El Atmanın Önlenmesi (Müdahalenin Meni) Dava Dilekçesi Örneği (2026) — TMK m.683

Komşu duvarı biraz öteye örmüştür; bahçenin bir köşesi yıllardır başkası tarafından kullanılmaktadır. “Nasıl olsa bir şey demiyorlar” denerek geçen zaman, bir gün “bu yer artık benim” iddiasına dönüşür.

Mülkiyet hakkı bu tür müdahalelere karşı güçlü bir araç sunar; ancak talebin kapsamı ve doğru mahkeme baştan belirlenmezse dosya zayıflar. Aşağıda davanın dayanağı, süre rejimi, tapusuz dosyalarda izlenecek yol ve hazır bir dava dilekçesi, ihtarname ve zilyetlik dilekçesi yer almaktadır.

Üç Ayrı Koruma

Kanun hükmü üç farklı yolu bir arada içerir; hangisinin isteneceği somut duruma göre değişir.

Kanuna göre bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız el atmanın önlenmesini de dava edebilir.

• İstihkak davası: mal malikin elinden çıkmıştır; iadesi istenir.
• El atmanın önlenmesi (men-i müdahale): mal malikin elindedir; devam eden veya tekrarı muhtemel müdahalenin geleceğe yönelik durdurulması istenir.
• Tecavüzün ref’i: tecavüzün etki ve sonuçlarının giderilmesi istenir.

Uygulamada bunlar sıklıkla birlikte kurulur: el atmanın önlenmesi + kal (yıkım) + ecrimisil.

Süre: İki Ayrı Rejim

Bu ayrım yapılmadığında ya dava reddedilir ya da gereksiz telaş edilir.

Mülkiyete dayanan talep süresizdir. El atmanın önlenmesi davası zamanaşımına tabi değildir; mülkiyet hakkı varlığını sürdürdükçe her zaman açılabilir. Davalının uzun süredir kullanıyor olması, tek başına hak doğurmaz.

Ecrimisil talebi süreye tabidir. Aynı dilekçede istenen ecrimisil, kendi zamanaşımına tabidir. Bu nedenle talep dönemi ayrıca hesaplanmalıdır.

Zilyetliğe dayanan talep çok kısa süreye tabidir. Zilyetliğin korunmasına ilişkin davalar, saldırının öğrenilmesinden itibaren iki ay ve her hâlde bir yıl içinde açılmalıdır; bu süreler hak düşürücüdür.

Tapunuz Yoksa

Mülkiyet ispatlanamıyorsa yol kapanmaz; ama takvim daralır.

Kanunda düzenlenen zilyetliğin korunması davaları, malik olmasa dahi zilyede tanınmıştır. Bu davalarda mülkiyet tartışılmaz; korunan şey fiilî zilyetliktir.

Bu yol özellikle şu durumlarda kullanılır:

• Tapusuz taşınmazı yıllardır kullananlar,
• Kiracılar ve fiilî kullanıcılar,
• Mülkiyet uyuşmazlığı sürerken acil koruma ihtiyacı doğanlar.

Ancak iki aylık süre çok kısadır. Bu nedenle saldırı öğrenildiği anda tarih kayda geçirilmeli ve gecikilmemelidir. Süre kaçırılmışsa mülkiyet ispat edilebiliyorsa asliye hukukta el atmanın önlenmesi yolu açık kalır.

Kim Dava Açabilir?

Dava yalnızca tapu malikine özgü değildir.

Malik açabileceği gibi; intifa ve oturma hakkı gibi sınırlı ayni hak sahipleri ile kira sözleşmesine dayanan kiracı da el atmanın önlenmesi davası açabilir.

Paylı mülkiyette önemli bir kolaylık vardır: her paydaş, taşınmazın tamamı için dava açabilir. Diğer paydaşların katılımı beklenmez. Bu, dağınık ve kalabalık paydaş gruplarında süreci tek başına yürütme imkânı verir.

Buna karşılık paydaşlar arasındaki kullanım ve ecrimisil uyuşmazlıklarında uygulamada ayrı ölçütler gözetilmektedir; bu dosyalar kendi çerçevesinde değerlendirilmelidir. Ayrıntı için mirasçılar arasında ecrimisil ve intifadan men yazımıza bakılabilir.

Dava Tek Başına Zararı Karşılamaz

Sık yapılan bir eksiklik burada ortaya çıkar.

El atmanın önlenmesi davası salt müdahalenin durdurulmasını amaçlar; el atma nedeniyle oluşan zararların tazminini tek başına kapsamaz.

Bu nedenle dilekçede talepler ayrı ayrı kurulmalıdır:

1. El atmanın önlenmesi — müdahalenin durdurulması,
2. Kal — haksız yapılan yapının yıkımı,
3. Ecrimisil — kullanım dönemi için tazminat.

Ecrimisil unutulursa, yıllarca süren kullanımın karşılığı alınamaz.

Görev, Yetki ve Yargı Kolu

Üç ayrı soru vardır ve üçü de baştan cevaplanmalıdır.

Görev. Mülkiyet hakkına dayanan el atmanın önlenmesi davası asliye hukuk mahkemesinde görülür. Talep yalnızca zilyetliğin korunmasına ilişkinse sulh hukuk mahkemesi görevli olabilir.

Yetki. Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine aittir.

Yargı kolu. El atan idare ise ayrım kritiktir: Uyuşmazlık Mahkemesi içtihadına göre fiilî el atmada adli yargı, imar planından kaynaklanan hukuki el atmada idari yargı görevlidir. Bu konuda kamulaştırmasız el atma dava dilekçesi örneğimize bakılabilir.

Delil: Çap Uygulaması

Bu davaların teknik omurgası keşiftedir.

El atılan alanın miktarı ve konumu, taşınmazın tapu kaydı ve çapına göre arazide uygulama yapılarak belirlenir. Bu nedenle keşif talebinde harita (kadastro) mühendisi bilirkişi açıkça istenmelidir.

Toplanması gerekenler:

• Tapu kaydı, çap ve pafta,
• Kadastro tutanakları,
• Tarihli fotoğraf ve görüntüler — el atmanın başlangıcını gösterir,
• Emsal kira bilgileri — ecrimisil hesabı için,
• Tanık beyanları — komşular ve yerel bilirkişi.

Ayrıca el atma genişliyorsa veya yapı yükseliyorsa, ihtiyati tedbir talebi mutlaka dilekçeye konulmalıdır.

El Atmanın Önlenmesi Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; yalnızca dosyanıza uyan bentleri bırakın. İlk metin el atmanın önlenmesi, kal ve ecrimisil davası, ardından ihtarname ve tapusuz dosyalar için zilyetliğin korunması dilekçesi yer almaktadır. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Kontrol Listesi

• Tapu kaydı, çap ve pafta temin edildi mi?
• Sıfatınız: malik, paydaş, intifa hakkı sahibi, kiracı?
• El atmanın başlangıç tarihi ve biçimi,
• El atılan alanın yaklaşık miktarı,
• Durum tarihli olarak fotoğraflandı mı?
• İhtarname gönderildi mi?
• Talep kapsamı: önleme + kal + ecrimisil birlikte mi?
• Ecrimisil için zamanaşımı hesaplandı mı?
• El atan idare mi — fiilî mi hukuki el atma mı?
• Doğru mahkeme: asliye mi sulh mu?
• Tapusuz dosyada iki aylık süre geçti mi?
• Dilekçede ihtiyati tedbir ve kadastro bilirkişisi istendi mi?

Sık Yapılan Hatalar

• Sadece el atmanın önlenmesini istemek. Zarar için ecrimisil ayrıca talep edilmelidir.
• Ecrimisili zamanaşımsız sanmak. Asıl talep süresiz, ecrimisil süreye tabidir.
• Tapusuz dosyada süreyi kaçırmak. Zilyetlik davalarında iki ay ve bir yıl hak düşürücüdür.
• Keşifte kadastro uygulaması istememek. El atılan alan çapa göre belirlenir.
• Tedbir talep etmemek. Yapı yükselirse eski hâle getirme zorlaşır.
• Fotoğrafları tarihlendirmemek. El atmanın başlangıcı bu delillerle kurulur.
• Fiili ile hukuki el atmayı karıştırmak. İkisinde yargı kolu farklıdır.

Adım Adım Süreç

1. Tapu ve çapı çıkarın — El atma iddiası kayda göre kurulur.
2. Durumu tarihli belgeleyin — Fotoğraf, video ve kroki.
3. İhtarname gönderin — El atmanın tarihi ve kötüniyet kayda geçer.
4. Talebin kapsamını belirleyin — Önleme, kal ve ecrimisil birlikte mi?
5. Doğru mahkemeyi seçin — Mülkiyet mi zilyetlik mi, fiilî mi hukuki mi?
6. Tedbir talep edin — Mevcut durumun muhafazası.
7. Keşif ve bilirkişi isteyin — Kadastro uygulaması ve rayiç hesabı.

İlgili Konular ve Kaynaklar

Üç Talep, Üç Ayrı Sonuç

El atmanın önlenmesi dosyalarında talep tek başına yeterli olmaz; hangi talebin hangi sonucu doğurduğu baştan bilinmelidir.

Dördüncü satır önemlidir: el atmanın önlenmesi davası açan malik, sonradan davanın konusunu ıslah suretiyle kamulaştırmasız el atma bedeli davasına dönüştürebilir.

Ecrimisilin Sınırı: İyiniyetli ve Kötüniyetli Zilyet Ayrımı

El atmanın önlenmesi talebi zilyedin iyiniyetli olup olmamasından etkilenmez; hak sahibi her hâlde müdahalenin durdurulmasını isteyebilir. Ancak ecrimisil bakımından durum farklıdır: bu talebin akıbeti doğrudan zilyedin iyiniyetli sayılıp sayılmayacağına bağlıdır ve Medeni Kanun iki durumu ayrı maddelerde düzenlemiştir.

Bu iki maddenin karşıtlığı, ecrimisil talebinin kaderini belirler. Dokuz yüz doksan üçüncü madde, karineyle mevcut hakkına uygun şekilde kullanan iyiniyetli zilyedi, geri vermekle yükümlü olduğu kimseye karşı tazminat ödemekten muaf tutar. Dokuz yüz doksan beşinci madde ise iyiniyetli olmayan zilyedi hem verdiği zararlardan hem de elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünlerden sorumlu tutar. Dolayısıyla ecrimisil, kural olarak kötüniyetli zilyetten istenebilir. Ecrimisil talebinin ayrıntısı için ecrimisil dilekçe örneği incelenmelidir.

Bunun dilekçeye yansıması, kötüniyetin ne zaman başladığının gösterilmesidir. Talep edilen dönem bu tarihe göre belirlenir; öncesi için ecrimisil istenmesi hükmün lafzıyla bağdaşmaz. Kötüniyetin başlangıcını ortaya koyan somut olgular dosyaya konulmalıdır: keşide edilen ihtarnamenin tarihi ve tebliğ belgesi, tapu kaydının ve sınırların bildirildiğini gösteren yazışmalar, kadastro veya sınır tespiti tutanağı, belediyeye yapılan başvurular. Yargı kararlarında salt dava açılmasının zilyedi kötüniyetli kılmadığı belirtildiğinden, dava tarihinden geriye dönük talepte bulunulacaksa dayanak ayrıca gösterilmelidir.

Dokuz yüz doksan beşinci maddedeki “elde etmeyi ihmal eylediği ürünler” ibaresi de talebin kapsamını genişletir. Sorumluluk yalnızca fiilen elde edilen gelirle sınırlı değildir; taşınmazın olağan kullanımı hâlinde elde edilebilecek olan ürün ve gelirler de hesaba katılır. Tarım arazilerinde ürün geliri, konut ve işyerlerinde emsal kira geliri bu çerçevede değerlendirilir. Bu nedenle bilirkişiden yalnızca fiilî kullanım değil, taşınmazın niteliğine göre elde edilebilecek gelirin de tespiti istenmelidir.

Davalı tarafında ise iki hüküm birlikte okunmalıdır. İyiniyetli zilyet, şey için yaptığı zorunlu ve yararlı giderlerin tazminini isteyebilir ve bu ödeninceye kadar şeyi geri vermekten kaçınabilir; ayrıca şeyin kaybedilmesinden, yok olmasından veya hasara uğramasından sorumlu tutulmaz. Buna karşılık iyiniyetli olmayan zilyet, yaptığı giderlerden ancak hak sahibinin de yapmak zorunda kalacak olduklarının ödenmesini isteyebilir. Aynı madde, kötüniyetli zilyedin şeyi kime geri vereceğini bilmediği sürece ancak kusuruyla verdiği zararlardan sorumlu olacağını da belirtir. Son olarak dava ehliyeti bakımından, tapuya kayıtlı taşınmazlarda zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimsenin yararlanacağı; ancak fiilî hâkimiyeti bulunan kimsenin gasp veya saldırı sebebiyle dava açabileceği unutulmamalıdır. Taşkın yapı hâli için taşkın yapı ve temliken tescil, paydaşlar arasındaki uyuşmazlıklar için mirasçılar arasında ecrimisil ve intifadan men incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

El atmanın önlenmesi davası nedir?

Taşınmaza yönelik haksız müdahalenin durdurulması ve tekrarının önlenmesi amacıyla açılan davadır. Kanuna göre malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız el atmanın önlenmesini de dava edebilir.

İstihkak davasından farkı nedir?

İstihkak davasında mal malikin elinden çıkmıştır. El atmanın önlenmesi davasında ise mal malikin elindedir; önlenmek istenen, devam eden veya tekrarı muhtemel müdahaledir.

Tecavüzün ref’inden farkı nedir?

Tecavüzün ref’i, tecavüzün etki ve sonuçlarının giderilmesine yöneliktir. El atmanın önlenmesi ise geleceğe dönük olarak müdahalenin durdurulmasını amaçlar.

Kimler dava açabilir?

Malik açabileceği gibi, intifa ve oturma gibi sınırlı ayni hak sahipleri ile kira sözleşmesine dayanan kiracı da el atmanın önlenmesi davası açabilir.

Paydaş tek başına dava açabilir mi?

Paylı mülkiyette her paydaş, taşınmazın tamamı için el atmanın önlenmesi davası açabilir.

Dava zamanaşımına tabi mi?

Mülkiyet hakkına dayanan el atmanın önlenmesi davası zamanaşımına tabi değildir; mülkiyet hakkı varlığını sürdürdükçe her zaman açılabilir.

Ecrimisil de zamanaşımsız mı?

Hayır. El atmanın önlenmesi talebi süreye tabi olmamakla birlikte, bu davayla birlikte ileri sürülen ecrimisil talebi zamanaşımına tabidir.

Zararımı bu davayla alabilir miyim?

Bu dava salt müdahalenin önlenmesini amaçlar. Doğmuş bir zarar varsa ayrıca ecrimisil veya tazminat talep edilmesi gerekir.

Hangi mahkeme görevlidir?

Mülkiyet hakkına dayanan el atmanın önlenmesi davası asliye hukuk mahkemesinde görülür. Talep yalnızca zilyetliğin korunmasına ilişkinse sulh hukuk mahkemesi görevli olabilir.

Yetkili mahkeme neresidir?

Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine aittir.

Tapum yoksa ne yapabilirim?

Malik olmasa dahi zilyede tanınan zilyetliğin korunmasına ilişkin davalar açılabilir. Ancak bu davalarda süreler kısadır.

Zilyetlik davalarında süre nedir?

Zilyetliğe saldırının öğrenilmesinden itibaren iki ay ve her hâlde bir yıl içinde dava açılması gerekir; bu süreler hak düşürücü niteliktedir.

İdare el atmışsa ne olur?

Uyuşmazlık Mahkemesi içtihadına göre fiilî el atmada adli yargı, imar planından kaynaklanan hukuki el atmada ise idari yargı görevlidir.

Yapı yapılmışsa yıkım istenebilir mi?

El atmanın önlenmesi talebiyle birlikte, haksız yapılan yapının kal edilmesi (yıkımı) da talep edilebilir.

Dava değeri nasıl belirlenir?

Uygulamada dava değeri, müdahale edilen taşınmazın veya müdahale edilen kısmın rayiç değeri üzerinden belirlenir; ecrimisil de talep ediliyorsa bu miktar eklenir.

Paydaşlar arasındaki uyuşmazlıklarda durum farklı mı?

Paydaşlar arasındaki kullanım ve ecrimisil uyuşmazlıklarında uygulamada ayrı ölçütler gözetilmektedir. Bu nedenle paydaşlar arası dosyalar kendi çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.