Yurt Dışına Altın Çıkarmak 2026: Ne Kadar Altın Çıkarılabilir? 15.000 Dolar Ziynet Sınırı, Külçe ve Gram Altın Beyanı, Tax-Free Faturası, 1567 Sayılı Kanun m.3/2 Cezası, AYM Mohammad Atamleh Kararı ve El Konulan Altının İadesi

Yurt dışına altın çıkarmak Türkiye’de yasak değildir; ancak altının türüne ve değerine göre beyan şartına bağlıdır. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar m.7/5 uyarınca yolcular, kendilerine ait, değeri 15.000 ABD dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyasını beyansız olarak yurt dışına çıkarabilir. Bu sınırı aşan ziynet eşyası ancak girişte beyan edilmişse veya Türkiye’de satın alındığı fatura ile belgelenirse çıkarılabilir. Külçe ve gram altın gibi işlenmemiş altının ihracında ise Karar m.7/2-a uyarınca gümrük idaresine beyan yeterlidir; Anayasa Mahkemesi de bildirimde bulunulması hâlinde altının yurt dışına çıkarılabileceğini kabul etmiştir. Beyan edilmeden çıkarılmak istenen altın kaçakçılık suçu değil, kural olarak 1567 sayılı Kanun m.3/2’deki kabahattir: 7555 sayılı Kanunla 2025’te yeniden düzenlenen hükme göre ceza, altının rayiç bedelinin yarısından iki katına kadardır ve gümrükte yakalanan teşebbüs hâlinde yarı oranında indirilir. 1567 sayılı Kanunda müsadere hükmü bulunmadığından el konulan altın sahibine iade edilir. Bu rehber, sınırları, belgeleri, beyan usulünü, tax-free faturasının rolünü, cezanın hesabını, Anayasa Mahkemesinin Mohammad Atamleh kararını, Yargıtay uygulamasını ve itiraz yollarını mevzuat maddeleri üzerinden anlatır.

Yurt Dışına Ne Kadar Altın Çıkarılabilir?

Sorunun cevabı tek bir rakam değildir; çünkü mevzuat gram veya adet üzerinden değil, altının niteliği ve değeri üzerinden sınır koyar. 32 Sayılı Karar m.7/5 şöyle der: yolcular, beraberlerindeki kendilerine ait değeri 15.000 ABD dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyası niteliğinde kıymetli madenlerden ve taşlardan yapılmış eşyaları yurda getirebilirler ve yurt dışına çıkarabilirler; daha fazla değerdeki ziynet eşyalarının yurt dışına çıkarılması, girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye’de satın alındığının belgelenmesi şartına bağlıdır. Bu hüküm, eski numaralandırmada m.7/c olarak yer alıyordu ve Yargıtay kararlarında bu numarayla anılır.

Hükmün uygulanması için dört unsur birlikte aranır. Eşya yolcunun kendisine ait olmalı, ziynet eşyası yani takı niteliğinde olmalı, ticari amaç taşımamalı ve toplam değeri 15.000 ABD dolarını aşmamalıdır. Değer, yolcunun beraberindeki bütün takıların toplamı üzerinden hesaplanır. Kıymetli madenler altınla sınırlı değildir; Karar m.2/j gümüş, platin ve paladyumu, m.2/k ise elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet ve inciyi kapsar. Gümüş takılar da aynı kurala tabidir; nitekim aşağıda anlatılan Yargıtay kararlarından biri 104 kilogram gümüş ziynet eşyasına ilişkindir.

İthalatla ihracat arasındaki bu asimetri bilinçlidir. Türkiye’ye işlenmemiş altını yalnızca Merkez Bankası ve kıymetli madenler aracı kuruluşları getirebilir; ancak Karar m.7/1 kıymetli madenlerin Dış Ticaret Rejimi esasları dâhilinde Türkiye’den ihracını serbest bırakır ve m.7/2-a işlenmemiş kıymetli madenlerin ihracında gümrük idarelerine beyan verilmesini yeterli sayar. Bu nedenle yolcu beraberinde külçe altını Türkiye’ye sokamayan bir kişi, aynı altını beyan ederek yurt dışına çıkarabilir. Girişe ilişkin kurallar için yurt dışından altın getirmek rehberimize bakılabilir.

Ziynet Eşyası, Takı ve Çeyiz: 15.000 Dolar Nasıl Hesaplanır?

Ziynet eşyası, işçilik uygulanarak takı veya süs eşyası hâline getirilmiş kıymetli madendir. Bilezik, kolye, küpe, yüzük, set, kelepçe ve takılmış ziynet altınları bu kapsamdadır. Değer, gümrük idaresince altının ayarı ve ağırlığı üzerinden hesaplanan altın bedeli ile işçilik ve taş bedelinin toplamıdır; dolar karşılığı için Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır. Altın fiyatının yükseldiği dönemde birkaç yıl önce sınırın altında kalan bir çeyiz takımı bugün sınırı aşabilir; bu nedenle yolculuktan önce güncel fiyatla basit bir hesap yapmak gerekir.

Varsayımsal bir örnekle: gramı 4.000 TL ve dolar kuru 48 TL olan bir günde 22 ayar ve toplam 180 gram ağırlığındaki bilezik ve set takımının saf altın içeriği 180 × 0,916 = 164,9 gramdır. Altın bedeli yaklaşık 659.600 TL, yani yaklaşık 13.740 ABD dolarıdır. İşçilik de eklendiğinde toplam 15.000 dolar sınırına çok yaklaşılır; bir kolye daha eklendiğinde sınır aşılır. Aynı ailede seyahat eden her yolcu kendi takıları için ayrı sınırdan yararlanır, ancak takının gerçekten o yolcuya ait olması gerekir; bir yolcunun takılarının diğerlerinin bavullarına dağıtılması “kendisine ait” şartını karşılamaz.

Ticari amaç, eşyanın miktarına, yeni ve etiketli olup olmadığına, aynı modelden çok sayıda parça bulunup bulunmadığına ve yolcunun anlatımına göre değerlendirilir. Düğün için yurt dışındaki akrabaya götürülen bir set kişisel amaç taşır; kutulu ve etiketli otuz bilezik ise değeri ne olursa olsun yolcu beraberi ziynet muafiyetinin dışındadır ve ihracat işlemi gerektirir. Ticari mücevher ihracatının kuralları altın ve mücevher ihracatı rehberimizde ayrıca anlatılmıştır.

15.000 Doları Aşan Takı Nasıl Çıkarılır?

Karar m.7/5, sınırı aşan ziynet eşyasının çıkışını iki alternatif şarta bağlar: girişte beyan edilmiş olması veya Türkiye’de satın alındığının belgelenmesi. Bu şartlardan biri sağlandığında çıkış serbesttir; ikisi de sağlanamıyorsa eşya izinsiz çıkarılmış sayılır. Birinci şart, Türkiye’ye yüksek değerli takılarıyla gelen yolcuyu korur: girişte kırmızı hatta takılarını beyan eden ve beyan belgesini saklayan kişi, dönüşte aynı takıları belgeyi göstererek çıkarır. İkinci şart ise Türkiye’den takı alan yolcuyu korur: kuyumcudan alınan fatura, takının Türkiye’de meşru yoldan satın alındığını gösterir.

Uygulamada belgenin yalnızca var olması yetmez; çıkış sırasında gümrük idaresine gösterilmesi gerekir. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 2015/497 Esas, 2015/23813 Karar sayılı kararında, Türkiye’de satın alındığı anlaşılan ancak çıkış sırasında gizlenerek beyan edilmeyen ziynet eşyası bakımından eylemin izinsiz yurttan çıkarmaya teşebbüs niteliğinde olduğu ve 1567 sayılı Kanun m.3/2 kapsamında kaldığı kabul edilmiştir. Yani fatura sahibi olmak, eşyayı saklayıp beyansız geçmeye çalışan yolcuyu korumaz. Belgeler bavulda değil, gümrük noktasında el altında olmalıdır.

Külçe ve Gram Altın Yurt Dışına Çıkarılabilir mi?

Evet. Karar m.7/2-a, standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithal ve ihracında gümrük idarelerine beyan verilmesinin yeterli olduğunu, ithalat ve ihracat rejim, karar ve yönetmeliklerinin uygulanmayacağını düzenler. İthalatta işlenmemiş altını yalnızca aracı kuruluşlara bırakan (b) bendinin ihracatta bir karşılığı yoktur. Anayasa Mahkemesi de Mohammad Atamleh kararında, başvurucunun 1567 sayılı Kanun’da öngörülen yönteme uygun şekilde bildirimde bulunması durumunda yanındaki altını yurt dışına çıkarabileceğini açıkça belirtmiştir.

Beyan gümrük idaresine, çıkış gümrüğünde yapılır. Beyanda altının türü, adedi, ağırlığı, ayarı ve değeri gösterilir; altının Türkiye’de bir bankadan, yetkili kuyum işletmesinden veya aracı kuruluştan alındığını gösteren fatura ve dekontlar ibraz edilir. Karar m.7/4 uyarınca Türkiye’de standart altın ve basılı altın ancak bankalar, rafineriler, aracı kuruluşlar, yetkili müesseseler ve Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş kuyum işletmelerinden alınabildiği için, düzgün bir alım belgesi kaynağı da büyük ölçüde açıklar. Kaynağın belgelenmesi hakkında paranın kaynağını ispat rehberimiz yol gösterir.

Miktar büyüdükçe işlem yolcu beraberi çıkış olmaktan çıkar ve ticari ihracat niteliği kazanır. Ticari amaçla yapılan külçe ihracatı, ihracatçı sıfatıyla gümrük beyannamesi düzenlenerek yapılır ve ihracat bedelinin yurda getirilmesi kuralları da devreye girer. Anayasa Mahkemesinin incelediği olayda başvurucunun Türkiye’ye düzenli olarak altın ticareti için geldiği, önceki seyahatlerinde faturalarını göstererek çıkış yaptığı ve bu seferki çıkışta beyan noktasından beyansız geçtiği anlatılmaktadır; bu örnek, ticari düzende altın taşıyan kişinin beyan yükümlülüğünü her çıkışta yeniden yerine getirmesi gerektiğini gösterir. Ticari ihracatın ayrıntıları için altın ihracatı yazımıza bakılabilir.

Havalimanında Altın Nasıl Beyan Edilir?

Çıkışta beyanın yeri, gümrük sahasındaki beyan noktası veya gümrük muayene memurudur; yolcu, pasaport kontrolünden ve X-ray taramasından önce beyanını yapmalıdır. Atamleh olayında olduğu gibi, beyan noktasından beyansız geçen yolcunun kabin çantasında altın bulunması, beyana aykırılık olarak değerlendirilir. Beyan sözlü yapılabilir; ancak yüksek değerli altında yazılı bir kayıt oluşturulmasını istemek ve beyanın bir örneğini almak, hem o anki işlem hem de gelecekteki seyahatler için yararlıdır.

Nakit beyan formu ve 5549 sayılı Kanun m.16’daki açıklama yükümlülüğü, Türk parası, döviz ve bunlarla ödemeyi sağlayan belgelerle ilgilidir. Yurt dışına çıkışta Türk parasında 185.000 TL’yi, dövizde 10.000 avro veya eşitini aşan tutarlar Tebliğ 2008-32/34 m.3/5 ve m.4/2 uyarınca nakit beyan formuyla beyan edilir. Altın bu nakit rejiminin değil, 32 Sayılı Karar m.7’nin konusudur; ancak aynı yolcunun hem nakit hem altın taşıması hâlinde iki beyan birlikte yapılmalıdır. Yargıtay’ın incelediği bir olayda Kiev’e çıkış yapan yolcunun üzerinde 20.000 ABD doları, 10.000 avro ve 666,56 gram net ağırlığında altı külçe altın bulunmuş; döviz ve altın için ayrı ayrı ceza hesaplanmıştır. Nakit kuralları için yurt dışına nakit para çıkarma rehberimize bakılabilir.

Yabancı Turistler ve Tax-Free: Türkiye’den Alınan Altının Çıkışı

Türkiye’den takı alan yabancı turistler için en pratik belge tax-free faturasıdır. 3065 sayılı KDV Kanunu m.11/1-b, Türkiye’de ikamet etmeyen yolcuların satın alarak Türkiye dışına götürdükleri malların teslimi anında KDV’nin tahsil edileceğini, ancak gümrükten çıkış anında fatura veya belgenin ibrazıyla tahsil edilen KDV’nin iade olunacağını düzenler. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre bu uygulamadan geriye dönük 185 günden fazla Türkiye’de yaşamayan kişiler ile yabancı bir ülkede ikamet tezkeresi olan Türk vatandaşları yararlanabilir; eşyanın değeri KDV hariç 100 TL’nin üzerinde olmalı ve üç ay içinde yurt dışına çıkarılmalıdır. Yolcu, yetkili mağazanın verdiği e-fatura çıktısı ve eşya ile gümrüğün tax-free bankosuna gider; gümrük şartların taşındığını görürse faturayı onaylar.

Bu fatura aynı zamanda Karar m.7/5 anlamında takının Türkiye’de satın alındığını belgeler. Böylece turist, 15.000 doları aşan takısını hem KDV iadesi alarak hem de kambiyo mevzuatına uygun biçimde çıkarmış olur. Altından mamul takıda KDV matrahı külçe altın bedeli düşülerek belirlendiğinden iade edilecek vergi fiilen işçilik ve taş bedeli üzerindendir; külçe altın teslimi ise KDV Kanunu m.17/4-g uyarınca zaten istisnadır. Kuyumculukta KDV hesabının ayrıntısı kuyumculuk ve değerli maden ticaretinde KDV rehberimizde yer alır.

Beyan Edilmezse Ne Olur? 1567 Sayılı Kanun m.3/2

Beyansız altın çıkışının yaptırımı 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun m.3/2’dedir. 20 Temmuz 2025 tarihli 7555 sayılı Kanunla değiştirilen hüküm şöyledir: fiil, 1 inci maddede yazılı kıymetlerin izinsiz olarak yurttan çıkarılması veya yurda sokulması mahiyetinde ise 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümlerine göre suç veya kabahat oluşturmadığı takdirde kişi, eşya ve kıymetlerin rayiç bedelinin yarısından iki katına kadar idari para cezası ile cezalandırılır; bu fiilin teşebbüs aşamasında kalması hâlinde verilecek ceza yarı oranında indirilir. Kanunun 1 inci maddesi kıymetli madenler ve bunlardan mamul eşyayı açıkça saydığından altın bu hükmün kapsamındadır.

Gümrük sahasında, yurt dışına çıkış gerçekleşmeden yakalanan yolcu bakımından fiil teşebbüs aşamasındadır; Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarındaki olayların tamamında bu indirim uygulanmıştır. Buna göre bugün bir teşebbüs olayında ceza, altının rayiç bedelinin yarısı ile iki katı arasındaki aralığın yarısına, yani rayiç bedelin dörtte biri ile tamamı arasına iner. Cezanın bu aralıkta nerede belirleneceği, Kabahatler Kanunu m.17/2 uyarınca işlenen kabahatin haksızlık içeriği, failin kusuru ve ekonomik durumu birlikte gözetilerek kararlaştırılır. Rayiç bedel genellikle bilirkişi raporuyla, Yargıtay’ın incelediği bir olayda olduğu gibi kuyumcular odasından alınan raporla tespit edilir. Kabahatin bir tüzel kişi yararına işlenmesi hâlinde tüzel kişiye de aynı miktarda ceza verilir ve ceza kararını Cumhuriyet savcısı verir.

Eski metnin sabit oranlı olduğu dönemde işlenen fiiller bakımından, yeni aralığın alt sınırı eski sabit cezanın yarısına indiği için hangi hükmün lehe olduğu somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir. Anayasa’nın 38. maddesinde ve Türk Ceza Kanunu m.7/2’de ifadesini bulan lehe kanun ilkesi, idari para cezasına itiraz aşamasında mutlaka ileri sürülmesi gereken bir savunma konusudur.

Anayasa Mahkemesinin Mohammad Atamleh Kararı ve Kanun Değişikliği

Bugünkü esnek ceza aralığı, doğrudan bir altın çıkışı olayından doğmuştur. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun 29.02.2024 tarihli Mohammad Atamleh kararında (B. No: 2020/9691) olay şöyle özetlenmiştir: İsrail uyruklu ve Kudüs’te altın ticaretiyle uğraşan başvurucu, 23 Mayıs 2019’da İstanbul Havalimanı’ndan girişte 90.000 ABD dolarını beyan etmiş, bu parayla Türkiye’de çeşitli kişilerden altın satın almış ve 26 Mayıs 2019’da çıkış için havalimanına geldiğinde beyan noktasından beyansız geçmiştir. X-ray taramasında kabin çantasında 3.100 gram altın bulunmuş; Cumhuriyet başsavcılığı altının rayiç değerini 676.487 TL kabul ederek, fiil teşebbüs aşamasında kaldığı için yarı oranında 338.243,50 TL idari para cezası vermiş ve 1567 sayılı Kanunda müsadereye ilişkin hüküm bulunmadığından altınların başvurucuya iadesine karar vermiştir. Başvurucunun sulh ceza hâkimliklerine yaptığı itirazlar reddedilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, altının yurda giriş ve çıkışının kontrol edilmesinde kamu yararı bulunduğunu kabul etmiş; ancak kuralın hâkime takdir yetkisi tanımadığını, kusur derecesi, altının kaynağı ve korunmak istenen meşru amacın ne ölçüde zarar gördüğü gibi unsurların değerlendirilmesine imkân vermediğini belirtmiştir. Olayda altının herhangi bir suça konu olduğuna veya kaynağının belirsizliğine ilişkin bir veri bulunmadığını, kabahatin koruduğu menfaatin ülkeye altın giriş çıkışını takip etmekten ibaret olduğunu, buna rağmen sabit oran nedeniyle altının yüzde 50’si oranında ceza verildiğini tespit ederek mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiş; kararı yeniden yargılama için ilgili mahkemeye ve yasama organına bildirmiştir.

Bu karardan sonra aynı kural itiraz yoluyla norm denetimine gelmiştir. Anayasa Mahkemesi 06.03.2025 tarihli ve E.2024/169, K.2025/72 sayılı kararıyla, Atamleh kararındaki değerlendirmeden ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığını belirterek 1567 sayılı Kanun m.3/2’yi iptal etmiş ve iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Karar 13 Haziran 2025’te yayımlanmıştır. İptal hükmü yürürlüğe girmeden önce yasa koyucu 7555 sayılı Kanunla fıkrayı yeniden düzenlemiş ve sabit oran yerine rayiç bedelin yarısından iki katına kadar bir aralık getirmiştir. 1567 sayılı Kanundaki tüm idari para cezaları, gecikme faizi, itiraz yolları ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararları için 1567 sayılı Kanun idari para cezası rehberimize bakılabilir.

Yargıtay Uygulaması: Kaçakçılık Değil Kabahat

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, beyansız altın çıkışını kural olarak kaçakçılık suçu değil 1567 sayılı Kanun kapsamında kabahat olarak değerlendirmektedir. 2015/497 Esas, 2015/23813 Karar sayılı kararda, Bulgaristan’a çıkış için gümrük sahasına gelen sanığın aracında stepne yerine gizlenmiş 104 kg 997 gram işlenmiş gümüş ziynet eşyası bulunmuştur. Daire, eşyanın Türkiye’de satın alındığının anlaşıldığını, ancak çıkış sırasında gizlenerek beyan edilmediğini ve izinsiz yurttan çıkarmaya teşebbüs edildiğini, eylemin 1567 sayılı Kanun m.3/2 kapsamında kaldığını belirtmiş; Kabahatler Kanunu m.24 gereğince kovuşturma konusu eylemin kabahat oluşturduğunun anlaşılması hâlinde idari yaptırım kararının mahkemece verilmesi gerektiği gözetilmeden sanığın beraatine karar verilmesini bozma nedeni saymıştır.

Aynı Daire 22.11.2021 tarihli, 2021/16387 Karar sayılı kanun yararına bozma kararında, 8 Şubat 2020’de Kiev’e çıkış için havalimanına gelen yolcunun üzerinde beyan edilmemiş 20.000 ABD doları, 10.000 avro ve 666,56 gram net ağırlığında altı külçe altın bulunduğu olayı incelemiştir. Başsavcılık döviz ve altının tamamı üzerinden 201.702 TL ceza vermiştir. Daire, 10.000 avro ve eşitine kadar döviz çıkışının beyana tabi olmadığını, bu nedenle döviz cezasının yalnızca 20.000 ABD doları üzerinden ve teşebbüs indirimiyle 59.884 TL olarak hesaplanması gerektiğini belirtmiş; kıymetli maden nedeniyle verilen 109.000 TL’lik cezayı koruyarak toplam cezayı 168.884 TL olarak düzeltmiştir. Karar, külçe altının beyansız çıkışının da m.3/2 kapsamında cezalandırıldığını göstermektedir.

Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 27.05.2014 tarihli, 2014/11267 Karar sayılı kanun yararına bozma kararı ise el koyma yönünden önemlidir. Dereköy gümrük sahasında bir araçta beş bez çuval içinde 147.048 gram ziynet eşyası ele geçirilmiş, el koymanın onaylanması kararına yapılan itiraz kabul edilerek eşyanın sahibine iadesine karar verilmiştir. Yargıtay, ziynet eşyasının m.7/5 (eski m.7/c) kapsamında değerlendirilerek 1567 sayılı Kanun m.3 uyarınca idari para cezasını gerektirdiğini, merciin yalnızca el konulan eşyanın iadesine karar vermesi gerekirken, çıkış işleminde söz konusu olamayacak kaynak kullanımını destekleme fonunun tahsiline de hükmetmesinde isabet bulunmadığını belirtmiştir.

Kaçakçılık Suçu Ne Zaman Gündeme Gelir?

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m.3’ün ihracata ilişkin fıkraları sınırlıdır. m.3/8, ihracı kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeden çıkaran kişiyi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır. m.3/9 ise teşvik, sübvansiyon veya parasal iadelerden yararlanmak amacıyla ihracatı gerçekleşmemiş gibi gösteren ya da cins, miktar, evsaf veya fiyatını değişik gösteren kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis öngörür. Yolcular bakımından m.6/4, beyana aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma araçlarında çıkan eşyanın ticari mahiyette veya ithali ya da ihracının yasak olması hâlinde m.3 hükümlerinin uygulanacağını düzenler.

Altının ihracı 32 Sayılı Karar m.7/1 uyarınca serbest olduğundan, sıradan bir beyansız altın çıkışı m.3/8’in kapsamına girmez; Yargıtay’ın yukarıdaki kararları da bu nedenle 1567 sayılı Kanunu uygulamaktadır. Kaçakçılık suçu üç durumda gündeme gelir. Birincisi, çıkarılan eşya kültür varlığı niteliğindeyse: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.32 uyarınca korunması gerekli taşınır kültür varlıkları yurt dışına çıkarılamaz; eski sikke ve antika takılarda bu risk ciddidir ve tarihi eser kaçakçılığı rehberimizde anlatılan ağır sonuçlar doğar. İkincisi, altın ihracatı üzerinden KDV iadesi veya teşvik almak için sahte ya da gerçeği yansıtmayan ihracat yapılıyorsa m.3/9 uygulanır. Üçüncüsü, altın bir suçun geliri ise, beyansız çıkış aklama suçunun bir aşaması olarak ayrıca değerlendirilir.

Aklama iddiası söz konusu olduğunda soruşturmanın ağırlık merkezi değişir. Bu durumda altının kaynağını gösteren fatura, banka dekontu ve gelir belgeleri savunmanın temelini oluşturur. Aklama suçunun unsurları için kara para aklama suçu, genel kaçakçılık rejimi için 5607 sayılı Kanun kapsamında kaçakçılık suçu rehberlerimize bakılabilir. Altın kaçakçılığı suçunun cezası, hazırlık hareketi ayrımı ve etkin pişmanlık hesabı için altın kaçakçılığı suçu ve cezası rehberimize bakılabilir.

El Konulan Altın Geri Alınır mı?

Kural olarak evet. 1567 sayılı Kanun m.3, beyansız çıkış için idari para cezası öngörür; ancak altının müsaderesine veya mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin bir hüküm içermez. Kabahatler Kanunu sisteminde mülkiyetin kamuya geçirilmesi ancak kanunda açıkça öngörülen hâllerde mümkündür. Atamleh olayında Cumhuriyet başsavcılığı, 1567 sayılı Kanunda müsadereye ilişkin hüküm bulunmadığı gerekçesiyle altınların iadesine karar vermiş; Yargıtay’ın 2014/11267 sayılı kararında da el koymanın onaylanması kaldırılarak ziynet eşyasının sahibine iadesine karar verilmiştir.

İade kuralının istisnası, eylemin bir suç oluşturduğu durumlardır. Kültür varlığı kaçakçılığı veya aklama şüphesi varsa altına Ceza Muhakemesi Kanunu m.127 ve m.128 uyarınca el konulabilir ve yargılama sonunda müsadere gündeme gelebilir. Bu durumda el koyma kararına sulh ceza hâkimliği nezdinde itiraz edilir; itirazın reddinden sonraki adımlar için elkoymaya itiraz reddedildi yazımıza bakılabilir. Kabahat niteliğindeki bir olayda ceza kararından bağımsız olarak altının iadesini talep etmek ve bu talebi yazılı olarak kayda geçirmek gerekir.

İdari Para Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

1567 sayılı Kanun kapsamındaki idari para cezasına karar verme yetkisi Cumhuriyet savcısındadır. Karara karşı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur; başvuru, ceza ödenmeden de yapılabilir. İtirazda ileri sürülecek başlıca konular şunlardır: eşyanın m.7/5 kapsamında kalıp kalmadığı, değerin 15.000 dolar sınırını gerçekten aşıp aşmadığı, girişte beyan veya Türkiye’de satın alma belgesinin varlığı, rayiç bedelin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, teşebbüs indiriminin uygulanıp uygulanmadığı, Kabahatler Kanunu m.17/2’deki ölçütler ile Anayasa Mahkemesinin Atamleh kararındaki kusur, kaynak ve kamu zararı değerlendirmesi ve lehe kanun ilkesi.

Sulh ceza hâkimliğinin kararına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir. Olağan yolların tüketilmesinden sonra hak ihlali iddiası varsa Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir; 6216 sayılı Kanun m.47/5 uyarınca başvuru süresi, başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gündür. Bireysel başvuru usulü için ceza dosyasında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru rehberimize, genel itiraz usulü için idari para cezasına itiraz yazımıza bakılabilir.

Zamanaşımı da gözden kaçırılmamalıdır. Kabahatler Kanunu m.20/3 uyarınca nispi idari para cezasını gerektiren kabahatlerde soruşturma zamanaşımı süresi sekiz yıldır. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 12.10.2021 tarihli, 2021/12758 Karar sayılı kararında, 2004 yılındaki bir kıymetli maden çıkışı olayında soruşturma zamanaşımının dolduğu gerekçesiyle idari para cezası verilmesine yer olmadığına, yani düşmeye karar verilmiştir.

Gidilen Ülkenin Kuralları da Önemli

Türkiye’den çıkışın hukuka uygun olması, varış ülkesinde sorun yaşanmayacağı anlamına gelmez. Birçok ülke altını nakit gibi beyana tabi tutar. Avrupa Birliğinin 2018/1672 sayılı Tüzüğü, Birliğe giriş ve çıkışta değeri 10.000 avro veya daha fazla olan nakdin beyanını zorunlu tutar ve Tüzüğün I sayılı ekiyle “nakit” kavramına altın içeriği en az yüzde 90 olan sikkeleri ve altın içeriği en az yüzde 99,5 olan külçe, bar ve parça altını da dahil eder. Ziynet eşyası bu tanımın dışındadır. Bu nedenle Avrupa ülkelerine külçe veya sikke götüren yolcunun Türkiye çıkışında yaptığı beyana ek olarak varışta da beyan yükümlülüğünü araştırması gerekir. Varış ülkesinin mevzuatı, ilgili ülkenin gümrük idaresinin resmî kaynaklarından teyit edilmelidir.

Sık Karşılaşılan Senaryolar

Kontrol Listesi: Yola Çıkmadan Önce

Yurt dışına altın götürmeden önce beş kontrol yapılmalıdır. Birincisi, taşınacak altının türü belirlenmelidir: takı mı, külçe ve gram altın mı, sikke mi, hurda mı? İkincisi, takıların toplam değeri güncel fiyatla hesaplanmalı ve 15.000 dolar sınırına göre durum tespit edilmelidir. Üçüncüsü, sınır aşılıyorsa girişteki beyan belgesi veya Türkiye’de alınan fatura hazırlanmalıdır. Dördüncüsü, külçe, gram altın ve sikke için alım faturaları ve ödeme belgeleri bulundurulmalı ve çıkış gümrüğünde beyan yapılmalıdır. Beşincisi, varış ülkesinin beyan kuralları kontrol edilmelidir.

Gümrükte bir sorun çıkarsa tutanağın içeriği dikkatle okunmalı, bir örneği alınmalı ve ceza kararının tebliğ tarihi not edilmelidir. On beş günlük itiraz süresi kaçırılırsa ceza kesinleşir. Dosyanız için ön değerlendirme amacıyla 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz. Altın ticaretinin diğer boyutları için altın ithalatı nasıl yapılır, altın ithalat kotası ve altın alımında MASAK rehberlerimiz, ceza hukukunun genel çerçevesi için Ceza Hukuku Rehberi incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışına ne kadar altın çıkarabilirim?

Kendinize ait ve ticari amaç taşımayan takıları, toplam değeri 15.000 ABD dolarını aşmamak kaydıyla beyansız çıkarabilirsiniz (32 Sayılı Karar m.7/5). Bu sınırı aşan takılar için girişteki beyan belgesini veya Türkiye’de satın aldığınızı gösteren faturayı çıkışta gümrüğe göstermeniz gerekir. Külçe ve gram altında miktar sınırı yoktur, ancak gümrüğe beyan zorunludur.

15.000 dolar sınırı gram olarak ne kadar eder?

Sabit bir gram karşılığı yoktur; sınır değer üzerinden hesaplanır. Altının ayarı, ağırlığı, günün gram fiyatı ve dolar kuru ile işçilik ve taş bedeli birlikte dikkate alınır. Altın fiyatı yükseldikçe aynı değere daha az gramla ulaşılır; bu nedenle yolculuktan önce güncel fiyatla hesap yapılmalıdır.

Külçe veya gram altını yurt dışına çıkarabilir miyim?

Evet. Karar m.7/2-a uyarınca işlenmemiş altının ihracında gümrük idaresine beyan yeterlidir ve Anayasa Mahkemesi de bildirimde bulunulursa altının çıkarılabileceğini belirtmiştir. Çıkış gümrüğünde beyan yapılmalı, alım faturası ve ödeme belgeleri gösterilmelidir. Ticari miktarlarda ise ihracat beyannamesi gerekir.

Havalimanında altını nereye beyan ederim?

Pasaport kontrolünden ve X-ray taramasından önce gümrük beyan noktasına veya gümrük memuruna başvurarak altının türünü, miktarını ve değerini bildirir, belgelerinizi gösterirsiniz. Beyan noktasından beyansız geçmek, beyana aykırılık olarak değerlendirilir.

Düğünde takılan altınları yurt dışına götürebilir miyim?

Toplam değeri 15.000 ABD dolarını aşmıyorsa evet, beyansız götürebilirsiniz. Aşıyorsa ve girişte beyan edilmiş olma veya Türkiye’de satın alınma belgesi yoksa m.7/5’teki şartlar sağlanamaz; bu durumda takıların bir kısmını bırakmak veya çıkışta beyan ederek idarenin değerlendirmesini istemek gerekir.

Beyan etmeden altın çıkarırsam ne olur?

1567 sayılı Kanun m.3/2 uyarınca altının rayiç bedelinin yarısından iki katına kadar idari para cezası verilir; gümrükte yakalanma gibi teşebbüs hâllerinde ceza yarı oranında indirilir. Kural olarak kaçakçılık suçu oluşmaz ve altın iade edilir. Kültür varlığı niteliğindeki eşya, sahte ihracat veya suç geliri gibi durumlarda ise suç hükümleri uygulanır.

El konulan altınımı geri alabilir miyim?

Kabahat niteliğindeki beyansız çıkışlarda evet; 1567 sayılı Kanunda müsadere hükmü bulunmadığından altın iade edilir. Anayasa Mahkemesinin Atamleh kararına konu olayda ve Yargıtay’ın 2014/11267 sayılı kararında altınların iadesine karar verilmiştir. Suç şüphesi varsa CMK kapsamında el koyma sürer; buna itiraz edilebilir.

Tax-free ile aldığım altını nasıl çıkarırım?

Yetkili mağazanın verdiği e-fatura çıktısı ve eşyayla gümrüğün tax-free bankosuna gidersiniz; gümrük onayıyla KDV iadesi alırsınız. Eşyanın satıştan itibaren üç ay içinde çıkarılması gerekir. Aynı fatura, 15.000 doları aşan takılar için Türkiye’de satın aldığınızı gösteren belge işlevi de görür.

Yurt dışına altın çıkarma cezasına nasıl itiraz edilir?

Cumhuriyet başsavcılığının verdiği idari para cezasına tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurarak itiraz edersiniz (Kabahatler Kanunu m.27). İtirazda değer hesabı, belgeler, teşebbüs indirimi, Kabahatler Kanunu m.17/2’deki ölçütler ve lehe kanun ilkesi ileri sürülebilir.

Anayasa Mahkemesi yurt dışına altın çıkarma cezası hakkında ne dedi?

Mohammad Atamleh kararında (B. No: 2020/9691, 29.02.2024) sabit oranlı cezanın kusur, kaynak ve kamu zararını değerlendirmeye imkân vermediği için ölçüsüz olduğuna ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Ardından E.2024/169, K.2025/72 sayılı kararla kural iptal edildi ve 7555 sayılı Kanunla rayiç bedelin yarısından iki katına kadar esnek bir ceza aralığı getirildi.

Gümüş takılar için de aynı kural mı geçerli?

Evet. Karar m.2/j kıymetli madenleri altın, gümüş, platin ve paladyum olarak tanımlar ve m.7/5 bunların hepsinden yapılmış ziynet eşyasını kapsar. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 2015/23813 sayılı kararı 104 kilogram gümüş ziynet eşyasının beyansız çıkarılmak istenmesine ilişkindir.

Nakit beyan formuna altını da yazmam gerekir mi?

Nakit beyan formu Türk parası ve döviz içindir: çıkışta 185.000 TL ve 10.000 avro eşikleri uygulanır. Altın ise 32 Sayılı Karar m.7 kapsamında ayrıca beyan edilir. Hem nakit hem altın taşıyorsanız iki beyanı birlikte yapmanız gerekir.

Eski Osmanlı sikkelerini yurt dışına çıkarabilir miyim?

Kültür varlığı niteliğindeki sikke ve takılar 2863 sayılı Kanun m.32 uyarınca yurt dışına çıkarılamaz ve bu durumda kabahat değil suç hükümleri gündeme gelir. Sikkenin kültür varlığı olup olmadığı konusunda çıkıştan önce uzman görüşü alınmalıdır.

Avrupa’ya altın götürürken orada da beyan gerekir mi?

Olabilir. Avrupa Birliğinin 2018/1672 sayılı Tüzüğü, değeri 10.000 avro veya daha fazla olan nakdin beyanında altın içeriği en az yüzde 90 olan sikkeleri ve en az yüzde 99,5 olan külçe altını da nakit sayar. Varış ülkesinin kuralları o ülkenin resmî gümrük kaynaklarından teyit edilmelidir. Somut durumunuz için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.