El atmanın önlenmesi (müdahalenin men’i) davası, malikin taşınmazına haksız olarak müdahale eden kişi ya da idareye karşı, müdahalenin durdurulmasını talep ettiği davadır. Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesindeki mülkiyet hakkının korunmasına dayanan bu dava, kamulaştırmasız el atmada malikin elindeki temel araçlardan biridir.
Taşınmazınıza haksız müdahale mi var? Müdahalenin önlenmesi için haklarınızı değerlendirelim.
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppEl Atmanın Önlenmesi Davası Nedir?
Malik, mülkiyet hakkına yönelik haksız her müdahaleyi men ettirme yetkisine sahiptir (TMK m. 683). Bu dava ile malik, taşınmazına izinsiz giren, üzerinde tesis yapan ya da onu işgal eden kişinin/idarenin müdahalesinin durdurulmasını ve mümkünse taşınmazın eski hâle getirilmesini ister. Dava, mülkiyetin sağladığı tasarruf yetkisinin yeniden tesisini amaçlar.
Kamulaştırmasız El Atmada Men Davası
İdarenin usulüne uygun kamulaştırma yapmadan taşınmaza fiilen el atması hâlinde malik, fiilî durumu kabullenmek zorunda değildir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararıyla benimsendiği üzere, malik idareye karşı müdahalenin men’i (el atmanın önlenmesi) davası açabilir. Böylece malik, taşınmazının kendisine iadesini ve idarenin haksız kullanımının sona erdirilmesini talep eder.
Men mi, Bedel mi? Malikin Seçimi
Kamulaştırmasız el atmada malik kural olarak iki yol arasında seçim yapar: ya el atmanın önlenmesini isteyerek taşınmazına yeniden kavuşmayı, ya da fiilî durumu kabullenip taşınmaz bedelinin tahsilini talep eder. Ancak taşınmaz fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş ve üzerine kalıcı tesis (yol, okul, bina) yapılmışsa, men davası uygulamada sonuç vermeyebilir; bu hâlde malik genellikle bedel davasına yönelir. Ayrıca işgal süresi için ecrimisil talep edilebilir.
Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı
El atmanın önlenmesi davası adli yargıda, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür (taşınmazın aynına ilişkin kesin yetki). Dava mülkiyet hakkına dayandığından zamanaşımına tabi değildir; malik, müdahale devam ettiği sürece bu davayı her zaman açabilir. (Görev konusunda ayrıntı için Kamulaştırmada Görevli Mahkeme yazımıza bakabilirsiniz.)
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Men davasında müdahalenin haksızlığı ve sürekliliği ile malikin mülkiyeti ispatlanmalıdır. Taşınmaz paylı mülkiyete konuysa paydaşlardan her biri tek başına müdahalenin men’ini isteyebilir. Müdahale eden idareyse, taşınmazın kamu hizmetine tahsis durumu davanın sonucunu etkileyeceğinden, men ve bedel seçeneklerinin somut olaya göre birlikte değerlendirilmesi yerinde olur.
İlgili Rehberler
Müdahalenin men’i veya bedel davası seçeneğiniz için uzman avukatla çalışın.
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppSıkça Sorulan Sorular
El atmanın önlenmesi davası nedir?
Malikin, taşınmazına haksız müdahale eden kişi veya idareye karşı müdahalenin durdurulmasını ve taşınmazın eski hâle getirilmesini talep ettiği davadır (TMK m. 683). Mülkiyet hakkının korunmasına dayanır.
Kamulaştırmasız el atmada men davası açabilir miyim?
Evet. İdare kamulaştırma yapmadan taşınmaza fiilen el atmışsa, fiilî durumu kabullenmek yerine müdahalenin men’i davası açarak taşınmazınızın iadesini isteyebilirsiniz.
Men davası mı, bedel davası mı açmalıyım?
Taşınmazınıza yeniden kavuşmak istiyorsanız men davası; fiilî durumu kabullenip karşılığını almak istiyorsanız bedel davası açabilirsiniz. Taşınmaz kamu hizmetine tahsis edilip kalıcı tesis yapılmışsa men sonuç vermeyebilir; bu hâlde bedel davası tercih edilir.
El atmanın önlenmesi davası hangi mahkemede açılır?
Adli yargıda, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır. Taşınmazın aynına ilişkin olduğundan yetki kesindir.
Men davası zamanaşımına uğrar mı?
Hayır. Dava mülkiyet hakkına dayandığından zamanaşımına tabi değildir; haksız müdahale devam ettiği sürece her zaman açılabilir.
Hisseli taşınmazda men davası açabilir miyim?
Evet. Paylı mülkiyette paydaşlardan her biri, taşınmazın tamamına yönelik haksız müdahalenin men’ini tek başına talep edebilir.
