İdari Yargıda Temyiz Dilekçesi Örneği (2026) — İYUK m.46 (Danıştay)

İstinaf sonuçlanır ve dosya bitmiş gibi görünür. Oysa bazı kararlar için Danıştay yolu açıktır; bazıları içinse istinaf gerçekten son duraktır. Bu ayrımı bilmeden geçen otuz gün, dosyayı kapatır.

Aşağıda hangi kararların temyiz edilebileceği, süre ve kesinlik rejimi, son değişikliklerin etkisi ve hazır bir temyiz dilekçesi ile temyize cevap metni yer almaktadır.

Önce Şu Soru: Temyiz Yolu Açık mı?

İdari yargıda temyiz, hukuk yargılamasındaki gibi genel bir yol değildir. Kanun, temyize açık kararları tek tek saymıştır.

Hükme göre; Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir.

Katalogda yer alan başlıca dava türleri:

• Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları,
• Konusu belirli parasal sınırı aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar,
• Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları,
• Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile üst düzey kamu görevlilerine ilişkin işlemler hakkındaki iptal davaları,
• İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar,
• Tabiat ve kültür varlıklarının korunmasına ilişkin kurul kararlarından kaynaklanan davalar ile Boğaziçi mevzuatının uygulanmasından doğan davalar.

Dikkat çeken nokta: katalog, gayrimenkul ve imar uyuşmazlıkları bakımından oldukça geniştir. İmar planı ve parselasyon davaları ile koruma kurulu kararlarından doğan davalar doğrudan sayılmıştır.

Parasal Sınır Nerede Devreye Girer?

Bu, en çok karıştırılan noktadır.

Parasal sınır, her dava için değil; konusu belirli tutarı aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar bakımından gündeme gelir.

Buna karşılık konusu para olmayan iptal davalarında — örneğin bir imar planının veya yıkım kararının iptali istemi — parasal sınır aranmaz; bakılacak şey, dava türünün katalogda sayılıp sayılmadığıdır.

Pratik sonuç: imar planı iptali davasında miktar tartışması yapılmaz; ancak aynı olaydan doğan tazminat (tam yargı) davasında parasal sınır belirleyici olur.

Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Bu nedenle dosya hazırlanırken güncel tutarın kontrol edilmesi gerekir; yıllık tablo için 2026 yargıda parasal sınırlar yazımıza bakılabilir.

Son Değişiklikler: Tek Hâkim Etkisi

Bu, uygulamada çok sayıda dosyanın kaderini sessizce değiştiren bir gelişmedir.

Yapılan değişiklikle; bölge idare mahkemesinin kaldırma üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir hâle gelmiştir. Ancak bu yol, tek hâkimle görülen davalar ile çiftçi malları ve taşınmaz zilyetliğine ilişkin mevzuattan doğan bazı dava türlerinde kapalıdır.

Buradaki etkileşim önemlidir: tek hâkim sınırı yükseldiğinden daha çok dosya tek hâkimle görülmektedir. Tek hâkimli davalarda kaldırma sonrası temyiz yolu kapalı olduğu için, bu dosyalarda istinaf fiilen son merci hâline gelmektedir.

Ayrıca bir başka sınırlama daha vardır: ivedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamaz.

Bu nedenle dosya değerlendirilirken üç soru birlikte cevaplanmalıdır: dava tek hâkimle mi görüldü, ivedi yargılama usulüne mi tabi, ve karar kaldırma üzerine mi verildi?

Otuz Günlük Süre

Süre kısa ve hak düşürücüdür.

Temyiz süresi, kararın tebliğinden itibaren otuz gündür. Bu nedenle dosyada ilk yapılacak iş, tebliğ tarihinin sabitlenmesi ve son günün takvime alınmasıdır.

Süre geçtiğinde bölge idare mahkemesi kararı kesinleşir ve esasa girilmeksizin usulden ret kararı verilir. Kararın haklılığı bu aşamada tartışılmaz.

Ayrıca temyize açık olmayan kararlar bakımından ayrı bir sonuç öngörülmüştür: bölge idare mahkemelerinin temyize açık olmayan kararları kesindir ve dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilerek tebliğe çıkarılır.

Temyiz Sebepleri Nasıl Kurulur?

Temyiz, olayın yeniden yargılanması değil; kararın hukuka uygunluk denetimidir. Bu nedenle sebepler hukuki zemine oturtulmalıdır.

Uygulamada dört ana başlık kullanılır:

1. Hukuka aykırılık ve hukukun yanlış uygulanması. Uygulanması gereken hüküm yanlış belirlenmiş, yanlış yorumlanmış veya somut olaya hatalı uygulanmıştır.

2. Eksik inceleme. Keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaması, işlem dosyasının getirtilmemesi, ara kararın sonuçsuz kalması, heyette uygun uzmanlığın bulunmaması veya rapora itirazların ek rapor alınmadan reddedilmesi.

3. Gerekçesizlik. Karar, iddia ve savunmaların hangi nedenle kabul veya reddedildiğini göstermiyorsa denetime elverişli değildir.

4. Usul hükümlerine aykırılık. Görev, yetki, husumet, ehliyet ve süre hesabındaki hatalar.

Kritik uyarı: temyiz sebepleri, yargılama sırasında ileri sürülmüş ve dosyaya yansımış hususlara dayandırılmalıdır. İlk kez temyizde ortaya atılan maddi iddialar karşılık bulmaz. Bu nedenle keşif ve ek rapor talepleri ile bunların reddi, yargılama sırasında tutanağa geçirilmelidir.

Yürütmenin Durdurulması

Temyiz aşamasında bu talep çoğu zaman atlanır; oysa imar dosyalarında belirleyicidir.

Kararın uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğacaksa, temyiz incelemesi sonuçlanıncaya kadar yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

İmar ve gayrimenkul dosyalarında bu zarar somuttur:

• Yıkım uygulanacaksa yapı geri getirilemez,
• Ruhsat iptali hâlinde inşaat durur ve süreler işler,
• Taşınmaz devredilecekse sonradan iade güçleşir,
• Tescil gerçekleşecekse üçüncü kişi hakları doğabilir.

Talep gerekçesiz bırakılmamalı; doğacak zarar somut olarak açıklanmalıdır.

Karşı Taraf Temyiz Ederse

Lehe sonuçlanmış bir karar temyiz edildiğinde, cevap dilekçesinde en güçlü savunma çoğu zaman usule ilişkindir.

Sırayla kontrol edilecekler:

1. Temyiz yolu açık mı? Dava katalogda yer almıyorsa karar kesindir ve istem usulden reddedilmelidir.
2. Süre geçmiş mi? Tebliğ tarihi ile başvuru tarihi karşılaştırılmalıdır.
3. Tek hâkim ve kaldırma durumu. Bu dosyalarda temyiz yolu kapalı olabilir.
4. Sebepler yargılamada tartışılmış mı? Yeni iddialar karşılık bulmaz.

Usul itirazları sonuç vermezse esasa ilişkin savunma yapılır: kararın dosya kapsamına ve mevzuata uygun olduğu, gerekli incelemenin yapıldığı ve gerekçenin yeterli bulunduğu ortaya konur.

Temyiz Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; yalnızca dosyanıza uyan bentleri bırakın. İlk metin temyiz dilekçesi, ikinci metin ise karşı taraf temyiz ettiğinde verilecek temyize cevap dilekçesidir. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Temyiz Öncesi Kontrol Listesi

• Kararın tebliğ tarihi ve otuz günlük sürenin son günü,
• Dava, İYUK m.46’daki katalogda yer alıyor mu?
• Konusu para olan bir dava ise güncel parasal sınır,
• Dava tek hâkimle mi görüldü?
• Karar kaldırma üzerine mi verildi?
• Dava ivedi yargılama usulüne tabi mi?
• İlk derece ve istinaf kararlarının tam metinleri,
• İstinaf dilekçesi ve içinde ileri sürülen sebepler,
• Keşif, bilirkişi ve ek rapor taleplerinin akıbeti,
• Ara kararla istenen belgelerin gelip gelmediği,
• Gerekçenin iddia ve savunmaları karşılayıp karşılamadığı,
• Yürütmenin durdurulması için somut zarar gerekçesi,
• Harç ve giderlerin eksiksiz yatırılması.

Sık Yapılan Hatalar

• Katalogda olup olmadığını kontrol etmemek. Temyize açık olmayan bölge idare mahkemesi kararları kesindir.
• Tebliğ tarihini kaydetmemek. Otuz günlük süre bu tarihten işler ve hak düşürücüdür.
• Tek hâkim durumunu gözetmemek. Tek hâkimli davalarda kaldırma sonrası temyiz yolu kapalıdır.
• Temyizi maddi olay tartışmasına dönüştürmek. Temyiz, hukuka uygunluk denetimidir.
• Yargılamada ileri sürülmeyen sebebe dayanmak. Sebepler dosyada tartışılmış hususlara dayanmalıdır.
• Yürütmenin durdurulmasını gerekçesiz istemek. Telafisi güç zarar somut olarak açıklanmalıdır.
• Harç ve giderleri eksik yatırmak. Eksiklik, başvurunun işleme konulmasını geciktirir.

Adım Adım Süreç

1. Tebliğ tarihini sabitleyin — Otuz günlük sürenin son gününü takvimleyin.
2. Katalog kontrolü yapın — Dava İYUK m.46’da sayılanlardan mı?
3. Parasal sınırı kontrol edin — Tam yargı ve benzeri davalarda güncel tutar belirleyicidir.
4. Tek hâkim durumunu inceleyin — Kaldırma sonrası temyiz yolu açık mı?
5. Sebepleri hukuki zemine oturtun — Hukuka aykırılık, eksik inceleme ve gerekçesizlik.
6. Yürütmenin durdurulmasını gerekçelendirin — Doğacak zararı somut olarak açıklayın.
7. Dilekçeyi süresinde ve harçlı verin — Kararı veren mahkeme aracılığıyla sunun.

İlgili Konular ve Kaynaklar

Temyiz İncelemesinin Sonucu: Onama, Bozma ve Sonrası

Temyiz dilekçesi hazırlanırken çoğunlukla süre ve sebepler üzerinde durulur; incelemenin nasıl sonuçlanabileceği ise gözden kaçar. Oysa Kanun, Danıştay’ın verebileceği kararları ayrı ayrı saymıştır ve bu sayım, dilekçedeki talebin nasıl kurulacağını doğrudan etkiler.

Onamanın tek türlü olmadığı görülmelidir. Kanun üç ayrı onama biçimi öngörür: kararın olduğu gibi onanması, sonucu hukuka uygun bulunmakla birlikte gerekçesinin değiştirilerek onanması ve yeniden yargılama gerektirmeyen maddi hata ile düzeltilebilir eksiklik veya yanlışlıkların giderilerek onanması. Bunun pratik sonucu, kararın sonucu doğru ancak gerekçesi hatalı olan dosyalarda talebin yalnızca bozma yönünde kurulmak zorunda olmamasıdır; gerekçenin düzeltilmesi de istenebilir. Kanun yollarının bütünü için idari yargılama usulünde istinaf ve temyiz incelenmelidir.

Bozma sebepleri ise üç başlıkla sınırlıdır ve temyiz dilekçesindeki iddiaların bu üç başlığa oturtulması gerekir: görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi ve usul hükümlerinin uygulanmasında hata veya eksiklik bulunması. Üçüncü bentteki kayıt özellikle önemlidir: usul hatasının bozma sebebi sayılabilmesi için “kararı etkileyebilecek nitelikte” olması aranır. Dolayısıyla usule ilişkin her aykırılık tek başına yeterli değildir; hatanın sonuca etkisinin ayrıca gösterilmesi gerekir.

Kısmen onama ve kısmen bozma hâli, karar eline geçtiğinde ilk bakılacak yerdir. Hüküm, bu hâlde kesinleşen kısmın Danıştay kararında belirtileceğini öngörür. Bozma sonrası yeniden görülecek olan, yalnızca bozulan kısımdır; kesinleşen kısım bakımından yeniden tartışma açılamaz. Bu nedenle bozma kararı okunurken hangi kısmın kesinleştiği tespit edilmeli ve sonraki aşamadaki beyanlar buna göre sınırlandırılmalıdır.

Maddede iki usul güvencesi daha bulunur. Birincisi, temyize konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkimin aynı davanın temyiz incelemesinde görev alamamasıdır; heyetin bu yönden denetlenmesi mümkündür. İkincisi, ısrar hükümlerine ilişkin yollamadır: Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde ısrar hükümleri uygulanmaz. Son olarak ellinci maddedeki gönderme usulü, dosyanın hangi mercie döneceğini gösterir; onamaya ilişkin kararlar dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine, bir örneği ise bölge idare mahkemesine gönderilir. Bu ayrım, karar sonrası takibin hangi dosya üzerinden yapılacağını belirlediğinden not edilmelidir. İstinaf aşamasının işleyişi için idari yargıda istinaf dilekçesi, süre hesabı için idari dava süresi hesaplama incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Her Bölge İdare Mahkemesi kararı temyiz edilebilir mi?

Hayır. İdari yargıda temyiz yolu sınırlıdır. Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin yalnızca İYUK’un 46. maddesinde sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar temyiz edilebilir.

Temyize açık olmayan kararlar ne olur?

Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir.

Temyiz süresi ne kadardır?

Kararın tebliğinden itibaren otuz gündür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.

Başka kanunda aksi yazıyorsa ne olur?

Madde, sayılan davalar hakkındaki kararların başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda temyiz edilebileceğini düzenlemiştir.

İmar davaları temyiz edilebilir mi?

İmar planları ve parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar, maddede sayılan temyize açık davalar arasındadır.

Sit ve koruma kurulu kararları temyize açık mı?

Tabiat ve kültür varlıklarının korunmasına ilişkin kurul kararlarından kaynaklanan davalar ile Boğaziçi mevzuatının uygulanmasından doğan davalar maddede sayılmıştır.

Düzenleyici işlemler için sınır var mı?

Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları maddede ayrıca sayılmıştır.

Parasal sınır hangi davalarda uygulanır?

Parasal sınır; konusu belirli tutarı aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar bakımından gündeme gelir. Konusu para olmayan iptal davalarında ise dava türünün maddede sayılıp sayılmadığına bakılır.

Parasal sınır ne kadardır?

Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir. Bu nedenle dosya bakımından güncel tutarın kontrol edilmesi gerekir.

Kaldırma üzerine verilen karar temyiz edilebilir mi?

Yapılan değişiklikle, bölge idare mahkemesinin kaldırma üzerine yeniden verdiği kararların tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebileceği düzenlenmiştir. Ancak tek hâkimle görülen davalar ile belirli dava türlerinde bu yol kapalıdır.

Tek hâkimli davalarda durum nedir?

Tek hâkimle görülen davalarda kaldırma sonrası temyiz yolu kapalı olduğundan, bu dosyalarda istinaf fiilen son merci hâline gelmektedir.

İvedi yargılama usulünde istinaf var mı?

İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamayacağı düzenlenmiştir.

Temyizde yeni delil sunulabilir mi?

Temyiz, hukuka uygunluk denetimidir. Bu nedenle temyiz sebepleri, yargılama sırasında ileri sürülmüş hususlara dayandırılmalıdır.

Temyizde yürütmenin durdurulması istenebilir mi?

Kararın uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğacaksa yürütmenin durdurulması talep edilebilir; talep gerekçelendirilmelidir.

Duruşma talep edilebilir mi?

Kanunda öngörülen koşullar çerçevesinde duruşma talep edilebilir; talep dilekçede açıkça belirtilmelidir.

Bozma kararından sonra ne olur?

Bozma üzerine dosya, kararı veren merciye gönderilir ve bozma kararı doğrultusunda yeniden karar verilmesi süreci işler.

Temyiz dilekçesi nereye verilir?

Temyiz dilekçesi, kararı veren bölge idare mahkemesi aracılığıyla Danıştaya gönderilmek üzere sunulur.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.