İdari Yargıda İstinaf Dilekçesi Örneği (2026) — İYUK m.45 ve Otuz Gün

İmar, kamulaştırma ve kentsel dönüşüm dosyalarında ilk derece kararı çoğu zaman son söz değildir. Bu davalar teknik dosyalardır: keşif yapılmamış olabilir, bilirkişi raporuna yapılan itirazlar karşılanmamış olabilir, işlem dosyası eksik gelmiş olabilir. İstinaf, bu eksikliklerin giderilebileceği tek aşamadır.

Aşağıda istinafın mekaniği, hangi kararlara başvurulabileceği, dilekçenin nasıl kurulacağı ve hazır bir istinaf dilekçesi örneği yer almaktadır.

İstinaf Neden Temyizden Farklı?

Bu ayrım, dilekçenin nasıl yazılacağını doğrudan belirler.

Temyiz yalnızca hukuki denetim yapar: hukuk kuralı doğru uygulanmış mı? İstinaf ise buna ek olarak maddi vakıa denetimi de yapar; yani olayın nasıl tespit edildiğini de inceler.

Bunun iki pratik sonucu vardır:

• Olgu tartışması yapılabilir. “Mahkeme şu belgeyi hiç değerlendirmedi”, “şu ölçüm hatalı” gibi maddi iddialar istinafta ileri sürülebilir.
• Noksanlıklar giderilebilir. Bölge idare mahkemesi, eksik keşif veya bilirkişi incelemesi gibi noksanlıkları dosyayı ilk derece mahkemesine geri göndermeden kendisi tamamlayabilir. Kaldırıp yerel mahkemeye gönderme sınırlı hâllere bağlanmıştır.

Bu ikinci nokta imar ve kamulaştırma dosyalarında belirleyicidir: ilk derecede keşif yapılmadıysa veya rapora itirazlar karşılanmadıysa, istinaf dilekçesinde noksanlıkların tamamlanması açıkça talep edilmelidir.

Karar Ne Olabilir?

Bölge idare mahkemesinin verebileceği kararlar şunlardır:

• Başvurunun reddi. İlk derece kararı hukuka uygun bulunursa istinaf başvurusu reddedilir. Sonucu hukuka uygun ancak gerekçesi hatalı kararlarda, gerekçe değiştirilerek de ret kararı verilebilir.
• Kaldırma ve yeniden karar. İlk derece kararı hukuka uygun bulunmazsa, istinaf başvurusunun kabulü ile karar kaldırılır ve bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden karar verir.

Yani başarılı bir istinaf, dosyanın başa dönmesi değil, doğrudan yeni bir esas kararı anlamına gelir. Bu, istinafın en değerli tarafıdır.

Hangi Kararlara İstinaf Edilemez?

Yola çıkmadan önce dört başlık kontrol edilmelidir.

1. Kesinlik sınırı. Konusu belirli bir parasal sınırı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararlar kesindir. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; ayrıca bu alanda Anayasa Mahkemesi kararları ve sonraki kanun değişiklikleriyle şekillenen bir çerçeve bulunmaktadır. Bu nedenle rakam ezberlenmemeli, karar tarihindeki güncel sınır kontrol edilmelidir. Güncel tablo için yargıda parasal sınırlar yazımıza bakılabilir.

2. İvedi yargılama usulü. Bu usule tabi davalarda istinaf yoluna başvurulamaz. Dosyanın hangi usule tabi olduğu baştan belirlenmelidir.

3. Son karar niteliğinde olmayan kararlar. Ara kararlar, dilekçe ret kararları ve bekletme kararları istinafa konu edilmez.

4. Yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlar. Bunlar için ayrı ve daha hızlı bir yol öngörülmüştür: yedi günlük itiraz. Ayrıntı için yürütmenin durdurulması kararına itiraz dilekçesi yazımıza bakılabilir.

Bu ayrım karıştırıldığında sonuç ağırdır: yürütmeyi durdurma reddine “istinaf” adı altında yapılan başvuru, yedi günlük itiraz süresini de tüketebilir.

Dilekçe Nasıl Kurulur?

İstinaf dilekçesinin en sık yapılan hatası, dava dilekçesinin kopyalanmasıdır. İstinaf, davayı baştan anlatmak değil, ilk derece kararının nerede hatalı olduğunu göstermektir.

Bu nedenle dilekçe yazılmadan önce karar satır satır okunmalı ve şu üç soru cevaplanmalıdır:

• Hangi iddiam reddedildi ve hangi gerekçeyle?
• Hangi iddiam hiç tartışılmadı?
• Hangi usul işlemi eksik kaldı?

Her istinaf sebebi, kararın ilgili gerekçesine atıfla yazılmalıdır. İmar ve kamulaştırma dosyalarında en sık kullanılan sebepler şunlardır:

Maddi olayın eksik değerlendirilmesi. Dosyadaki bir belgenin hiç ele alınmaması veya belgeye rağmen aksi yönde kabul yapılması. Bu, istinafın maddi vakıa denetimi yaptığı için özellikle güçlü bir sebeptir.

Keşif ve bilirkişi noksanlığı. Uyuşmazlık teknik bilgi gerektirdiği hâlde keşif yapılmaması veya rapora yapılan itirazlar hakkında ek rapor alınmaması. Emsal, TAKS, çekme mesafesi veya bedel tartışmalarının bulunduğu dosyalarda bu sebep neredeyse her zaman gündeme gelir.

Ara kararının yerine getirilmemesi. İşlem dosyasının idareden hiç veya eksik gelmesine rağmen hüküm kurulması.

Gerekçe yetersizliği. İleri sürülen iddiaların hangi nedenle yerinde görülmediğinin tartışılmaması.

Süre ve ehliyet değerlendirmesi. Usulden ret kararlarında, tebligatın usulüne uygun yapılmadığı veya menfaat ilgisinin bulunduğu ayrıca gösterilmelidir.

Dilekçe Nereye Verilir?

İstinaf dilekçesi kararı veren mahkemeye verilir ve dosyayla birlikte bölge idare mahkemesine gönderilir. Bu nedenle dilekçe başlığında hem bölge idare mahkemesi hem kararı veren mahkeme gösterilir.

Kanun bu konuda bağışlayıcı bir kural da içerir: istinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında, dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir. Yani dilekçe yanlış mercie hitaben yazılmış olsa da dosya doğru yere ulaşır.

Ancak bu esneklik süreyi kapsamaz. Otuz gün geçtikten sonra yapılan başvuru, doğru mercie hitaben yazılmış olsa dahi sonuç doğurmaz.

Bir usul güvencesi daha vardır: istinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla incelenmesinde bulunamaz.

İstinaf İşlemi Durdurur mu?

Hayır. İstinaf başvurusu tek başına dava konusu işlemin uygulanmasını durdurmaz.

Bu, yıkım, tahliye ve el koyma dosyalarında hayati bir noktadır: ilk derecede dava reddedilmiş ve yürütmeyi durdurma talebi de kabul edilmemişse, istinaf süresi boyunca işlem uygulanabilir hâldedir.

Bu nedenle istinaf dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebi ayrıca ileri sürülmelidir. Talep, işlemin geri alınamaz sonuçları ve uygulamanın fiilen başladığını gösteren tarihli delillerle desteklenmelidir.

İstinaftan Sonra: Temyiz

Bölge idare mahkemelerinin temyize açık olmayan kararları kesindir; bu kararlar dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve yedi gün içinde tebliğe çıkarılır.

Buna karşılık belirli hâllerde temyiz yolu açıktır. Özellikle, bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlar bakımından, tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz imkânı öngörülmüştür; bu düzenlemenin istisnaları bulunduğundan somut karar üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Pratik sonuç: istinaf kararı elinize geçtiğinde ilk iş, kararın temyize açık olup olmadığını tespit etmektir. Kesin karar sanılarak beklenen bir dosyada temyiz süresi kaçırılabilir.

İdari Yargıda İstinaf Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; istinaf sebeplerini karar metnindeki gerekçelere atıfla ve yalnızca dosyanıza uyanları bırakarak yazın. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

• Kararın tebliğ tarihi ve otuz günlük sürenin son günü,
• Uyuşmazlığın karar tarihindeki kesinlik sınırının üzerinde olup olmadığı,
• Dosyanın ivedi yargılama usulüne tabi olup olmadığı,
• Kararın son karar niteliğinde olup olmadığı,
• Kararda hangi iddiaların reddedildiği, hangilerinin hiç tartışılmadığı,
• Yapılmayan keşif, alınmayan ek rapor ve yerine getirilmeyen ara kararı listesi,
• İşlemin uygulanmakta olduğunu gösteren tarihli deliller,
• İlk derece dosyasının ve işlem dosyasının tam örneği.

Sık Yapılan Hatalar

• Otuz günlük süreyi kaçırmak. Süre tebliğden işler ve uzatılamaz; kesinleşen karara istinaf edilemez.
• Kesinlik sınırını kontrol etmemek. Parasal sınırın altındaki kararlar kesindir; sınır her yıl güncellenir.
• İvedi yargılama usulünü gözden kaçırmak. Bu usule tabi davalarda istinaf yolu kapalıdır.
• Yürütmeyi durdurma kararını istinaf etmeye çalışmak. Bu kararlar için ayrı bir itiraz yolu öngörülmüştür.
• Dava dilekçesini kopyalamak. İstinaf, ilk derece kararının nerede hatalı olduğunu göstermelidir.
• Noksanlıkların tamamlanmasını istememek. Bölge idare mahkemesi eksik keşif ve bilirkişi incelemesini kendisi tamamlayabilir.
• Yürütmeyi durdurma talebini eklememek. İstinaf başvurusu tek başına işlemin uygulanmasını durdurmaz.

Adım Adım Süreç

1. Tebliğ tarihini sabitleyin — Tebligat evrakını saklayın; otuz günlük sürenin son gününü hesaplayın.
2. Kanun yolunun açık olduğunu doğrulayın — Kesinlik sınırını ve dosyanın ivedi yargılama usulüne tabi olup olmadığını kontrol edin.
3. Kararı satır satır okuyun — Hangi iddianız hangi gerekçeyle reddedilmiş, hangisi hiç tartışılmamış?
4. Sebepleri karara atıfla yazın — Her istinaf sebebini kararın ilgili gerekçesine bağlayın.
5. Noksanlıkları listeleyin — Yapılmayan keşif, alınmayan ek rapor, yerine getirilmeyen ara kararı ayrı ayrı gösterin.
6. Yürütmeyi durdurma talebini ekleyin — Geri alınamaz sonuç doğuran işlemlerde bu talep ayrıca yazılmalıdır.
7. Dilekçeyi kararı veren mahkemeye sunun — Dosya, bölge idare mahkemesine oradan gönderilir.

İlgili Konular ve Kaynaklar

Dilekçenin Usulü: İstinafın Tabi Olduğu m.48 Kuralları

İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğundan dilekçenin nasıl düzenleneceği ve eksikliğin sonucu 48. maddede belirlenmiştir. Bu maddedeki iki hüküm hem ağır bir yaptırım hem de az bilinen bir imkân içerir.

Maddedeki yaptırım, ilk derecedeki dilekçe ret kararından daha ağırdır ve bu fark gözden kaçırılmamalıdır. İlk derecede dilekçenin 3. maddeye uygun olmaması hâlinde dilekçe reddedilir ve yeniden düzenlenmesi için süre tanınır. Kanun yolu aşamasında ise eksiklikler on beş gün içinde tamamlanmazsa verilecek karar, dilekçenin reddi değil, istemde bulunulmamış sayılmasıdır. Bunun anlamı, başvurunun hiç yapılmamış sayılması ve karar bakımından kesinleşme sonucunun doğmasıdır. Bu nedenle istinaf dilekçesinde tarafların ve vekillerin bilgileri, kimlik numarası, kararın tebliğ tarihi ve başvuru sebepleri eksiksiz gösterilmelidir. Temyiz aşamasının kuralları için idari yargıda temyiz dilekçesi incelenmelidir.

Aynı maddedeki ikinci hüküm ise süreyi kaçırmış taraf için bir kapı açar ve uygulamada yeterince kullanılmaz. Karşı taraf, kendisine tebliğ edilen dilekçeye tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebilir. Madde burada durmaz: cevap veren taraf, kararı süresinde temyiz etmemiş olsa bile düzenleyeceği dilekçesinde temyiz isteminde bulunabilir ve bu takdirde bu dilekçeler temyiz dilekçesi yerine geçer. Yani kararı kendi süresinde kanun yoluna götürmemiş olan taraf, diğer tarafın başvurusu üzerine kendisine tanınan cevap hakkını kullanarak kendi itirazlarını da ileri sürebilir.

Bu imkânın pratik değeri büyüktür. Kısmen lehe kısmen aleyhe verilen kararlarda taraflar çoğu zaman başvuru yapıp yapmamakta tereddüt eder ve süre geçer. Karşı tarafın başvurduğu öğrenildiğinde ise cevap dilekçesi yalnızca savunma aracı olarak görülür. Oysa madde, cevap dilekçesine başvuru dilekçesi niteliği tanımaktadır. Bu nedenle tebligat alındığında yapılacak ilk değerlendirme, kararın yalnızca karşı tarafın ileri sürdüğü yönlerden mi yoksa kendi aleyhe olan yönlerinden de mi denetlenmesinin isteneceği olmalıdır.

Son olarak harç ve giderler bakımından maddede ayrı bir hüküm bulunur. Dilekçe verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3. madde esaslarına göre düzenlenmediği, başvurunun süresinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğu anlaşılırsa, bu yöndeki kararlar kesin olarak verilir. Buna karşılık istemde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlara karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde başvuru yolu açıktır. Bu yedi günlük süre otuz günlük başvuru süresiyle karıştırılmamalıdır. Parasal sınırlar ve kesinlik bakımından güncel durum için yargıda parasal sınırlar, yürütmenin durdurulması boyutu için yürütmenin durdurulması ve itiraz incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İdari yargıda istinaf süresi ne kadar?

İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Başka kanunda farklı yol öngörülmüşse ne olur?

Hüküm, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi istinaf yoluna başvurulabileceğini düzenler.

Her karara istinaf edilebilir mi?

Hayır. Konusu belirli bir parasal sınırı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararlar kesindir. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden güncel tutarın kontrol edilmesi gerekir.

İvedi yargılama usulünde istinaf mümkün mü?

Hayır. İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamaz.

Yürütmenin durdurulması kararına istinaf edilebilir mi?

Hayır. Son karar niteliğinde olmayan kararlar, dilekçe ret kararları ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlar istinafa konu edilmez. Yürütmenin durdurulması kararları için ayrı bir itiraz yolu öngörülmüştür.

Dilekçeyi nereye vermeliyim?

Dilekçe kararı veren mahkemeye verilir ve dosyayla birlikte bölge idare mahkemesine gönderilir. Ayrıca dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyaların bölge idare mahkemesine gönderileceği düzenlenmiştir.

İstinaf hangi usule tabidir?

İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir.

Bölge idare mahkemesi neyi inceler?

İstinaf incelemesi yalnızca hukuki denetimle sınırlı değildir; maddi vakıa denetimini de kapsar. Bu, istinafı temyizden ayıran temel özelliktir.

Karar hukuka uygun bulunursa ne olur?

Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Sonucu hukuka uygun ancak gerekçesi hatalı kararlarda gerekçeyi değiştirerek de ret kararı verilebilir.

Karar hukuka aykırı bulunursa ne olur?

İstinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilir ve bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden karar verir.

Eksik keşif varsa dosya geri mi gönderilir?

Bölge idare mahkemesi, eksik keşif veya bilirkişi incelemesi gibi noksanlıkları dosyayı ilk derece mahkemesine geri göndermeden kendisi tamamlayabilir. Kaldırıp yerel mahkemeye gönderme sınırlı hâllere bağlanmıştır.

Kararı veren hâkim istinafa katılabilir mi?

Hayır. İstinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla bölge idare mahkemesince incelenmesinde bulunamaz.

İstinaf kararına temyiz edilebilir mi?

Bölge idare mahkemelerinin temyize açık olmayan kararları kesindir. Buna karşılık belirli hâllerde, bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlar tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir; istisnalar bulunduğundan somut karar üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

İstinafta yürütmenin durdurulması istenebilir mi?

İstinaf başvurusu tek başına işlemin uygulanmasını durdurmaz. Yıkım, tahliye veya el koyma gibi geri alınamaz sonuçlar doğuran işlemlerde yürütmenin durdurulması talebi ayrıca ileri sürülmelidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.