Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Başvurusu Reddedildi: Dört Ret Sebebi ve Her Birine Karşı Savunma 2026 (5901 m.16, Yönetmelik m.25-30, Danıştay Kararları)

Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusu, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 16. maddesine göre dört nedenden biriyle reddedilebilir: başvuru hakkının doğmaması (en az üç yıllık evliliğin bulunmaması veya evliliğin devam etmemesi), aile birliği içinde yaşanmaması (m.16/1-a), evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunulması (m.16/1-b) ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel teşkil eden bir hâlin bulunması (m.16/1-c). Ret bir idari işlemdir; yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir (İYUK m.7). Her ret sebebinin ispatı ve savunması farklıdır: aile birliği gerekçesinde emniyet soruşturması ile komisyon mülakatının sonuçları belirleyicidir (Yönetmelik m.28-29); Türk vatandaşı eşin suç kaydına dayanan retlerde ise kanunun şartları “başvuru sahiplerinde” araması ve ceza sorumluluğunun şahsîliği öne çıkar. Danıştay 10. Dairesi, 02.11.2020 tarihli kararlarında, eşin mahkûmiyetinin gerekçe yapıldığı ve mülakat formu ile inceleme raporunun çeliştiği iki evlilik dosyasında idare mahkemelerinin iptal kararlarını onamıştır. Bu yazı her ret sebebini, nasıl tespit edildiğini, hangi belgeyle çürütüleceğini ve davada hangi argümanların işe yaradığını anlatır.

Kısa Cevap: Dört Ret Sebebi Tek Tabloda

Başvurunuz Hangi Aşamada Değerlendirildi?

Evlilik yoluyla yapılan başvuru, ret yazısına ulaşmadan önce birkaç aşamadan geçer. Hangi aşamada olumsuz bir tespit yapıldığını bilmek, davada hangi belgenin isteneceğini belirler.

Ret yazısında kanun bendinin ifadesi tekrar edildiğinde hangi aşamada olumsuz kanaat oluştuğu anlaşılamayabilir. Bu durumda dava dilekçesinde bütün aşamalara ait belgelerin getirtilmesi istenmeli, idarenin savunmasıyla birlikte hangi bulgunun belirleyici olduğu ortaya çıkarılmalıdır.

1. Başvuru Hakkının Doğmaması: Üç Yıl ve Evliliğin Devamı

5901 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrası iki temel kural koyar: “Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz.” Bununla birlikte bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar başvuruda bulunabilir. Yönetmelik’in 25. maddesine göre müracaat makamı ön incelemede başvurucunun bir Türk vatandaşı ile üç yıldan beri evli olup olmadığını, evliliğin boşanma veya müracaat tarihinden önce ölüm gibi nedenlerle son bulup bulmadığını ve başvurucunun herhangi bir suçtan dolayı yargılamasının devam edip etmediğini ya da hükümlü veya tutuklu olup olmadığını araştırır.

Süre hesabında gözden kaçan bir kural vardır: Yönetmelik m.25/3’e göre başvurucunun eşi sonradan Türk vatandaşlığını kazanmışsa, evlilikte geçen sürenin hesaplanmasında eşin Türk vatandaşlığını kazanma tarihi esas alınır. Yani evlilik on yıllık olsa bile, eş iki yıl önce vatandaş olduysa üç yıllık süre henüz dolmamıştır. Kanun ayrıca başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölümü nedeniyle evliliğin sona ermesi hâlinde aile birliği içinde yaşama şartının aranmayacağını düzenler (m.16/2).

Açılmış ama sonuçlanmamış bir boşanma davası hukuken evliliği sona erdirmez; ancak idare bu durumu aile birliği şartı bakımından olumsuz değerlendirebilir. Eşler barışmış ve dava geri alınmışsa, bunu gösteren mahkeme belgesinin dosyaya sunulması gerekir. Yabancı unsurlu boşanmanın usulü için yabancıların Türkiye’de evlilik ve boşanması yazımıza bakabilirsiniz.

2. Aile Birliği İçinde Yaşamama Gerekçesi

En sık karşılaşılan ret sebeplerinden biri 5901 m.16/1-a’daki aile birliği içinde yaşama şartıdır. Bu şart iki kanaldan araştırılır. Birincisi il emniyet müdürlüğü soruşturmasıdır: Yönetmelik m.28/1-a’ya göre emniyet, başvurucunun aile birliği içinde yaşayıp yaşamadığını araştırır ve soruşturmaya ilişkin tutanaklar soruşturma formuna eklenir. İkincisi komisyon mülakatıdır: Yönetmelik m.29’a göre yabancı ve eşi komisyon tarafından ayrı ayrı ve birlikte mülakata tabi tutularak evliliğin gerçek bir evlilik mi, yoksa Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik mi olduğu araştırılır ve oluşan kanaat mülakat formuna yazılır. Başvuruların incelenmesinde illerde oluşturulan vatandaşlık başvuru inceleme komisyonunun rolü Kanun’un 18. maddesinde de düzenlenmiştir. Mülakat öncesi hazırlık, gerçek evliliği gösteren belgeler ve vatandaşlık kazanıldıktan sonraki iptal riski için danışıklı evlilik şüphesi rehberimize bakabilirsiniz.

Danıştay 10. Dairesi, 02.11.2020, E.2016/16078, K.2020/4353

Yayımlanan karar metnine göre Azerbaycan vatandaşı başvurucunun Türk vatandaşıyla evliliğine dayanan başvurusu aile birliği koşulunun sağlanmadığı gerekçesiyle reddedilmiş; idare mahkemesi, mülakat formu ile inceleme raporunun birbiriyle uyuşmadığını tespit ederek işlemi iptal etmiş; Danıştay 10. Dairesi bu kararı onamıştır. Kararın pratik dersi açıktır: aile birliği gerekçeli retlerde davanın ilk işi, işlem dosyasındaki emniyet soruşturma formunu ve mülakat formunu getirtip birbirleriyle karşılaştırmaktır.

Ayrı yaşamak her zaman aile birliğinin yokluğu anlamına gelmez

Kanun “aile birliği içinde yaşama” şartını arar; ancak bu şartın tek bir konutta kesintisiz birlikte yaşamak şeklinde mi anlaşılacağı kanunda tanımlanmamıştır. Görüşümüze göre eşlerin geçici ve haklı bir nedenle ayrı yaşaması, bu neden belgelendiği ve evlilik ilişkisi fiilen sürdüğü sürece aile birliğinin yokluğu olarak değerlendirilmemelidir. Anayasa’nın 41. maddesi ailenin Türk toplumunun temeli olduğunu ve devletin ailenin huzur ve refahını korumak için gerekli tedbirleri alacağını düzenler; bu hüküm, aile hayatının dar yorumlanmasına karşı dilekçede ileri sürülebilir.

Mülakata nasıl hazırlanılır?

Yönetmelik mülakatta sorulacak soruları sıralamaz; mülakatın amacı evliliğin gerçek olup olmadığının tespitidir (m.29). Görüşümüze göre bu amaca hizmet eden en güçlü savunma, eşlerin ortak hayatlarına ilişkin birbirleriyle tutarlı ve doğru bilgi vermesidir. Ezberlenmiş, birebir aynı cümlelerden oluşan cevaplar da tutarsızlık kadar şüphe doğurabilir. Mülakattan önce şu hazırlıkların yapılması önerilir:

• Evlilik tarihi, tanışma süreci ve aile bilgileri gibi temel olgularda eşlerin bilgisini kontrol etmek
• Ortak konutu, ortak giderleri ve çocuklara ilişkin bilgileri gösteren belgeleri yanınızda bulundurmak
• Dil farkı varsa mülakatın hangi dilde yapılacağını önceden öğrenmek ve gerekiyorsa bunu tutanağa geçirtmek
• Mülakat formunun bir örneğinin verilip verilmediğini sormak; verilmiyorsa davada dosyanın getirtilmesini talep etmek
• Ayrı yaşama dönemi varsa nedenini açıkça ve belgeli olarak anlatmak

3. Evlilik Birliği ile Bağdaşmayacak Faaliyet

5901 m.16/1-b, başvurucunun evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmamasını arar. Yönetmelik m.28/1-b, il emniyet müdürlüğünün bu kapsamda evlilik birliği ile bağdaşmayacak şekilde fuhuş yapmak ve fuhşa aracılık etmek gibi davranışların olup olmadığını araştıracağını belirtir. Yönetmelik bu davranışları örnek olarak sayar; kapalı bir liste değildir. Bu nedenle idare, evlilik birliğiyle bağdaşmadığını düşündüğü başka bir faaliyete de dayanabilir. Ancak her durumda dayanılan faaliyetin somut olarak tespit edilmiş ve belgelenmiş olması gerekir. Görüşümüze göre evlilikten önce gerçekleşmiş ve evlilik sırasında tekrarlanmamış bir olay, “evlilik birliği ile bağdaşmayacak faaliyet” kavramıyla ilişkilendirilirken bu zaman farkı mutlaka tartışılmalıdır.

4. Millî Güvenlik ve Kamu Düzeni Bakımından Engel

5901 m.16/1-c, başvurucuda millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâlin bulunmamasını arar. Bu şart il emniyet müdürlüğü soruşturmasında (Yönetmelik m.28/1-c) ve MİT ile Emniyet Genel Müdürlüğünden istenen arşiv araştırmasında (m.35/2) değerlendirilir. Ret yazısında çoğu zaman yalnızca “kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunması” veya “millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunması” ifadesi yer alır ve dayanılan olgu açıklanmaz.

Danıştay 10. Dairesi, evlilikten önceki ceza yargılamaları gerekçesiyle reddedilen ve yargılamalardan birinde beraat, diğerinde zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilen bir evlilik başvurusunda, idare mahkemesinin iptal kararını oy çokluğuyla onamıştır (03.11.2020, E.2016/2785, K.2020/4434). Gizli bilgiye dayanan retlerde İYUK m.20/3 uyarınca verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez. Bu gerekçenin bütün ayrıntıları, dava argümanları ve süreleri kamu düzeni ve millî güvenlik gerekçeli ret rehberimizde ayrıca ele alınmıştır.

Türk Vatandaşı Eşin Kaydı Yüzünden Ret

Uygulamada bazı başvurular, başvurucunun değil Türk vatandaşı eşin suç kaydı veya hakkındaki yargılama nedeniyle reddedilir. 5901 m.16/1 şartların “başvuru sahiplerinde” aranacağını açıkça belirtir. Anayasa’nın 38. maddesi ise ceza sorumluluğunun şahsî olduğunu düzenler.

Danıştay 10. Dairesi, 02.11.2020, E.2016/3768, K.2020/4354

Yayımlanan karar metnine göre 2000 yılında Türk vatandaşıyla evlenen Rusya vatandaşı başvurucunun başvurusu, idarenin 5901 m.10’daki takdir yetkisine dayanılarak reddedilmiş; idare mahkemesi, eşin mahkûmiyetinin gerekçe yapılmasının suç ve cezaların şahsîliği ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle işlemi iptal etmiş; Danıştay 10. Dairesi bu kararı onamıştır. Karar, eşin kaydına dayanan retlerde güçlü bir dayanaktır. İdare, eşin durumunun aile birliğini etkilediğini ileri sürebilir; görüşümüze göre bu durumda dayanılan bent (c) değil (a) bendi olur ve idarenin aile birliğinin fiilen bozulduğunu ayrıca ortaya koyması gerekir.

Anlaşmalı (Danışıklı) Evlilik Şüphesi

Mülakatın açık amacı, evliliğin gerçek bir evlilik mi yoksa vatandaşlık kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik mi olduğunu ortaya çıkarmaktır (Yönetmelik m.29; yurt dışı başvurularında m.30). Aynı şüphe ikamet izni tarafında da araştırılır: 6458 sayılı Kanun’un 37. maddesine göre makul şüphe bulunması hâlinde evliliğin sırf ikamet izni alabilme amacıyla yapılıp yapılmadığı valiliklerce araştırılır; anlaşmalı evlilik tespit edilirse aile ikamet izni verilmez veya iptal edilir; izin verildikten sonra da denetim yapılabilir ve anlaşmalı evlilik yoluyla alınıp sonradan iptal edilen ikamet izinleri, Kanunda öngörülen ikamet sürelerinin toplanmasında hesaba katılmaz.

Vatandaşlık kazanıldıktan sonra da risk sürer: 5901 m.31’e göre vatandaşlığı kazanma kararı, ilgilinin yalan beyanı veya önemli hususları gizlemesi sonucunda verilmişse kararı veren makam tarafından iptal edilir. Bu nedenle gerçek bir evliliğiniz varsa savunmanın en güçlü dayanağı, ortak hayatın zaman içinde biriken belgeleridir: ortak çocuk, ortak konut, ortak hesaplar, aile fotoğrafları, aile ziyaretleri ve tanık beyanları.

Yurt Dışından Yapılan Başvurularda Ret

Yönetmelik m.30’a göre yurt dışından yapılan başvurularda da belgelerden dosya düzenlenir; yabancı ve eşi, evliliğin gerçek bir evlilik mi yoksa Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik mi olduğunun tespiti için konsolosluk görevlisi tarafından ayrı ayrı ve birlikte mülakata alınır. Yurt dışından yapılan başvurunun reddinde de karar Bakanlığa aittir; davanın hangi mahkemede açılacağı ve yurt dışında bulunan başvurucunun vekâletname düzenlemesi ayrıca planlanmalıdır. Görev ve yetki için yabancılarla ilgili davalarda görev ve yetki rehberimize bakabilirsiniz.

Ret Sonrası Yol Haritası

Hazır dava metni için vatandaşlık reddine iptal dava dilekçesi örneğimizi kullanabilirsiniz. Ancak evlilik dosyalarında dilekçenin ret sebebine göre özelleştirilmesi şarttır; aşağıdaki argümanlar bu amaçla hazırlanmıştır. Davanın bütün aşamaları için iptal davası rehberimize bakabilirsiniz.

Davada Kullanılacak Argümanlar

1- 5901 m.16/1 ve Yönetmelik m.29 bakımından mülakat sonucunun ret gerekçesiyle çelişmesi. Mülakat formunda gerçek bir evlilik kanaatine varılmışsa, aile birliği gerekçesiyle ret çelişkilidir. İdare, mülakatın tek başına bağlayıcı olmadığını savunabilir; ancak Danıştay 10. Dairesinin 02.11.2020 tarihli, E.2016/16078 sayılı dosyada onadığı iptal kararı, rapor ve form arasındaki uyumsuzluğun işlemi sakatladığını göstermektedir.

2- 5901 m.16/1 bakımından şartların yalnızca başvuru sahibinde aranması. Ret, Türk vatandaşı eşin kaydına dayanıyorsa bu kayıt başvurucuya ait değildir; Anayasa m.38 ceza sorumluluğunun şahsî olduğunu düzenler. Danıştay 10. Dairesi E.2016/3768 sayılı dosyada bu yöndeki iptal kararını onamıştır.

3- Yönetmelik m.25/3 bakımından süre hesabının hatalı yapılması. Eş sonradan vatandaş olmuşsa süre onun vatandaşlık tarihinden başlar; bunun dışında süre evlilik tarihinden hesaplanır. Ret süre eksikliğine dayanıyorsa hesap tarihleriyle birlikte dilekçede gösterilmelidir.

4- 5901 m.16/2 bakımından eşin başvurudan sonra ölümü. Başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölümü hâlinde aile birliği şartı aranmaz. Bu durumda aile birliğine dayanan bir ret doğrudan kanuna aykırıdır.

5- Anayasa m.41 bakımından aile hayatının korunması. Eşlerin haklı nedenle geçici olarak ayrı yaşaması aile birliğinin yokluğu olarak yorumlanmamalıdır. İdare dar bir yorum benimsemişse ayrı yaşama nedeni ve sürekli aile ilişkisi belgeleriyle gösterilmelidir.

6- Anayasa m.38/4 bakımından beraat, düşme ve takipsizlik kararları. Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Danıştay 10. Dairesi, beraat ve zamanaşımı nedeniyle düşme kararları bulunan bir evlilik başvurusunda iptal kararını onamıştır (E.2016/2785, K.2020/4434). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının kullanım sınırı için HAGB rehberimize bakabilirsiniz. Evlilikten önceki kayıtlar hakkındaki Danıştay kararları için güvenlik soruşturması ve kayıtlar rehberimize bakabilirsiniz.

7- İYUK m.20 bakımından işlem dosyasının eksiksiz getirtilmesi. Emniyet soruşturma formu, tutanaklar, mülakat formu ve arşiv araştırması sonuçları istenmelidir. İdarenin bilgileri devletin güvenliği gerekçesiyle vermemesi hâlinde, verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez (m.20/3).

8- 5901 m.10 bakımından takdir yetkisinin sınırları. İdare, şartları taşımanın mutlak hak doğurmadığını savunacaktır. Bu doğrudur; ancak takdir yetkisi somut bir sebebe dayanmak zorundadır ve aynı durumdaki başvurucular arasında keyfî ayrım yapılmasına imkân vermez.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki senaryolar gerçek kişilere ait değildir; ret gerekçelerinin nasıl değerlendirileceğini göstermek için hazırlanmıştır.

Senaryo 1: Eş başka şehirde çalışıyor

Başvurucu ile Türk vatandaşı eşi dört yıldır evli; eş son bir yıldır başka bir ilde çalışıyor ve hafta sonları eve dönüyor. Emniyet soruşturmasında ev ziyaretinde eşin evde bulunmadığı yazılmış ve başvuru aile birliği gerekçesiyle reddedilmiş. Görüşümüze göre burada iş sözleşmesi, SGK kaydı, düzenli yol ve konaklama giderleri ile ortak hesap hareketleri sunularak ayrı yaşamanın geçici ve haklı bir nedene dayandığı gösterilmelidir. Mülakat formunda gerçek evlilik kanaati varsa çelişki argümanı da eklenir.

Senaryo 2: Eşin eski mahkûmiyeti

Başvurucunun hiçbir kaydı yok; ancak Türk vatandaşı eşin evlilikten önce verilmiş bir mahkûmiyeti bulunuyor ve başvuru kamu düzeni gerekçesiyle reddedilmiş. Bu durumda ana argüman şartların başvuru sahibinde aranması (5901 m.16/1) ve ceza sorumluluğunun şahsîliğidir (Anayasa m.38). Danıştay 10. Dairesinin E.2016/3768 sayılı dosyadaki onama kararı bu argümanı destekler.

Senaryo 3: Eş sonradan vatandaş olmuş

Başvurucu yedi yıldır evli; ancak eşi iki yıl önce Türk vatandaşlığını kazanmış. Başvuru süre eksikliği nedeniyle reddedilmiş. Yönetmelik m.25/3 uyarınca süre eşin vatandaşlık kazanma tarihinden hesaplandığından ret hukuka uygundur; burada dava yerine, süre dolduğunda yeniden başvurmak daha doğru yoldur.

Senaryo 4: Başvurudan sonra eşin vefatı

Başvuru yapıldıktan birkaç ay sonra Türk vatandaşı eş vefat etmiş ve başvuru aile birliğinin sona erdiği gerekçesiyle reddedilmiş. 5901 m.16/2 bu durumda aile birliği şartının aranmayacağını açıkça düzenlediğinden ret kanuna aykırıdır. Diğer şartlar, özellikle millî güvenlik ve kamu düzeni, aranmaya devam eder.

Senaryo 5: Barışmayla sonuçlanan boşanma davası

Eşlerden biri bir dönem boşanma davası açmış, eşler barışmış ve dava geri alınmış; emniyet tutanağında boşanma davasından söz edilerek aile birliği bulunmadığı yazılmış. Bu durumda davanın sonucunu gösteren mahkeme belgesi, barışmadan sonraki ortak yaşam belgeleriyle birlikte sunulmalı ve tutanağın güncel olmayan bir bilgiye dayandığı gösterilmelidir.

Ret Sebebine Göre Toplanacak Belgeler

Ret Kararı ve Aile İkamet İzni

Vatandaşlık başvurusunun reddi aile ikamet izninizi kendiliğinden sona erdirmez; aile ikamet izni 6458 sayılı Kanun’a tabidir. Türk vatandaşının yabancı eşine aile ikamet izni her defasında üç yılı aşmayacak şekilde verilebilir (6458 m.34/1). Aile ikamet izni taleplerinde destekleyicide gelir, barınma ve sağlık sigortası gibi şartlar aranır (m.35); bu şartların ortadan kalkması veya iznin veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi hâlinde izin verilmez, iptal edilir veya uzatılmaz (m.36). Anlaşmalı evlilik şüphesi ise ayrıca m.37 kapsamında araştırılabilir. Bu nedenle ret kararından sonra ikamet izninin bitiş tarihini takip etmek ve uzatma başvurusunu süresinde yapmak gerekir. Aile ikamet izninin ayrıntıları için aile ikamet izni rehberimize, sınır dışı riskine karşı sınır dışı edilemeyecek yabancılar ve sınır dışı kararına itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz. Danışıklı evlilik araştırması (m.37), sınır dışı sebepleri ve 7 günlük dava süresi için ret sonrası ikamet ve sınır dışı rehberimize bakabilirsiniz.

Çocuklar Ret Kararından Nasıl Etkilenir?

5901 m.20/2’ye göre vatandaşlığı kazanan ana veya babanın velayeti kendisinde bulunan çocukları, diğer eşin muvafakat etmesi hâlinde Türk vatandaşlığını kazanır. Başvurucunun önceki evliliğinden olan ve yabancı uyruklu çocukları bakımından bu imkân, başvurunun kabulüne bağlıdır. Ret kararı bu nedenle yalnızca başvurucuyu değil, onunla birlikte işlem görecek çocukları da etkiler. Ortak çocukların bulunması ise aile birliğinin en güçlü delillerinden biridir ve davada öne çıkarılmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• Ret yazısını alınca hemen yeni başvuru yapıp 60 günlük dava süresini kaçırmak.
• Aile birliği gerekçeli retlerde mülakat formunu ve emniyet soruşturma formunu davada istememek.
• Ayrı yaşama dönemini açıklamadan bırakmak veya nedenini belgelememek.
• Eşin kaydına dayanan reddi kendi kaydı gibi savunmaya çalışmak; oysa ana argüman şartın başvuru sahibinde aranmasıdır.
• Eşin sonradan vatandaş olduğu dosyalarda süreyi evlilik tarihinden hesaplamak (Yönetmelik m.25/3).
• Mülakatta ezber cevaplar vermek veya ortak hayatla ilgili temel bilgilerde çelişkiye düşmek.
• Vatandaşlık davası sürerken aile ikamet izninin süresini kaçırmak.

Sıkça Sorulan Sorular

Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu neden reddedilir?

5901 m.16’ya göre dört temel nedenle: üç yıllık evliliğin bulunmaması veya evliliğin devam etmemesi, aile birliği içinde yaşanmaması (a), evlilik birliği ile bağdaşmayacak faaliyet (b) ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel (c).

Evlilik yoluyla vatandaşlık reddine itiraz süresi ne kadar?

Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). İşlemi yapan makama bu süre içinde yapılan başvuru süreyi durdurur (İYUK m.11).

Üç yıllık süre nasıl hesaplanır?

Kural olarak evlilik tarihinden. Ancak eş sonradan Türk vatandaşı olmuşsa, eşin vatandaşlığı kazandığı tarih esas alınır (Yönetmelik m.25/3).

Eşim başvurudan sonra vefat etti, başvurum reddedilir mi?

Başvurudan sonra eşin ölümü nedeniyle evlilik sona ererse aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz (5901 m.16/2); diğer şartlar aranmaya devam eder.

Mülakatta hangi sorular sorulur?

Yönetmelik soruları sıralamaz; mülakatın amacı evliliğin gerçek olup olmadığının tespitidir ve eşler ayrı ayrı ve birlikte görüşülür (Yönetmelik m.29). Ortak hayata ilişkin tutarlı ve doğru bilgi vermek en önemli hazırlıktır.

Mülakat olumlu geçti ama başvurum reddedildi, ne yapmalıyım?

Davada mülakat formu ve emniyet soruşturma formu getirtilmelidir. Danıştay 10. Dairesi, mülakat formu ile inceleme raporunun uyuşmadığı bir dosyada iptal kararını onamıştır (02.11.2020, E.2016/16078, K.2020/4353).

Eşimin sabıkası yüzünden reddedilebilir miyim?

Kanun şartları başvuru sahiplerinde arar (m.16/1) ve ceza sorumluluğu şahsîdir (Anayasa m.38). Danıştay 10. Dairesi, eşin mahkûmiyetine dayanan reddi iptal eden kararı onamıştır (02.11.2020, E.2016/3768, K.2020/4354).

İş nedeniyle ayrı şehirlerde yaşıyoruz, aile birliği şartı sağlanmış sayılır mı?

Kanun bu şartı tanımlamaz. Görüşümüze göre haklı ve geçici bir nedenle ayrı yaşama, aile ilişkisi fiilen sürdüğü ve belgelendiği sürece aile birliğinin yokluğu sayılmamalıdır.

Boşanma davası açıldıysa başvurum ne olur?

Açılmış dava evliliği sona erdirmez; ancak idare aile birliği bakımından olumsuz değerlendirebilir. Barışma ve davanın geri alınması belgelenmelidir.

Evlilik birliği ile bağdaşmayacak faaliyet ne demek?

Yönetmelik m.28/1-b fuhuş yapmak ve fuhşa aracılık etmek gibi davranışları örnek olarak sayar; liste kapalı değildir, ancak dayanılan faaliyet somut olarak tespit edilmelidir.

Kamu düzeni gerekçesiyle reddedildim, ne yapmalıyım?

Bu gerekçenin anlamı, gizli bilgi sorunu ve dava argümanları ayrı rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır; dava süresi yine 60 gündür.

Anlaşmalı evlilik şüphesi neye yol açar?

Vatandaşlık başvurusu reddedilebilir; ikamet tarafında 6458 m.37 uyarınca aile ikamet izni verilmeyebilir veya iptal edilebilir. Vatandaşlık kazanıldıktan sonra ortaya çıkan gizleme ve yalan beyan iptal sebebidir (5901 m.31).

Vatandaşlık reddi aile ikamet iznimi iptal eder mi?

Kendiliğinden etmez; aile ikamet izni 6458 sayılı Kanun’a tabidir. Ancak izin şartlarının ortadan kalkması veya anlaşmalı evlilik tespiti hâlinde izin iptal edilebilir (m.36, m.37).

Ret kararından sonra tekrar başvurabilir miyim?

5901 m.16 yeniden başvuru için bekleme süresi öngörmez. Ancak ret sebebi ortadan kalkmadan yapılan yeni başvurunun aynı sonucu doğurması muhtemeldir ve yeni başvuru dava süresini geri getirmez.

Yurt dışından başvurdum ve reddedildim, dava açabilir miyim?

Evet. Karar Bakanlığa aittir ve iptal davasına konu edilebilir; yurt dışındaki başvurucu vekil aracılığıyla dava açabilir. Mülakat konsoloslukta yapılır (Yönetmelik m.30).

Ortak çocuğumuz var, bu başvuruyu etkiler mi?

Ortak çocuk, aile birliğinin en güçlü delillerinden biridir ve davada mutlaka belgelenmelidir.

İlgili Rehberler

• Vatandaşlık Başvurusu Reddi Rehberi (küme rehberi)
• Kamu Düzeni ve Millî Güvenlik Gerekçesiyle Vatandaşlık Reddi
• Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması (5901 m.16)
• Türk Vatandaşıyla Evlenen Yabancı Vatandaşlık Kazanır mı?
• Danışıklı Evlilik Şüphesi: Mülakat, Ret ve Vatandaşlığın İptali
• Vatandaşlık Reddine İptal Dava Dilekçesi Örneği
• Vatandaşlık Reddine Karşı İptal Davası Kazanılır mı?
• Vatandaşlık Ret Kararında Gerekçe Yok: Ret Sebebi Nasıl Öğrenilir?
• Vatandaşlık Başvurusunda Güvenlik Soruşturması: Hangi Kayıtlar Ret Sebebi Olur?
• Türkiye’de Yabancı Biriyle Evlilik: Gerekli Belgeler
• Aile İkamet İzni: Eş ve Çocuklar
• Türk Vatandaşlığının Kaybı
• Yabancılar Hukuku Rehberi