📜 Dayanak Mevzuat
- 6831 sayılı Orman Kanunu m.11 — Askı ilanı, itiraz süresi, husumet ve hak düşürücü süre
- 6831 sayılı Kanun m.7, 9 ve 10 — Orman kadastro komisyonları, tutanak ve ilan usulü
- 6831 sayılı Kanun m.2 — Orman sınırları dışına çıkarma
- 6831 sayılı Kanun m.11 ek fıkra — Kesinleşmiş haritalarda fenni hataların düzeltilmesi
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu — Genel kadastro ile ilişki
- 6292 sayılı Kanun — Orman sınırları dışına çıkarılan yerlere ilişkin düzenlemeler
⚡ Net Cevap: Orman kadastro komisyonlarınca düzenlenen tutanakların askı suretiyle ilanı, ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmündedir; ayrıca kişisel tebligat beklenmez. Tutanak ve haritalara karşı itirazı olanlar, askı tarihinden itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemelerinde — kadastro mahkemesi olmayan yerlerde kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemelerde — dava açabilir. Husumet kritiktir: sınırlandırmaya itirazda hasım Orman Genel Müdürlüğü, orman sınırları dışına çıkarma işlemine itirazda ise Hazine ve Orman Genel Müdürlüğüdür. Dava açılmayan kararlara ilişkin tutanak ve haritalar kesinleşir; kesinleşmeden itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak Hazine hariç itiraz olunamaz.
Köyde askıya bir liste çıkar ve kimse fark etmez. Otuz gün sonra süre dolar; yıllardır ekilen tarla artık orman sayılmıştır. Aile bunu çoğu zaman yıllar sonra, satış veya miras sırasında öğrenir.
Bu dosyalarda kaybın sebebi neredeyse hiçbir zaman haksızlık değil, ilanın kaçırılmasıdır. Aşağıda ilan ve süre rejimi, husumetin nasıl belirleneceği, deliller ve hazır bir dava dilekçesi ile komisyona beyan metni yer almaktadır.
Askı İlanı Tebliğ Yerine Geçer
Bu kural, dosyaların çoğunu tek başına belirler.
Kanun açıktır: orman kadastro komisyonlarınca düzenlenen tutanakların askı suretiyle ilanı, ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmündedir.
Yani malike ayrıca bir tebligat gönderilmez. Askı yapıldığı anda herkes tebliğ almış sayılır ve süre işlemeye başlar.
Öncesinde de bir duyuru vardır: orman kadastrosu ve sınırları dışına çıkarma işlerine ait arazi çalışmalarının başlama tarihi, komisyon tarafından en az on beş gün önceden, çalışılacak belde, mahalle ve köylerle bunlara bitişik belde, mahalle ve köylerin uygun yerlerine asılarak ilan edilir.
Pratik sonuç: köyde veya bölgede orman kadastro çalışması duyurulduğunda taşınmaz sahibi bunu ciddiye almalı ve süreci takip etmelidir. Sonradan “haberim olmadı” savunması sonuç doğurmaz.
Askı ilanı size yapılmış tebliğ sayılır, ayrıca tebligat beklemeyin
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Süre ve Kesinleşme
İki ayrı süre vardır ve ikisi de hak düşürücüdür.
Birinci süre — itiraz. Tutanak ve haritalara karşı itirazı olanlar; askı tarihinden itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemelerinde, kadastro mahkemesi olmayan yerlerde kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemelerde dava açabilirler.
İlan süresi geçtikten sonra, dava açılmayan kararlara ilişkin düzenlenen tutanak ve haritalar kesinleşir.
İkinci süre — on yıl. Orman kadastro komisyonlarınca düzenlenen tutanak ve haritaların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak Hazine hariç itiraz olunamaz ve dava açılamaz.
Bu ikinci süre, eski tarihli tahdit ve kadastro işlemlerine dayanan dosyalarda karşımıza çıkan asıl engeldir. Kesinleşme tarihi bu nedenle dosyada ilk tespit edilecek unsurdur.
Bir uyarı: itiraz süresi geçmişte farklı düzenlenmiştir. Eski kaynaklarda farklı süreler geçtiğinden, dosya hazırlanırken yürürlükteki kanun metnindeki güncel süre mutlaka kontrol edilmelidir.
Husumet: İşleme Göre Değişir
Bu ayrım, dosyayı en hızlı kaybettiren teknik hatadır.
Kanun iki farklı hasım öngörmüştür:
- Sınırlandırmaya itiraz davalarında hasım Orman Genel Müdürlüğüdür.
- Orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine karşı açılacak itiraz davalarında ise hasım Hazine ve Orman Genel Müdürlüğüdür.
Yani “taşınmazım orman sayıldı, sınıra itiraz ediyorum” ile “orman sınırı dışına çıkarma işlemi hatalı” iddiaları farklı davalılara yöneltilir.
Bu nedenle dava açılmadan önce cevaplanması gereken soru şudur: itiraz edilen işlem hangisidir? Tutanak ve haritada bu husus açıkça yer alır ve dilekçe buna göre kurulur.
Belirleyici Delil: Hava Fotoğrafları
Bu dosyalarda sonucu belirleyen şey beyan değil, arazinin geçmişidir.
Taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı; toprak yapısı, bitki örtüsü ve arazinin geçmişteki kullanım biçimiyle belirlenir. Bunu gösteren en güçlü belge, farklı yıllara ait hava fotoğraflarıdır.
Toplanması gereken deliller:
- Farklı yıllara ait hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri — temini zaman aldığından erken talep edilmelidir,
- Vergi kayıtları — taşınmazın kim adına ve hangi vasıfla beyan edildiği,
- Tarımsal kayıtlar — çiftçi kayıt sistemi, destekleme başvuruları, ürün beyanları,
- Sınır işaretleri — duvar, çit, ağaç sırası, tarla yolu,
- Yerel bilirkişi ve tanık beyanları — muhtar ve komşu malikler,
- Eski tapu ve zabıt kayıtları.
Bilirkişi heyeti kritik: değerlendirme teknik olduğundan heyette orman mühendisi ile birlikte ziraat mühendisi ve harita mühendisi bulunması açıkça talep edilmelidir.
Genel kadastro tespitine itiraz için kadastro tespitine itiraz dava dilekçesi yazımıza bakılabilir.
Tutanak Denetimi
Esasa girmeden önce, komisyon çalışmasının usulüne uygun yürütülüp yürütülmediği incelenmelidir.
Tutanakta bulunması gerekenler kanunda sayılmıştır: sınırlandırılan ormanların işletme şekli, ihtiva ettikleri ağaç türleri, mülkiyet ve diğer aynî haklar, sınırda bulunan taşınmazların cinsi, maliklerinin ve işgal edenlerin ad ve soyadı ile gösterilen veya verilen belgelerin tarih, numara ve nitelikleri.
Denetim noktaları:
- Tutanak bu unsurları içeriyor mu?
- Malikin sunduğu belgeler tutanağa geçirilmiş mi?
- Sınır noktaları sabit taş ve beton kazıklarla tespit edilmiş mi?
- Arazi çalışması usulüne uygun ilan edilmiş mi?
Ayrıca kanunda, tespit edilen sınır noktalarının tahrip edilmesi veya yerlerinin değiştirilmesi yasaktır.
Kesinleşmiş Haritada Hata Varsa
Süre geçmiş olsa dahi kapalı olmayan bir yol vardır; ancak kapsamı dardır.
Orman tahdidi veya kadastrosu yapılıp ilan edilerek kesinleşmiş yerlerde; vasıf ve mülkiyet değişikliği dışında aplikasyon, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan yüzölçümü ve fenni hatalar tespit edildiğinde, bu hatalar Orman Genel Müdürlüğünün bilgisi ve denetimi altında orman kadastro komisyonlarınca düzeltilir.
Düzeltme ilan olunur ve ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde düzeltmenin kaldırılması amacıyla dava açılmadığı takdirde düzeltme kesinleşir. Önemli bir ayrıntı: düzeltmelerde hak düşürücü süre aranmaz.
Sınırı iyi çizmek gerekir: bu yol yalnızca teknik hatalar içindir. “Burası aslında orman değil” iddiası vasıf değişikliğine ilişkindir ve bu usulle çözülemez.
Ayrıca genel kadastroyla ilişki de düzenlenmiştir: Kadastro Kanunu’na göre kadastrosuna başlanan çalışma alanlarında, evvelce kesinleşmiş orman haritalarının kontrolü sonucunda tespit edilen hesaplamalardan kaynaklanan yüzölçümü hataları kadastro ekibince düzeltilir.
Asıl Fırsat: Komisyon Aşaması
Dava, ikinci basamaktır. Dosyanın kaderi çoğu zaman arazi çalışması sırasında belirlenir.
Komisyon aşamasında yapılması gerekenler:
- İlanları takip edin. Arazi çalışması en az on beş gün önceden ilan edilir.
- Yazılı beyanda bulunun. Taşınmazın vasfı, kullanım geçmişi ve zilyetlik durumu açıklanmalıdır.
- Belgeleri sunun. Tapu, vergi kayıtları, tarımsal kayıtlar ve fotoğraflar.
- Tutanağa geçirtin. Sunulan belgelerin tarih, numara ve nitelikleriyle tutanağa yazılmasını isteyin.
- Sınırlandırmada hazır bulunun. Talebinizi kayda aldırın.
- Tutanak örneği ve askı bilgisi isteyin. Süre takibi buna bağlıdır.
Bu aşamada tutanağa geçen her husus, sonraki davada doğrudan delil değeri taşır. Boş geçilen komisyon aşaması ise davayı tanık beyanlarına mahkûm eder.
Orman Kadastrosuna İtiraz Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; yalnızca dosyanıza uyan bentleri bırakın. İlk metin askı süresinde açılacak dava, ikinci metin ise arazi çalışması sırasında verilecek komisyona beyan dilekçesidir. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.
[ … ] KADASTRO MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE
(Kadastro mahkemesi bulunmayan yerlerde: Kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemeye)
(HUSUMET KRİTİK: sınırlandırmaya itirazda Orman Genel Müdürlüğü; orman sınırları dışına çıkarma işlemine itirazda Hazine ve Orman Genel Müdürlüğü.)
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C.: [ … ])
ADRES: [Açık adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] (vekil yoksa çıkarın)
DAVALI: (Birini seçin)
[A] Sınırlandırmaya itiraz: Orman Genel Müdürlüğü
[B] Sınır dışına çıkarma işlemine itiraz: Hazine (… Defterdarlığı) ve Orman Genel Müdürlüğü
KONU: [ … ] İli, [ … ] İlçesi, [ … ] Köyü/Mahallesinde yapılan orman kadastrosu kapsamında düzenlenen …/…/… tarihli tutanak ve haritanın, müvekkile ait [ … ] ada, [ … ] parsel / [ … ] mevkiindeki taşınmaz yönünden İPTALİ ve taşınmazın orman sınırları dışında bırakılması istemidir.
ASKI TARİHİ: …/…/20… — (Dava süresi bu tarihten işler.)
AÇIKLAMALAR:
1. TAŞINMAZ VE HAK SAHİPLİĞİ. Müvekkil, dava konusu taşınmazın [maliki / zilyedi / mirasçısı]dır. Taşınmaz [ … ] m² yüzölçümünde olup [ … ] vasfındadır. (Ek-1: Tapu kaydı, vergi kaydı, zilyetliğe ilişkin belgeler ve veraset ilamı)
2. ASKI İLANI VE SÜRE. Orman kadastro komisyonunca düzenlenen tutanakların askı suretiyle ilanı, ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmündedir. Askı …/…/20… tarihinde yapılmış olup, işbu dava süresi içinde açılmaktadır.
3. TAŞINMAZ ORMAN NİTELİĞİNDE DEĞİLDİR. (Davanın esası:)
Dava konusu taşınmaz; [tarım arazisi / bağ / bahçe / zeytinlik / mera / yerleşim alanı] niteliğinde olup, orman sayılan yerlerden değildir. Taşınmaz üzerinde orman örtüsü bulunmamakta, uzun yıllardır tarımsal amaçla kullanılmaktadır. (Ek-2: Farklı yıllara ait hava fotoğrafları, uydu görüntüleri ve saha fotoğrafları)
4. ZİLYETLİK VE KULLANIM SÜREKLİDİR. (Uyuyorsa bırakın:)
Müvekkil ve/veya murisi, taşınmazı …/…/… tarihinden bu yana nizasız ve fasılasız olarak malik sıfatıyla zilyetliğinde bulundurmaktadır. Bu husus vergi kayıtları, tarımsal destekleme kayıtları ve tanık beyanlarıyla ispatlanacaktır. (Ek-3: Vergi kayıtları, çiftçi kayıt sistemi belgeleri ve tanık listesi)
5. KOMİSYON ÇALIŞMASI USULE AYKIRIDIR. (Dosyanıza uyanları bırakın:)
a) İlan usulü. Arazi çalışmalarının başlama tarihi, komisyonca en az on beş gün önceden çalışılacak belde, mahalle ve köyler ile bunlara bitişik yerlerin uygun yerlerine asılarak ilan edilmelidir. Bu usule uyulmamıştır,
b) Tutanak içeriği eksiktir. Tutanakta; sınırlandırılan ormanların işletme şekli, ihtiva ettiği ağaç türleri, mülkiyet ve diğer aynî haklar, sınırda bulunan taşınmazların cinsi ile malik ve işgal edenlerin bilgileri ve gösterilen belgelerin tarih, numara ve nitelikleri gösterilmemiştir,
c) Sunulan belgeler değerlendirilmemiştir. Müvekkilce komisyona sunulan belgeler tutanağa geçirilmemiş ve gerekçe gösterilmeksizin dikkate alınmamıştır,
ç) Sınır noktaları. Kadastrosu yapılan ormanların sınır noktaları sabit taş ve beton kazıklarla tespit edilmelidir; somut olayda bu yapılmamıştır.
6. KEŞİF VE BİLİRKİŞİ TALEBİMİZ. (Bu dosyaların belirleyici delili:)
Mahallinde keşif yapılarak; orman mühendisi, ziraat mühendisi ve harita mühendisinden oluşan heyet ile yerel bilirkişi ve tanıklar dinlenmek suretiyle:
a) Taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığının,
b) Toprak yapısı, bitki örtüsü ve arazi kullanım biçiminin,
c) Zilyetliğin başlangıcı ve niteliğinin,
ç) Sınırlandırmanın araziye uygun yapılıp yapılmadığının
tespitini talep ederiz.
7. HAVA FOTOĞRAFLARININ CELBİ. Taşınmazın kullanım geçmişinin belirlenmesi için, farklı yıllara ait hava fotoğraflarının ilgili kurumlardan getirtilmesini ve bilirkişi heyetince değerlendirilmesini talep ederiz.
8. DOSYA VE KAYITLARIN CELBİ. Davalı idarelerden; orman kadastro komisyonu tutanakları ve ekleri, sınırlandırma haritaları, komisyon çalışma ve ilan tutanakları, varsa önceki tahdit kayıtları, amenajman planı ve memleket haritaları ile taşınmaza ilişkin vergi ve tapu kayıtlarının getirtilmesini talep ederiz.
HUKUKİ SEBEPLER: 6831 sayılı Orman Kanunu m.1, 2, 7, 9, 10, 11; 3402 sayılı Kadastro Kanunu; 6292 sayılı Kanun; 4721 sayılı TMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Tapu ve vergi kayıtları, orman kadastro tutanakları ve haritaları, hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri, saha fotoğrafları, tarımsal kayıtlar, keşif, bilirkişi incelemesi, yerel bilirkişi ve tanık beyanları, yemin ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Mahallinde KEŞİF yapılarak taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığının tespitine,
2. Dava konusu tutanak ve haritanın, müvekkile ait taşınmaz yönünden İPTALİNE ve taşınmazın orman sınırları dışında bırakılmasına,
3. Koşulları oluşmuşsa taşınmazın müvekkil adına TESCİLİNE,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idarelere yükletilmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. …/…/20…
Davacı / Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]
EKLER:
Ek-1: Tapu, vergi kayıtları ve veraset ilamı
Ek-2: Hava fotoğrafları ve saha fotoğrafları
Ek-3: Tarımsal kayıtlar ve tanık listesi
Ek-4: Askı ilanına ilişkin belgeler
Ek-5: Vekâletname
EK METİN — Komisyona Beyan ve Belge Sunumu (ARAZİ ÇALIŞMASI SIRASINDA)
Önleyici adım budur. Komisyon aşamasında sunulan belgeler tutanağa geçirilirse, sonraki dava çok daha güçlü olur.
ORMAN KADASTRO KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA
([ … ] Orman Bölge Müdürlüğü / [ … ] Orman İşletme Müdürlüğü aracılığıyla)
BEYANDA BULUNAN: [Ad Soyad] (T.C.: [ … ]) — [Adres]
TAŞINMAZ: [ … ] Köyü/Mahallesi, [ … ] mevkii, [ … ] ada, [ … ] parsel — [ … ] m²
KONU: Yürütülen orman kadastro çalışmalarında taşınmazıma ilişkin beyan ve belgelerimin sunulması ile tutanağa geçirilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Komisyonunuzca [ … ] Köyünde yürütülen orman kadastro çalışmaları kapsamında, yukarıda belirtilen taşınmaz bakımından beyanlarımı sunuyorum.
2. Taşınmazın [maliki / zilyediyim]. Taşınmaz [ … ] vasfında olup, …/…/… tarihinden bu yana tarafımca ve/veya murisim tarafından tarımsal amaçla kullanılmaktadır. (Ek: Tapu ve vergi kayıtları, tarımsal kayıtlar, fotoğraflar)
3. Taşınmaz üzerinde orman örtüsü bulunmamaktadır; arazi [tarla / bağ / bahçe / zeytinlik / … ] niteliğindedir. Bu husus farklı yıllara ait hava fotoğraflarıyla da doğrulanabilir.
4. Bu itibarla;
a) Taşınmazın orman sınırları dışında bırakılmasını,
b) Beyanlarımın ve sunduğum belgelerin tutanağa geçirilmesini,
c) Sınırlandırma sırasında hazır bulunma talebimin kayda alınmasını,
ç) Tutanağın bir örneğinin tarafıma verilmesini,
d) Askı ilanının tarih ve yerinin bildirilmesini talep ederim. …/…/20…
Beyanda Bulunan
[Ad Soyad]
[İmza]
Dava Öncesi Kontrol Listesi
- Askı tarihi ve sürenin son günü,
- Tutanak ve harita örnekleri,
- İtiraz edilen işlemin türü: sınırlandırma mı, sınır dışına çıkarma mı?
- Buna göre belirlenecek husumet,
- Varsa önceki tahdit kayıtları ve kesinleşme tarihi,
- On yıllık hak düşürücü sürenin durumu,
- Tapu, vergi ve zilyetlik kayıtları,
- Farklı yıllara ait hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri,
- Tarımsal destekleme ve ürün kayıtları,
- Komisyona sunulan belgeler ve tutanağa geçirilip geçirilmediği,
- Arazi çalışması ilan belgeleri,
- Sınır noktalarının fiilî durumu,
- Yerel bilirkişi ve tanık listesi.
Sık Yapılan Hatalar
- Askı ilanını takip etmemek. Askı ilanı, ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmündedir.
- Husumeti yanlış yöneltmek. Sınırlandırmada Orman Genel Müdürlüğü, sınır dışına çıkarmada Hazine ve Orman Genel Müdürlüğü.
- Komisyon aşamasını boş geçmek. Tutanağa geçmeyen beyan ve belge, davada zayıf kalır.
- Hava fotoğrafı istememek. Arazinin geçmiş örtüsü en güçlü bu delille gösterilir.
- Heyetin uzmanlığını sorgulamamak. Orman, ziraat ve harita mühendisi birlikte bulunmalıdır.
- Yerel bilirkişi ve tanık göstermemek. Kadastro dosyalarında bu beyanlar belirleyici olabilir.
- Kesinleşme sonrası süreyi kaçırmak. On yıllık süre dolduktan sonra dava yolu kapanır.
Adım Adım Süreç
- Çalışma ilanlarını takip edin — Arazi çalışması en az on beş gün önceden ilan edilir.
- Komisyona beyanda bulunun — Belgelerinizi sunun ve tutanağa geçirtin.
- Askı tarihini kaydedin — Dava süresi bu tarihten işlemeye başlar.
- Tutanak ve haritayı inceleyin — İçerik ve sınırlandırma araziye uygun mu?
- Delilleri toplayın — Hava fotoğrafları, vergi ve tarımsal kayıtlar, tanıklar.
- Husumeti doğru belirleyin — İşlemin türüne göre davalı değişir.
- Süresinde dava açın — Keşif ve uzman heyet talebini dilekçeye yazın.
Sınırlandırma ile sınır dışına çıkarmada davalı farklıdır
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
İlgili Konular ve Kaynaklar
Kadastro ve tescil uyuşmazlıkları
- Hazine Taşınmazının Doğrudan Satışı ve Kiralanması Dilekçesi (4706)
- Hazine Taşınmazında Ecrimisil İhbarnamesine İtiraz Dilekçesi (2886 m.75)
- Tapu Kaydında Düzeltim Dava Dilekçesi (TMK m.1027)
- Turizm Bölgesinde Acele Kamulaştırma ve Tahsis Dilekçesi (2634)
- Mera Tespit ve Tahdidine İtiraz Dava Dilekçesi (4342)
- İdari Yargıda Temyiz Dilekçesi Örneği (İYUK m.46)
- Gayrimenkul Hukuku Rehberi
- Kadastro Tespitine İtiraz Dava Dilekçesi Örneği
- Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi Örneği
- Olağanüstü Zamanaşımı ile Tescil Dilekçesi (TMK m.713)
- Kazandırıcı Zamanaşımıyla Mülkiyet Kazanma
- Terekede Orman, Mera ve Hazine Vasıflı Taşınmazlar
Özel statülü alanlar
- Sit Alanında Yapılaşma İzni ve Trampa Dilekçesi
- Kıyı Kenar Çizgisine İtiraz ve İptal Dava Dilekçesi
- Tarım Dışı Kullanım İzni Başvuru ve Dava Dilekçesi
- Zeytinlik Alanlarında Yapılaşma (3573)
- Köy Yerleşik Alanında Yapı ve Yıkım Kararının İptali
- Arsa ve Tarla Alırken İmar Durumu ve Riskler
Mülkiyet ve bedel
Tapu İptal Edilirse: Devletin Sorumluluğuna Dayalı Tazminat
Orman kadastrosu kesinleşip tapulu bir taşınmaz orman sayılırsa, malikin tapusu iptal edilir. Bu noktada mülkiyet artık geri alınamaz; ancak dosya kapanmaz. Medeni Kanun, tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlar için ayrı bir sorumluluk rejimi öngörmüştür ve bu rejim tazminat yolunu açar.
| Konu | Dayanak | Hüküm |
|---|---|---|
| Devletin sorumluluğu | 4721 SK m.1007 | Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur |
| Rücu | 4721 SK m.1007 | Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder |
| Sorumluluğun niteliği | Yargı uygulaması | Bu sorumluluk kusursuz sorumluluk olarak kabul edilmekte; tapu görevlisinin kusurunun bulunup bulunmadığı aranmamaktadır |
| Kurtuluş kanıtı | Yargı uygulaması | İdareye, gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek sorumluluktan kurtulma imkânı tanınmamıştır |
| İlliyet bağı savunması | Yargı uygulaması | İdare, illiyet bağının kesildiğini ispat etmedikçe sorumluluktan kurtulamaz; kesilme için zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuru ya da öngörülemeyen bir hâlin bulunması aranır |
| Husumet | Yargı uygulaması | Bu davalarda davalı sıfatı Hazine’ye aittir |
| Yargı kolu | Yargı uygulaması | Hükmün Medeni Kanun’da yer alması ve sicil işlemlerinin özel hukuk alanında sonuç doğurması sebebiyle adli yargının görevli olduğu kabul edilmektedir |
| Zamanaşımı | Yargı uygulaması | Maddede özel bir süre öngörülmediğinden genel haksız fiil zamanaşımı süreleri uygulanmakta; sürenin başlangıcı ise tartışmalıdır |
Bu rejimin davacı bakımından en güçlü yönü, kusur şartının aranmamasıdır. Sorumluluk kusursuz sorumluluk olarak kabul edildiğinden, tapu görevlisinin hatalı davrandığını ayrıca ispatlamak gerekmez. Davacının ortaya koyması gereken üç husustur: tapu sicilinin hak durumuna aykırı biçimde tutulmuş olması, bundan doğan zarar ve ikisi arasındaki illiyet bağı. Ayrıca idareye, gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek sorumluluktan kurtulma imkânı tanınmamıştır. Kadastro tespitine itiraz hattı için kadastro tespitine itiraz incelenmelidir.
İdarenin başvurabileceği tek savunma illiyet bağının kesildiği iddiasıdır ve bunun şartları dardır. Kesilme için zarar görenin ya da üçüncü bir kişinin ağır kusuru veya öngörülemeyen bir hâlin bulunması aranır. Uygulamada bu savunma, malikin taşınmazı edinirken gerekli araştırmayı yapmadığı biçiminde ileri sürülebilir. Bu nedenle dosyaya edinme sırasında tapu kaydına duyulan güveni ortaya koyan belgeler konulmalı; tapu kaydında orman vasfına ilişkin herhangi bir beyan veya şerh bulunmadığı, edinme tarihindeki kayıt örneğiyle gösterilmelidir.
Husumet ve yargı kolu bakımından da iki nokta netleştirilmelidir. Dava Hazine’ye karşı açılır ve hükmün Medeni Kanun’da yer alması sebebiyle adli yargının görevli olduğu kabul edilmektedir. Bu, orman kadastrosuna itiraz davasından ayrı bir davadır; ikisi aynı dosyada birleştirilemez. Kadastro işlemine karşı açılan dava mülkiyetin korunmasını, tazminat davası ise mülkiyetin kaybedilmesi hâlindeki zararın giderilmesini amaçlar. Dolayısıyla ilk yol tüketilmeden ikincisine geçilmesi doğru olmaz; ancak ilk yolun sonucunun beklenmesi de sürelerin gözden kaçırılmasına yol açmamalıdır.
Bu noktada dürüst bir uyarı gerekir. Madde tazminat talebi için özel bir zamanaşımı süresi öngörmemiştir; uygulamada genel haksız fiil süreleri esas alınmakta, ancak sürenin ne zaman işlemeye başlayacağı tartışmalıdır. Zararın tapu kaydının iptaline ilişkin kararın kesinleşmesiyle gerçekleştiği yönündeki değerlendirme ile sicildeki aykırılığın öğrenildiği tarihi esas alan değerlendirme farklı sonuçlar doğurur. Bu belirsizlik karşısında güvenli yol, iptal kararının kesinleşmesini takiben en kısa sürede tazminat davasının açılmasıdır. Sürenin dolduğu savunmasıyla karşılaşılması hâlinde ise başlangıç tarihine ilişkin tartışma dilekçede ayrıca ele alınmalıdır. Zilyetliğe dayalı kazanım tartışması için kazandırıcı zamanaşımıyla mülkiyet, terekedeki orman vasıflı taşınmazlar için terekede orman ve mera vasıflı taşınmazlar incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Orman kadastro tutanağı bana tebliğ edilir mi?
Orman kadastro komisyonlarınca düzenlenen tutanakların askı suretiyle ilanı, ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmündedir. Yani ayrıca kişisel tebligat beklenmez.
İtiraz süresi ne kadardır?
Tutanak ve haritalara karşı itirazı olanlar, askı tarihinden itibaren otuz gün içinde dava açabilirler. Bu süre geçmişte farklı düzenlenmiş olduğundan, dosya bakımından yürürlükteki metnin kontrol edilmesi isabetlidir.
Dava hangi mahkemede açılır?
Dava, kadastro mahkemelerinde; kadastro mahkemesi bulunmayan yerlerde ise kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemelerde açılır.
Davalı kim gösterilmelidir?
Hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından açılacak sınırlamaya itiraz davalarında hasım Orman Genel Müdürlüğüdür. Orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine karşı açılacak itiraz davalarında ise hasım Hazine ve Orman Genel Müdürlüğüdür.
Süresinde dava açmazsam ne olur?
İlan süresi geçtikten sonra, dava açılmayan kararlara ilişkin düzenlenen tutanak ve haritalar kesinleşir.
Kesinleştikten sonra hiç dava açılamaz mı?
Tutanak ve haritaların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak Hazine hariç itiraz olunamaz ve dava açılamaz.
Kadastro çalışmaları önceden duyurulur mu?
Orman kadastrosu ve sınırları dışına çıkarma işlerine ait arazi çalışmalarının başlama tarihi, komisyon tarafından en az on beş gün önceden çalışılacak belde, mahalle ve köyler ile bunlara bitişik yerlerin uygun yerlerine asılarak ilan edilir.
Tutanakta neler bulunmalıdır?
Tutanakta; sınırlandırılan ormanların işletme şekli, ihtiva ettikleri ağaç türleri, mülkiyet ve diğer aynî haklar, sınırda bulunan taşınmazların cinsi, maliklerinin ve işgal edenlerin ad ve soyadı ile gösterilen veya verilen belgelerin tarih, numara ve nitelikleri yer alır.
Sınır noktaları nasıl belirlenir?
Kadastrosu yapılan ormanların sınır noktaları sabit taş ve beton kazıklarla tespit edilir. Tespit edilen sınır noktalarının tahrip edilmesi veya yerlerinin değiştirilmesi yasaktır.
En güçlü delil nedir?
Bu dosyalarda farklı yıllara ait hava fotoğrafları belirleyicidir. Arazinin geçmişteki örtüsü ve kullanım biçimi bu görüntülerle ortaya konur.
Bilirkişi heyeti nasıl olmalıdır?
Taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığının belirlenmesi teknik bir değerlendirme gerektirdiğinden, heyette orman mühendisi ile birlikte ziraat ve harita mühendisi bulunması talep edilmelidir.
Yerel bilirkişi dinlenir mi?
Kadastro uyuşmazlıklarında yerel bilirkişi ve tanık beyanları uygulamada önem taşır; keşifte dinlenmeleri talep edilmelidir.
Kesinleşmiş haritada hata varsa ne olur?
Orman tahdidi veya kadastrosu yapılıp ilan edilerek kesinleşmiş yerlerde, vasıf ve mülkiyet değişikliği dışında aplikasyon, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan yüzölçümü ve fenni hatalar, Orman Genel Müdürlüğünün bilgisi ve denetimi altında orman kadastro komisyonlarınca düzeltilir.
Düzeltmeye itiraz süresi nedir?
Düzeltme ilan olunur ve ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde düzeltmenin kaldırılması amacıyla dava açılmadığı takdirde düzeltme kesinleşir. Düzeltmelerde hak düşürücü süre aranmaz.
Genel kadastro ile ilişkisi nedir?
Kadastro Kanunu’na göre kadastrosuna başlanan çalışma alanlarında, evvelce kesinleşmiş orman haritalarının kontrolü sonucunda tespit edilen hesaplamalardan kaynaklanan yüzölçümü hataları kadastro ekibince düzeltilir.
Komisyon aşamasında ne yapmalıyım?
Arazi çalışmaları sırasında beyanda bulunmak, belgeleri sunmak ve bunların tutanağa geçirilmesini istemek gerekir. Bu aşamada kayda geçen hususlar sonraki davayı belirgin biçimde güçlendirir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.