemesi kararlarına karşı temyiz yolu ise sınırlıdır: 46. madde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddede sayılan davalar hakkında verdiği kararların temyiz edilebileceğini düzenler. Temyiz süresi de kararın tebliğinden itibaren otuz gündür. Vergi uyuşmazlıklarında hangi kararların temyize tabi olduğu, davanın konusuna ve parasal sınıra göre belirlenir; bu nedenle karar tebliğ alındığında öncelikle kanun yolu ve süresinin kararın altında nasıl gösterildiği kontrol edilmelidir. Temyiz dilekçesinin düzenini idari yargıda temyiz dilekçesi örneği yazımızda ele aldık.

Vergi davası ile ceza yargılamasının ilişkisi

Sahte belge kullanma ya da düzenleme gibi iddialarda iki süreç paralel yürür: vergi mahkemesinde açılan iptal davası ve ceza mahkemesinde görülen kaçakçılık yargılaması. Bu iki sürecin birbirini nasıl etkileyeceği, uygulamada sık sorulan bir konudur. Kural olarak her iki yargı kolu kendi usulüne göre karar verir; vergi mahkemesi işlemin hukuka uygunluğunu, ceza mahkemesi ise suçun unsurlarının oluşup oluşmadığını inceler.

Buna karşılık maddi vakıalar bakımından etkileşim vardır: ceza mahkemesinin, belgenin sahte olmadığına ilişkin kesinleşmiş ve maddi olguya dayanan tespiti, vergi yargısında dikkate alınır. Tersi de mümkündür: vergi mahkemesinin işlemin gerçekliğine ilişkin tespitleri, ceza dosyasında savunmayı güçlendirir. Bu nedenle iki dosyanın birlikte yönetilmesi ve birinde elde edilen lehe tespitlerin diğerine sunulması gerekir. Uygulamada tercih edilen yöntem, ceza dosyasında toplanan delillerin vergi dosyasına celbinin istenmesi ve gerektiğinde bekletici mesele talebinde bulunulmasıdır; mahkeme bu talebi takdir eder. Ayrıca vergi mahkemesinde kazanılan bir dava, kesilen cezanın kalkmasını sağlasa dahi ceza yargılamasını kendiliğinden sonlandırmaz; iki sürecin sonuçları ayrı ayrı takip edilmelidir. Kaçakçılık suçunun unsurlarını vergi kaçakçılığı suçu yazımızda ele aldık.

Kararın uygulanması ve iade

Dava lehe sonuçlandığında, idarenin kararı uygulaması ve tahsil edilmişse verginin iade edilmesi gerekir. Kanun, idarenin mahkeme kararlarını gecikmeksizin ve kanunda öngörülen süre içinde uygulamakla yükümlü olduğunu düzenler; bu süre içinde uygulanmaması hâlinde ilgililerin idare aleyhine tazminat davası açma hakkı doğar.

İade talebinde faiz konusu ayrıca gündeme gelir: haksız tahsil edilen vergilerin iadesinde, kanunda öngörülen esaslara göre faiz hesaplanması istenir ve bu talebin dava dilekçesinde açıkça ileri sürülmesi gerekir. Talep edilmediğinde mahkeme kendiliğinden hükmetmeyebilir. Aleyhe sonuçlanan davalarda ise durdurulan tahsilat yeniden işlemeye başlar ve gecikme faizi hesaplanır; bu nedenle dava süresince faiz riskinin de hesaba katılması gerekir. Kesinleşen borç bakımından tecil ve taksitlendirme talebi ayrı bir yol olarak değerlendirilebilir; bunu vergi ve kamu borcunda tecil ve taksitlendirme yazımızda anlattık.

Maliyet, vekâlet ücreti ve dava kararı

Dava açmadan önce yapılması gereken hesap yalnızca hukuki değil malidir. Vergi davasında yargılama gideri kalemleri şunlardır: başvurma harcı, karar ve ilam harcı, posta ve tebligat gideri, bilirkişi ücreti ve avukatla temsil hâlinde vekâlet ücreti. Vergi davalarında nispi harç uygulaması bakımından, dava konusu tutara göre hesaplama yapılması gerekebileceğinden, yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda harç yükü baştan hesaplanmalıdır. Davanın kaybedilmesi hâlinde ayrıca karşı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilir.

Bu maliyetler, uzlaşmada beklenen indirimle karşılaştırılmalıdır. Karar verirken üç veri birlikte değerlendirilir: dosyadaki belgelerin gücü, uyuşmazlığın hukuki yorum mu yoksa maddi tespit farkı mı olduğu ve dava süresince işleyecek gecikme faizi riski. Belgelerin güçlü olduğu, örneğin işlemin gerçekliğinin banka kayıtları ve sevk belgeleriyle ispatlanabildiği dosyalarda dava tercih edilir. Buna karşılık ispat imkânının sınırlı olduğu ve tutarın görece düşük olduğu dosyalarda uzlaşma ya da ceza indirimi daha akılcıdır. Kısmi çözüm de mümkündür: tarhiyatın bir kısmı kabul edilip ödenirken, tartışmalı kısım dava konusu yapılabilir; bu, hem faiz riskini sınırlar hem uyuşmazlığı daraltır. Karar hangi yönde olursa olsun, sürelerin işlediği unutulmamalı ve tercih dava süresi dolmadan yapılmalıdır.

Vergi davası dilekçesi örneği

Sık sorulan sorular

Vergi davası açma süresi kaç gün?

Özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde vergi mahkemelerinde otuz gündür (İYUK m.7).

Ödeme emrine kaç günde dava açılır?

Tebliğden itibaren on beş gün içinde; ileri sürülebilecek sebepler de kanunda sınırlanmıştır.

İhtiyati hacze itiraz süresi nedir?

Haczin tatbiki, gıyapta yapılanlarda tebliği tarihinden itibaren yedi gün.

Süre hangi günden başlar?

Tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden; son gün tatile rastlarsa ilk çalışma gününe uzar (m.8).

Dava açınca tahsilat durur mu?

Tarh edilen vergi ve cezalarda dava konusu edilen bölüm bakımından durur; tahsilat işlemlerinden doğan davalarda durmaz (m.27).

Yürütmenin durdurulması ne zaman istenmeli?

Ödeme emri, haciz ve satış gibi tahsilat işlemlerine karşı açılan davalarda mutlaka ayrıca istenmelidir.

Uzlaşma talebi dava süresini etkiler mi?

Evet, süre durur; uzlaşma sağlanamazsa kalan süre işler ve kanunda öngörülen asgari süreye tamamlanır.

Uzlaştıktan sonra dava açabilir miyim?

Hayır. Uzlaşılan vergi ve cezalar hakkında dava açılamaz.

Hangi mahkeme yetkili?

Vergiyi tarh ve tahakkuk ettiren ya da tahsil eden dairenin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesi (m.37).

İstinaf süresi nedir?

Kararın tebliğinden itibaren otuz gün; kanundaki parasal sınırın altındaki kararlar kesindir.

Her karar temyiz edilebilir mi?

Hayır. Temyiz, kanunda sayılan kararlar ve parasal sınırlar bakımından mümkündür (m.46).

Kazanırsam param iade edilir mi?

İdare kararı süresinde uygulamak zorundadır; iade ve faiz talebinin dilekçede açıkça ileri sürülmesi gerekir.

Vergi davasını kazanırsam ceza davası düşer mi?

Kendiliğinden düşmez. İki yargı kolu kendi usulüne göre karar verir; ancak maddi olguya ilişkin kesinleşmiş tespitler karşılıklı olarak dikkate alınır.

Vergi davasında duruşma yapılır mı?

Yargılama kural olarak dosya üzerindendir; kanuni parasal sınırı aşan davalarda taraflardan birinin talebiyle duruşma yapılır. Talep dilekçede belirtilmelidir.

Kendi beyanıma karşı dava açabilir miyim?

Kural olarak hayır; ancak beyanname ihtirazi kayıtla verilmişse tahakkuk fişi üzerine dava açılabilir. Kaydın beyan sırasında ve açıkça konulması gerekir.

Dava süresini kaçırdım; hiç yolum kalmadı mı?

Vergi hatası varsa zamanaşımı süresi içinde düzeltme ve şikâyet yolu işletilebilir; ancak bu yol hukuki yorum farklarını kapsamaz.

Kaybedersem ne olur?

Durdurulan tahsilat yeniden işler ve gecikme faizi hesaplanır; bu risk dava kararı verilirken hesaba katılmalıdır.

Dava dilekçesinin unsurları ve eksiklik

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 3. maddesi, dava dilekçelerinde bulunması gereken unsurları sayar: tarafların ve varsa vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı deliller, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi ve vergi davalarında ayrıca uyuşmazlık konusu miktar ile vergi, resim, harç ve benzeri yükümlülüklerin nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası.

Eksikliklerin sonucu 15. maddede düzenlenmiştir: dilekçenin kanunda öngörülen unsurları taşımaması hâlinde dilekçe reddedilir ve otuz gün içinde yeniden dilekçe verilebilir; bu süre içinde yeniden dava açılmaması hâlinde dava açılmamış sayılır. Bu mekanizma, süre bakımından bir güvence sağlasa da zaman kaybettirir. Pratik öneriler şunlardır: ihbarname bilgilerinin dilekçeye eksiksiz aktarılması, uyuşmazlık miktarının vergi ve ceza ayrımıyla gösterilmesi, birden çok dönem ve vergi türü varsa her birinin ayrı ayrı belirtilmesi, delillerin listelenmesi ve eklerin dizi pusulasıyla sunulması. Ayrıca aynı dilekçeyle birden fazla işleme dava açılabilmesi bakımından kanunda öngörülen şartlar gözetilmelidir; aralarında maddi veya hukuki bağlılık bulunmayan işlemler için ayrı dilekçe verilmesi gerekir.

Yürütmenin durdurulması ve teminat

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesi, vergi mahkemelerinde dava açılmasının tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durduracağını öngörür. Bu, vergi davalarına özgü önemli bir kolaylıktır: ayrıca yürütmenin durdurulması kararı almaya gerek kalmadan tahsilat durur.

Ancak bu kuralın istisnaları vardır ve bunların bilinmesi gerekir. Birincisi ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerdir. İkincisi tahsilat aşamasındaki işlemlerdir: ödeme emrine karşı açılan davalarda tahsilat kendiliğinden durmaz ve yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. Üçüncüsü, kanunda sayılan diğer hâllerdir. Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi aranır. Teminat bakımından ise kanun, yürütmenin durdurulması kararlarında teminat istenebileceğini, ancak durumun gereklerine göre teminat aranmayabileceğini öngörür. Bu nedenle ödeme emri aşamasına gelmiş dosyalarda dilekçeye yürütmenin durdurulması talebinin eklenmesi ve gerekçelendirilmesi zorunludur.

İstinaf, temyiz ve kanun yolları

Vergi mahkemesi kararlarına karşı başvurulacak kanun yolu, uyuşmazlık tutarına ve kararın niteliğine göre belirlenir. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesi istinafı düzenler: idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir; ancak konusu kanunda belirlenen tutarı geçmeyen vergi davaları hakkında verilen kararlar kesindir.

İstinaf incelemesinde bölge idare mahkemesi, kararı hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunu reddeder; hukuka aykırı bulursa kararı kaldırarak işin esası hakkında yeniden karar verir. Temyiz ise 46. maddede düzenlenmiştir: bölge idare mahkemelerinin kanunda sayılan kararlarına karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Danıştay’da temyiz yoluna başvurulabilir; konusu kanunda belirlenen tutarı aşmayan vergi davalarına ilişkin kararlar temyiz edilemez. Bu parasal sınırlar her yıl güncellendiğinden, karar tarihinde geçerli tutarın kontrol edilmesi gerekir. Ayrıca kanun yolu süresi kaçırıldığında kararın kesinleşeceği ve tahsilatın başlayacağı unutulmamalıdır. Kararın düzeltilmesi ve yargılamanın yenilenmesi gibi olağanüstü yollar ise kanunda sayılan sınırlı hâllerde işler.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3, 7, 8, 10, 27, 37, 45, 46; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine dayanır. Parasal sınırlar her yıl güncellenir; somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.