📜 Dayanak Mevzuat
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m.75 — Ecrimisil, tahsil ve tahliye
- 2886 sayılı Kanun m.9 ve 13 — Bedel takdirinde başvurulacak merciler ve usul
- Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik — İhbarname ve düzeltme usulü
- 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15 — Belediye taşınmazlarında uygulama
- 6183 sayılı Kanun — Rızaen ödenmeyen ecrimisilin tahsili
- 2577 sayılı İYUK m.2, 7, 27 — İptal davası ve yürütmenin durdurulması
⚡ Net Cevap: Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların işgali üzerine fuzuli şagilden ecrimisil istenir. Bedel, Kanunun 9 uncu maddesinde sayılan yerlerden sorulmak suretiyle ve 13 üncü madde uyarınca tespit edilir. Rızaen ödenmezse 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir; işgal edilen taşınmaz ise idarenin talebi üzerine mülkiye amirince en geç on beş gün içinde tahliye ettirilir. Yargı yolu idarenin seçimine bağlıdır: idare ihbarname düzenleyip tebliğ etmişse ortada idari işlem vardır ve iptal talebi idari yargıda görülür; idare bu yolu seçmeyip doğrudan dava açmışsa uyuşmazlık genel mahkemede görülür. Ayrıca ecrimisil ödenmesi taşınmazda kalma hakkı vermez.
Yıllardır kullanılan bir arazi, belki bir bahçe, belki bir depo. Bir gün Milli Emlak’tan zarf gelir: geçmiş yıllara ilişkin ecrimisil tahakkuk ettirilmiştir ve tutar beklenenden yüksektir. Zarfın içinde ayrıca tahliye uyarısı da vardır.
Bu dosyalarda iki soru sonucu belirler: idare hangi yolu seçti ve bedel nasıl takdir edildi. Aşağıda ecrimisilin dayanağı, itiraz usulü, yargı yolu ayrımı ve hazır bir dava dilekçesi, düzeltme talebi ve cevap dilekçesi yer almaktadır.
Ecrimisil Nedir, Kime İstenir?
Kanun hükmü geniştir.
Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz mallar, özel bütçeli idarelerin mülkiyetindeki taşınmazlar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmazların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil istenir.
Kapsam bununla da sınırlı değildir: Belediye Kanunu’nda, bu maddenin hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı düzenlenmiştir.
Önemli bir nokta: ecrimisil istenebilmesi için idarenin zarara uğramış olması ve fuzuli şagilin kusurunun bulunması aranmaz. Bu nedenle “iyiniyetliydim”, “bana ait sanıyordum” savunmaları tek başına sonuç doğurmaz.
Bedel Nasıl Takdir Edilir?
İptal davalarının en verimli ekseni budur.
Mevzuata göre ecrimisil, Kanunun 9 uncu maddesinde sayılan yerlerden — ticaret odası, sanayi odası, borsa veya bilirkişilerden — sorulmak suretiyle ve 13 üncü madde uyarınca tespit edilir.
Dolayısıyla takdir keyfî olamaz; denetlenebilir olmalıdır. Dosyada sorulacak sorular:
- Görüş hangi merciden alınmış?
- Hangi emsaller esas alınmış?
- Hesap hangi yönteme göre yapılmış?
- Kullanılan alan nasıl ölçülmüş?
- Dönem hangi belgeye dayanılarak belirlenmiş?
Bu bilgiler ihbarnamede yer almıyorsa, düzeltme talebiyle açıkça istenmelidir.
İtiraz Kararı: Dürüst Bir Hesap
Burada müvekkile açıkça anlatılması gereken bir denge vardır.
Mevzuatta, ecrimisile itiraz edilmemesi hâlinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi hâlinde ise ayrıca yüzde on beş indirim uygulanacağı düzenlenmiştir.
Yani itiraz etmek, indirim imkânını etkileyebilir. Karar verilirken iki şey birlikte tartılmalıdır:
- İtirazın başarı şansı — kullanım gerçekten var mı, alan ve dönem doğru mu, takdir denetlenebilir mi?
- İtiraz edilmemesi hâlinde elde edilecek indirim tutarı.
Tespit açıkça hatalıysa veya kullanım hiç yoksa itiraz nettir. Buna karşılık kullanım tartışmasız ve bedel makulse, indirimden yararlanmak daha akılcı olabilir. Bu değerlendirme rakamla yapılmalıdır.
İtiraz kararı verilirken indirim kaybı ile başarı şansı birlikte hesaplanmalıdır
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Yargı Yolu İdarenin Seçimine Bağlı
Bu ayrım yapılmadan açılan dava yanlış mahkemeye gider.
Yargıtay kararlarında iki yol açıkça ortaya konulmuştur:
1. İdari yol. İdare, tespit ettiği ecrimisili ihtarname veya ihbarname ile fuzuli şagile tebliğ ederse; rızaen ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edebilir ve mülkiye amirince tahliye ettirebilir. Bu durumda ortada idari bir işlem bulunduğundan, iptal talebi idari yargıda görülür.
2. Adli yol. İdare dilerse seçimlik hakkını kullanarak; komisyon oluşturmadan, ihbarname veya ihtarname düzenlemeden ve bunu şagile tebliğ etmeden — yani idari bir işlem yapmadan — doğrudan genel mahkemede, genel hükümlere göre el atmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil istemli dava açabilir.
Pratik sonuç: elinizde ihbarname varsa yol idari yargıdır. Elinize dava dilekçesi ulaşmışsa muhatap adli yargıdır ve savunma genel hükümlere göre kurulur.
Tahliye: On Beş Gün ve Yetki
Ecrimisilden ayrı ve çok daha hızlı işleyen bir yaptırımdır.
Mevzuata göre işgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç on beş gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edilir.
Buradaki yetki unsuru sıkça sakatlanır. Yargı kararlarında, nihai nitelikli tahliye işlemini tesis etme yetkisinin mülkiye amirine ait olduğu ve alt birimlere devredilemeyeceği yönünde değerlendirme yapılmıştır. Tahliye işlemi başka bir makamca tesis edilmişse, bu tek başına iptal sebebidir.
Sürenin kısalığı nedeniyle dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması mutlaka ve öncelikle talep edilmelidir.
Ödeme Hak Doğurmaz
Bu, en yaygın yanılgıdır ve pahalıya mal olur.
Mevzuatta, ecrimisil bedellerinin tahsil edilmesinin taşınmazdaki kullanımın devamı hakkını vermeyeceği açıkça düzenlenmiştir.
Yani yıllarca ecrimisil ödemek, taşınmazda kalma hakkı, kira ilişkisi veya kazanılmış hak oluşturmaz. Tahliye her zaman gündeme gelebilir.
Kalıcı bir çözüm isteniyorsa yol farklıdır: taşınmazın niteliğine göre kiralama, kullanma izni, irtifak hakkı veya satın alma imkânlarının araştırılması gerekir. Bu yönüyle ecrimisil dosyası, aynı zamanda bir hak sahipliği araştırması başlangıcıdır.
Savunmanın Omurgası
Hangi yolda olursanız olun, savunma aynı beş başlıkta kurulur:
- Kullanım yok: tespit gerçeği yansıtmıyor,
- Fuzuli şagil değilim: kullanım kira, tahsis, kullanma izni veya irtifaka dayanıyor,
- Alan hatalı: ölçüm yanlış veya kullanılan kısım daha küçük,
- Dönem hatalı: kullanım daha geç başladı veya daha önce sona erdi,
- Takdir usulsüz: bedel mevzuatın öngördüğü usulle ve denetlenebilir biçimde belirlenmemiş.
Bunlardan ilk ikisi sorumluluğu, son üçü miktarı hedefler. Dilekçede ikisi ayrı başlıklar altında kurulmalıdır.
Ecrimisil İtiraz Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; yalnızca dosyanıza uyan bentleri bırakın. İlk metin idare mahkemesinde iptal davası, ardından idareye düzeltme talebi ve idare genel mahkemede dava açmışsa cevap dilekçesi yer almaktadır. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.
[ … ] İDARE MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞINA
(YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR. İdare ihbarname düzenleyip tebliğ ettiyse ortada idari işlem vardır ve iptal talebi idari yargıda görülür.)
DAVACI: [Ad Soyad / Unvan] (T.C. / Vergi No: [ … ])
ADRES: [Açık adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] (vekil yoksa çıkarın)
DAVALI: [ … ] Valiliği / Kaymakamlığı — [ … ] Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü (Milli Emlak)
(Belediye taşınmazı ise: [ … ] Belediye Başkanlığı)
DAVA KONUSU: …/…/20… tarih ve [ … ] sayılı ECRİMİSİL İHBARNAMESİ (ve …/…/20… tarihli ECRİMİSİL DÜZELTME İHBARNAMESİ) ile (varsa) …/…/20… tarihli TAHLİYE işleminin İPTALİ istemidir.
TEBLİĞ TARİHİ: …/…/20…
AÇIKLAMALAR:
1. TAŞINMAZ VE İŞLEM. [ … ] İli, [ … ] İlçesi, [ … ] ada, [ … ] parsel sayılı taşınmazın [ … ] m²‘lik kısmını kullandığım gerekçesiyle, [ … ] dönemi için [ … ] TL ecrimisil tahakkuk ettirilmiştir. (Ek-1: Ecrimisil ihbarnamesi ve tebliğ belgesi)
2. DÜZELTME TALEBİ. İhbarnamede belirtilen süre içinde …/…/20… tarihinde düzeltme talebinde bulunulmuş; talep [reddedilmiş / kısmen kabul edilmiştir]. (Ek-2: Düzeltme talebi ve idarenin cevabı)
3. İŞGAL YOKTUR. (Dosyanıza uyanları bırakın:)
a) Müvekkil, taşınmazı hiç kullanmamıştır; tespit tutanağı gerçeği yansıtmamaktadır.
b) Kullanım, geçerli bir sözleşmeye (kira, irtifak, tahsis, kullanma izni) dayanmaktadır; bu nedenle fuzuli şagil sıfatı bulunmamaktadır. (Ek-3: Sözleşme veya tahsis belgesi)
c) Kullanılan alan, ihbarnamede belirtilen yüzölçümünden farklıdır; tespit hatalıdır.
ç) Taşınmaz Hazinenin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında değildir; mülkiyet uyuşmazlığı bulunmaktadır.
4. TESPİT USULÜNE AYKIRIDIR. (Teknik iptal sebebi:)
Mevzuata göre ecrimisil, Kanunun 9 uncu maddesinde sayılan yerlerden — ticaret odası, sanayi odası, borsa veya bilirkişilerden — sorulmak suretiyle ve 13 üncü madde uyarınca tespit edilir.
Somut olayda; bedel takdirine esas alınan görüşlerin hangi mercilerden alındığı, hangi emsallere dayanıldığı ve hesabın hangi yönteme göre yapıldığı ortaya konulmamıştır. Takdir denetlenebilir olmaktan uzaktır.
5. TESPİT TUTANAĞI USULSÜZDÜR. (Uyuyorsa:) İşgal tespiti müvekkilin yokluğunda düzenlenmiş, tutanak tebliğ edilmemiş, alan ölçümü teknik yöntemle yapılmamıştır. (Ek-4: Tespit tutanağı)
6. DÖNEM VE MİKTAR HATALIDIR. Ecrimisil [ … ] tarihleri arası için istenmişse de, müvekkilin kullanımı [ … ] tarihinde başlamıştır / … tarihinde sona ermiştir. Ayrıca hesaplanan bedel, taşınmazın konumu ve niteliğiyle orantısızdır.
7. TAHLİYE İŞLEMİ YETKİ YÖNÜNDEN SAKATTIR. (Tahliye de dava konusuysa:)
Mevzuata göre işgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer MÜLKİYE AMİRİNCE en geç on beş gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edilir.
Somut olayda tahliye işlemi mülkiye amiri dışındaki bir makam tarafından tesis edilmiştir. Yargı kararlarında, nihai nitelikli tahliye işlemini tesis etme yetkisinin devredilemeyeceği belirtilmiştir. İşlem bu yönüyle yetki unsuru bakımından hukuka aykırıdır.
8. ÖDEME KULLANIM HAKKI VERMEZ, TERSİ DE DOĞRUDUR. Mevzuatta ecrimisil bedellerinin tahsilinin taşınmazdaki kullanımın devamı hakkını vermeyeceği düzenlenmiştir. Buna karşılık idarenin, kullanımın varlığını usulüne uygun biçimde ispat etmesi gerekir; bu ispat yükü davalı idaredir.
9. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI. Ecrimisil, rızaen ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmekte; ayrıca tahliye işlemi on beş gün gibi kısa bir sürede uygulanmaktadır. Bu nedenle telafisi güç zarar doğacağından yürütmenin durdurulmasına öncelikle karar verilmesini talep ederiz.
10. BELGE CELBİ. Davalı idareden; işgal tespit tutanakları ve ekleri, ecrimisil takdir komisyonu kararı ve dayanakları, bedel takdirinde esas alınan görüş yazıları ve emsaller, taşınmazın tapu kaydı ve tahsis durumu, varsa kira veya kullanma izni dosyası ile tahliyeye ilişkin tüm işlem dosyasının ara kararla getirtilmesini talep ederiz.
HUKUKİ SEBEPLER: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m.9, 13, 75; Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15; 6183 sayılı Kanun; 2577 sayılı İYUK m.2, 7, 27; Anayasa m.35, 125.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Öncelikle YÜRÜTMENİN DURDURULMASINA,
2. Dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin (ve düzeltme ihbarnamesinin) İPTALİNE,
3. (Varsa) tahliye işleminin İPTALİNE,
4. Tahsil edilmiş tutar varsa yasal faiziyle iadesine,
5. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. …/…/20…
Davacı / Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]
EKLER:
Ek-1: Ecrimisil ihbarnamesi ve tebliğ belgesi
Ek-2: Düzeltme talebi ve idarenin cevabı
Ek-3: Sözleşme, tahsis veya kullanma izni belgesi
Ek-4: Tespit tutanağı
Ek-5: Tapu kaydı ve fotoğraflar
Ek-6: Vekâletname
EK METİN 1 — İdareye Düzeltme Talebi (İLK ADIM)
İhbarnamede belirtilen süre içinde verilir. Süreyi ihbarnameden okuyun.
[ … ] ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İL MÜDÜRLÜĞÜNE
(Milli Emlak Müdürlüğü / [ … ] Belediye Başkanlığına)
BAŞVURAN: [Ad Soyad] (T.C.: [ … ]) — [Adres]
İLGİ: …/…/20… tarih ve [ … ] sayılı Ecrimisil İhbarnamesi
KONU: Ecrimisil ihbarnamesine ilişkin düzeltme talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. İlgide kayıtlı ihbarname …/…/20… tarihinde tarafıma tebliğ edilmiştir. İhbarnamede belirtilen süre içinde işbu düzeltme talebini sunuyorum.
2. İtiraz gerekçelerim şunlardır: (Uyanları bırakın)
a) Söz konusu taşınmazı kullanmıyorum; tespit gerçeği yansıtmamaktadır.
b) Kullanımım [kira sözleşmesi / tahsis / kullanma izni]ne dayanmakta olup fuzuli şagil değilim. (Ek: Belge)
c) Kullandığım alan [ … ] m² olup ihbarnamedeki yüzölçümünden azdır.
ç) Kullanım [ … ] tarihinde başlamış / … tarihinde sona ermiştir; talep edilen dönem hatalıdır.
d) Takdir edilen bedel, taşınmazın konumu ve niteliğine göre fahiştir.
3. Bu itibarla;
a) Ecrimisil tahakkukunun iptalini, aksi hâlde düzeltilmesini,
b) Tespit tutanağının ve eklerinin bir örneğinin tarafıma verilmesini,
c) Bedel takdirine esas alınan görüş yazıları ve emsallerin bildirilmesini,
ç) Talebimin reddi hâlinde gerekçeli düzeltme ihbarnamesinin tebliğini talep ederim. …/…/20…
Başvuran
[Ad Soyad]
[İmza]
EK METİN 2 — İdare Genel Mahkemede Dava Açtıysa: Cevap Dilekçesi
İdare ihbarname yolunu seçmeyip doğrudan dava açmış olabilir. O zaman muhatap adli yargıdır.
[ … ] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE
DOSYA NO: [ … ] E.
CEVAP VEREN (DAVALI): [Ad Soyad] — Vekili Av. [Ad Soyad]
DAVACI: [Hazine / İlgili idare]
KONU: El atmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil istemli davaya karşı beyanlarımızdır.
CEVAPLARIMIZ:
1. YARGI YOLU. (Baştan netleştirin:) İdare, ihbarname düzenleyip tebliğ etme yolunu seçmemiş ve doğrudan genel mahkemede dava açmıştır. Bu hâlde ortada bir idari işlem bulunmadığından uyuşmazlık genel hükümlere göre çözülür.
2. FUZULİ ŞAGİL DEĞİLİZ. Müvekkilin kullanımı [kira / tahsis / kullanma izni / zilyetlik]e dayanmaktadır. (Ek: Belgeler)
3. TAŞINMAZ DAVACININ DEĞİLDİR. (Uyuyorsa:) Taşınmaz üzerinde müvekkilin mülkiyet veya sınırlı ayni hak iddiası bulunmaktadır. Bu husus öncelikle çözülmelidir. (Ek: Tapu kaydı, kadastro tutanakları)
4. ECRİMİSİL MİKTARI FAHİŞTİR. Talep edilen bedel, taşınmazın konumu, niteliği ve fiilî kullanım biçimiyle orantısızdır. Emsal karşılaştırması yapılmamıştır.
5. DÖNEM VE ZAMANAŞIMI. Talep edilen dönemin bir kısmı bakımından zamanaşımı gerçekleşmiştir. Ayrıca kullanım, iddia edilen tarihte başlamamıştır.
6. YIKIM TALEBİ ORANTISIZDIR. (Uyuyorsa:) Yapı [ … ] tarihinden bu yana mevcut olup, yıkım talebi ölçülülük ilkesiyle bağdaşmamaktadır.
7. KEŞİF VE BİLİRKİŞİ. Mahallinde keşif yapılarak; harita mühendisi ve emlak değerleme uzmanı marifetiyle kullanılan alanın, kullanım süresinin ve emsal ecrimisil bedelinin tespitini talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Davanın REDDİNE; kabulü hâlinde talebin gerçek kullanım alanı ve süresi üzerinden belirlenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. …/…/20…
Davalı / Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]
Kontrol Listesi
- Elinizde ihbarname mi, dava dilekçesi mi var?
- İhbarnamenin tebliğ tarihi ve içindeki süre,
- Talep edilen dönem ve alan,
- Kullanımın dayanağı: kira, tahsis, izin var mı?
- Tespit tutanağı temin edildi mi?
- Tutanak yokluğunuzda mı düzenlenmiş?
- Alan ölçümü teknik yöntemle mi yapılmış?
- Bedel takdirinde hangi merciden görüş alınmış?
- Dayanak emsaller bildirilmiş mi?
- Düzeltme talebi süresinde verildi mi?
- İndirim ile itiraz şansı karşılaştırıldı mı?
- Tahliye işlemini hangi makam tesis etmiş?
- Dilekçede yürütmenin durdurulması talebi var mı?
Sık Yapılan Hatalar
- İhbarnameyi görmezden gelmek. Tahsil 6183 sayılı Kanun yoluyla yapılır.
- Düzeltme talebi vermeden dava açmak. İdari aşama dosyanın temelini kurar.
- Tespit tutanağını istememek. Alan ve süre iddiası bu belgeyle çürütülür.
- Takdir dayanaklarını sormamak. Bedel denetlenebilir olmalıdır.
- Yürütmenin durdurulmasını istememek. Tahliye on beş günde uygulanabilir.
- Ödeme yapıp hak doğduğunu sanmak. Tahsil kullanım hakkı vermez.
- Yargı yolunu karıştırmak. İdare hangi yolu seçtiyse forum ona göre belirlenir.
Adım Adım Süreç
- İhbarnameyi okuyun — Süre, dönem, alan ve tutarı not edin.
- Kullanım dayanağınızı çıkarın — Kira, tahsis veya izin belgesi var mı?
- Süresinde düzeltme talebi verin — Tespit tutanağı ve emsalleri isteyin.
- İndirim ile itirazı tartın — İtiraz indirimi etkileyebilir.
- Düzeltme ihbarnamesini bekleyin — Dava süresi buradan işler.
- Tedbirli dava açın — Yürütmenin durdurulmasını isteyin.
- Tahliye işlemini ayrıca inceleyin — Yetkili makam mülkiye amiridir.
Ecrimisil ödemek taşınmazda kalma hakkı vermez; tahliye her zaman gündeme gelebilir
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
İlgili Konular ve Kaynaklar
Hazine ve kamu taşınmazları
- El Atmanın Önlenmesi (Müdahalenin Meni) Dava Dilekçesi (TMK m.683)
- Hazine Taşınmazının Doğrudan Satışı ve Kiralanması Dilekçesi (4706)
- Kamu Konutu (Lojman) Tahliye İşlemine İtiraz Dilekçesi (2946)
- Yabancının Taşınmaz Ediniminde Red ve Tasfiyeye İtiraz Dilekçesi (Tapu K. m.35)
- Gayrimenkul Hukuku Rehberi
- Hazine Arazisi Tahsisi, Satışı ve 2/B
- Ecrimisil: İdarenin Taşınmazının İşgali
- Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı)
- Ecrimisil Dava Dilekçesi Örneği
- Terekede Orman, Mera ve Hazine Vasıflı Taşınmazlar
Vasıf ve kadastro uyuşmazlıkları
- Orman Kadastrosuna İtiraz Dava Dilekçesi
- Mera Tespit ve Tahdidine İtiraz Dilekçesi
- Kadastro Tespitine İtiraz Dava Dilekçesi
- Kıyı Kenar Çizgisine İtiraz ve İptal Dilekçesi
- Tapu Tahsis Belgesi ile Tapu İptali ve Tescil
İdari işleme karşı yollar
Tahsil Aşaması: Ödeme Emri ve İtirazın Sınırlı Sebepleri
İhbarnameye itiraz aşaması ile tahsil aşaması birbirinden ayrıdır. İtiraz edilmediğinde ya da itirazdan sonuç alınamadığında süreç durmaz; alacak amme alacaklarının tahsili usulüne göre takip edilir ve ortaya ayrı bir idari işlem çıkar. Bu işlemin kendi süresi ve kendi sınırlı itiraz sebepleri vardır.
| Konu | Dayanak | Hüküm |
|---|---|---|
| Ödeme emri | 6183 SK m.55 | Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, on beş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur |
| Ödeme emrinin içeriği | 6183 SK m.55 | Ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödenmediği ve mal bildiriminde bulunulmadığı takdirde borcun cebren tahsil olunacağı ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik olunacağı gösterilir |
| Teminatlı alacakta takip | 6183 SK m.56 | Karşılığında teminat gösterilmiş amme alacağı vadesinde ödenmezse, borcun on beş gün içinde ödenmesi, aksi hâlde teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerle cebren tahsile devam olunacağı borçluya bildirilir |
| İtirazın süresi ve sebepleri | 6183 SK m.58 | Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde itirazda bulunabilir |
| Kısmi itirazda şart | 6183 SK m.58 | Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun, o kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi lazımdır |
| Sürelerdeki değişiklik | 7061 SK | 6183 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinde yer alan yedi günlük süreler on beş gün olarak değiştirilmiş ve bu değişiklik 1/1/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir |
| Sonradan edinilen mallar | 6183 SK m.61 | Mal bildiriminde malı olmadığını gösteren veya borca yetecek kadar mal göstermemiş olan borçlu, sonradan edindiği malları ve gelirindeki artmaları, edinme ve artma tarihinden başlayarak on beş gün içinde tahsil dairesine bildirmek zorundadır |
| Yürütmenin durdurulması | 2577 SK m.27 | Dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz |
Bu aşamanın en önemli özelliği, itiraz sebeplerinin sınırlı sayıda olmasıdır. Elli sekizinci madde, ödeme emrine karşı ileri sürülebilecek iddiaları üç başlıkta toplar: böyle bir borcun bulunmaması, borcun kısmen ödenmiş olması ve borcun zamanaşımına uğramış olması. Ecrimisil bedelinin miktarına, takdirin dayandığı emsallere veya işgal süresinin hesabına ilişkin itirazlar bu sayıma girmez. Bunun pratik sonucu şudur: bedele ilişkin bütün itirazların ihbarname aşamasında ileri sürülmesi gerekir; bu aşama kaçırıldığında aynı iddiaların ödeme emrine karşı açılacak davada dinlenmesi güçleşir. İhbarname aşamasının ayrıntısı için ecrimisil ve idarenin taşınmazının işgali incelenmelidir.
Sürelerde uygulamada karışıklık yaşanmaktadır ve bu husus dosyada mutlaka kontrol edilmelidir. Kanun’un ilgili maddelerinde başlangıçta yedi gün olarak öngörülen süreler, 7061 sayılı Kanun’la on beş güne çıkarılmış ve bu değişiklik 1 Ocak 2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Buna rağmen bazı kaynaklarda ve örnek dilekçelerde hâlâ yedi günlük süre yer almaktadır. Bu nedenle hem ödeme emrinde tanınan sürenin hem de itiraz için öngörülen sürenin güncel metne göre on beş gün olduğu esas alınmalı; eski süreye göre hazırlanmış örnekler kullanılmamalıdır.
Kısmi itiraz bakımından maddede ayrı bir şekil şartı bulunur. Borcun tamamına değil bir kısmına itiraz eden borçlunun, itiraz ettiği kısmın cihetini ve miktarını açıkça göstermesi gerekir. Ecrimisil dosyalarında bu şart sıklıkla ihmal edilir; oysa işgal süresinin bir bölümüne veya alanın bir kısmına ilişkin itirazda hangi döneme ve hangi metrekareye itiraz edildiği rakamla belirtilmelidir. Bu gösterilmediğinde itirazın usulüne uygun yapılmamış sayılması riski doğar.
Ödeme emrinin içeriği de ayrıca denetlenmelidir. Madde, ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarlarının, nereye ödeneceğinin ve süresinde ödenmemesi hâlinde uygulanacak sonuçların gösterilmesini arar. Bu unsurları taşımayan bir ödeme emri, eksikliğin niteliğine göre sakat kabul edilebilir; dolayısıyla tebliğ edilen belgenin bu unsurları içerip içermediği dosyada karşılaştırmalı olarak incelenmelidir. Son olarak dava açılmış olmasının işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmadığı unutulmamalı; haciz ve satış aşamasına geçilmesini önlemek için yürütmenin durdurulması istemi dilekçede ayrıca ve gerekçesiyle ileri sürülmelidir. Yürütmenin durdurulması usulü için yürütmenin durdurulması ve itiraz, taşınmazın satın alınması yoluyla çözüm için Hazine taşınmazının doğrudan satışı incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ecrimisil nedir?
Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden istenen bedeldir.
Hangi taşınmazları kapsar?
Devletin özel mülkiyetindeki veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar, özel bütçeli idarelerin mülkiyetindeki taşınmazlar ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmazlar bu kapsamdadır.
Belediye taşınmazlarında da uygulanır mı?
Belediye Kanunu’nda, 2886 sayılı Kanun’un 75 inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı düzenlenmiştir.
Bedel nasıl belirlenir?
Ecrimisil, Kanunun 9 uncu maddesinde sayılan yerlerden — ticaret odası, sanayi odası, borsa veya bilirkişilerden — sorulmak suretiyle ve 13 üncü madde uyarınca tespit edilir.
İhbarnameye nasıl itiraz edilir?
İhbarnamede belirtilen süre içinde idareye düzeltme talebinde bulunulur. Talep üzerine idarece ecrimisil düzeltme ihbarnamesi düzenlenebilir.
İtiraz etmenin bir maliyeti var mı?
Mevzuatta, ecrimisile itiraz edilmemesi hâlinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi hâlinde ise ayrıca yüzde on beş indirim uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu nedenle itiraz kararı verilirken indirim kaybı ile itiraz şansı birlikte değerlendirilmelidir.
Ödeme süresi nedir?
Ecrimisil; ihbarnamenin, düzeltme talebinde bulunulmuşsa düzeltme ihbarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren mevzuatta öngörülen süre içinde ödenir. Süre ihbarnamede gösterilir.
Ödemezsem ne olur?
Ecrimisil rızaen ödenmezse 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Ecrimisil ödersem orada kalabilir miyim?
Hayır. Mevzuatta ecrimisil bedellerinin tahsil edilmesinin taşınmazdaki kullanımın devamı hakkını vermeyeceği düzenlenmiştir.
Tahliye nasıl yapılır?
İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç on beş gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edilir.
Tahliye kararını her makam verebilir mi?
Yargı kararlarında, nihai nitelikli tahliye işlemini tesis etme yetkisinin mülkiye amirine ait olduğu ve devredilemeyeceği yönünde değerlendirme yapılmıştır.
Dava hangi yargı kolunda açılır?
İdare ecrimisili tespit edip ihbarname veya ihtarname ile tebliğ etmişse ortada bir idari işlem bulunduğundan, iptal talebi idari yargıda görülür.
İdare doğrudan dava da açabilir mi?
Evet. Yargıtay kararlarına göre idare, seçimlik hakkını kullanarak komisyon oluşturmadan ve ihbarname düzenlemeden doğrudan genel mahkemede el atmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil istemli dava açabilir.
Kusurum yoksa yine öder miyim?
Ecrimisil istenebilmesi için idarenin zarara uğramış olması ve fuzuli şagilin kusurunun bulunması aranmamaktadır.
Hangi savunmalar öne çıkar?
Kullanımın bulunmadığı, kullanımın geçerli bir sözleşme veya tahsise dayandığı, tespit edilen alanın hatalı olduğu, dönemin yanlış belirlendiği ve bedel takdirinin usulüne uygun yapılmadığı başlıca savunmalardır.
Hangi belgeler istenmelidir?
İşgal tespit tutanakları, ecrimisil takdirine esas alınan görüş yazıları ve emsaller, taşınmazın tapu ve tahsis kayıtları ile varsa kira veya kullanma izni dosyası istenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.