Türkiye’de kuyum ticareti yalnızca yetki belgesine sahip kuyum işletmeleri tarafından yapılabilir (Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.5/1). 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna dayanan ve 14 Nisan 2021’de yürürlüğe giren Yönetmelik, yetki belgesini Ticaret il müdürlüğünün Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden vermesini öngörür. Belge için meslek odası kaydı, vergi mükellefiyeti ve vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmaması, kuyum ticaretinin iştigal konuları arasında yer alması, kuyumcunun veya tam zamanlı bir çalışanın ustalık ya da mesleki yeterlilik belgesine sahip olması ve kuyumcunun belirli suçlardan hükümlü olmaması gerekir. Başvuru on gün içinde sonuçlandırılır; belge her işletme için ayrı düzenlenir ve devredilemez. 29 Nisan 2026 değişikliğiyle bilgilerdeki değişiklikler için “tadil”, unvan veya işletme adı değişikliği için “yenileme” ayrımı getirilmiş; 24 Haziran 2026 değişikliğiyle laboratuvar üretimi kıymetli taşların “sentetik” ibaresiyle ayrı satılması zorunlu hâle gelmiştir. Kuyum işletmesi emanet altın kabul edemez, başkası hesabına alım satım yapamaz ve iş yerinde başka ticari faaliyette bulunamaz. Aykırılıklarda 6585 sayılı Kanun m.18 uyarınca 2026 yılı için 28.620 TL’den 858.620 TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilir ve belge iptal edilerek iki yıl yeniden verilmeyebilir. Bu rehber yetki belgesinin şartlarını, başvuru ve tadil sürecini, yasakları, iptal hâllerini, cezaları ve itiraz yollarını mevzuat maddeleriyle anlatır.
Kuyum yetki belgeniz reddedildi, iptal edildi ya da ceza mı geldi?
Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında yetki belgesi başvurusu, tadil ve yenileme, iptal kararına karşı idari dava ve yürütmenin durdurulması, 6585 sayılı Kanun m.18 uyarınca verilen idari para cezalarına itiraz, Darphane ayar denetimi ve MASAK yükümlülükleri konularında Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppKuyumcu Yetki Belgesi Nedir, Kimler Almak Zorunda?
Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrası ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 446 ncı maddesine dayanılarak çıkarılmış ve 14 Nisan 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır (m.3). Yönetmelik, gerçek veya tüzel kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kuyum ticareti faaliyetlerini, yetki belgesinin verilmesi, tadili, yenilenmesi ve iptalini ve kuyum ticaretine ilişkin ilke ve yükümlülükleri kapsar (m.2/1). Temel kural m.5/1’dedir: kuyum ticareti, yalnızca yetki belgesine sahip kuyum işletmeleri tarafından yapılır ve yetki belgesi bulunmayan işletmeler kuyum ticaretiyle iştigal edildiği izlenimini veren işaret ve ifadeler kullanamaz.
Kapsamı belirleyen tanımlar m.4’tedir. Kuyum, işlenmiş kıymetli madenler, kıymetli taşlar ve kıymetli eşyalardır. Kuyum ticareti, münhasıran işlenmiş altın ya da işlenmiş altın ile birlikte diğer kuyumun alımı ve perakende satımına yönelik faaliyetler bütünüdür. Kuyum işletmesi ise perakende kuyum ticareti ile iştigal eden işletmedir. Bu tanımlar birlikte okunduğunda, tüketiciye bilezik, kolye, ziynet altını gibi işlenmiş altın satan her perakende işletme, esnaf ya da şirket olmasına bakılmaksızın yetki belgesi almak zorundadır. Gümrük Kanunu ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu çerçevesinde yapılan satışlar, örneğin tasfiye idaresinin satışları, Yönetmelik kapsamı dışındadır (m.2/2).
Yönetmeliğin temel kavramları (m.4)
| Kavram | Tanım |
|---|---|
| Kuyum | İşlenmiş kıymetli madenler, kıymetli taşlar ve kıymetli eşyalar |
| Kuyum ticareti | Münhasıran işlenmiş altın veya işlenmiş altınla birlikte diğer kuyumun alımı ve perakende satımı |
| Kuyum işletmesi | Perakende kuyum ticareti ile iştigal eden işletme |
| Kuyumcu | Gerçek kişi işletmede tacir veya esnaf; tüzel kişi işletme ve şubelerde kuyum faaliyetini yürüten yetkili temsilci |
| Yetki belgesi | Kuyum ticareti yapılabilmesi için işletme adına düzenlenen belge |
| Bilgi Sistemi | Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS) |
| Yetkili idare | İş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili belediye veya il özel idaresi |
Yetki belgesi, 32 Sayılı Karar bakımından da belirleyicidir. Karar m.7/4-b’ye göre standart işlenmemiş kıymetli madenler ve basılı kıymetli madenlerin yurt içinde alım satımı yalnızca bankalar, izinli rafineriler, kıymetli madenler aracı kuruluşları, yetkili müesseseler ve Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş kuyum işletmeleri tarafından yapılabilir; m.7/4-c ve m.7/4-d de standart dışı ve çekili kıymetli madenlerin satışında yetkili kuyum işletmelerini ayrık tutar. Yani yetki belgesi yalnızca takı satışını değil, gram altın, külçe ve hurda altın işlemlerini de mümkün kılan bir anahtardır. Hurda ve standart dışı altının kuralları için standart dışı altın ve hurda altın rehberimize bakılabilir. Kuyumcudan alınan altının düşük ayar çıkması hâlinde ayar raporu, iade veya bedel indirimi ve başvuru yolları için altın düşük ayar çıktı rehberimize bakılabilir.
Yetki Belgesi İçin Hangi Şartlar Aranır?
Yönetmelik m.6/1 yetki belgesinin şartlarını sayar. Kuyum işletmesinin meslek odasına kayıtlı olması, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olması ve başvuru tarihi itibarıyla vergi dairesine vadesi geçmiş borcunun bulunmaması, meslek odası ve vergi kayıtlarındaki iştigal konuları arasında kuyum ticareti faaliyetinin yer alması ve kuyumcunun veya işletmenin tam zamanlı çalışan en az bir personelinin ilgili ustalık belgesine veya mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Kuyumcular için ayrıca on sekiz yaşını doldurmuş olma, iflas etmemiş veya itibarı iade edilmiş olma ve belirli suçlardan hükümlü olmama şartları aranır.
Suç şartı geniş tutulmuştur. Kuyumcunun kasten işlenen suçlardan toplam beş yıldan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması; ayrıca devletin güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar ile casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, terörizmin finansmanı, kaçakçılık, haksız mal edinme ve kumar için yer ve imkân sağlama suçlarından hüküm giymemiş ya da ticaret ve sanat icrasından hükmen yasaklanmamış olması gerekir (m.6/1-d-3). Kaçakçılık ve aklama suçlarının listede yer alması, altın kaçakçılığıyla ilgili bir mahkûmiyetin kuyumculuk yapma imkânını doğrudan ortadan kaldırabileceğini gösterir; bu risk altın kaçakçılığı suçu ve cezası rehberimizde anlatılmıştır.
Yetki belgesi şartları (Yönetmelik m.6/1)
| Şart | İçerik | Bent |
|---|---|---|
| Meslek odası kaydı | İlgili esnaf ve sanatkârlar odası veya ticaret/sanayi odası | a |
| Vergi kaydı | Gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti; vadesi geçmiş borç yok | b |
| İştigal konusu | Oda ve vergi kayıtlarında kuyum ticareti yazılı olmalı | c |
| Mesleki belge | Kuyumcuda veya tam zamanlı bir personelde ustalık ya da mesleki yeterlilik belgesi | ç |
| Yaş | Kuyumcunun 18 yaşını doldurmuş olması | d-1 |
| İflas | İflas etmemiş veya itibarı iade edilmiş olma | d-2 |
| Sicil | Kasten suçlardan toplam 5 yıldan fazla hapis ve sayılan suçlardan hükümlülük yok | d-3 |
Ustalık Belgesi mi, Mesleki Yeterlilik Belgesi mi?
Mesleki belge şartı iki belgeden biriyle karşılanabilir. Ustalık belgesi, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında alınan belgedir (m.4/1-ö). Mesleki yeterlilik belgesi ise Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarınca ölçme ve değerlendirme sonucunda başarılı olanlara verilen, perakende kuyumcu ulusal yeterliliğine dayalı belgedir (m.4/1-s). Şartın kuyumcunun kendisi veya işletmede tam zamanlı çalışan en az bir personel tarafından sağlanması yeterlidir; bu nedenle mesleki belgesi olmayan bir işletme sahibi, belgeli bir usta çalıştırarak şartı yerine getirebilir. Ancak belgeli personelin ayrılması, şartın kaybı anlamına gelir ve yeni bir belgeli personel istihdam edilmezse iptal süreci başlayabilir.
Eğitim yoluyla muafiyet de vardır. Ortaöğretim veya yükseköğretim kurumlarının kuyumculuk faaliyetleriyle ilgili alanlarından ya da bunlara denkliği kabul edilen yurt dışındaki okullardan mezun olan kuyumcular için ustalık ve mesleki yeterlilik belgesi şartı aranmaz; muafiyet sağlayan alanlar Bakanlıkça belirlenip internet sitesinde ilan edilir (m.6/2). Bakanlık ayrıca yetki belgesi için mesleki eğitim şartı getirmeye yetkilidir (m.6/3). Yönetmeliğin ilk yürürlüğünde faaliyette olan işletmeler için geçiş dönemi öngörülmüş; 30 Haziran 2022’ye kadar yapılan başvurularda belge şartı aranmaksızın yetki belgesi verilmiş, ancak şartı gösteren belgenin 31 Aralık 2022’ye kadar sisteme aktarılmaması hâlinde belgelerin iptal edileceği düzenlenmiştir (geçici m.1/3).
Başvuru Nasıl Yapılır, Ne Kadar Sürer?
Yetki belgesi başvurusu, şartların taşındığını gösteren belgelerle birlikte Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden yapılır (m.7/1). Kamu kurumlarının elektronik sistemlerinden temin edilebilen belgeler bu sistemlerden alınır ve başvuru dosyasında saklanır (m.7/2). Şartları taşıdığı anlaşılan işletmeye başvuru tarihinden itibaren on gün içinde yetki belgesi verilir; başvurusu reddedilen işletmeye ise gerekçe Bilgi Sistemi üzerinden bildirilir (m.7/3). Belge, işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret il müdürlüğü tarafından verilir, tadil edilir, yenilenir ve iptal edilir (m.5/2).
Belgenin içeriği işletme türüne göre değişir. Ticari işletme adına düzenlenen belgede en az MERSİS numarası, MERSİS’e kayıtlı işletme adı ve adresi ile ticaret unvanı; esnaf ve sanatkâr işletmesi adına düzenlenen belgede ise ESBİS’e kayıtlı işletme adı ve adresi ile işletme sahibinin adı, soyadı ve kimlik numarası yer alır (m.5/3). Yetki belgesi her bir kuyum işletmesi için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez (m.5/4). Buna göre birden fazla mağazası olan kuyumcu, her mağaza için ayrı belge almalı; işletmeyi devralan kişi de devredenin belgesiyle çalışamaz, kendi adına başvurmalıdır.
Başvuru süreci özeti
| Adım | Açıklama | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. Ön hazırlık | Oda kaydı, vergi kaydı, iştigal konusu ve mesleki belge | m.6 |
| 2. Başvuru | Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden | m.7/1 |
| 3. İnceleme | Ticaret il müdürlüğü; kurum sistemlerinden belge teyidi | m.5/2, m.7/2 |
| 4. Karar | Başvurudan itibaren 10 gün içinde belge veya gerekçeli ret | m.7/3 |
| 5. İlan | Yetkili işletmelerin güncel listesi Bakanlık sitesinde | m.12/5 |
2026 Değişiklikleri: Tadil, Yenileme ve Sentetik Taş Kuralı
Yönetmelik 2026 yılında iki kez değiştirilmiştir. 29 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yetki belgesi işlemlerine “tadil” kavramı eklenmiştir. Yeni m.8/1’e göre yetki belgesi, ticaret unvanı veya işletme adı değişikliği hariç olmak üzere içeriğindeki bilgilerden herhangi birinde değişiklik olması durumunda tadil edilir; ticaret unvanı veya işletme adının değişmesi durumunda ise yenilenir. m.8/2’ye göre tadil ve yenileme başvurusu değişikliğin gerçekleştiği tarihten itibaren on gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır ve il müdürlüğünce on gün içinde sonuçlandırılır. Aynı değişiklikle m.9/1-c, süresinde tadil veya yenileme başvurusu yapılmaması hâlinde Bakanlıkça yapılan uyarı tarihinden itibaren on gün içinde başvurulmazsa belgenin iptal edileceği şeklinde düzenlenmiştir.
24 Haziran 2026 tarihli değişiklik ise tüketici korumasına yöneliktir. m.11/2’ye eklenen (e) bendine göre kuyum işletmesi, laboratuvar ortamında üretilen veya insan müdahalesiyle oluşturulan kıymetli taş ürünlerini “sentetik”, “laboratuvar üretimi”, “yapay üretim” veya Bakanlıkça uygun görülen benzer ibarelerden en az birine etiket, ürün sertifikası, fatura, internet sayfası, reklam ve tanıtım materyallerinde tüketicinin kolaylıkla görebileceği şekilde açıkça yer vermeksizin satışa sunamaz. Bu ürünler ile doğal kıymetli taşlar, tüketiciyi yanıltmayacak şekilde vitrinlerde ve satış alanlarında ayrı bölümlerde, internet ortamında ise ayrı kategorilerde satışa sunulmalıdır. Ham elmasta Kimberley Süreci sertifikası, Borsa İstanbul tescili, pırlanta ve mücevher ithalatında vergi ile sentetik elmas kuralları için elmas ve kıymetli taş ithalatı rehberimize bakılabilir.
2026 değişiklikleri
| Tarih | Hüküm | Sonuç |
|---|---|---|
| 29 Nisan 2026 | m.2/1, m.5/2: “tadil” ibaresi | Belge işlemleri: verme, tadil, yenileme, iptal |
| 29 Nisan 2026 | m.8: tadil ve yenileme ayrımı | Bilgi değişikliği → tadil; unvan veya işletme adı değişikliği → yenileme |
| 29 Nisan 2026 | m.8/2: süreler | Değişiklikten itibaren 10 gün içinde başvuru; 10 günde sonuç |
| 29 Nisan 2026 | m.9/1-c | Uyarıdan itibaren 10 gün içinde başvurulmazsa iptal |
| 24 Haziran 2026 | m.11/2-e: sentetik taş | Etiket, sertifika, fatura ve reklamda “sentetik” ibaresi; ayrı teşhir |
Yetki Belgesi Hangi Faaliyetlere İzin Verir?
Yönetmelik m.10/1, kuyum işletmesinin kuyum ticaretinin yanı sıra yapabileceği faaliyetleri sınırlı olarak sayar: kuyum bakım ve onarımı; opal, akik, kuvars gibi yarı kıymetli taşlar ile bunlardan yapılan süs eşyasının perakende satışı, bakımı ve onarımı; perakende saat satışı, bakımı ve onarımı; standart işlenmemiş kıymetli maden alımı ve perakende satışı; Darphanenin kıymetli madenlerden ürettiği ürünlerin alımı ve perakende satışı; hammadde olarak kullanılmak üzere standart dışı işlenmemiş kıymetli maden alımı; kıymetli madenler aracı kuruluşu olmak kaydıyla 32 Sayılı Karar kapsamındaki faaliyetler ve Bakanlıkça uygun görülen diğer faaliyetler.
Kuyum işletmesinin faaliyet konuları (m.10/1)
| Faaliyet | Bent |
|---|---|
| Kuyum ticareti (işlenmiş altın ve diğer kuyum) | Asıl faaliyet |
| Kuyum bakım ve onarımı | a |
| Yarı kıymetli taş ve süs eşyası satışı, bakımı | b |
| Saat satışı, bakımı ve onarımı | c |
| Standart işlenmemiş kıymetli maden (gram, külçe) alım ve perakende satışı | ç |
| Darphane ürünlerinin (Cumhuriyet altını, ziynet) alım ve perakende satışı | d |
| Hammadde olarak standart dışı kıymetli maden alımı | e |
| Aracı kuruluş olmak kaydıyla 32 Sayılı Karar faaliyetleri | f |
| Bakanlıkça uygun görülen diğer faaliyetler | g |
Listede döviz alım satımı yoktur. Ticari amaçla döviz alım satımı 1567 sayılı Kanun m.4/a uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı iznine tabidir ve bu izin yetkili müessese statüsüyle alınır. Kuyum işletmesinin izinsiz döviz alım satımı, 1567 sayılı Kanun m.3/5 uyarınca elli bin TL’den iki yüz elli bin TL’ye kadar idari para cezası ve iş yerindeki tüm faaliyetlerin bir ay durdurulması sonucunu doğurur. Yetkili müessese ve aracı kuruluş izinlerinin ayrıntısı için kıymetli maden aracı kuruluşu ve yetkili müessese rehberimize bakılabilir.
Kuyum İşletmesinin Yapamayacakları
Yönetmelik, kuyum işletmelerine dört temel sınır koyar. Birincisi başkası hesabına işlemdir: aracı kuruluş olmak hâli saklı kalmak kaydıyla kuyum işletmesi başkasının nam ve hesabına kuyum alım ve satım faaliyetinde bulunamaz (m.10/2). İkincisi emanettir: kuyum işletmesi kuyum veya herhangi bir menkulü emanet alamaz ya da başka bir amaçla saklayamaz (m.10/3). Üçüncüsü iş yerinin münhasırlığıdır: kuyum ticaretiyle iştigal edilen iş yerinde başka bir ticari faaliyette bulunulamaz ve kuyum niteliği taşımayan ürünler iş yerinde bulundurulamaz ve satılamaz (m.11/1, m.11/2-a). Dördüncüsü dürüst ticarettir: kuyum işletmesi her türlü reklamında yetki belgesi numarasına ve belgedeki işletme adı veya unvanına yer verir, ticari örf ve adetlere uygun davranır, yanıltıcı bilgi veremez, haksız ve hukuka aykırı ticari uygulamalarda bulunamaz ve müşterilerini yasa dışı uygulamalara teşvik edemez (m.11/2-b, c, ç, d). Sahte altın satışı, kendini polis veya savcı olarak tanıtıp altın alma ve kuyumcuya sahte bilezik bozdurma gibi vakalarda cezalar ve mağdurun hakları için sahte altın dolandırıcılığı rehberimize bakılabilir. Banka altın hesabının hukuki niteliği, fiziki teslim, TMSF güvencesi, haciz, bloke ve vefat hâlinde izlenecek yol için banka altın hesabı rehberimize bakılabilir.
Kuyum işletmesi yasakları ve yükümlülükleri
| Kural | Madde |
|---|---|
| Başkası nam ve hesabına kuyum alım satımı yapamaz (aracı kuruluş hariç) | m.10/2 |
| Kuyum veya herhangi bir menkulü emanet alamaz, saklayamaz | m.10/3 |
| İş yerinde başka ticari faaliyette bulunamaz | m.11/1 |
| Kuyum niteliği taşımayan ürün bulunduramaz ve satamaz | m.11/2-a |
| Reklamlarda yetki belgesi numarası ve işletme adı zorunlu | m.11/2-b |
| Yanıltıcı bilgi veremez | m.11/2-c |
| Haksız ve hukuka aykırı ticari uygulama yasak | m.11/2-ç |
| Müşteriyi yasa dışı uygulamalara teşvik edemez | m.11/2-d |
| Sentetik taşları açıkça belirterek ve ayrı teşhir ederek satmak zorunda | m.11/2-e |
Kuyumcuda Altın Emaneti ve “Altın Biriktirme” Yasağı
Uygulamada en çok ihlal edilen kural emanet yasağıdır. Müşterinin aldığı altını “sonra alırım” diye kuyumcuda bırakması, kuyumcunun müşteri adına altın biriktirmesi, “altın hesabı” açarak gram gram altın saklaması ya da tamir dışı bir amaçla müşterinin takısını kasasında tutması, m.10/3’teki yasağın kapsamındadır. Yönetmelik, kuyum işletmesinin kuyum veya herhangi bir menkulü emanet almasını ve başka bir amaçla saklamasını açıkça yasaklar. Bakım ve onarım için alınan takı, m.10/1-a kapsamındaki onarım faaliyetinin doğal bir parçasıdır; ancak onarım dışı saklama bu istisnaya dayandırılamaz.
Bu yasağın iki amacı vardır. Birincisi tüketiciyi korumaktır: kuyumcunun iflası, kapanması veya kaybolması hâlinde emanet altının geri alınması çoğu zaman mümkün olmaz. İkincisi mevduat benzeri kayıt dışı bir sistemin oluşmasını önlemektir. Benzer bir yasak yetkili müesseseler için Tebliğ 2018-32/45 m.4/5’te, aracı kuruluşlar için ise Borsa saklama kasası dışında emanet kabul yasağı olarak Aracı Kuruluşlar Yönetmeliği m.13/1-e’de yer alır. Altın biriktirmek isteyen tüketicinin güvenli seçeneği, bankaların altın hesapları veya fiziki altını kendisinin muhafaza etmesidir.
Yetki Belgesi Hangi Hâllerde İptal Edilir?
Yönetmelik m.9/1 dört iptal hâli sayar. Yetki belgesi şartlarından birini kaybeden işletmenin bu durumun gerçekleştiği tarihten itibaren on gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapacağı başvuru üzerine; şartlardan birine sahip olunmadığının Bakanlıkça tespit edilmesi hâlinde; süresinde tadil veya yenileme başvurusu yapılmaması nedeniyle Bakanlıkça yapılan uyarıdan itibaren on gün içinde başvurulmaması hâlinde ve Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden işletmeye Bakanlıkça on günden az olmamak üzere verilen süre içinde aykırılığın giderilmemesi veya aynı takvim yılı içinde tekrarlanması hâlinde belge iptal edilir. İptal, gerekçesiyle birlikte Bilgi Sistemi üzerinden bildirilir (m.9/2).
İptalin en ağır sonucu m.9/3’tedir: aykırılığın giderilmemesi veya aynı yıl içinde tekrarlanması nedeniyle yetki belgesi iptal edilen kuyum işletmesi ile kuyumcunun sahibi veya temsilcisi olduğu diğer kuyum işletmelerine iptal tarihinden itibaren iki yıl süreyle yetki belgesi verilmez. Bu yasak yalnızca iptal edilen mağazayı değil, aynı kişinin diğer işletmelerini de etkiler. Bu nedenle Bakanlığın verdiği düzeltme süresi ciddiye alınmalı ve aykırılığın giderildiği belgelenmelidir.
Yetki belgesinin iptali (m.9)
| İptal nedeni | Usul | Sonuç |
|---|---|---|
| Şartın kaybedilmesi (işletmenin başvurusuyla) | Kayıptan itibaren 10 gün içinde başvuru | İptal |
| Şarta sahip olunmadığının tespiti | Bakanlık tespiti | İptal |
| Tadil veya yenileme başvurusu yapılmaması | Uyarıdan itibaren 10 gün | İptal |
| Yönetmeliğe aykırılığın giderilmemesi | En az 10 günlük süre verilir | İptal ve 2 yıl yeni belge verilmez |
| Aykırılığın aynı takvim yılında tekrarı | Doğrudan | İptal ve 2 yıl yeni belge verilmez |
Denetim ve İdari Para Cezaları 2026
Denetim yetkisi Ticaret Bakanlığındadır ve il müdürlükleri aracılığıyla da kullanılabilir (Yönetmelik m.13/1). Kuyum işletmelerinin faaliyetine konu kıymetli maden, taş ve eşyanın ayar ve niteliğinin belirlenmesini gerektiren denetimler Darphane ile birlikte yapılır ve rapor Darphane tarafından düzenlenir. Belediye ve il özel idareleri, Bakanlığın talebi üzerine ön inceleme mahiyetinde denetim yapar ve sonuçları on gün içinde il müdürlüğüne bildirir (m.13/2-3). Ayar denetimi ve itiraz süreci için ayar evi raporu rehberimize bakılabilir.
Yönetmeliğe aykırı hareket edenler hakkında 6585 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde öngörülen idari para cezaları Bakanlıkça uygulanır (m.13/4). Yönetmelik 6585 sayılı Kanun m.16/1’e dayandığından, aykırılıklar m.18/1-i kapsamında değerlendirilir: bu bent, Bakanlığın belirlediği mesleki davranış kurallarına, yaptığı düzenlemelere ve ikincil düzenlemelere uymayanlara her bir aykırılık için idari para cezası öngörür. 20 Aralık 2025 tarihli Tebliğ ile 2026 yılı için bu bentteki ceza 28.620 TL ile 858.620 TL arasında belirlenmiştir. Denetim elemanlarınca istenen defter, belge ve kayıtları vermeyen veya denetimi engelleyenlere m.18/1-j uyarınca 2026 yılı için 143.102 TL ile 715.516 TL arasında ceza uygulanır. Bu iki bentteki aykırılığın aynı takvim yılında tekrarı hâlinde her tekrar için bir önceki cezanın iki katı uygulanır (m.18/5).
6585 s.K. m.18 kapsamında 2026 cezaları
| Aykırılık | Bent | 2026 tutarı |
|---|---|---|
| Yönetmelik ve mesleki davranış kurallarına aykırılık (her bir aykırılık) | m.18/1-i | 28.620 TL – 858.620 TL |
| Defter, belge ve kayıt vermeme; denetimi engelleme | m.18/1-j | 143.102 TL – 715.516 TL |
| Aynı takvim yılında tekrar | m.18/5 | Bir önceki cezanın iki katı |
| Yıllık toplam üst sınır (küçük ölçekli işletme) | m.18/7 | 36.123.551 TL |
Ceza aralığı içinde tutar belirlenirken kabahatin haksızlık içeriği, tekrarı ve sayısı, elde edilen menfaat ve neden olunan zararın büyüklüğü ile failin kusuru ve ekonomik durumu dikkate alınır (m.18/6). Bu ölçütler, özellikle küçük esnaf işletmeleri için ceza tutarına itirazda önemli bir dayanaktır. Kuyum işletmelerinin ayrıca 5549 sayılı Kanun kapsamında MASAK yükümlüsü olduğu ve kimlik tespiti ile şüpheli işlem bildirimi yükümlülüklerinin ayrı yaptırımlara tabi olduğu unutulmamalıdır; ayrıntılar MASAK yükümlülükleri ve idari para cezası ve altın alımında MASAK rehberlerimizde yer alır.
Cezaya ve İptale Karşı Başvuru Yolları
İdari para cezası ile yetki belgesinin iptali farklı hukuki yollara tabidir. 6585 sayılı Kanun, idari para cezasına karşı özel bir yargı yolu öngörmediğinden Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Başvuruda aykırılığın gerçekleşip gerçekleşmediği, aykırılık sayısının doğru belirlenip belirlenmediği, m.18/6’daki ölçütlerin gözetilip gözetilmediği ve Bakanlığın verdiği sürenin usulüne uygun olup olmadığı tartışılır. İtiraz usulü için idari para cezalarına itiraz rehberimize bakılabilir.
Yetki belgesi başvurusunun reddi, tadil veya yenileme başvurusunun reddi ve belgenin iptali ise idari işlemdir ve idare mahkemesinde iptal davasıyla denetlenir. İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 uyarınca dava açma süresi, işlemin yazılı bildiriminden itibaren kural olarak altmış gündür. İptal kararının yürütülmesi, işletmenin faaliyetini fiilen durduracağından, dava ile birlikte yürütmenin durdurulması istenmesi büyük önem taşır. İptal davası ve yürütmenin durdurulması şartları için iptal davası ve yürütmenin durdurulması rehberimize bakılabilir.
Başvuru yolları
| İşlem | Başvuru mercii | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İdari para cezası | Sulh ceza hâkimliği | Tebliğden itibaren 15 gün | Kabahatler Kanunu m.27 |
| Yetki belgesi başvurusunun reddi | İdare mahkemesi | 60 gün | İYUK m.7 |
| Tadil veya yenileme başvurusunun reddi | İdare mahkemesi | 60 gün | İYUK m.7 |
| Yetki belgesinin iptali | İdare mahkemesi (yürütmenin durdurulması talebiyle) | 60 gün | İYUK m.7, m.27 |
| İzinsiz döviz işlemi cezası (1567 m.3/5) | Sulh ceza hâkimliği | 15 gün | Kabahatler Kanunu m.27 |
Tüketiciler İçin: Yetkili Kuyumcu Nasıl Anlaşılır?
Yetki belgesine sahip kuyum işletmelerinin güncel listesi Ticaret Bakanlığının internet sayfasında ilan edilir (m.12/5). Kuyum işletmesi her türlü reklamında yetki belgesi numarasına ve işletme adına yer vermek zorunda olduğundan (m.11/2-b), sosyal medya veya internet üzerinden altın satan bir hesapta yetki belgesi numarası görülmüyorsa bu, işletmenin yetkisini sorgulamak için önemli bir işarettir. Yetkisiz bir satıcıdan alınan altında ayar, fatura ve iade sorunlarının yanı sıra altının kaynağına ilişkin riskler de ortaya çıkar.
Alışverişte satın alınan ürünün cinsi, ayarı ve gramının yazılı olduğu bir belge istenmelidir; pırlanta veya renkli taş içeren ürünlerde taşın doğal mı sentetik mi olduğu, 2026 değişikliğinden sonra etikette, sertifikada ve faturada açıkça gösterilmek zorundadır. Altın bozdurma ve satışta ortaya çıkabilecek banka blokesi ve kaynak ispatı sorunları için altın bozdurdum, param bloke edildi rehberimize, kuyumculukta KDV ve belge düzeni için kuyumculuk ve değerli maden ticaretinde KDV rehberimize bakılabilir.
Kuyumcular İçin Kontrol Listesi
Uyum kontrol listesi
| Kontrol | Neden önemli? |
|---|---|
| Her mağaza için ayrı yetki belgesi | Belge işletme bazında ve devredilemez (m.5/4) |
| Belgeli usta veya mesleki yeterlilik sahibi personel | Şartın kaybı iptal sebebi (m.6/1-ç, m.9) |
| Vergi borcunun takibi | Vadesi geçmiş borç şart kaybıdır (m.6/1-b) |
| Değişikliklerde 10 günlük tadil/yenileme | 2026 değişikliği; süre kaçırılırsa iptal riski (m.8, m.9/1-c) |
| Emanet ve altın biriktirme yapılmaması | Açık yasak (m.10/3) |
| İş yerinde kuyum dışı ürün ve başka faaliyet olmaması | m.11/1, m.11/2-a |
| Reklamlarda yetki belgesi numarası | m.11/2-b |
| Sentetik taşların ayrı etiket ve teşhiri | m.11/2-e (Haziran 2026) |
| Döviz işlemi için ayrı izin | Aksi hâlde 1567 m.3/5 cezası ve faaliyet durdurma |
| MASAK kimlik tespiti ve kayıtlar | 5549 sayılı Kanun yükümlülükleri |
Yetki belgesi, kuyumcunun hem faaliyetinin hem de standart altın ve Darphane ürünleri ticaretinin hukuki temelidir. Belgenin kaybı, yalnızca bir idari para cezası değil, iki yıla varan bir faaliyet yasağı anlamına gelebilir. Dosyanız için ön değerlendirme amacıyla 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kuyumcu yetki belgesi zorunlu mu?
Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.5/1 uyarınca kuyum ticareti yalnızca yetki belgesine sahip kuyum işletmeleri tarafından yapılabilir. Yetki belgesi olmayan işletmeler kuyum ticareti yaptıkları izlenimini veren işaret ve ifadeler de kullanamaz.
Kuyum yetki belgesi nereden alınır?
İşletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret il müdürlüğünden, Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden yapılan başvuruyla alınır (m.5/2, m.7/1). Şartları taşıyan işletmeye başvurudan itibaren on gün içinde belge verilir.
Yetki belgesi için hangi şartlar gerekir?
Meslek odası kaydı, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti ve vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmaması, iştigal konusunda kuyum ticaretinin yer alması, kuyumcuda veya tam zamanlı bir personelde ustalık ya da mesleki yeterlilik belgesi, kuyumcunun 18 yaşını doldurmuş, iflas etmemiş ve sayılan suçlardan hükümlü olmaması gerekir (m.6).
Ustalık belgem yok, yetki belgesi alabilir miyim?
Evet. Şart, işletmede tam zamanlı çalışan en az bir personelin ustalık veya perakende kuyumcu mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasıyla da karşılanır. Kuyumculukla ilgili ortaöğretim veya yükseköğretim alanlarından mezun olanlar için belge şartı aranmaz (m.6/1-ç, m.6/2).
Yetki belgesi devredilebilir mi?
Hayır. Yetki belgesi her bir kuyum işletmesi için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez (m.5/4). İşletmeyi devralan kişinin kendi adına başvurması gerekir; birden fazla mağaza için ayrı belge alınmalıdır.
Adres veya ortak değişikliğinde ne yapmalıyım?
29 Nisan 2026 değişikliğiyle belgedeki bilgilerin değişmesi “tadil”, ticaret unvanı veya işletme adının değişmesi “yenileme” gerektirir. Başvuru değişiklikten itibaren on gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır ve on gün içinde sonuçlandırılır (m.8).
Kuyumcu altın emanet alabilir mi?
Hayır. m.10/3 uyarınca kuyum işletmesi kuyum veya herhangi bir menkulü emanet alamaz ya da başka bir amaçla saklayamaz. Müşteri adına altın biriktirmek veya “altın hesabı” tutmak bu yasağın kapsamındadır; yalnızca bakım ve onarım için alınan takılar onarım faaliyetinin parçasıdır.
Kuyumcu döviz alıp satabilir mi?
Yetki belgesi döviz alım satımına izin vermez. Ticari amaçla döviz alım satımı 1567 sayılı Kanun m.4/a uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı iznine, yani yetkili müessese statüsüne bağlıdır. İzinsiz faaliyet 50.000–250.000 TL idari para cezası ve iş yerinin bir ay durdurulması sonucunu doğurur (m.3/5).
Yetki belgesi olmadan kuyum satmanın cezası nedir?
Yönetmelik aykırılıklarına 6585 sayılı Kanun m.18/1-i uyarınca 2026 yılı için her bir aykırılık başına 28.620 TL ile 858.620 TL arasında idari para cezası uygulanabilir; aynı yıl tekrarında ceza ikiye katlanır. Ayrıca standart altın ve Darphane ürünleri ticareti 32 Sayılı Karar m.7/4 uyarınca yetkili kuyum işletmelerine bırakılmıştır.
Yetki belgesi hangi hâllerde iptal edilir?
Şart kaybında, şarta sahip olunmadığının tespitinde, uyarıya rağmen tadil veya yenileme başvurusu yapılmamasında ve Bakanlığın verdiği sürede aykırılığın giderilmemesi veya aynı yıl tekrarlanmasında (m.9/1). Son iki hâlde işletmeye ve kuyumcunun diğer işletmelerine iki yıl yeni belge verilmez (m.9/3).
Yetki belgesinin iptaline karşı ne yapılabilir?
İptal idari işlem olduğundan, yazılı bildirimden itibaren kural olarak altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir. İdari para cezasına karşı ise on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
Sentetik pırlanta satarken nelere dikkat edilmeli?
24 Haziran 2026 değişikliğiyle laboratuvar üretimi taşlar “sentetik”, “laboratuvar üretimi” veya “yapay üretim” ibarelerinden en az biri etiket, sertifika, fatura, internet sayfası ve reklamlarda açıkça gösterilmeden satılamaz; doğal taşlardan ayrı bölümde ve ayrı kategoride teşhir edilmelidir (m.11/2-e).
Yetkili kuyumcu listesine nereden bakabilirim?
Yetki belgesine sahip kuyum işletmelerinin güncel listesi Ticaret Bakanlığının internet sayfasında ilan edilir (m.12/5). Ayrıca kuyum işletmeleri reklamlarında yetki belgesi numarasını göstermek zorundadır (m.11/2-b).
Kuyumcu ayar denetimini kim yapar?
Ticaret Bakanlığı denetim yapar; kıymetli maden, taş ve eşyanın ayar ve niteliğinin belirlenmesini gerektiren denetimler Darphane ile birlikte yapılır ve rapor Darphane tarafından düzenlenir (m.13/1). Somut durumunuz için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Ticaret Hukuku Rehberi (Hub)Şirketler, ticari işletme ve dış ticaret konuları
- Kıymetli Maden Aracı Kuruluşu ve Yetkili Müessese
- Standart Dışı Altın, Hurda Altın ve Ayar Evi Raporu
- MASAK Yükümlülükleri: Kuyumcu, Galerici, Emlakçı
- Kuyumculukta KDV: Külçe İstisnası ve Özel Matrah
- İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.
Ticaret Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları