Danışıklı Evlilik Şüphesi ve Evlilik Yoluyla Vatandaşlık 2026: Emniyet Araştırması, Komisyon Mülakatı, Ret, Aile İkamet İzni ve Vatandaşlığın İptali (5901 m.16, 31-32; Yönetmelik m.27-31)

Bir Türk vatandaşıyla evlenmek doğrudan Türk vatandaşlığı kazandırmaz (5901 sayılı Kanun m.16/1). Evlenme yoluyla yapılan başvuruda idare, evliliğin gerçek olup olmadığını iki aşamada araştırır: Önce il emniyet müdürlüğü eşlerin aile birliği içinde yaşayıp yaşamadığını, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak davranışlarının olup olmadığını ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunup bulunmadığını soruşturur (Yönetmelik m.27-28). Ardından komisyon, başvurucu ve Türk vatandaşı eşiyle ayrı ayrı ve birlikte görüşerek evliliğin “gerçek bir evlilik ya da Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik” olup olmadığını değerlendirir (Yönetmelik m.29). Değerlendirme olumsuzsa başvuru reddedilir ve ret kararına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilir. Vatandaşlık kazanıldıktan sonra kazanmanın yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi sonucunda gerçekleştiği anlaşılırsa, kararı veren makam kazanma kararını iptal eder (5901 m.31); Kanun bunun için bir süre öngörmez. İptal karar tarihinden itibaren hüküm doğurur ve bu kişiye bağlı olarak vatandaşlık kazanan eş ve çocuklara da uygulanır (m.32). Evliliğin butlanına mahkemece karar verilmesi hâlinde ise iyi niyetli eş vatandaşlığını korur (m.16/3).

Kısa Cevap: Evliliğin Gerçekliği Hangi Aşamada, Kim Tarafından Araştırılır?

Evlenme yoluyla vatandaşlık başvurusunun reddedildiği durumlarda izlenecek yol için evlilik yoluyla vatandaşlık reddi rehberimize, kümedeki bütün yazılar için Vatandaşlık Başvurusu Reddi Rehberi’ne bakabilirsiniz.

Evlilik Yoluyla Vatandaşlığın Şartları

5901 sayılı Kanun’un 16. maddesinin 1. fıkrasına göre bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Ancak bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak için başvurabilir. Başvurucuda şu şartlar aranır:

Kanun’un 16. maddesinin 2. fıkrasına göre başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölümü hâlinde aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz. 3. fıkrasına göre ise evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanan kişi, evliliğin butlanına karar verilmesi hâlinde evlenmede iyi niyetli ise Türk vatandaşlığını korur. Şartların ayrıntılı anlatımı için evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması yazımıza bakabilirsiniz.

“Danışıklı Evlilik” Kavramının Mevzuattaki Karşılığı

“Danışıklı evlilik” veya “sahte evlilik” ifadeleri günlük dilde kullanılır; 5901 sayılı Kanun’da böyle bir terim yoktur. Mevzuatta bu durumu karşılayan üç ayrı düzenleme vardır ve her biri farklı bir işlemin dayanağıdır.

Bu ayrım önemlidir: Başvuru aşamasındaki şüphe ret ile sonuçlanır; vatandaşlık kazanıldıktan sonraki şüphe ise ancak 31. maddedeki şartlar, yani yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi varsa iptale yol açabilir. Görüşümüze göre kazanmadan sonra evliliğin sona ermesi, tek başına yalan beyan veya gizleme anlamına gelmez; idarenin kazanma tarihindeki durumu ve beyanın gerçeğe aykırılığını ortaya koyması gerekir.

İl Emniyet Müdürlüğü Soruşturması (Yönetmelik m.27-28)

Yurt içinde yapılan başvurularda, başvurucunun şartları taşıdığı anlaşılırsa dosya hazırlanır ve il emniyet müdürlüğünden soruşturma yapılması istenir (Yönetmelik m.27). Yönetmelik’in 28. maddesine göre il emniyet müdürlüğü üç konuyu araştırır:

1. Eşlerin aile birliği içinde yaşayıp yaşamadığı,
2. Başvurucunun fuhuş yapmak ve fuhuşa aracılık etmek gibi evlilik birliğiyle bağdaşmayacak davranışlarının olup olmadığı,
3. Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâlinin bulunup bulunmadığı.

Soruşturmanın sonucu bir forma işlenir ve dosya komisyona iletilir. Yönetmelik soruşturmanın hangi yöntemle yapılacağını ayrıntılı biçimde düzenlemez. Görüşümüze göre aile birliği araştırması, bildirilen adreste eşlerin birlikte yaşayıp yaşamadığının kontrolünü ve çevreden bilgi alınmasını içerebilir. Bu nedenle adres kayıt sistemindeki adresin gerçekte yaşanan adresle aynı olması ve eşlerin bu adreste birlikte bulunabilmesi önemlidir.

Soruşturma sonucunda kamu düzeni veya millî güvenlik yönünden bir engel bildirilirse, bu ayrı bir ret sebebi olur ve evliliğin gerçekliğinden bağımsız değerlendirilir. Bu ihtimalde kamu düzeni ve millî güvenlik gerekçeli ret rehberimize ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yazımıza bakabilirsiniz.

Komisyon Mülakatı (Yönetmelik m.29)

Soruşturmadan sonra başvurucu ve Türk vatandaşı eşi komisyon tarafından ayrı ayrı ve birlikte görüşmeye alınır. Görüşmenin amacı, evliliğin gerçek bir evlilik mi yoksa Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik mi olduğunun belirlenmesidir. Komisyonun değerlendirmesi kayda geçirilir. Değerlendirme olumluysa dosya Bakanlığa gönderilir; olumsuzsa başvuru reddedilir (Yönetmelik m.29).

Görüşmenin hem ayrı ayrı hem birlikte yapılması, eşlerin ortak hayatlarına ilişkin anlatımlarının birbiriyle uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesine imkân verir. Görüşümüze göre komisyonun dikkate alabileceği başlıca konular, eşlerin tanışma ve evlenme süreci, birlikte yaşadıkları ev ve günlük düzen, birbirlerinin ailesi, işi ve çevresi hakkındaki bilgileri ile ortak gelecek planlarıdır. Gerçek bir evlilikte bu konular doğal olarak bilinir; bu nedenle mülakata hazırlık ezber değil, ortak hayatı gösteren belgelerin düzenli hâle getirilmesidir.

Mülakatta verilen cevaplar arasında küçük farklılıklar olması, tek başına evliliğin gerçek olmadığını göstermez. Görüşümüze göre komisyon değerlendirmesinin, tutanağa geçirilmiş somut çelişkilere ve soruşturma bulgularına dayanması gerekir. Bu tutanaklar davada mahkemece istenebilir (İYUK m.20).

Gerçek Bir Evliliği Belgelemek

Evliliğin gerçekliği, beyanlardan çok belgelerle ispatlanır. Aşağıdaki belgeler hem mülakat öncesinde dosyaya eklenebilir hem de olası bir ret kararına karşı açılacak davada kullanılabilir.

Eşlerin iş, eğitim veya sağlık nedeniyle bir süre ayrı şehirlerde yaşaması mümkündür. Bu durumda ayrılığın nedeni belgeyle gösterilmeli (iş sözleşmesi, görevlendirme yazısı, okul kaydı, sağlık raporu) ve eşlerin bu dönemde de görüşmeye devam ettiği ortaya konulmalıdır. Görüşümüze göre gerekçesi açıklanan ve belgelenen geçici bir ayrılık, aile birliğinin sona erdiği anlamına gelmez.

Mülakattan Önce Kontrol Listesi

1. Adres kayıt sistemindeki adresinizin gerçekte birlikte yaşadığınız adresle aynı olduğunu kontrol edin.
2. Evlilik tarihinin üç yılı doldurduğunu ve eşiniz sonradan Türk vatandaşı olduysa sürenin onun vatandaşlık kazanma tarihinden itibaren hesaplandığını (Yönetmelik m.25/3) kontrol edin.
3. Ortak konutu, ortak giderleri ve ortak ekonomik hayatı gösteren belgeleri tarih sırasıyla bir dosyada toplayın.
4. Geçici olarak ayrı yaşadığınız dönemler varsa nedenini gösteren belgeleri hazırlayın.
5. Eşinizle birlikte, evliliğinize ilişkin temel tarihleri (tanışma, nişan, nikâh, taşınma) belgeler üzerinden birlikte gözden geçirin; amaç ezber değil, belgelerle tutarlılıktır.
6. Hakkınızda devam eden bir yargılama veya soruşturma varsa durumunu öğrenin; ön incelemede bu da araştırılır (Yönetmelik m.25).
7. İkamet izninizin vatandaşlık işlemleri sonuçlanıncaya kadar geçerli kalacağından emin olun.
8. Mülakattan sonra ret yazısı gelirse tebliğ tarihini not edin; 60 günlük dava süresi bu tarihten itibaren işler.

Yurt Dışından Yapılan Başvurularda Görüşme (Yönetmelik m.30)

Yurt dışından yapılan başvurularda görüşme dış temsilcilikte yapılır. Yönetmelik’in 30. maddesine göre başvurucu ve eşi, konsolos yardımcısı veya daha üst bir memur tarafından ayrı ayrı ve birlikte görüşmeye alınarak evliliğin gerçek olup olmadığı tespit edilir. Temsilcilik, yerel mevzuatın izin verdiği ölçüde adli sicil gibi bilgileri temin eder ve evliliğin resmî kayıtlara işlenip işlenmediğini kontrol eder; dosya karar için Bakanlığa gönderilir.

Şüphe Nedeniyle Ret Kararı Verildiyse

Komisyonun olumsuz değerlendirmesi üzerine verilen ret kararına karşı, tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Ret yazısı çoğu zaman yalnızca “aile birliği içinde yaşamadığı” veya “Kanunun 16. maddesindeki şartları taşımadığı” gibi genel bir ifade içerir. Gerekçenin ve tutanakların içeriğini öğrenmek için gerekçe öğrenme yollarını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Ret kararı, Yönetmelik’e göre komisyonun olumsuz değerlendirmesi üzerine il düzeyinde verilebilir. Bu durumda davanın hangi idareye karşı açılacağı, ret yazısını hangi makamın imzaladığına göre belirlenmelidir. Davalı ve yetkili mahkeme konusunda vatandaşlık reddine karşı iptal davası rehberimize, dilekçe yapısı için iptal dava dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.

Dava dilekçesinde kullanılabilecek argümanlar

1. Yönetmelik m.29 bakımından: Komisyon değerlendirmesi, eşlerle ayrı ayrı ve birlikte yapılan görüşmelere dayanmak zorundadır. Görüşme yapılmadan veya görüşme tutanağına dayanmadan verilen olumsuz değerlendirme, Yönetmelik’te öngörülen usule aykırıdır. Mahkemeden görüşme tutanaklarının ve soruşturma formunun istenmesi talep edilmelidir (İYUK m.20/1).
2. 5901 m.16/1-a bakımından: Aile birliği içinde yaşama şartı, ortak konut, ortak ekonomik hayat ve aile ilişkisini gösteren belgelerle somut olarak ispatlanabilir. İdarenin genel ifadeli değerlendirmesi, bu belgeler karşısında somut bir olguya dayanmadıkça yeterli değildir.
3. Yönetmelik m.28 bakımından: İl emniyet müdürlüğü soruşturmasında eşlerin birlikte yaşadığı tespit edilmişse, komisyonun aksi yöndeki değerlendirmesinin hangi somut bilgiye dayandığı gösterilmelidir. Soruşturma bulgusu ile komisyon değerlendirmesi arasındaki çelişki, işlemin sebep unsuru bakımından sakatlık oluşturur.
4. Mülakattaki farklı cevaplar bakımından: Eşlerin aynı olayı farklı ayrıntılarla anlatması gerçek ilişkilerde de olağandır. İdarenin “çelişki” olarak nitelendirdiği hususların evliliğin özüne ilişkin olup olmadığı mahkemece değerlendirilmelidir.
5. İYUK m.20/3 bakımından: İdare, değerlendirmenin dayandığı bilgi ve belgeleri mahkemeye sunmazsa, verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez.

Ret kesinleşir veya dava kaybedilirse, evlilik devam ettiği sürece şartlar yeniden oluştuğunda yeniden başvuru mümkündür; Kanun’da ret sonrasında bekleme süresi yoktur. Zamanlama için yeniden başvuru rehberimize bakabilirsiniz.

Ret Kararından Sonra Aile İkamet İzni

Türk vatandaşının yabancı eşi aile ikamet izni alabilir (6458 m.34/1-a). Vatandaşlık başvurusunun reddi aile ikamet iznini kendiliğinden sona erdirmez. Ancak 6458 sayılı Kanun’un 37. maddesine göre evliliğin sırf ikamet izni alabilmek amacıyla yapıldığına dair makul şüphe bulunması hâlinde idare araştırma yapar; bu durum tespit edilirse aile ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir ve bu şekilde iptal edilen izinle geçen süreler ikamet sürelerinin hesabında dikkate alınmaz.

Danışıklı evlilik şüphesiyle verilen bir vatandaşlık reddinden sonra aynı şüphenin aile ikamet izni bakımından da gündeme gelmesi mümkündür. Bu nedenle ret sonrası ikamet izninin süresi ve olası bir 37. madde araştırması birlikte takip edilmelidir. Ayrıntı için vatandaşlık reddi sonrası ikamet ve sınır dışı rehberimize ve aile ikamet izni yazımıza bakabilirsiniz.

Vatandaşlık Kazanıldıktan Sonra İptal (5901 m.31-32)

5901 sayılı Kanun’un 31. maddesine göre Türk vatandaşlığını kazanma kararı, ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususları gizlemesi sonucunda verilmişse, kararı veren makam tarafından iptal edilir. Kanun bu iptal için bir süre öngörmemiştir; yani iptal, kazanmadan yıllar sonra da gündeme gelebilir.

İptal, vatandaşlığın kaybettirilmesinden ayrı bir kurumdur. Kaybettirme Kanun’da sayılan belirli davranışlar nedeniyle yapılır ve şahsidir; iptal ise kazanma kararının hukuka aykırı biçimde elde edildiği iddiasına dayanır ve bağlı kazanımları da kapsar. Ayrım için vatandaşlığın kaybı yazımıza bakabilirsiniz.

Evlenme yoluyla kazanılan vatandaşlıkta iptal iddiası genellikle evliliğin vatandaşlık için yapıldığı ve bu durumun başvuru sırasında gizlendiği iddiasına dayanır. Görüşümüze göre idarenin bu iddiayı kazanma tarihindeki somut olgularla ortaya koyması gerekir: Vatandaşlık kazanıldıktan sonra boşanılması, eşlerin sonradan ayrılması veya evliliğin sona ermesi, tek başına kazanma tarihinde yalan beyan bulunduğunu göstermez. Kanun’da evlenme yoluyla kazanılan vatandaşlığın sonradan boşanma nedeniyle sona ereceğine dair bir hüküm yoktur.

İptal kararına karşı da tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). İptal kararı karar tarihinden itibaren hüküm doğurduğu ve eş ile çocukları da etkileyebildiği için, görüşümüze göre davada yürütmenin durdurulması talebi (İYUK m.27) ayrıca önem taşır.

Evliliğin Butlanı ve İyi Niyetli Eşin Korunması

Butlan, evliliğin kuruluşundaki bir sakatlık nedeniyle mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir ve boşanmadan farklıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 145. maddesi dört mutlak butlan sebebi sayar: eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması, sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması, evlenmeye engel bir akıl hastalığı bulunması ve eşler arasında evlenme engeli oluşturan hısımlık bulunması. Mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılır; ilgili herkes de dava açabilir (TMK m.146).

Evliliğin vatandaşlık kazanmak amacıyla yapılmış olması, TMK m.145’te sayılan mutlak butlan sebepleri arasında yer almaz. Türk vatandaşı eş, evlenmeye yanılma veya aldatma sonucu razı olduğunu ileri sürüyorsa nispi butlan sebepleri (TMK m.149, m.150) gündeme gelebilir. Nispi butlan davası, sebebin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşer (TMK m.152).

Butlan ile boşanma arasındaki fark ve butlan sebepleri için evliliğin butlanı rehberimize ve butlan ile boşanmanın farkını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Türk Vatandaşı Eşin Durumu

Türk vatandaşı eşin kendi vatandaşlığı, başvurunun reddinden veya yabancı eşin vatandaşlığının iptalinden etkilenmez; 5901 m.32’deki genişleme yalnızca iptal edilen kişiye bağlı olarak vatandaşlık kazanan eş ve çocuklar içindir. Eşlerden birinden doğan ve doğumla Türk vatandaşı olan çocukların durumu da bu iptalden etkilenmez; çünkü doğumla kazanılan vatandaşlık ayrı bir dayanağa sahiptir.

Türk vatandaşı eşin mülakattaki beyanları dosyanın sonucunu doğrudan etkiler. Eşlerden birinin başvuru sürecinde destek vermekten vazgeçmesi veya ayrı yaşamaya başlaması, aile birliği şartı bakımından değerlendirilir. Görüşümüze göre eşler arasında geçici bir anlaşmazlık bulunması, aile birliğinin sona erdiği anlamına gelmez; ancak bu durumun komisyona açık ve tutarlı biçimde anlatılması gerekir.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki senaryolar gerçek kişilere ait değildir; hukuki değerlendirmenin nasıl yapılacağını göstermek için hazırlanmıştır.

Senaryo 1: İş nedeniyle farklı şehirlerde yaşama

Eşlerden biri iki yıldır başka bir şehirde çalışmaktadır; hafta sonları birlikte yaşamaktadırlar. Emniyet soruşturmasında başvurucu adreste bulunamamıştır. Bu durumda iş sözleşmesi, görevlendirme yazısı, ulaşım kayıtları ve ortak konutun giderleri dosyaya eklenmeli; ayrılığın geçici ve zorunlu olduğu gösterilmelidir. Ret kararı verilmişse bu belgeler davada aile birliğinin devam ettiğinin ispatı için kullanılmalıdır.

Senaryo 2: Mülakatta farklı cevaplar

Komisyon, eşlerin tanışma tarihini ve düğün yerini farklı anlattığını gerekçe göstererek olumsuz değerlendirme yapmıştır. Davada, görüşme tutanaklarının mahkemece istenmesi talep edilmeli ve farklılığın evliliğin özüne ilişkin olup olmadığı tartışılmalıdır. Evlilik cüzdanı, düğün fotoğrafları ve tanıklık edebilecek aile üyelerinin yazılı beyanları gibi belgeler, farklılığın bir hatırlama farkı olduğunu göstermeye yardımcı olur.

Senaryo 3: Yurt dışında yaşayan çift

Çift yurt dışında yaşamakta ve başvuruyu konsolosluk aracılığıyla yapmaktadır. Görüşme konsolos yardımcısı veya daha üst bir memur tarafından ayrı ayrı ve birlikte yapılır (Yönetmelik m.30). Ortak konut, ortak çocuk ve ortak ekonomik hayatı gösteren belgelerin, gerekirse apostil ve tercüme ile hazırlanması önemlidir.

Senaryo 4: Vatandaşlık kazanıldıktan bir yıl sonra boşanma

Evlenme yoluyla vatandaş olan kişi bir yıl sonra boşanmıştır. Kanun’da boşanmanın vatandaşlığı sona erdireceğine dair bir hüküm yoktur. İdare iptal yoluna giderse, 31. madde uyarınca kazanma tarihinde yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi bulunduğunu ortaya koymak zorundadır. Evliliğin başvuru tarihinde fiilen sürdüğünü gösteren belgeler bu savunmanın temelini oluşturur.

Senaryo 5: Türk vatandaşı eşin butlan davası

Türk vatandaşı eş, evlenmeye aldatma sonucu razı olduğunu ileri sürerek nispi butlan davası açmıştır. Dava, aldatmanın öğrenilmesinden itibaren altı ay ve evlenmeden itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (TMK m.152). Butlan kararı verilirse, yabancı eşin vatandaşlığı bakımından belirleyici olan iyi niyettir: İyi niyetli olduğu Bakanlıkça tespit edilirse vatandaşlığını korur (5901 m.16/3; Yönetmelik m.31).

Sık Yapılan Hatalar

• Adres kayıt sistemindeki adresi güncellememek ve emniyet araştırmasında eşlerin bildirilen adreste bulunamaması.
• Mülakatı ezberlenmesi gereken bir sınav gibi görmek; gerçek bir evlilikte asıl önemli olan ortak hayatı gösteren belgelerdir.
• Geçici ayrı yaşamanın nedenini belgelemeden komisyona anlatmak.
• Ret yazısındaki genel ifadeye bakıp dava açmaktan vazgeçmek; görüşme tutanakları davada mahkemece istenebilir.
• Ret sonrasında aile ikamet izni bakımından 6458 m.37 araştırması ihtimalini hesaba katmamak.
• Vatandaşlık kazanıldıktan sonra iptal için bir süre sınırı olduğunu sanmak; Kanun bir süre öngörmez.
• Kazanmadan sonra boşanmanın vatandaşlığı kendiliğinden sona erdirdiğini düşünmek.
• Butlan davasında iyi niyetin önemini ve Bakanlıkça yapılacak iyi niyet araştırmasını göz ardı etmek.
• Başvuruda gerçeğe aykırı beyanda bulunmak; yalan beyan, kazanmadan yıllar sonra bile iptal sebebi olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Türk vatandaşıyla evlenince otomatik olarak vatandaş olur muyum?

Hayır. Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. En az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar, Kanun’daki şartları taşımak kaydıyla başvurabilir (5901 m.16/1).

Danışıklı evlilik şüphesi hangi aşamada araştırılır?

Önce il emniyet müdürlüğü aile birliği, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak davranışlar ve güvenlik yönünden soruşturma yapar (Yönetmelik m.27-28). Ardından komisyon eşlerle ayrı ayrı ve birlikte görüşür (m.29).

Evlilik yoluyla vatandaşlık mülakatında eşler ayrı mı görüşülür?

Evet. Yönetmelik’in 29. maddesine göre başvurucu ve Türk vatandaşı eşi ayrı ayrı ve birlikte görüşmeye alınır. Yurt dışından yapılan başvurularda da görüşme ayrı ayrı ve birlikte yapılır (m.30).

Mülakatta ne sorulur?

Yönetmelik, sorulacak soruları belirlemez; görüşmenin amacının evliliğin gerçek olup olmadığını tespit etmek olduğunu düzenler. Görüşümüze göre ortak hayat, tanışma ve evlenme süreci, birlikte yaşanan ev ve aile ilişkileri gibi konular bu değerlendirmenin doğal parçasıdır.

Emniyet eve gelir mi?

Yönetmelik, il emniyet müdürlüğünün aile birliği içinde yaşanıp yaşanmadığını soruşturacağını düzenler ancak yöntemini ayrıntılı belirlemez. Görüşümüze göre bu soruşturma bildirilen adreste kontrolü ve çevreden bilgi alınmasını içerebilir; bu nedenle adres kaydının gerçek adresle aynı olması önemlidir.

Mülakatta eşlerin cevapları farklı çıkarsa başvuru reddedilir mi?

Küçük farklılıklar tek başına evliliğin gerçek olmadığını göstermez. Görüşümüze göre değerlendirme, evliliğin özüne ilişkin somut çelişkilere dayanmalıdır. Ret hâlinde görüşme tutanakları davada mahkemece istenebilir (İYUK m.20).

Eşimle iş nedeniyle ayrı şehirlerde yaşıyoruz, sorun olur mu?

Ayrılığın nedeni belgelenir ve ortak hayatın devam ettiği gösterilirse, geçici ayrılık aile birliğinin sona erdiği anlamına gelmez. İş sözleşmesi, görevlendirme yazısı ve ortak konut giderleri dosyaya eklenmelidir.

Danışıklı evlilik şüphesiyle ret kararına karşı ne yapabilirim?

Ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde iptal davası açabilirsiniz (İYUK m.7). Davada görüşme tutanaklarının ve soruşturma formunun istenmesi talep edilmeli, ortak hayatı gösteren belgeler sunulmalıdır.

Ret kararından sonra aile ikamet iznim iptal edilir mi?

Kendiliğinden iptal edilmez. Ancak evliliğin sırf ikamet izni almak amacıyla yapıldığına dair makul şüphe varsa idare 6458 m.37 kapsamında araştırma yapabilir; tespit hâlinde izin iptal edilir ve o izinle geçen süreler hesaba katılmaz.

Vatandaşlığım kazanıldıktan sonra iptal edilebilir mi?

Kazanma kararı yalan beyan veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususların gizlenmesi sonucunda verilmişse, kararı veren makam tarafından iptal edilir (5901 m.31). Kanun bu iptal için bir süre öngörmez.

Vatandaşlığın iptali eşimi ve çocuklarımı etkiler mi?

İptal kararı, bu kişiye bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanan eş ve çocuklar hakkında da uygulanır (5901 m.32). Doğumla Türk vatandaşı olan çocuklar ve Türk vatandaşı eşin kendi vatandaşlığı bu kapsamda değildir.

Evlenme yoluyla vatandaş olduktan sonra boşanırsam vatandaşlığımı kaybeder miyim?

Kanun’da boşanmanın vatandaşlığı sona erdireceğine dair bir hüküm yoktur. İptal ancak kazanma tarihinde yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi bulunduğunun ortaya konulmasıyla mümkündür (5901 m.31).

Evliliğin butlanına karar verilirse vatandaşlığım ne olur?

Evlenmede iyi niyetli olan eş Türk vatandaşlığını korur (5901 m.16/3; TMK m.158). Yönetmelik’e göre iyi niyetin Bakanlıkça yapılacak araştırmayla tespiti gerekir (Yönetmelik m.31/1).

Butlana karar verilen evlilikten doğan çocuğun vatandaşlığı ne olur?

Butlanına karar verilen evlilikten doğan çocuk, ana ve baba iyi niyetli olmasa bile Türk vatandaşlığını korur (Yönetmelik m.31/2). TMK m.157 de bu çocukların evlilik içinde doğmuş sayılacağını düzenler.

Vatandaşlık için evlenmek suç mudur?

5901 sayılı Kanun’un sonucu suç yaptırımı değil, başvurunun reddi veya kazanılmış vatandaşlığın iptalidir. Ancak resmî makamlara gerçeğe aykırı beyanda bulunulmasının ayrıca cezai sonuçları gündeme gelebileceğinden, başvuruda yalnızca doğru bilgi verilmelidir.

Butlan davasını kim açabilir?

Mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılır; ilgili herkes de dava açabilir (TMK m.146). Nispi butlan davasını ise iradesi sakatlanan eş açabilir ve süre, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay, her hâlde evlenmeden itibaren beş yıldır (TMK m.152).

Ret kararından sonra yeniden başvurabilir miyim?

Evet. Kanun’da ret sonrasında bekleme süresi yoktur. Ancak ret sebebi giderilmeden, yani aile birliği belgelerle gösterilmeden yapılan yeni başvuru aynı sonucu doğurabilir.

Mülakattan önce hangi belgeleri hazırlamalıyım?

Adres kayıt belgesi, kira sözleşmesi veya tapu, faturalar, varsa ortak çocuğun nüfus kaydı, banka ve harcama kayıtları, sağlık sigortası kaydı ve ortak hayatı gösteren diğer belgeler. Ayrı yaşanan dönemler varsa nedenini gösteren belgeler de eklenmelidir.

Yurt dışında yaşıyoruz, mülakat nerede yapılır?

Yurt dışından yapılan başvurularda görüşme dış temsilcilikte, konsolos yardımcısı veya daha üst bir memur tarafından eşlerle ayrı ayrı ve birlikte yapılır (Yönetmelik m.30).

İlgili Rehberler

• Vatandaşlık Başvurusu Reddi Rehberi (küme rehberi)
• Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Başvurusu Reddedildi
• Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması (5901 m.16)
• Vatandaşlık Reddine Karşı İptal Davası Kazanılır mı?
• Vatandaşlık Reddi Sonrası İkamet İzni, Sınır Dışı ve Tahdit Kodu Riski
• Vatandaşlık Başvurum Yıllardır Sonuçlanmadı: Ne Yapmalıyım?
• Türk Vatandaşlığının Kaybı: Çıkma, Kaybettirme ve İptal
• Evliliğin Butlanı: Mutlak ve Nispi Sebepler
• Aile İkamet İzni: Eş ve Çocuklar
• Yabancılar Hukuku Rehberi