06 Ekim 2026

Pırlanta Geri Alım Garantisi 2026: Kuyumcu “Aldığınız Fiyattan Geri Alırız” Dedi Ama Almıyor — Taahhüdün Bağlayıcılığı, Haksız Şartlar, İspat, Değer Kaybı ve Haklarınız (TBK m.20-25, 117, 125; TKHK m.5, 61-62)

Pırlanta geri alım garantisi, kuyumcunun pırlantayı satarken müşteriye “ileride aldığınız fiyattan”, “günün değerinden” veya “belirli bir kesintiyle” geri alacağını taahhüt etmesidir. Bu taahhüt yazılı veya sözlü olarak verilmiş olsun, satış sözleşmesinin bir parçasıdır ve satıcıyı bağlar; ancak geçerliliği, kapsamı ve ispatı, vaadin nasıl verildiğine ve koşullarının açıkça bildirilip bildirilmediğine bağlıdır. Kuyumcunun verdiği geri alım sözünü tutmaması hâlinde müşteri ihtarla satıcıyı temerrüde düşürüp ifayı veya tazminatı isteyebilir; tüketici sözlemelerinde satıcıya sınırsız takdir yetkisi veren geri alım şartları haksız şart olarak geçersiz sayılabilir. Bu rehber, geri alım vaadinin türlerini, hangi şartların geçerli olduğunu, kuyumcu geri almadığında izlenecek yolu, ispat kurallarını ve pırlantanın değer kaybının hukuki sonuçlarını mevzuat maddeleriyle anlatır.

Kuyumcu verdiği geri alım sözünü tutmuyor mu?

Geri alım belgesinin ve satış koşullarının incelenmesi, ihtarname, tüketici hakem heyeti, arabuluculuk ve tüketici mahkemesi; yanıltıcı yatırım vaadi nedeniyle şikâyet ve sözleşmeden kurtulma yolları ile kuyumcular için geri alım kampanyasının hukuka uygun kurulmasında Hukukçular Evi olarak yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
Kısa cevap: Kuyumcunun satış sırasında verdiği geri alım taahhüdü sözleşmenin parçasıdır ve onu bağlar. Taahhüdü yerine getirmeyen kuyumcuya ihtar çekerek onu temerrüde düşürebilir (TBK m.117), ardından taahhüdün ifasını ve gecikme tazminatını isteyebilir ya da ifadan vazgeçip zararınızın giderilmesini talep edebilirsiniz (TBK m.125). Geri alım fiyatını tamamen satıcının takdirine bırakan veya satıcıya tek taraflı değiştirme yetkisi veren kayıtlar, tüketici sözleşmesinde haksız şart (TKHK m.5) ve genel işlem koşulu denetimi (TBK m.20-25) bakımından geçersiz sayılabilir. Sözlü vaatlerde ispat zordur: 2026 yılında 41.000 TL’yi aşan hukuki işlemler kural olarak senetle ispatlanır (HMK m.200); bu nedenle geri alım koşullarının faturaya veya ayrı bir belgeye yazılması belirleyicidir. Pırlantanın piyasa değerinin düşmesi ise tek başına satıcının sorumluluğunu doğurmaz.

Pırlanta Geri Alım Garantisi Nedir? Üç Farklı Vaat

Kuyum sektöründe “geri alım garantisi” adıyla anılan uygulamalar tek tip değildir. Uyuşmazlığın çözümü, önce hangi vaadin verildiğinin doğru belirlenmesine bağlıdır. Uygulamada üç model öne çıkar:

Geri alım vaadinin türleri

VaatNe anlama gelir?Uyuşmazlıkta kritik soru
“Aldığınız fiyattan geri alırız”Satıcı, belirli bir süre içinde ürünü ödenen bedelle geri almayı üstlenirSüre, belge ve ürünün durumu şartları nelerdir?
“Günün değerinden geri alırız”Geri alım fiyatı, geri alım günündeki değere göre belirlenir“Günün değeri” neye göre ve kim tarafından hesaplanır?
“Yüzde X kesintiyle geri alırız”Ödenen bedelden belirli bir oran düşülerek geri alınırOran açıkça yazılmış mı, kesintinin kalemleri belli mi?
“Daha pahalı bir ürünle değiştiririz”Para iadesi değil, belirli koşullarla ürün değişimiDeğişim yalnızca üst ürünle mi sınırlı, fark nasıl hesaplanır?
Sözlü “her zaman geri alırız” vaadiKapsamı belirsiz, yazıya geçmemiş taahhütVaadin ispatı ve içeriğinin belirlenmesi

Hangi model olursa olsun, satıcının verdiği söz, satış sözleşmesinin yan edimidir. Taahhüt bir broşürde, reklamda, garanti belgesinde, faturanın arkasında ya da satış görevlisinin sözlü beyanında yer alabilir; ancak içeriği ve ispatı, yerine göre çok farklı sonuçlar doğurur.

Geri Alım Taahhüdü Bağlayıcı mı? Sözleşme Hukukundaki Yeri

Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur (TBK m.1). Kanunda aksi öngörülmedikçe sözleşmeler hiçbir şekle bağlı değildir (TBK m.12); dolayısıyla taşınır bir mal olan pırlantanın satışında verilen geri alım sözü sözlü olarak da geçerli bir taahhüt olabilir. Taraflar sözleşmenin içeriğini kanunun öngördüğü sınırlar içinde özgürce belirleyebilir (TBK m.26). Bu nedenle kuyumcu, geri alımı belirli bir süreye, belgelerin ibrazına veya ürünün hasarsız olmasına bağlayabilir; yeter ki bu koşullar sözleşme kurulurken açıkça bildirilmiş ve kabul edilmiş olsun.

Geri alım taahhüdü, uygulamada müşteriye tanınmış bir “geri satma” imkânı gibi işler: müşteri belirlenen koşullar gerçekleştiğinde ürünü satıcıya geri verme ve kararlaştırılan bedeli isteme hakkına sahip olur. Taahhüt bağlayıcı olduğundan, koşulları yerine gelmiş bir talebin karşısında satıcının “şu an alım yapmıyoruz” veya “piyasa düştü” demesi, taahhüdün ihlali anlamına gelir.

Geri Alım Şartları: Hangisi Geçerli, Hangisi Haksız?

Geri alım koşulları çoğu zaman satıcının önceden hazırladığı belgelerde, yani genel işlem koşullarında yer alır. Borçlar Kanunu bu koşullar için özel bir denetim öngörür. Genel işlem koşullarının karşı taraf aleyhine olan hükümleri, ancak sözleşmenin yapılması sırasında karşı tarafa bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verilmesi, içeriğini öğrenme imkânı sağlanması ve karşı tarafın bunları kabul etmesi hâlinde sözleşmenin kapsamına girer; aksi hâlde sözleşme bu koşullar dışında kalan hükümleriyle ayakta kalır (TBK m.21). Açık ve anlaşılır olmayan veya birden fazla anlama gelen koşullar düzenleyenin aleyhine, karşı tarafın lehine yorumlanır (TBK m.23). Düzenleyene tek taraflı değiştirme yetkisi veren kayıtlar yazılmamış sayılır (TBK m.24); dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine ve onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte koşullar konulamaz (TBK m.25).

Tüketici sözleşmelerinde ayrıca Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un haksız şart düzenlemesi uygulanır: tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve tarafların hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan koşullar haksız şarttır ve kesin olarak hükümsüzdür; hükümsüzlük sözleşmenin diğer hükümlerini etkilemez (TKHK m.5). Ayrıntılar genel işlem koşulları ve irade bozukluğu ve tüketici sözleşmesinde haksız şart rehberlerimizdedir.

Geri alım şartlarının değerlendirilmesi

ŞartDeğerlendirmeDayanak
Geri alım için orijinal fatura ve sertifikanın ibrazıAçıkça bildirildiyse makul ve geçerli bir koşuldurTBK m.21, 26
Ürünün hasarsız ve taşları eksiksiz olmasıMakul bir koşuldur; hasarın tespiti tarafsız yapılmalıdırTBK m.21
Geri alımın belirli bir süreyle sınırlanmasıAçıkça yazıldıysa geçerlidirTBK m.21, 26
“Geri alım fiyatı firmanın takdirindedir”Taahhüdü içi boş hâle getirir; haksız şart ve genel işlem koşulu denetimi riskiTKHK m.5; TBK m.24-25
“Firma geri alım koşullarını değiştirme hakkını saklı tutar”Tek taraflı değiştirme yetkisi; yazılmamış sayılabilirTBK m.24
“Günün değeri” ifadesinin tanımsız bırakılmasıBelirsizlik düzenleyenin aleyhine yorumlanırTBK m.23
Satış sırasında gösterilmeyen, sonradan ileri sürülen kesinti oranıSözleşmenin kapsamına girmezTBK m.21

Kuyumcu Geri Almıyor: Adım Adım Ne Yapmalısınız?

Geri alım talebiniz reddedildiğinde ya da cevapsız kaldığında izlenecek yol, hem hakkınızı korur hem de ileride açılacak bir davada ispat yükünüzü hafifletir.

  1. Belgeleri toplayın. Fatura, sertifika, geri alım veya garanti belgesi, satış sırasında verilen broşür, mağaza ilanlarının fotoğrafı, internet sayfasının ve sosyal medya paylaşımlarının ekran görüntüsü, satış görevlisiyle yazışmalar.
  2. Talebinizi yazılı yapın. Ürünü hangi koşulla geri vermek istediğinizi ve hangi bedeli talep ettiğinizi yazılı olarak bildirin; sözlü ret cevabını da tarih ve kişi belirterek not edin.
  3. İhtar çekin. Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer (TBK m.117). Noter veya kayıtlı elektronik posta yoluyla, geri alım taahhüdünün yerine getirilmesi için makul bir süre verin.
  4. Seçimlik hakkınızı belirleyin. Temerrüde düşen satıcıya karşı ifayı ve gecikme tazminatını isteyebilir ya da ifadan vazgeçip müspet zararınızın giderilmesini talep edebilir veya sözleşmeden dönebilirsiniz (TBK m.125).
  5. Doğru merciye başvurun. 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; bu tutarın üzerinde tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TKHK m.73/A).
  6. Yanıltıcı ilan varsa şikâyet edin. Geri alım veya “yatırım” vaadi reklamda yanıltıcı biçimde sunulduysa, ticari reklam ve haksız ticari uygulama kuralları bakımından şikâyet yoluna gidilebilir (TKHK m.61-62).

Geri alım uyuşmazlığında başvuru yolları

YolNe sağlar?Dayanak
İhtarnameSatıcıyı temerrüde düşürür; tarih ve talep ispatlanırTBK m.117
İfa ve gecikme tazminatıTaahhüdün yerine getirilmesiTBK m.125
İfadan vazgeçip müspet zararTaahhüt yerine getirilseydi elde edilecek bedel ile mevcut değer arasındaki farkTBK m.125
Tüketici hakem heyeti186.000 TL altındaki uyuşmazlıkta zorunlu başvuruTKHK m.68; 2026 sınırı
Arabuluculuk ve tüketici mahkemesiSınırın üzerindeki uyuşmazlıklarTKHK m.73/A
Yanıltıcı reklam şikâyetiİdari denetim ve yaptırımTKHK m.61-62

Hazır metinler hakem heyeti başvuru dilekçesi ve tüketici mahkemesi dava dilekçesi örneklerimizde, başvuru mercileri tüketici hakem heyeti 2026 parasal sınırı ve tüketici uyuşmazlığında başvuru yolu rehberlerimizde, sözleşmeden dönme ve karşılıklı iade ise sözleşmeden dönme rehberimizde anlatılmıştır.

Hangi Talep Daha Avantajlı? İfa ile Müspet Zarar Arasındaki Fark

Temerrüde düşen satıcıya karşı alıcının elinde iki ana seçenek vardır (TBK m.125). Birincisinde alıcı, ürünü teslim etmeye hazır olduğunu bildirerek taahhüt edilen geri alım bedelinin ödenmesini ve gecikme nedeniyle uğradığı zararın, örneğin temerrüt faizinin (TBK m.120) karşılanmasını ister. İkincisinde ise ürünü elinde tutup geri alımdan vazgeçer ve taahhüt yerine getirilseydi elde edeceği bedel ile ürünün bugünkü piyasa değeri arasındaki farkı, yani müspet zararını talep eder. Hangisinin daha uygun olduğu, taşın bugünkü değerine, alıcının taşı elinde tutmak isteyip istemediğine ve ispat imkânlarına göre değişir.

Varsayımsal hesap örneği: geri alım taahhüdü yerine getirilmedi

Kalemİfa talebiMüspet zarar talebi
Taahhüt edilen geri alım bedeli200.000 TL200.000 TL
Taşın bugünkü piyasa değeri (bilirkişiye göre)—90.000 TL
Ürün kimde kalır?Satıcıya teslim edilirAlıcıda kalır
Talep edilen tutar200.000 TL ve temerrüt faizi110.000 TL ve koşulları varsa ek zarar
DayanakTBK m.117, 120, 125TBK m.125

Tablodaki rakamlar yalnızca hesaplamanın mantığını göstermek için seçilmiş varsayımsal değerlerdir; gerçek bir uyuşmazlıkta taşın değeri bilirkişi incelemesiyle belirlenir ve talebin türü dava açılmadan önce dikkatle seçilmelidir.

Satıcıya gönderilecek bir ihtarnamenin ana hatları şöyledir:

İHTARNAME

İHTAR EDEN: [Ad soyad, adres]

MUHATAP: [Kuyum işletmesinin unvanı, vergi numarası, adres]

KONU: Geri alım taahhüdünün yerine getirilmesi.

AÇIKLAMALAR: 1- [Tarih] tarihli ve [numara] numaralı fatura ile işletmenizden [ürün tanımı, karat] pırlanta [bedel] TL karşılığında satın alınmıştır (Ek-1). 2- Satış sırasında tarafıma verilen [belge adı] ile ürünün [süre] içinde [aldığım fiyattan / belgede yazılı formüle göre] geri alınacağı taahhüt edilmiştir (Ek-2). 3- [Tarih] tarihinde ürünü, fatura ve sertifikasıyla birlikte geri vermek üzere işletmenize başvurduğum hâlde talebim reddedilmiştir. 4- Ürünü fatura ve sertifikasıyla birlikte teslime hazırım. İşbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren [7] gün içinde taahhüt edilen [tutar] TL’nin ödenmesini; aksi hâlde TBK m.117 ve 125 uyarınca temerrüt faizi ve tüm zararlarım için yasal yollara başvuracağımı ihtar ederim.

[Tarih, imza]

İspat: Sözlü Vaat, Reklam ve Senetle İspat Sınırı

Geri alım uyuşmazlıklarında en sık karşılaşılan sorun ispattır. Hukuki işlemin yapıldığı tarihteki miktar veya değeri belirli bir tutarı geçen hukuki işlemlerin senetle ispatı gerekir (HMK m.200); bu tutar 2026 yılı için 41.000 TL’dir. Pırlanta satışlarının büyük kısmı bu tutarı aştığından, yalnızca sözlü olarak verilen bir geri alım vaadinin tanıkla ispatı kural olarak mümkün olmaz.

Bununla birlikte, iddia konusu hukuki işlemi tamamen ispat etmemekle birlikte bu işlemin varlığını muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kişi tarafından verilmiş belgeler “delil başlangıcı” sayılır ve bu durumda tanık dinlenebilir (HMK m.202). Satış görevlisiyle yapılan yazışmalar, kuyumcunun gönderdiği mesajlar, firmanın imzalı broşürleri ve garanti belgesi bu açıdan değerlidir. Mağaza ilanları, internet sayfası ve sosyal medya paylaşımları da vaadin varlığını ve kapsamını gösteren önemli delillerdir; bunların zamanında kayda geçirilmesi gerekir.

Geri alım vaadinin ispatında deliller

DelilDeğeriNot
Fatura veya ayrı geri alım belgesiEn güçlü delilSüre, fiyat formülü ve şartlar yazılmalı
Garanti belgesi ve broşürGüçlü delil; genel işlem koşulu niteliğinde olabilirSatış anında verildiği ispatlanmalı
İnternet sayfası ve sosyal medya ilanıVaadin varlığını ve kapsamını gösterirTarihli ekran görüntüsü alınmalı
Satış görevlisiyle yazışmalarDelil başlangıcı olabilirMesajlar silinmeden yedeklenmeli
Tanık beyanıSenetle ispat sınırının üzerinde kural olarak yetersizDelil başlangıcı varsa dinlenebilir

Değer Kaybı: Pırlantanın Bozdurma Fiyatı Neden Düşük?

Pırlanta alırken ödenen fiyatın içinde yalnızca taşın değeri değil; işçilik, marka, montür, satıcının kâr payı ve vergi gibi kalemler de vardır. Bu kalemler bozdurma sırasında geri gelmediğinden, geri alım taahhüdü olmayan bir satışta bozdurma fiyatının alış fiyatının çok altında kalması olağandır. Taşlı mücevherde vergilendirme pırlanta ve değerli taşlı mücevherde KDV rehberimizde anlatılmıştır.

Piyasa koşulları da bu farkı büyütmektedir. 16 Ağustos 2026’da yayımlanan bir haberde, küresel piyasalarda doğal elmas fiyatlarının son dört yılda yaklaşık yüzde 50 gerileyerek Diamond Standard Index’te tüm zamanların en düşük seviyesine indiği aktarılmış; Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı, iç piyasa satışlarının yüzde 20-30 düştüğünü ifade etmiştir. Laboratuvarda üretilen elmasların yaygınlaşması bu düşüşün başlıca nedenlerinden biri olarak gösterilmektedir; laboratuvar pırlantasının hukuki rejimi laboratuvar pırlantası rehberimizde anlatılmıştır.

Hukuken önemli olan şudur: piyasa değerinin düşmesi tek başına satıcının sorumluluğunu doğurmaz. Satıcının sorumluluğu ancak üç durumda gündeme gelir: geri alım taahhüdü verilmişse, taşın niteliği hakkında yanlış bilgi verilmişse (örneğin laboratuvar taşı doğal diye ya da işlemli taş işlemsiz diye satılmışsa) veya değerin korunacağı yönünde yanıltıcı bir vaatte bulunulmuşsa. Taşın niteliğine ilişkin uyuşmazlıklar pırlanta sertifikası sahte çıktı ve işlemli zümrüt, yakut ve safir rehberlerimizde ele alınmıştır.

“Yatırım” Diye Satılan Pırlanta: Yanıltıcı Uygulama ve Aldatma

Pırlantanın “değeri hiç düşmeyen yatırım aracı” veya “her yıl değer kazanan birikim” gibi ifadelerle pazarlanması, tüketicinin kararını doğrudan etkileyen bir bilgidir. Ticari reklamların doğru ve dürüst olması, tüketiciyi aldatıcı veya yanıltıcı olmaması gerekir; haksız ticari uygulamalar yasaktır (TKHK m.61-62). Kuyum işletmesi ayrıca ticari örf ve adetlere uygun davranmak ve yanıltıcı bilgi vermemekle yükümlüdür (Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.11/2-c); haksız ve hukuka aykırı ticari uygulamalarda bulunamaz (m.11/2-ç). Bu kurallara aykırılığın kuyum işletmesi için doğurduğu idari yaptırım kuyumcuya denetim ve idari para cezası rehberimizde anlatılmıştır.

Satıcı, değer konusunda bilerek gerçeğe aykırı beyanda bulunup müşteriyi bu yolla sözleşme yapmaya yöneltmişse, müşteri aldatma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürebilir (TBK m.36); bu irade, aldatmanın öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl içinde bildirilmelidir (TBK m.39). Değere ilişkin genel beklentiler ise kural olarak saik niteliğindedir ve tek başına esaslı yanılma sayılmaz; yanılmanın esaslı sayılabilmesi için, yanılan tarafın bu hususu iş ilişkilerinde geçerli dürüstlük kurallarına göre sözleşmenin zorunlu bir temeli sayması ve bunun karşı tarafça da bilinebilir olması gerekir (TBK m.32). Değer konusunda bilerek aldatma ve haksız çıkar sağlama, koşulları varsa dolandırıcılık suçunu da oluşturabilir; suçun unsurları dolandırıcılık suçu ve cezası rehberimizdedir. Yanıltıcı reklama karşı başvuru yolu yanıltıcı reklam ve Reklam Kurulu rehberimizde anlatılmıştır.

Kuyumcu Kapandı, Devredildi veya İflas Etti: Geri Alım Hakkı Ne Olur?

Geri alım taahhüdü, satışı yapan kişinin veya şirketin borcudur. Faturada adı geçen satıcı kimse, taahhüdün muhatabı da odur. Mağaza bir zincirin bayisi veya franchise işletmesiyse, taahhüdün merkez firma tarafından mı yoksa yalnızca bayi tarafından mı verildiği belgelerden tespit edilmelidir.

İşletme devredildiyse, bir malvarlığını veya işletmeyi aktif ve pasifleriyle birlikte devralan kişi, devri alacaklılara bildirdiği veya ilan ettiği tarihten itibaren önceki borçlardan alacaklılara karşı sorumlu olur; önceki borçlu da iki yıl süreyle yenisiyle birlikte müteselsilen sorumlu kalır (TBK m.202). Kuyum işletmesi devralan tarafın bu riskleri kuyum şirketi satın almak rehberimizde anlatılmıştır.

Satıcı konkordato talep etmiş veya hakkında iflas kararı verilmişse, geri alım taahhüdünden doğan alacak konkordato veya iflas sürecinde bildirilmesi gereken bir alacağa dönüşür; konkordato mühleti içinde borçlu aleyhine takip yapılamaz (İİK m.294). Ayrıntılar konkordato veya iflas eden kuyumcudan alacak rehberimizdedir.

Mağazadan, İnternetten veya Sosyal Medyadan Alım: Cayma Hakkı Var mı?

Geri alım taahhüdü ile kanuni cayma hakkı farklı şeylerdir. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, cayma hakkını mesafeli sözleşmeler ve iş yeri dışında kurulan sözleşmeler gibi belirli satış türleri için tanır; mağazada yüz yüze yapılan alışverişte kanuni bir cayma hakkı yoktur. Bu durumda müşterinin iade imkânı, satıcının ilan ettiği iade ve değişim koşullarına ve verdiği geri alım taahhüdüne bağlıdır.

İnternetten yapılan pırlanta ve mücevher alımlarında ise cayma hakkı vardır; ancak fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcının kontrolünde olmayan mallar gibi bazı istisnalar tartışma konusudur. Bu istisnaların altın ve pırlanta alımlarına nasıl uygulandığı internetten altın ve pırlanta alımı ve mesafeli sözleşmede cayma istisnaları rehberlerimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Hediye Edilen Pırlantada Geri Alım Hakkı Kimde?

Geri alım taahhüdü satış sözleşmesine bağlı olduğundan, hak kural olarak pırlantayı satın alan kişiye aittir. Nişan, evlilik veya özel bir gün için alınıp hediye edilen tek taşta, ürünü taşıyan kişi ile geri alım hakkının sahibi farklı olabilir. Satıcı, geri alım talebinde çoğu zaman faturadaki alıcının başvurmasını veya onun yazılı onayını ister.

Hediye eden kişi, geri alım taahhüdünden doğan alacağını hediye alan kişiye devredebilir; alacağın devri, alacaklının borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü kişiye devretmesidir (TBK m.183) ve geçerliliği yazılı şekle bağlıdır (TBK m.184). Bu nedenle hediye edilen pırlantanın faturası ve geri alım belgesi, ileride doğabilecek bir talep için hediye alan kişiye yazılı bir devir beyanıyla birlikte verilmelidir. Nişanın bozulması hâlinde hediyelerin iadesi ise ayrı bir kurala tabidir ve nişan bozulursa takılar rehberimizde anlatılmıştır.

Pırlanta Alırken Geri Alım Kontrol Listesi

  1. Geri alım vaadini faturaya veya imzalı ayrı bir belgeye yazdırın; sözlü vaade güvenmeyin.
  2. Belgede geri alım süresinin, fiyat formülünün (alış fiyatı, günün değeri veya kesinti oranı) ve kesinti kalemlerinin açıkça yazdığını kontrol edin.
  3. “Günün değeri” ifadesi kullanılıyorsa bu değerin neye göre ve kim tarafından belirleneceğini sorun ve yazdırın.
  4. Geri alım için istenen belgeleri (fatura, sertifika, kutu) öğrenin ve saklayın.
  5. Taşın doğal mı laboratuvar üretimi mi, işlemli mi işlemsiz mi olduğunu gösteren bağımsız laboratuvar raporunu isteyin.
  6. Reklam ve internet sayfasındaki vaatlerin tarihli ekran görüntüsünü alın.
  7. Fiyatı, aynı nitelikteki taşlarla ve bozdurma fiyatlarıyla karşılaştırın; “yatırım” vaadini fiyatla birlikte değerlendirin.
  8. Satıcının unvanını, vergi numarasını ve kuyum ticareti yetki belgesi numarasını faturada kontrol edin.

Nişan yüzüğü veya tek taş olarak alınan pırlantanın nişan bozulduğunda akıbeti nişan bozulursa takılar rehberimizde, mirasta kalan mücevherin değerlemesi ise mirasta altın ve mücevher rehberimizde anlatılmıştır.

Kuyumcular İçin: Geri Alım Kampanyasını Hukuka Uygun Kurmak

Geri alım vaadi, müşteri güveni için etkili bir araçtır; ancak belirsiz kurulduğunda kuyum işletmesi için ciddi bir uyuşmazlık ve yaptırım riskine dönüşür. Aşağıdaki ilkeler bu riski azaltır:

  • Yazılı ve açık olun. Geri alım süresini, fiyat formülünü, kesinti oranını ve istenen belgeleri satış anında yazılı olarak verin ve müşterinin kabul ettiğini belgeleyin (TBK m.21).
  • Takdir yetkisi koymayın. “Fiyat firmanın takdirindedir” veya “koşulları değiştirme hakkımız saklıdır” gibi ifadeler geçersiz sayılabilir ve uyuşmazlığı büyütür (TBK m.24-25; TKHK m.5).
  • Reklamı belgeyle uyumlu tutun. İlanlarda verilen vaat ile satış belgesindeki koşullar aynı olmalıdır; reklamda daha geniş bir vaat, yanıltıcı uygulama tartışması doğurur (TKHK m.61-62; Yönetmelik m.11/2-c).
  • “Yatırım” ifadesinde dikkatli olun. Değerin korunacağı veya artacağı yönündeki genel vaatlerden kaçının; piyasa riskini açıkça belirtin.
  • Taşın niteliğini yazın. Doğal veya laboratuvar üretimi olduğunu ve işlem durumunu faturaya yazın; laboratuvar taşlarında “sentetik” ibaresi zorunludur (Yönetmelik m.11/2-e).
  • Devir ve kapanışta taahhütleri unutmayın. İşletme devredilse bile verilen taahhütler belirli koşullarla devralanı ve iki yıl süreyle devredeni bağlar (TBK m.202).

Pırlanta Geri Alımında Sık Yapılan Hatalar

  • Sözlü vaade güvenmek. 41.000 TL’nin üzerindeki işlemlerde sözlü vaadin tanıkla ispatı kural olarak mümkün değildir.
  • Belgeleri kaybetmek. Fatura, sertifika ve geri alım belgesi talebin temelidir.
  • Değer kaybını satıcının hatası sanmak. Piyasa düşüşü tek başına sorumluluk doğurmaz; taahhüt veya yanıltma gerekir.
  • İhtar çekmeden beklemek. Temerrüt için ihtar gerekir; gecikme tazminatı da buna bağlıdır.
  • Yanlış merciye gitmek. 186.000 TL’nin altında hakem heyeti, üzerinde arabuluculuk zorunludur.
  • Aldatma için süreyi kaçırmak. Aldatma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmama, öğrenmeden itibaren bir yıl içinde bildirilmelidir.

Altın veya mücevher bozdurulurken gramın eksik tartıldığından şüpheleniliyorsa izlenecek yol ve fark iadesi (TBK 36, 77) için kuyumcu altınımı eksik tarttı rehberimize bakılabilir.

Satın alma aşamasında verilen kaporanın niteliği, fiyat sabitleme ve fişteki “kapora iade edilmez” şartının geçerliliği için kuyumcuya kapora verdim rehberimize bakılabilir.

Pırlantalı yüzükte taşın kısa sürede düşmesi veya mücevherin kırılması hâlinde ayıplı mal hakları yeni aldığım altın bilezik kırıldı, kolye koptu rehberimizde ele alınmıştır.

🧭 Bu yazı Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi’nin parçasıdır

Pırlanta sertifikası, laboratuvar pırlantası, işlemli taş, internetten mücevher alımı ve tüketici rehberlerinin tamamı, eşik ve süre tablosuyla: Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi

Sıkça Sorulan Sorular

Pırlanta geri alım garantisi bağlayıcı mı?

Evet. Satış sırasında verilen geri alım taahhüdü sözleşmenin parçasıdır ve satıcıyı bağlar (TBK m.1, 26). Kapsamı ve koşulları ise belgede veya ilanda nasıl verildiğine göre belirlenir.

Kuyumcu verdiği geri alım sözünü tutmuyor, ne yapmalıyım?

Belgeleri toplayın, yazılı talepte bulunun ve ihtar çekerek satıcıyı temerrüde düşürün (TBK m.117). Ardından ifayı ve gecikme tazminatını isteyebilir ya da ifadan vazgeçip zararınızın giderilmesini talep edebilirsiniz (TBK m.125). Tutara göre hakem heyetine veya arabulucuya başvurun.

Sözlü verilen geri alım vaadi geçerli mi?

Geçerlidir; taşınır satışında kanun özel bir şekil aramaz (TBK m.12). Ancak 2026’da 41.000 TL’yi aşan işlemler kural olarak senetle ispatlanır (HMK m.200). Yazışmalar ve broşürler delil başlangıcı sayılırsa tanık dinlenebilir (HMK m.202).

“Geri alım fiyatı firmanın takdirindedir” şartı geçerli mi?

Tüketici sözleşmesinde, taahhüdü içi boş hâle getiren ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan bu tür bir şart haksız şart sayılabilir ve kesin hükümsüzdür (TKHK m.5). Satıcıya tek taraflı değiştirme yetkisi veren kayıtlar da yazılmamış sayılır (TBK m.24).

“Günün değeri” neye göre belirlenir?

Belgede tanımlanmamışsa belirsizlik düzenleyenin, yani satıcının aleyhine yorumlanır (TBK m.23). Uyuşmazlıkta değer, bilirkişi incelemesiyle belirlenebilir.

Geri alım için fatura ve sertifika istenmesi normal mi?

Evet. Satış sırasında açıkça bildirilmişse orijinal fatura ve sertifika ibrazı makul ve geçerli bir koşuldur (TBK m.21).

Pırlantanın değeri düştü, kuyumcudan zarar isteyebilir miyim?

Piyasa değerinin düşmesi tek başına satıcının sorumluluğunu doğurmaz. Satıcının sorumluluğu ancak geri alım taahhüdü verilmişse, taşın niteliği hakkında yanlış bilgi verilmişse veya değerin korunacağı yönünde yanıltıcı bir vaatte bulunulmuşsa gündeme gelir.

Pırlantanın bozdurma fiyatı neden bu kadar düşük?

Satış fiyatının içinde işçilik, marka, montür, satıcı kârı ve vergi gibi kalemler vardır ve bunlar bozdurmada geri gelmez. 16 Ağustos 2026’da yayımlanan bir habere göre küresel doğal elmas fiyatları son dört yılda yaklaşık yüzde 50 gerilemiştir.

“Yatırım” diye satılan pırlantada hakkım var mı?

Değerin korunacağı veya artacağı yönünde yanıltıcı bir vaat varsa, haksız ticari uygulama ve yanıltıcı reklam kuralları uygulanır (TKHK m.61-62). Satıcı bilerek gerçeğe aykırı beyanda bulunduysa aldatma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmadığınızı ileri sürebilirsiniz (TBK m.36).

Aldatma iddiası için süre var mı?

Aldatmayı öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl içinde satıcıya sözleşmeyle bağlı olmadığınızı bildirmeniz gerekir (TBK m.39).

Mağazadan aldığım pırlanta için cayma hakkım var mı?

Mağazada yüz yüze yapılan alışverişte kanuni bir cayma hakkı yoktur. İade imkânı, satıcının ilan ettiği iade ve değişim koşullarına ve verdiği geri alım taahhüdüne bağlıdır.

İnternetten aldığım pırlantayı iade edebilir miyim?

Mesafeli satışta cayma hakkı vardır; ancak fiyatı finansal piyasalara bağlı mallar gibi bazı istisnalar tartışılır. Durumunuzun değerlendirilmesi için internetten altın ve pırlanta alımı rehberimize bakabilirsiniz.

Kuyumcu kapandı veya devredildi, geri alım hakkım ne olur?

Taahhüt satıcının borcudur. İşletmeyi aktif ve pasifleriyle devralan kişi, devrin bildirildiği veya ilan edildiği tarihten itibaren önceki borçlardan sorumlu olur; önceki borçlu da iki yıl süreyle müteselsilen sorumlu kalır (TBK m.202).

Kuyumcu iflas ettiyse ne yapmalıyım?

Geri alım taahhüdünden doğan alacağınızı konkordato veya iflas sürecinde bildirmeniz gerekir. Konkordato mühleti içinde borçlu aleyhine takip yapılamaz (İİK m.294).

Hangi merciye başvurmalıyım?

2026’da değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Bu tutarın üzerinde tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TKHK m.73/A).

Değişim garantisi geri alım garantisiyle aynı mı?

Hayır. Değişim garantisinde para iadesi değil, belirli koşullarla ürün değişimi taahhüt edilir. Değişimin yalnızca daha pahalı ürünle sınırlı olup olmadığı ve farkın nasıl hesaplanacağı satış sırasında açıkça yazılmalıdır.

Kuyumcu geri alım koşullarını sonradan değiştirebilir mi?

Satış sırasında kabul edilen koşullar sonradan tek taraflı değiştirilemez; satıcıya tek taraflı değiştirme yetkisi veren kayıtlar yazılmamış sayılır (TBK m.24). Satıştan sonra ilan edilen yeni koşullar sözleşmenin kapsamına girmez (TBK m.21).

Geri alım vaadini nasıl belgelemeliyim?

Vaadi faturaya veya imzalı ayrı bir belgeye yazdırın; süre, fiyat formülü, kesinti oranı ve istenen belgeler açıkça yer almalıdır. Reklam ve internet sayfasındaki vaatlerin tarihli ekran görüntüsünü saklayın.

Pırlanta geri alım ve mücevher uyuşmazlıklarında hukuki destek

Alıcılar ve kuyum işletmeleri için dosyanızı birlikte değerlendirelim; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Bu içerik Tüketici Hukuku alanındadır.

Tüketici Hukuku Rehberleri  ·  Ticaret Hukuku Rehberi  ·  Tüm hukuk dalları

Bu yazı, yürürlükteki mevzuat ve basına yansıyan bilgiler esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıkta satış belgeleri, geri alım koşulları ve güncel mevzuat esas alınmalıdır.

Post by Av. Fatma Öztürk