Kentsel Dönüşümde Kira Yardımı Başvuru ve Dava Dilekçesi Örneği (2026) — 6306 m.5

Bina riskli çıkmıştır, herkes evinden çıkacaktır. Kiracılar taşınır, malikler kirada oturmaya başlar. Aylar sonra biri kira yardımı alır, komşusu alamaz — oysa aynı binadan çıkmışlardır.

Fark genellikle tahliyenin nasıl gerçekleştiğinde ve o gün alınan belgelerdedir. Aşağıda kimin hak sahibi olduğu, hakkı doğuran şart ve hazır bir başvuru dilekçesi, iptal davası ve tahliye tutanağı yer almaktadır.

Kimler Yararlanabilir?

Kanun hak sahiplerini sadece maliklerle sınırlamamıştır.

Kanuna göre; riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır. Anlaşma ile tahliye edilen yapıların:

• maliklerine,
• malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere,
• bu yapılarda işyeri bulunanlara

geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir.

Ayrıca kanunda, uygulamanın gerektirmesi hâlinde riskli yapıyı kullanmakta olan diğer kişilere de aynı hükümlerin uygulanabileceği düzenlenmiştir.

Pratik sonuç: kiracılar bu haktan yararlanabilir ve çoğu kiracı bunu bilmediği için başvuru yapmaz.

Hakkın Kapısı: Anlaşma ile Tahliye

Yazının en önemli kısmı budur ve çoğu zaman iş işten geçtikten sonra fark edilir.

Kanun hükmü “anlaşma ile tahliye edilen yapıların” ifadesiyle başlar. Yani yardım, tahliyenin anlaşma yoluyla gerçekleşmesine bağlanmıştır.

Uygulamada tablo şöyle oluşur: süreç uzarsa idari yolla tahliye gündeme gelir ve o noktada hak sahipliği tartışmalı hâle gelebilir.

Bu nedenle çıkarken yapılması gereken iki iş vardır:

1. Tahliyenin anlaşma yoluyla ve rızayla gerçekleştiğini gösteren yazılı tutanak düzenlemek,
2. Tutanakta kira yardımı ve diğer haklardan feragat edilmediğini açıkça belirtmek.

Karşı taraf imzalamazsa aynı gün noter ihtarnamesiyle bildirim yapılmalıdır. Aşağıdaki metin setinde bu tutanağın hazır hâli yer almaktadır.

İkinci Kritik Belge: Yerleşim Yeri

Başvuruların en çok takıldığı nokta belgelerdir.

Uygulamada istenen belgeler şunlardır:

• Riskli yapı tespit ve onay evrakı,
• Tapu kaydı veya kira sözleşmesi,
• Riskli yapı onay tarihinden önce yapıda ikamet edildiğini gösteren, kişi adına kayıtlı son üç aya ait su, elektrik, telefon veya doğalgaz faturalarından biri ya da adrese dayalı nüfus kayıt örneği,
• Yapının tahliye edildiğine dair yeni adresi gösteren yerleşim yeri belgesi,
• Hak sahibine ait banka hesap bilgisi.

Buradaki iki ayrıntı sık gözden kaçar:

• Fatura, onay tarihinden önceki ikameti göstermelidir — sonraki tarihli belgeler yetersiz kalır.
• Yeni adres kaydı, tahliyeden hemen sonra yaptırılmalıdır; gecikme tahliye tarihinin ispatını zorlaştırır.

Başvurular ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne yapılmakta olup, hak sahiplerinin başvurularını e-Devlet üzerinden yapabilecekleri bir platform da bulunmaktadır.

Tutar, Süre ve Kapsam Değişkendir

Bu alanda internetteki bilgilerin çoğu eskidir.

Aylık kira yardımı tutarı ve azami süre, mevzuat ve ilgili kılavuzlarla belirlenmekte ve dönemsel olarak güncellenmektedir. Aylık bedelin tüketici fiyat endeksi oranında güncellendiği belirtilmektedir.

Kapsam da sabit değildir: Uygulama Yönetmeliğinde hak sahipliği, taşınmazın uygulama alanı içinde veya dışında bulunması gibi ölçütlere göre belirlenmiş ve zaman içinde değiştirilmiştir.

Bu nedenle başvurudan önce iki şey teyit edilmelidir:

• Taşınmazın hangi kapsamda olduğu — riskli yapı mı, riskli alan mı, rezerv yapı alanı mı,
• Başvuru tarihinde yürürlükte olan tutar, süre ve şartlar.

Dava açılması hâlinde, başvuru tarihinde yürürlükte olan kılavuzun ara kararla getirtilmesi istenmelidir.

Kira Yardımı Yerine Konut

Az bilinen bir seçenek daha vardır.

Mevzuata göre anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, mümkün olması hâlinde kira yardımı yerine, tahliye tarihinden itibaren konut ve işyerlerinin teslim tarihine kadar geçici konut veya işyeri tahsisi yapılabilir.

Uzun sürecek projelerde bu seçenek, kira yardımının aylık tutarından daha değerli olabilir. Bu nedenle başvuruda her iki imkânın da değerlendirilmesi talep edilmelidir.

Hisseli Bağımsız Bölümler

Miras yoluyla hisseli hâle gelmiş dairelerde sık sorulur.

Bağımsız bölümü hisseli olan maliklerin kira yardımından hisseleri oranında faydalandığı belirtilmektedir.

Yani hissedarların her biri ayrı ayrı tam yardım almaz; toplam yardım hisseler oranında paylaşılır. Bu, başvuru öncesinde hissedarlara açıklanmalıdır.

Red veya Kesme Hâlinde

Kira yardımına ilişkin işlemler idari işlem niteliğindedir.

Başvuru reddedilirse veya yardım kesilirse, süresi içinde idari yargıda iptal davası açılabilir. Dilekçede yoksun kalınan tutarın yasal faiziyle ödenmesi de talep edilmelidir.

Sık karşılaşılan iptal sebepleri:

• Ret işleminde hangi şartın sağlanmadığının somut olarak gösterilmemesi,
• Eksik belge iddiasına rağmen tamamlama imkânı tanınmaması,
• Kesme işleminin dayanağının ve hesabının gerekçelendirilmemesi,
• Aynı yapıdaki benzer durumdaki hak sahiplerine ödeme yapılmışken eşitliğe aykırı uygulama.

Bu nedenle ret veya kesme yazısının gerekçeli olarak istenmesi, dava öncesindeki en önemli adımdır.

Ret, Kesme ve Sessizlik: İYUK m.7, m.10, m.11 ve m.27

Dilekçe örneğinde dayanak olarak gösterilen İYUK maddelerinin her biri farklı bir duruma cevap verir. Hangisinin işletileceği, idarenin ne yaptığına — reddettiğine mi, kestiğine mi, yoksa hiç cevap vermediğine mi — göre değişir.

İdare hiç cevap vermiyorsa: İYUK m.10. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilir. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve ilgililer bu tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilirler. Bu süre, 14.07.2021’de yürürlüğe giren 7331 sayılı Kanun’la altmış günden otuz güne indirilmiştir; eski metne göre altmış gün beklemek dava süresinin kaçırılmasına yol açabilir. Kira yardımı başvurusu sonuçlandırılmadan bekletiliyorsa izlenecek yol budur; başvurunun kayıt tarihi ve evrak numarası bu nedenle saklanmalıdır.

Aynı madde bir ihtimali daha düzenler: otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse, ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu durumda dava açma süresi işlemez; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. “Talebiniz değerlendirilmektedir” biçimindeki yazılar tam olarak bu kapsamdadır.

Ret veya kesme işlemi varsa: İYUK m.7 ve m.11. Ortada bir işlem varsa dava açma süresi, İYUK m.7 uyarınca idare mahkemelerinde altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Dava açmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, dava açma süresi içinde istenebilir; bu başvurma işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi yeniden işlemeye başlar; başvurma tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır. Gerekçeli ret yazısı istenmesi bu çerçevede yapıldığında süre kaybı doğmaz.

Ödemenin durmaması için: İYUK m.27/2. Kira yardımının kesilmesi hâlinde sürecin fiilen ilerlemesini durdurmak için yürütmenin durdurulması istenir. Şartlar birlikte aranır: idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması. Karar, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe gösterilerek verilir; kararda hukuka aykırılığın gerekçeleri ile doğacak zararların neler olduğu ayrı ayrı belirtilir. Kira yardımı dosyasında zarar tarafı somuttur: ödeme kesildiğinde kira ödenemez ve konutsuz kalma riski doğar; bu husus dilekçede belgelenerek anlatılmalıdır.

Faiz talebi: 3095 s.K. m.1. Yazıda önerilen “yoksun kalınan tutarın yasal faiziyle ödenmesi” talebinin dayanağı budur. Yasal faiz oranı 3095 sayılı Kanunun 1. maddesine göre belirlenir; bu madde 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle yeniden yazılmış ve oran TCMB reeskont oranına endekslenmiştir. Bunun pratik sonucu hesabın dönemsel yapılmasıdır; ayrıca faizin hangi tarihten işletileceği (her bir ödemenin muaccel olduğu ay) dilekçede ay ay gösterilmelidir.

İşlem mi, eylem mi? Ayrım önemlidir: İYUK m.2 uyarınca iptal davası, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılır. Ret ve kesme birer işlemdir ve iptal davasına konudur. Buna karşılık idarenin hiç karar almadan ödemeyi durdurması bir eylem görünümündeyse, İYUK m.13’teki ön başvuru rejimi gündeme gelebilir; bu nedenle önce yazılı ve gerekçeli bir karar istenmesi dosyayı doğru raya oturtur.

Hangi durum, hangi madde

Kira Yardımı Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; yalnızca dosyanıza uyan bentleri bırakın. İlk metin idareye başvuru, ardından red veya kesme işlemine karşı iptal davası ve anlaşmalı tahliye tutanağı yer almaktadır. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Kontrol Listesi

• Riskli yapı onay tarihi nedir?
• Sıfat: malik, kiracı, sınırlı ayni hak sahibi, işyeri işleteni?
• Onay tarihinden önceki ikamet belgelendi mi?
• Adına kayıtlı son üç aya ait fatura var mı?
• Tahliye anlaşma ile mi gerçekleşti?
• Tahliye tutanağı düzenlendi mi?
• Tutanakta haklar saklı tutuldu mu?
• Yeni adres kaydı yaptırıldı mı?
• Taşınmaz hangi kapsamda — riskli yapı, riskli alan, rezerv alan?
• Başvuru tarihindeki tutar ve süre teyit edildi mi?
• Bağımsız bölüm hisseli mi?
• Geçici konut seçeneği soruldu mu?
• Ret/kesme yazısı gerekçeli alındı mı?

Sık Yapılan Hatalar

• Tahliyeyi belgelememek. Anlaşma ile tahliye hakkın şartıdır.
• Yeni adres belgesini geç almak. Başvurunun temel belgesidir.
• Fatura şartını atlamak. Onay tarihinden önceki ikamet aranır.
• Güncel kılavuza bakmamak. Tutar ve süreler dönemsel değişir.
• Kapsamı kontrol etmemek. Uygulama alanı ayrımı sonucu değiştirebilir.
• Ret yazısı almadan beklemek. Dava için gerekçeli işlem gerekir.
• Kiracı hakkını bilmemek. Kanun kiracıyı da açıkça saymıştır.

Adım Adım Süreç

1. Riskli yapı evrakını alın — Tespit ve onay tarihini not edin.
2. İkameti belgeleyin — Onay öncesi fatura ve nüfus kaydı.
3. Tahliyeyi tutanağa bağlayın — Anlaşma ile olduğu yazılmalı.
4. Yeni adresi tescil ettirin — Yerleşim yeri belgesini alın.
5. Güncel kılavuzu teyit edin — Tutar, süre ve kapsam.
6. Başvuruyu yapın — İl müdürlüğü veya e-Devlet.
7. Ret gelirse dava açın — Gerekçeli yazıyı temin edin.

İlgili Konular ve Kaynaklar

Sıkça Sorulan Sorular

Başvuruma hiç cevap verilmezse ne yapabilirim?

İYUK m.10 uyarınca ilgililer, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilir; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir. Bu süre 7331 sayılı Kanun’la altmış günden otuz güne indirilmiştir.

‘Talebiniz değerlendiriliyor’ yazısı gelirse süre işler mi?

İYUK m.10 uyarınca otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse, ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir. Bu durumda dava açma süresi işlemez; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.

Dava açmadan önce itiraz etmek süreyi yakar mı?

Hayır. İYUK m.11 uyarınca işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi dava açma süresi içinde üst makamdan ya da işlemi yapan makamdan istenebilir ve bu başvuru dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre yeniden işlemeye başlar.

Kesme işlemine karşı yürütmenin durdurulması istenebilir mi?

İYUK m.27/2 uyarınca idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir. Kararda hukuka aykırılığın gerekçeleri ile doğacak zararlar ayrı ayrı belirtilir; bu nedenle kira ödeme güçlüğü dilekçede belgelenmelidir.

Yoksun kalınan tutara faiz istenebilir mi?

Evet. Yasal faiz oranı 3095 sayılı Kanunun 1. maddesine göre belirlenir; bu madde 7589 sayılı Kanun’la yeniden yazıldığından hesabın dönemsel yapılması gerekir. Faizin her bir ödemenin muaccel olduğu aydan itibaren işletilmesi dilekçede ay ay gösterilmelidir.

Kentsel dönüşümde kira yardımı kime yapılır?

Kanuna göre anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı ya da sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut ya da işyeri tahsisi veya kira yardımı yapılabilir.

Kiracılar da yararlanabilir mi?

Evet. Kanunda malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak yapıda ikamet edenler ile bu yapılarda işyeri bulunanlar açıkça sayılmıştır.

En kritik şart nedir?

Tahliyenin anlaşma ile gerçekleşmiş olmasıdır. Kanunda öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesinin esas olduğu ve yardımın anlaşma ile tahliye edilen yapılar bakımından yapılabileceği düzenlenmiştir.

Yardım hangi tarihten başlar?

Uygulama Yönetmeliğinde, anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabileceği düzenlenmiştir.

Tutar ve süre ne kadardır?

Aylık tutar ve azami süre mevzuat ve ilgili kılavuzlarla belirlenmekte, dönemsel olarak güncellenmektedir. Bu nedenle başvurudan önce yürürlükteki tutar ve sürelerin ilgili idareden teyit edilmesi gerekir.

Tutar nasıl güncelleniyor?

Aylık kira bedelinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan tüketici fiyat endeksi oranında güncellendiği belirtilmektedir.

Kapsam her riskli yapı için aynı mı?

Hayır. Uygulama Yönetmeliğinde kapsam, uygulama alanı içinde veya dışında bulunma gibi ölçütlere göre belirlenmiş ve zaman içinde değiştirilmiştir. Bu nedenle taşınmazın hangi kapsamda olduğu başvuru öncesinde netleştirilmelidir.

Kira yardımı yerine konut verilebilir mi?

Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, mümkün olması hâlinde kira yardımı yerine tahliye tarihinden itibaren konut ve işyerlerinin teslim tarihine kadar geçici konut veya işyeri tahsisi yapılabileceği düzenlenmiştir.

Hisseli bağımsız bölümde nasıl hesaplanır?

Bağımsız bölümü hisseli olan maliklerin kira yardımından hisseleri oranında faydalandığı belirtilmektedir.

Malik veya kiracı olmayan kullanıcılar yararlanabilir mi?

Kanunda, uygulamanın gerektirmesi hâlinde riskli yapıyı kullanmakta olan diğer kişilere de aynı hükümlerin uygulanabileceği düzenlenmiştir. Bu konuda ayrıca çıkarılmış kararlar bulunmaktadır.

Hangi belgeler gerekir?

Uygulamada; riskli yapı tespit ve onay evrakı, tapu kaydı veya kira sözleşmesi, riskli yapı onay tarihinden önce yapıda ikamet edildiğini gösteren son üç aya ait fatura veya adrese dayalı nüfus kayıt örneği, tahliye sonrası yeni adresi gösteren yerleşim yeri belgesi ve hak sahibine ait banka hesap bilgisi istenmektedir.

Başvuru nereye yapılır?

Başvurular ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne yapılmakta olup, hak sahiplerinin başvurularını e-Devlet üzerinden yapabilecekleri bir platform da bulunmaktadır.

Yıktırma için malike süre verilir mi?

6306 sayılı Kanun m.5/3’e göre riskli yapıların yıktırılması için maliklere doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir; hüküm 7471 sayılı Kanun’la 2023’te bu şekilde yeniden düzenlenmiştir.

Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?

Kira yardımına ilişkin işlemler idari işlem niteliğinde olduğundan, süresi içinde idari yargıda iptali istenebilir.

Yardım kesilirse ne yapılır?

Kesme işlemi de idari işlem olduğundan iptali istenebilir. Dilekçede kesmenin dayanağı ve hesabının gerekçelendirilmediği hususu ayrıca ileri sürülmelidir.

Tahliye ederken nelere dikkat etmeliyim?

Tahliyenin anlaşma yoluyla gerçekleştiğinin yazılı olarak kayda geçirilmesi ve tahliyeden hemen sonra yeni adrese ilişkin yerleşim yeri belgesinin alınması önem taşır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.