Riskli Yapıda Tahliye ve Yıkım İşleminin İptali Dava Dilekçesi Örneği (2026) — 6306 m.5

Kentsel dönüşümün en ağır sonuç doğuran aşaması budur. Tespit tartışılabilir, arsa payı satışı geri alınabilir, sözleşme feshedilebilir; ama yıkılan bina geri gelmez. Bu nedenle tahliye ve yıkım dosyalarında asıl mücadele esas kararda değil, yürütmeyi durdurma aşamasındadır.

Aşağıda sürecin takvimi, tebligat usulünün denetimi, güçlendirme seçeneği, masraf rejimi ve hazır bir iptal dava dilekçesi örneği yer almaktadır.

Takvim: Doksan Gün Bir Tavan, Taban Değil

Sık yapılan bir yanılgıyla başlamak gerekir. 6306 m.5/3, riskli yapıların yıktırılması için maliklere “doksan günden fazla olmamak üzere” süre verilmesini öngörür.

Bu ifade bir üst sınırdır. Yani idare doksan gün vermek zorunda değildir; kırk beş gün de verebilir, altmış gün de. Malikin “nasılsa doksan günüm var” varsayımıyla hareket etmesi ciddi hak kaybı doğurur. Somut süre, size yapılan bildirimde yazılıdır ve hesap oradan yapılmalıdır.

Sürecin aşamaları şöyledir:

1. Tespit ve kesinleşme. Riskli yapı tespiti yapılır, itiraz edilmez veya itiraz reddedilirse kesinleşir.
2. İlk süre. Yıktırma için maliklere doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir.
3. Ek süre. Süre içinde yıkım yapılmamışsa mahallinde kontrol edilir ve yapının idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ek süre verilerek tebligatta bulunulur.
4. Resen tahliye ve yıkım. Bu süre içinde de yıktırma yoluna gidilmezse, yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ile yıktırma işlemleri mahallî idarelerin de iştirakiyle mülki amirler tarafından yapılır veya yaptırılır.

Sürecin doktriner çerçevesi için riskli yapıda tahliye ve yıkım yazımıza bakılabilir.

Tebligat Usulü: Denetlenmesi Gereken Üç Aşama

7471 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle tebligat usulü açıkça düzenlendi ve bu, savunma bakımından somut bir denetim alanı yarattı.

Kanun kapsamındaki yapıların tahliyesine ve yıktırılmasına ilişkin olarak ayni ve şahsi hak sahiplerine yapılacak tebligat şu üç işlemle yapılır:

• Tahliye ve yıktırmaya ilişkin tutanağın yapıya asılması,
• Maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilmesi,
• İlgili muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan edilmesi.

Dilekçenin ilk teknik işi, bu üç aşamanın gerçekleşip gerçekleşmediğini denetlemektir. Biri eksikse tebligat usulsüzdür ve dava süresinin öğrenme tarihinden itibaren işlediği ileri sürülebilir.

Ayrıca sürecin başındaki tespit tebligatı da ayrı bir usule tabidir: riskli olarak tespit veya kabul edilen yapıların listesi, tebliğ yerine kaim olmak üzere yapıların kapısına asılır ve ilgili muhtarlıkta iki gün süreyle ilan edilir; tespit işlemi bu ilanla maliklere şahsen tebliğ edilmiş sayılır. Bu kısa süre, itiraz hakkının kaçırılmasının başlıca sebebidir.

Sürecin Kökeni: Tespite İtiraz

Tahliye ve yıkım işlemi kendi başına doğmaz; dayanağı riskli yapı tespitidir. Tespit ortadan kalkarsa, ona dayanan bütün işlemler dayanaksız kalır.

Bu nedenle malikin ilk refleksi tespite süresinde itiraz etmek olmalıdır. İtiraz teknik heyetçe incelenir; süre ve usul için riskli yapı tespitine itiraz ve itiraz dilekçesi örneği yazılarımıza bakılabilir.

Tespite itiraz edilmiş veya iptal davası açılmışsa, bu husus tahliye ve yıkım davasında bekletici mesele yapılması talebine konu edilmelidir. Talep dilekçede açıkça yazılmazsa mahkeme resen değerlendirmeyebilir.

Tespitin teknik olarak çürütülmesi ise ayrı bir çabadır: karot sayısı ve alındığı yerler, donatı tespiti, zemin verileri ve hesap yönteminin bağımsız bir uzmana incelettirilmesi gerekir. Karşı teknik rapor olmadan “bina sağlam” demek sonuç doğurmaz.

Güçlendirme: Yıkıma Alternatif

Yapının güçlendirme suretiyle riskli olmaktan çıkarılması teknik olarak mümkünse, doğrudan yıkım kararı ölçülülük tartışması doğurur.

Bu savunmanın kurulması şöyledir: bağımsız uzman raporuyla yapının güçlendirilebilir olduğu ortaya konur, güçlendirme projesi ve maliyeti sunulur, idareden bu yönde süre talep edilir. Talebin reddi hâlinde ret işlemi de dava konusu yapılabilir.

Güçlendirme kararının maliklerce nasıl alınacağı ayrı bir konudur ve kat mülkiyeti hükümleriyle 6306 rejiminin kesiştiği noktada durur. Ayrıntı için güçlendirme mi yıkım mı yazımıza bakılabilir.

Tahliyenin Fiilî Boyutu ve Kolluk

Malikin merak ettiği asıl soru çoğu zaman şudur: kapımı açmazsam ne olur?

Mevzuat bu duruma açık bir cevap verir: tahliyenin engellenmesi durumunda, talep edilmesi hâlinde mülki idare amiri tarafından verilecek yazılı izne istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle kapalı kapıları veya alanları açmak ya da açtırmak suretiyle tahliye yapılır veya yaptırılır.

Dahası, riskli yapıların tespiti, tahliyesi ve yıktırma iş ve işlemlerini engelleyenler hakkında idarece veya müdürlükçe tutanak tutulur ve bunlar hakkında Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

Buradan çıkan pratik sonuç nettir: fiilî direnç bir savunma stratejisi değildir. Hukuki yol, süresinde açılan ve yürütmeyi durdurma talepli bir davadır. Kapıyı açmamak, davayı kazandırmaz ama ceza soruşturmasına yol açar.

Bir başka fiilî baskı aracı da altyapıdır: 6306 m.4/3, uygulama sırasında talep edilmesi hâlinde hak sahiplerinin de görüşü alınarak riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmeyeceğini ve verilen hizmetlerin durdurulacağını düzenler. Görüş alınmadan uygulanan kesinti, ayrı bir hukuka aykırılık iddiasının konusudur.

Masraf: Yıkımı Kim Öder?

Yıkımın idarece yapılması, masrafın kamuca üstlenileceği anlamına gelmez.

İdare tarafından yapılan veya yaptırılan riskli yapı tespit, tahliye ve yıktırma masrafları, hisseleri oranında maliklerden 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir.

Uygulama Yönetmeliği bir de ödeme takvimi koyar: masraflar, ilgilisine yapılacak tebligatı takip eden bir aylık süre içerisinde ödenir; süresinde ödenmeyen masraflar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.

Masraf tahsiline ilişkin işlem ayrı bir idari işlemdir. Yıkım kararına dava açılmamış olması, masraf tahsiline karşı dava açılmasına engel değildir; miktarın ve hesaplama yönteminin doğruluğu ayrıca denetlenir.

Bu rejim, 6306 ile İmar Kanunu m.39 arasındaki farkı da gösterir: m.39’da masraf yüzde yirmi fazlasıyla tahsil edilir ve malike hiçbir destek doğmaz; 6306’da ise masraf hisse oranında tahsil edilir ama kira yardımı gibi haklar gündeme gelir. Karşılaştırma için metruk ve tehlikeli yapılar yazımıza bakılabilir.

Kiracının Durumu

Tahliye yalnızca maliki değil, yapıda oturanları da doğrudan etkiler ve kiracının hukuki konumu çoğu zaman gözden kaçar.

Mevzuat, malik tarafından kiracıya veya sınırlı ayni hak sahibine tahliye için bildirim yapılmadığının tespit edilmesi hâlinde bildirimin idarece yapılmasını öngörür.

Bu, iki sonuç doğurur. Birincisi, kendisine hiç bildirim yapılmamış kiracı bakımından usul sakatlığı ileri sürülebilir. İkincisi, kiracı tahliyeden doğrudan etkilendiğinden dava ehliyeti bulunabilir; kira sözleşmesi ve fiilî kullanımın belgelenmesi gerekir.

Kiracı ayrıca, mevzuatta öngörülen kira yardımı imkânından yararlanma bakımından ayrı bir başvuru yapmalıdır. Başvurunun reddi veya cevapsız bırakılması ayrı bir dava konusudur.

Tahliye ve Yıkım İşleminin İptali Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; iptal sebeplerinden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve teknik iddiaları raporla destekleyin. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Dava Öncesi Kontrol Listesi

• Tahliye ve yıktırma tutanağı, yapıya asma belgesi, e-Devlet bildirimi ve muhtarlık ilanı,
• Bildirimde yazılı sürenin tam gün sayısı,
• Riskli yapı tespit raporu ve il müdürlüğü onay yazısı,
• Tespite itiraz dilekçesi, teknik heyet kararı ve varsa derdest dava dosyası,
• Bağımsız uzmanca hazırlanmış karşı teknik rapor,
• Güçlendirme projesi, maliyet raporu ve idareye yapılan süre talebi,
• Tapu kaydı, kira sözleşmesi ve ikametgâh belgesi,
• Elektrik, su ve doğal gaz kesintisine ilişkin belgeler,
• Kira yardımı başvurusu ve idarenin cevabı.

Sık Yapılan Hatalar

• Tespite süresinde itiraz etmemek. Tespit bütün sürecin dayanağıdır; kesinleşirse sonraki aşamalarda savunma daralır.
• Tebligat usulünü denetlememek. Yapıya asma, e-Devlet bildirimi ve muhtarlıkta on beş günlük ilan aşamalarından biri eksikse süre tartışmalı hâle gelir.
• Yürütmeyi durdurma istememek. Yıkım geri alınamaz; esas karar çoğu zaman geç gelir.
• Güçlendirme seçeneğini gündeme getirmemek. Teknik olarak mümkünse yıkım ölçüsüz kalır.
• Kira yardımı başvurusunu ihmal etmek. Başvuru yapılmazsa yardımdan yararlanılamaz; ret hâlinde ayrıca dava edilebilir.
• Kiracının durumunu atlamak. Kiracıya bildirim yapılmamışsa bu ayrı bir hukuka aykırılık iddiasıdır.
• Masraf tebligatını beklemek. Masraf, tebligatı izleyen bir ay içinde ödenmezse 6183’e göre takip başlar.

Adım Adım Süreç

1. Tebligat ve süreyi sabitleyin — Yapıya asma tutanağı, e-Devlet bildirimi ve muhtarlık ilanının tarihlerini belgeleyin.
2. Tespit raporunu temin edin — Riskli yapı tespit raporunu ve onay yazısını bilgi edinme başvurusuyla alın.
3. Tespite itirazı kontrol edin — Süresinde itiraz edilmiş mi, teknik heyet kararı ne yönde, derdest dava var mı?
4. Karşı teknik rapor aldırın — Karot, donatı ve zemin verileri ile hesap yöntemini bağımsız uzmana inceletin.
5. Güçlendirme seçeneğini araştırın — Teknik olarak mümkünse proje ve maliyet raporu hazırlatın.
6. Kira yardımı başvurusunu yapın — Tahliye öncesinde başvuruyu evrak kaydıyla verin; ret hâlinde ayrıca dava edin.
7. İvedi yürütme durdurma talebiyle dava açın — Bekletici mesele talebini ve keşif-bilirkişi talebini birlikte ileri sürün.

İlgili Konular ve Kaynaklar

Sıkça Sorulan Sorular

Riskli yapının yıktırılması için ne kadar süre verilir?

6306 sayılı Kanun m.5/3 uyarınca, riskli yapıların yıktırılması için maliklere doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir. Bu bir üst sınırdır; idare daha kısa süre de belirleyebilir.

Süre içinde yıkmazsam ne olur?

Bu süre içinde yapı malik tarafından yıktırılmazsa, yapının idari makamlarca yıktırılacağı bildirilir. Uygulama Yönetmeliği bu aşamada ek süre verilerek tebligatta bulunulmasını öngörür.

Ek süre de geçerse ne olur?

Verilen süre içinde de maliklerce yıktırma yoluna gidilmezse, yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ile yıktırma işlemleri mahallî idarelerin de iştirakiyle mülki amirler tarafından yapılır veya yaptırılır.

Tahliye ve yıkım tebligatı nasıl yapılır?

Kanun kapsamındaki yapıların tahliyesine ve yıktırılmasına ilişkin tebligat; tutanağın yapıya asılması, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan edilmesi suretiyle yapılır.

Kapımı açmazsam ne olur?

Tahliyenin engellenmesi durumunda, talep edilmesi hâlinde mülki idare amiri tarafından verilecek yazılı izne istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle kapalı kapıları açmak veya açtırmak suretiyle tahliye yapılır. Ayrıca engelleyenler hakkında tutanak tutulur ve suç duyurusunda bulunulur.

Yıkım masrafını kim öder?

İdare tarafından yapılan veya yaptırılan riskli yapı tespit, tahliye ve yıktırma masrafları, hisseleri oranında maliklerden 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir.

Masrafı ne zaman ödemem gerekir?

Uygulama Yönetmeliği, tahliye ve yıktırma masraflarının ilgilisine yapılacak tebligatı takip eden bir aylık süre içerisinde ödenmesini öngörür; süresinde ödenmeyen masraflar 6183 sayılı Kanuna göre takip edilir.

Kiracıyım, bana bildirim yapılır mı?

Malik tarafından kiracıya veya sınırlı ayni hak sahibine tahliye için bildirim yapılmadığının tespit edilmesi hâlinde bildirim idarece yapılır. Kiracının menfaati doğrudan etkilendiğinden dava ehliyeti de bulunabilir.

Elektrik ve suyum kesilebilir mi?

6306 sayılı Kanun m.4/3, uygulama sırasında talep edilmesi hâlinde hak sahiplerinin de görüşü alınarak riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmeyeceğini ve verilen hizmetlerin durdurulacağını düzenler.

Yıkım yerine güçlendirme yapılabilir mi?

Yapının güçlendirme ile riskli olmaktan çıkarılması teknik olarak mümkünse bu seçenek gündeme getirilmelidir. İddianın güçlendirme projesi ve teknik raporla desteklenmesi gerekir.

Tespite itiraz etmiş olmam yıkımı durdurur mu?

Kendiliğinden durdurmaz. Ancak tespit sürecin kökeni olduğundan, derdest itiraz veya dava bekletici mesele yapılması talebine konu edilebilir ve yürütmeyi durdurma gerekçesini güçlendirir.

Dava açmak yıkımı durdurur mu?

Dava tek başına durdurmaz. Durdurma için yürütmenin durdurulması kararı gerekir; yıkım geri alınamaz olduğundan bu talep ivedilik vurgusuyla ileri sürülmelidir.

Yıkım gerçekleştikten sonra ne yapabilirim?

İptal davası konusuz kalabilir; ancak hukuka aykırılık saptanırsa uğranılan zarar için tam yargı davası açılabilir. Bu nedenle yürütmeyi durdurma aşaması belirleyicidir.

Görevli mahkeme hangisidir?

Tahliye ve yıkım işlemi idari bir işlem olduğundan görevli mahkeme idare mahkemesidir. Maliklerin kendi aralarındaki uyuşmazlıklar ise adli yargının konusudur.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.