Yürütmenin Durdurulması Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği (2026) — İYUK m.27 ve Yedi Gün

İmar, kamulaştırma ve kentsel dönüşüm dosyalarında asıl muharebe esas kararda değil, yürütmeyi durdurma aşamasında yaşanır. Yıkım gerçekleşirse, tapu devrolursa, taşınmaza el konulursa iptal kararı geç kalır. Bu nedenle yürütmeyi durdurma isteminin reddi, çoğu dosyada davanın fiilen kaybedilmesi anlamına gelir.

Kanun bu aşamada tek bir düzeltme imkânı tanır: yedi günlük itiraz. Aşağıda bu yolun mekaniği, itiraz dilekçesinin nasıl kurulacağı ve hazır bir itiraz dilekçesi örneği yer almaktadır.

Yedi Gün, Bir Defa, Kesin Sonuç

İYUK m.27/7, yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı itiraz yolunu düzenler ve üç sınır koyar:

• Süre: kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün.
• Sayı: bir defaya mahsus olmak üzere.
• Sonuç: itiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

Buradan çıkan pratik sonuç serttir: bu, tek atıştır. İtiraz reddedilirse yürütmeyi durdurma tartışması o dosyada kapanır ve dava esas hükmüne kadar işlemin uygulanmasıyla birlikte yürür.

Ayrıca itiraz merciinin de bir takvimi vardır: dosyanın kendisine gelişinden itibaren yedi gün içinde karar vermek zorundadır. Yani bu, idari yargının en hızlı işleyen aşamasıdır.

İtiraz Mercii: Karara Göre Değişir

Yanlış mercie yöneltilen itiraz zaman kaybettirir. Mercii, kararı veren mahkemeye göre belirlenir:

• İdare ve vergi mahkemeleri ile tek hâkim tarafından verilen kararlara karşı → bölge idare mahkemesi,
• Bölge idare mahkemesi kararlarına karşı → en yakın bölge idare mahkemesi,
• Danıştay dava daireleri tarafından verilen kararlara karşı → konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu,
• Çalışmaya ara verme süresi (adli tatil) içinde, idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı → en yakın nöbetçi mahkeme veya kararı veren hâkimin katılmadığı nöbetçi mahkeme.

Acele kamulaştırma ve riskli alan gibi Cumhurbaşkanı kararlarına karşı Danıştayda açılan davalarda mercii Dava Daireleri Kuruludur; ilgili dilekçeler için acele kamulaştırma ve riskli alan yazılarımıza bakılabilir.

Dilekçe uygulamada kararı veren mahkemeye sunulur ve dosyayla birlikte itiraz merciine gönderilir. Bu nedenle başlıkta hem mercii hem kararı veren mahkeme gösterilir.

İtiraz Dilekçesi Nasıl Kurulur?

Etkili bir itiraz dilekçesi, dava dilekçesinin kopyası değildir. Ret kararının hangi şartı gerçekleşmemiş saydığına odaklanmalıdır.

İYUK m.27, yürütmenin durdurulması için iki şartın birlikte gerçekleşmesini arar: idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması.

Ret kararı okunduğunda üç ihtimalden biri çıkar:

• Hukuka aykırılık açık görülmemiştir. İtiraz, aykırılığın ilk bakışta anlaşılabilir olduğunu gösteren somut belgeler üzerine kurulur: imzasız tutanak, yetkisiz makam, hiç değerlendirilmemiş bir ek, mevzuatta öngörülmeyen bir belge talebi.
• Zarar telafisi güç görülmemiştir. İtiraz, zararın geri alınamazlığını ve uygulamanın fiilen başladığını gösteren tarihli delillerle kurulur.
• Gerekçe gösterilmemiştir. Kanun, yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarda gerekçe gösterilmesini zorunlu kılar. Hangi iddianın neden yerinde görülmediği açıklanmamışsa bu ayrı bir itiraz başlığıdır.

Sık yapılan hata: dava dilekçesindeki iptal sebeplerinin tamamını yeniden sıralamak. İtiraz mercii yedi gün içinde karar verecektir; dilekçe kısa, odaklı ve belge referanslı olmalıdır.

Zararı Nasıl Somutlaştırmalı?

“Mağdur olacağım” ifadesi telafisi güç zarar ölçütünü karşılamaz. Uygulamada işe yarayan anlatım şu unsurları taşır:

• Geri alınamazlık. Yıkım, el koyma, tapu devri, ağaç kesimi gibi sonuçlar niteliği gereği geri alınamaz. Bu nitelik açıkça yazılmalıdır.
• Yakınlık. Uygulamanın fiilen başladığını gösteren tarihli delil: saha fotoğrafı, iş makinesi sevkiyatı, ihale ilanı, tebligat.
• Parasal olmayan boyut. Barınma, ticari faaliyetin sona ermesi, mülkiyetin üçüncü kişiye geçmesi gibi sonuçlar ayrıca gösterilmelidir.
• İptal kararının etkisizleşmesi. Uygulama tamamlandıktan sonra iptal kararının fiilen sonuç doğurmayacağı açıklanmalıdır. Yıkım dosyalarında bu argüman özellikle güçlüdür; ayrıntı için yıkım kararının iptali dava dilekçesi yazımıza bakılabilir.

Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde, savunma alınmadan da yürütmenin durdurulabileceği yönündeki düzenleme de gözetilmelidir; bu husus itiraz dilekçesinde ayrıca vurgulanabilir.

İtiraz ile Yeni İstem Karıştırılmamalı

Bu, dosya kaybettiren bir karışıklıktır.

Kanun, aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamayacağını düzenler. Yani ret kararından sonra aynı gerekçelerle yeniden talep edilmesi mümkün değildir.

İki yol farklıdır:

• İtiraz: mevcut ret kararına karşı, yedi gün içinde, üst mercie. Sonuç kesindir.
• Yeni istem: yalnızca yeni sebeplere dayanabilir. Ret kararından sonra ortaya çıkan olgular ve sonradan temin edilen deliller bu kapsamda değerlendirilebilir.

Pratikte en güvenli yol, yeni delilleri itiraz dilekçesine eklemektir. Böylece hem süre kaçırılmamış hem de yeni olgular değerlendirmeye sunulmuş olur.

İtiraz Edilemeyen Hâller

İki istisna vardır ve baştan kontrol edilmelidir:

İvedi yargılama usulü. Bu usulde verilen yürütmenin durdurulması kararına itiraz edilemez. Dosyanın hangi usule tabi olduğu, itiraz yoluna başvurmadan önce belirlenmelidir.

Temyiz aşaması. Temyiz incelemesi sırasında yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlar kesindir.

Bu iki hâl dışında, hem talebin reddine hem de kabulüne ilişkin kararlara itiraz edilebilir. Yani yürütmeyi durdurma kararı alan taraf da rahat olmamalıdır: karşı taraf yedi gün içinde itiraz edebilir ve karar kaldırılabilir.

Karar Sonrası Takvim

İki hüküm, dosyanın hızını doğrudan etkiler ve takip edilmelidir:

• Yürütmenin durdurulmasına dair verilen kararlar on beş gün içinde yazılır ve imzalanır. Karar yazılmadan tebliğ edilemeyeceğinden, itiraz süresi de bu aşamadan sonra işlemeye başlar.
• Yürütmenin durdurulması kararı verilen dava dosyaları öncelikle incelenir ve karara bağlanır. Yani yürütmeyi durdurma kararı almak, yalnızca işlemi durdurmakla kalmaz, esas hükmü de hızlandırır.

Son olarak temel kural hatırlanmalıdır: Danıştayda veya idare mahkemelerinde dava açılmış olması, işlemin yürütülmesini durdurmaz. Ayrıca yürütmenin durdurulması kararı gerekir.

Yürütmenin Durdurulması Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; itirazı ret kararının gerekçesine göre odaklayın ve kısa tutun. Sonunda, yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi hâlinde kullanılacak varyant da yer almaktadır. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

İtiraz Öncesi Kontrol Listesi

• Ret kararının tebliğ tarihi ve tebligat evrakı,
• Yedi günlük sürenin son gününün hesabı,
• Kararı veren mahkemeye göre doğru itiraz mercii,
• Adli tatil dönemine denk gelip gelmediği,
• Dosyanın ivedi yargılama usulüne tabi olup olmadığı,
• Ret kararının hangi şartı gerçekleşmemiş saydığı,
• Uygulamanın fiilen başladığını gösteren tarihli deliller,
• Ret kararından sonra temin edilen yeni belgeler.

Sık Yapılan Hatalar

• Yedi günlük süreyi kaçırmak. Süre tebliği izleyen günden işler ve uzatılamaz; itiraz bir defaya mahsustur.
• İtirazı yanlış mercie yöneltmek. Mercii, kararı veren mahkemeye göre değişir; adli tatilde nöbetçi mahkeme devreye girer.
• İtiraz yerine yeni istem yapmak. Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması istenemez.
• Zararı soyut anlatmak. Telafisi güç zarar, tarihli ve ölçülebilir olgularla ortaya konmalıdır.
• Hukuka aykırılığın açıklığını göstermemek. İki şart birlikte aranır; yalnızca zarar anlatmak yeterli değildir.
• Gerekçesizliği ileri sürmemek. Ret kararında iddiaların neden yerinde görülmediği açıklanmamışsa bu ayrı bir itiraz başlığıdır.
• İvedi yargılama usulünü gözden kaçırmak. Bu usulde verilen yürütmenin durdurulması kararına itiraz edilemez.

Adım Adım Süreç

1. Tebliğ tarihini sabitleyin — Tebligat evrakını saklayın; yedi günlük sürenin son gününü hesaplayın.
2. Mercii doğru belirleyin — Kararı veren mahkemeye göre itiraz merciini tespit edin; adli tatil dönemini kontrol edin.
3. Ret gerekçesini analiz edin — Hangi şartın gerçekleşmediği kabul edilmiş: hukuka aykırılık mı, zarar mı?
4. Eksik kalan şartı güçlendirin — İtiraz dilekçesini, mahkemenin kabul etmediği şart üzerine kurun.
5. Zararı belgeleyin — Sahadaki uygulamayı tarihli fotoğraf, tutanak ve yazışmayla ortaya koyun.
6. Yeni delilleri ekleyin — Ret kararından sonra temin edilen belgeleri dilekçeye ilave edin.
7. Dilekçeyi kararı veren mahkemeye sunun — İtiraz dilekçesi kararı veren mahkemeye verilir ve itiraz merciine gönderilir.

İlgili Konular ve Kaynaklar

İtirazın Ötesi: Teminat, Kararın İcrası ve Kanun Yolu Aşaması

Yürütmenin durdurulması istemi yalnızca yedi günlük itiraz süresinden ibaret bir konu değildir. Aynı maddede ve Kanun’un devamındaki hükümlerde, dilekçe hazırlanırken doğrudan talep edilmesi gereken başka imkânlar da bulunur.

Altıncı fıkra dikkatle okunmalıdır; çünkü kural ile uygulama arasında görünürde bir gerilim vardır. Fıkra, yürütmenin durdurulması kararlarının teminat karşılığında verileceğini söyleyerek teminatı asıl kural hâline getirir; hemen ardından ise durumun gereklerine göre teminat aranmayabileceğini belirtir. Bu ikinci cümle, mahkemeye geniş bir takdir alanı bırakır. Dolayısıyla dilekçede yürütmenin durdurulması talep edilirken, teminat aranmaması yönündeki istemin de gerekçesiyle birlikte ayrıca ileri sürülmesi yerinde olur; aksi hâlde karar teminat şartına bağlanabilir ve bu şart yerine getirilinceye kadar kararın etkisi doğmayabilir.

Aynı fıkra iki kişi grubu bakımından ise mutlak bir muafiyet getirir: idareden ve adli yardımdan faydalanan kimselerden teminat alınmaz. Adli yardım talebinde bulunan davacı bakımından bu hüküm, teminat engelinin baştan kalkması anlamına gelir. Teminata ilişkin olarak taraflar arasında çıkan anlaşmazlıkların ise ayrı bir mercie değil, yürütmenin durdurulması hakkında karar veren daire, mahkeme veya hâkime bırakıldığı unutulmamalıdır. Aynı maddenin devamındaki usul kolaylıkları da talebe konu edilebilir: yürütmenin durdurulması istemli davalarda savunma ve cevap sürelerinin kısaltılması ve tebliğin memur eliyle yapılması istenebilir. Yıkım gibi geri dönüşü olmayan işlemlerde bu talepler, kararın zamanında alınabilmesi bakımından belirleyici olabilir. Yıkım kararına karşı izlenecek yol için yıkım kararı iptal dilekçesi incelenmelidir.

Karar lehe çıktığında iş bitmez. Yirmi sekizinci madde, idareyi esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararların icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye mecbur tutar ve bu sürenin kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceğini belirtir. Uygulamada yürütmenin durdurulması kararı alındığı hâlde idarenin işleme devam ettiği ya da hiçbir işlem yapmadığı durumlarla karşılaşılır. Bu nedenle kararın idareye tebliğ tarihinin takip edilmesi ve otuz günlük sürenin dolmasıyla birlikte gereğinin yerine getirilmesinin yazılı olarak istenmesi gerekir. Kararın uygulanmaması, ayrıca tazminat sorumluluğunun da kaynağıdır.

Son olarak kanun yolu aşamasındaki yürütmenin durdurulması, itirazla karıştırılmamalıdır. Elli ikinci madde, temyiz veya istinafa başvurulmuş olmasının kararın yürütülmesini durdurmayacağını; ancak yetkili Danıştay dairesi veya kurulu ya da bölge idare mahkemesince teminat karşılığında yürütmenin durdurulmasına karar verilebileceğini düzenler. Burada önemli bir ayrım vardır: davanın reddine ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulduğunda, dava konusu işlem hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi 27. maddedeki koşulun varlığına bağlıdır. Yani ilk derecede reddedilen bir istemin kanun yolu aşamasında yeniden gündeme getirilmesi mümkündür, ancak aynı ağır şartlar aranır. Aynı madde iptal davalarında teminat istenmeyebileceğini de belirtir. İstinaf ve temyiz aşamalarının pratiği için idari yargıda istinaf dilekçesi ile temyiz dilekçesi örnekleri incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yürütmenin durdurulması kararına itiraz süresi ne kadar?

Kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gündür. İtiraz bir defaya mahsus olmak üzere yapılabilir.

İtiraz nereye yapılır?

İdare ve vergi mahkemeleri ile tek hâkim tarafından verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine; bölge idare mahkemesi kararlarına karşı en yakın bölge idare mahkemesine; Danıştay dava dairelerince verilen kararlara karşı konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna itiraz edilir.

Adli tatilde nereye itiraz edilir?

Çalışmaya ara verme süresi içinde, idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı en yakın nöbetçi mahkemeye veya kararı veren hâkimin katılmadığı nöbetçi mahkemeye itiraz edilir.

İtiraz mercii ne kadar sürede karar verir?

İtiraz edilen merciler, dosyanın kendisine gelişinden itibaren yedi gün içinde karar vermek zorundadır.

İtiraz üzerine verilen karara yeniden itiraz edilebilir mi?

Hayır. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir; aynı karara ikinci kez itiraz edilemez.

Sadece ret kararına mı itiraz edilir?

Hayır. Hüküm, yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararları kapsar. Hem talebin reddine hem de kabulüne ilişkin karara itiraz edilebilir.

Yürütmenin durdurulması için hangi şartlar aranır?

İdari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Karar gerekçeli olmak zorunda mı?

Yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarda gerekçe gösterilmesi zorunludur. Gerekçesizlik, itiraz dilekçesinde ayrı bir başlık olarak ileri sürülebilir.

Aynı sebeple ikinci kez yürütmeyi durdurma istenebilir mi?

Hayır. Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz. Bu nedenle itiraz yolu ile yeni istem yolu karıştırılmamalıdır.

Yeni sebep ortaya çıkarsa ne olur?

Yasak aynı sebeplere dayalı yeni istem içindir. Ret kararından sonra ortaya çıkan yeni olgu ve deliller, itiraz dilekçesinde ileri sürülebileceği gibi ayrıca değerlendirilmesi de gündeme gelebilir.

İvedi yargılama usulünde itiraz mümkün mü?

İvedi yargılama usulünde verilen yürütmenin durdurulması kararına itiraz edilemez. Bu, genel usulden ayrılan önemli bir istisnadır.

Temyiz aşamasındaki kararlara itiraz edilir mi?

Temyiz incelemesi sırasında yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlar kesindir.

Dava açmak işlemi durdurur mu?

Hayır. Danıştayda veya idare mahkemelerinde dava açılmış olması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz; ayrıca yürütmenin durdurulması kararı gerekir.

Karar ne kadar sürede yazılır?

Yürütmenin durdurulmasına dair verilen kararlar on beş gün içinde yazılır ve imzalanır. Ayrıca yürütmenin durdurulması kararı verilen dava dosyaları öncelikle incelenir ve karara bağlanır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.