Hakkında sınır dışı (deport) sebebi bulunan her yabancı sınır dışı edilemez. 6458 sayılı Kanun, belirli durumlardaki yabancıları, sınır dışı sebebi oluşsa bile bu işlemden korur. Bu rehberde m.55 kapsamında sınır dışı edilemeyecek yabancıları sade bir dille açıklıyoruz.
Kural ve İstisna
Kanunun 54. maddesinde sınır dışı edilecek yabancılar sayılmıştır. Ancak m.55, “54 üncü madde kapsamında olsalar dahi” ifadesiyle önemli bir istisna getirir: aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz. Yani sınır dışı sebebi bulunsa bile, bu kişiler korunur.
Sınır Dışı Edilemeyecek Yabancılar
Madde 55 uyarınca şu yabancılar sınır dışı edilemez: sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar; ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler; hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken gideceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar; mağdur destek süreci devam eden insan ticareti mağdurları; tedavileri tamamlanıncaya kadar psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları.
Geri Gönderme Yasağı ile İlişkisi
Madde 55, Kanunun 4. maddesindeki geri gönderme yasağı (non-refoulement) ilkesini tamamlar. Bu ilkeye göre hiç kimse; işkence veya insanlık dışı muameleye tabi tutulacağı ya da ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir sosyal gruba mensubiyeti veya siyasi düşüncesi nedeniyle hayatının veya hürriyetinin tehdit altında olacağı bir yere gönderilemez. İkisi birlikte, yabancının temel haklarını sınır dışı işlemi karşısında güvence altına alır.
Uygulamada Önemi
Bu güvenceler, idare mahkemelerinde sınır dışı kararlarının iptali için en sık dayanılan gerekçeler arasındadır. Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı kararına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir; bu süreçte yabancı, yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilemez. Madde 55 kapsamında bulunulduğunun somut delillerle ortaya konulması, davanın seyri açısından belirleyicidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
