İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni: Sömürüden Kurtulanın Hukuki Nefesi
18 Aralık 2025

İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni: Sömürüden Kurtulanın Hukuki Nefesi

İnsan ticareti mağduru ikamet izni, 6458 sayılı Kanun’un 48 ve 49. maddelerinde düzenlenen özel bir statüdür: mağdur olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe duyulan yabancıya valiliklerce otuz gün süreli izin verilir, diğer ikamet izinlerinin şartları aranmaz; izin en fazla altışar aylık sürelerle uzatılır ve toplam üç yılı geçemez. Uygulamanın ayrıntısı, 6458 m. 121’e ve Avrupa Konseyi İnsan Ticaretine Karşı Eylem Sözleşmesi’ne dayanılarak çıkarılan İnsan Ticaretiyle Mücadele ve Mağdurların Korunması Hakkında Yönetmelik’tedir (R.G. 17/3/2016, S. 29656). Yönetmeliğin 18/7. maddesi kritik güvenceyi kurar: kuvvetli şüphe duyulan kişiler tanımlama sürecinde sınır dışı işlemine konu edilmez.

Karşınızdaki “düzensiz göçmen” mi, yoksa henüz tanımlanmamış bir mağdur mu?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat Haritası

İnsan ticareti mağduru korumasının kaynakları
KaynakDüzenlediği konu
5237 sayılı TCK m. 80İnsan ticareti suçunun tanımı, araç ve amaç fiiller, rızanın geçersizliği, çocuklara ilişkin özel kural
6458 sayılı YUKK m. 48İnsan ticareti mağduru ikamet izni: otuz günlük süre ve diğer izin şartlarının aranmaması
6458 sayılı YUKK m. 49İznin uzatılması ve iptali: altışar aylık uzatma, toplam üç yıl sınırı
6458 sayılı YUKK m. 117 ve 121Koordinasyon yapısı ve Yönetmeliğin dayanağı
İnsan Ticaretiyle Mücadele ve Mağdurların Korunması Hakkında YönetmelikTanımlama usulü, düşünme süresi, sığınmaevi, destek programı, gönüllü ve güvenli geri dönüş
Avrupa Konseyi İnsan Ticaretine Karşı Eylem SözleşmesiUluslararası çerçeve; 6667 sayılı Kanun’la (30/1/2016) uygun bulunmuştur
6284 sayılı Kanun / 5395 sayılı Çocuk Koruma KanunuTürk vatandaşı mağdurlar ve çocuk mağdurlar bakımından uygulanacak rejim

Suçun Tanımı: TCK m. 80

Koruma rejiminin dayandığı suç tanımı TCK’nın 80. maddesindedir. Maddeye göre zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla; tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle kişileri ülkeye sokan, ülke dışına çıkaran, tedarik eden, kaçıran, bir yerden başka bir yere götüren veya sevk eden ya da barındıran kimseye sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası verilir.

Maddenin yapısı iki katmanlıdır: araç fiiller (tehdit, cebir, kandırma, çaresizlikten yararlanma) ve amaç fiiller (tedarik, nakil, barındırma, ülkeye sokma). İkisinin bir arada bulunması gerekir.

Rızanın geçersizliği (m. 80/2): Birinci fıkrada belirtilen amaçlarla girişilen ve suçu oluşturan fiiller var olduğu takdirde mağdurun rızası geçersizdir. Yani “kendi isteğiyle geldi”, “sözleşme imzaladı” savunmaları, araç fiillerin varlığı hâlinde sonuç doğurmaz.

Çocuklar (m. 80/3): On sekiz yaşını doldurmamış olanların birinci fıkradaki maksatlarla tedarik edilmeleri, kaçırılmaları, bir yerden diğer bir yere götürülmeleri, sevk edilmeleri veya barındırılmaları hâlinde, araç fiillerden hiçbirine başvurulmuş olmasa da faile aynı cezalar verilir. Çocuk mağdurlarda rıza hiçbir şekilde dikkate alınmaz.

Suç re’sen soruşturulur; şikâyete bağlı değildir. Tüzel kişiler bakımından TCK m. 60’taki güvenlik tedbirleri uygulanabilir. Göçmen kaçakçılığından (TCK m. 79) ayıran temel ölçüt sömürü amacıdır; insan ticareti ülke içinde de işlenebilir. Suçun unsurları için insan ticareti suçu (TCK m. 80) yazımıza bakabilirsiniz.

Tanımlama: Korumanın Giriş Kapısı

Statünün tamamı, kişinin “mağdur” olarak tanımlanmasına bağlıdır. Yönetmelik m. 3’te mağdur, “insan ticareti suçuna maruz kalan veya kaldığı yönünde kuvvetli şüphe duyulan gerçek kişi” olarak tanımlanmıştır. Tanımlama ise bu kişinin insan ticareti mağduru olarak belirlenmesidir.

Tanımlamanın esasları (m. 18): Maddenin birinci fıkrası, uygulamada en çok gözden kaçan güvenceyi kurar: kuvvetli şüphe duyulan kişiler, şikâyetçi olup olmadığına bakılmaksızın, soruşturma veya kovuşturmanın sonucu beklenmeden yapılacak idari işlemle mağdur olarak tanımlanır. Yani koruma, ne şikâyete ne de mahkûmiyete bağlıdır.

Sınır dışı yasağı (m. 18/7): “Mağdur olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe duyulan kişiler, tanımlama sürecinde sınır dışı işlemine konu edilmez.” Bu hüküm, mağdurun düzensiz göçmen olarak sınır dışı edilmesini engelleyen doğrudan yasaktır ve yazılı olarak ileri sürülmesi gereken ilk savunmadır. Sınır dışı (deport) kararı ve itiraz yazımızda süre ve usul ayrıntıları yer alır.

Sınır dışı kararı verilmiş olanlarda tarama (m. 18/11): 6458 m. 54/1-(ç) ve (ğ) bentleri uyarınca hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancılarla, Müdürlük tarafından insan ticareti göstergelerine yönelik mülakat gerçekleştirilir. Sınır dışı kararının varlığı, tarama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Mülakatın esasları: Mülakatlarda yaş, cinsiyet, uyruk, ikamet gibi demografik özellikler ile sömürü belirtileri, beden dili, kişinin yaşam koşulları ve çevresiyle ilişkileri birlikte değerlendirilir (m. 18/9). Mülakat öncesinde kişiler, suç ve haklar konusunda bilgilendirilir (m. 18/8). Yabancı mağdura talebi üzerine veya re’sen tercüman sağlanır; mağdurun kadın olması durumunda tercümanın da kadın olması tercih edilir (m. 18/10). Psikolojik veya fiziksel sorunlar nedeniyle mülakat yapılamayan kişilerin mülakatı, iyileşme sürecinde veya sonrasında tamamlanır (m. 18/5).

Sınır (m. 18/12): Mülakat sırasında ikamet ve çalışma izni elde etme amaçlı yanıltıcı beyanda bulunan ve belge sunan kişiler mağdur olarak tanımlanamaz.

Tanımlama Usulü ve Belgeler (Yönetmelik m. 17)

Tanımlama sürecinin aşamaları
AşamaİçerikDayanak
Kolluk temasıZorla çalıştırma, fuhşa konu olma, zorla evlendirme, organ ve dokulardan yararlanma, çocuk işçiliği, çocukların suçta kullanılması ve dilendirilmesi gibi vakalarda kolluk Müdürlükle irtibata geçerm. 17/1
Avukat görevlendirmesiKollukta görüşme sırasında, muhtemel mağdurlardan CMK m. 234 kapsamında olanlara baro tarafından avukat görevlendirilirm. 17/3
SevkGenel adli muayene raporu ve ilgili belgelerle birlikte mağdurun Müdürlüğe sevki kolluk tarafından sağlanırm. 17/4
MülakatUzman personel, mağdurun psikolojik durumunu gözeterek uygun bir ortamda Ek-1’deki tutanağa göre mülakat yaparm. 17/6
Uzman raporuGöstergelere yönelik detaylı inceleme ve mülakat sonrasında kişinin mağdur olup olmadığına dair rapor düzenlenirm. 17/8
Tanımlama belgesiRapora istinaden düzenlenen Ek-2’deki tanımlama belgesi Müdürlük tarafından onaylanırm. 17/9
Bilgilendirme ve izinMağdura kendi dilinde destek hizmetleri anlatılır; sığınmaevine sevkin ardından yabancı ise ikamet izni işlemlerine başlanırm. 17/12

Tanımlama belgesi, sahibine üç hakkı verir: 2003/6565 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca sağlık kuruluşlarından ücretsiz faydalanma, sığınmaevlerinde geçici barınma ve destek programına erişim ile güvenli ve gönüllü dönüş programına erişim. Belge, 6458 m. 48 uyarınca düzenlenecek ikamet izni teslim edilene kadar geçerlidir.

Düşünme Süresi ve İkamet İzni (6458 m. 48)

Kanun’un 48. maddesi şu kuralı koyar: mağdur olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe duyulan yabancılara, yaşadıklarının etkisinden kurtulabilmeleri ve yetkililerle iş birliği yapıp yapmayacaklarına karar verebilmeleri amacıyla valiliklerce otuz gün süreli ikamet izni verilir. İkinci fıkra ise belirleyicidir: bu ikamet izinlerinde, diğer ikamet izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmaz.

Pratikte bunun anlamı şudur: geçerli pasaport, vize, geçim koşulu, adres kaydı, sağlık sigortası gibi olağan belgeler ile sınır dışı etme kararı veya giriş yasağı bulunmaması şartı bu izin için aranmaz. Yönetmelik m. 20/5, bir adım daha ileri gider: mağdurun daha önceki dönemlerde vize ve ikamet süresi ihlalinden kaynaklanan cezalarının bulunması, ikamet izni düzenlenmesine engel teşkil etmez; izin, 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 88/1-(g) uyarınca verilir.

Yönetmelik m. 3/e, düşünme süresini “mağdurun, suçun sebep olduğu olumsuz etkilerden kurtulması ve yetkililerle işbirliği yapıp yapmayacağına serbest iradesiyle karar verebilmesi için tanınan otuz günlük süre” olarak tanımlar. “Serbest irade” ibaresi, bu sürenin tanıklık pazarlığına dönüştürülemeyeceğini gösterir.

İş birliği yapmama hâli (m. 20/6): Düşünme süresi esnasında veya bitiminde destek programından faydalanmak istemediğini ve yetkililerle iş birliği yapmayacağını yazılı olarak açıkça beyan eden kişi de mağdur olarak tanımlanır. Bu durumda kendisine yabancılara ilişkin genel hükümler uygulanır. Yani iş birliği reddi, mağdur sıfatını ortadan kaldırmaz; yalnızca statünün devamını etkiler.

Barınma esası (m. 20/2): Otuz günlük izin süresinde mağdurun güvenliği ve özel durumu göz önünde bulundurularak, ülkede kalmak istemesi hâlinde sığınmaevinde barındırılması esastır.

Tanımlama talebi yazılı yapılmazsa, süreç hiç başlamayabilir
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp’tan Yazın

İznin Uzatılması ve İptali (6458 m. 49 — Yönetmelik m. 21)

Kanun’un 49. maddesi uzatma rejimini kurar: iyileşme ve düşünme süresi tanımak amacıyla verilen ikamet izni, mağdurun güvenliği, sağlığı veya özel durumu nedeniyle en fazla altışar aylık sürelerle uzatılabilir. Ancak, bu süreler hiçbir şekilde toplam üç yılı geçemez.

İkamet izninin süre ve işleyiş rejimi
KonuKuralDayanak
İlk süreOtuz gün; valiliklerce verilir6458 m. 48/1
Diğer izin şartlarıAranmaz6458 m. 48/2; Yön. m. 20/3
UzatmaEn fazla altışar aylık sürelerle6458 m. 49/1; Yön. m. 21/2
Üst sınırToplam üç yılı geçemez6458 m. 49/1
Uzatma usulüUzman personel Ek-3’teki değerlendirme raporunu hazırlar; uzatma veya iptal valilik onayına tabidirYön. m. 21/1 ve 21/7
Adres değişikliğiSığınmaevi dışında kalmak isteyen mağdur için kolluk tahkikatı on gün içinde sonuçlandırılırYön. m. 21/10

İptal sebepleri. Yönetmelik m. 21, iznin uzatılmaması veya iptali için şu hâlleri sayar: destek programının m. 29 kapsamında sonlandırılması; yalnızca gönüllü ve güvenli geri dönüş programı talep edilmesi (dönüş gerçekleştikten sonra iptal); destek programı sürecinde dönüş programından faydalanma isteği; kamu düzeni ve güvenliği açısından tehdit oluşturulması veya kişinin mağdur olmadığının anlaşılması.

Faillerle yeniden bağ kurma — kritik istisna (m. 21/6): Mağdurun kendi girişimiyle suçun failleriyle yeniden bağ kurduğu belirlenirse izin iptal edilir. Ancak madde, otomatik iptali engelleyen bir güvence içerir: bu eylemi karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir, şiddet, korkutma, tehdit sonucu ya da psikolojik sebeplerle yapıp yapmadığı araştırılır. Müdürlük ve sığınmaevi görevlilerinin görüşlerini içeren değerlendirme raporunda bu sebeplerden birinin varlığı konusunda kanaat oluşursa, ikamet izni iptal edilmez. Travma bağı ve tehdit altında kurulan temasın iptal sebebi sayılmaması, bu fıkranın en değerli yanıdır.

Sonuç (m. 21/8): Tanımlama belgesi onaylanmayan, izni uzatılmayan veya iptal edilen ya da destek programı sonlandırılan yabancılar hakkında yabancılara ilişkin genel hükümler uygulanır. Bu aşamada sınır dışı ve idari gözetim riski yeniden doğar; bu nedenle iptal kararına karşı idari yargı yolunun süresinde işletilmesi belirleyicidir.

Mağdur Destek Programı (Yönetmelik m. 28)

Statüye eşlik eden koruma paketi, Yönetmeliğin 28. maddesinde sayılmıştır. Program, düşünme süresinde, soruşturma ve kovuşturma aşamalarında ve sonrasında; mağdurun güvenliği, sağlığı ve özel durumu gözetilerek, bilgilendirme ve rıza esasına dayalı olarak verilir.

Destek programının asgari içeriği (Yön. m. 28/2)
HizmetBent
Sığınmaevlerinde veya güvenli yerde barınma(a)
Sağlık hizmetlerine erişim(b)
Psiko-sosyal destek(c)
Sosyal hizmet ve yardımlara erişim(ç)
Hukuki yardıma erişim ve yasal haklara ilişkin danışmanlık(d)
Eğitim ve öğretim hizmetlerine erişimde rehberlik(e)
Mesleki eğitim ve iş gücü piyasasına erişim desteği(f)
3294 sayılı Kanun uyarınca geçici maddi destek rehberliği(g)
STK ve uluslararası kuruluşların danışmanlık hizmetlerine erişim(ğ)
Tercümanlık hizmeti(h)
Rızası hâlinde büyükelçilik/konsolosluğa bilgi verilmesi ve görüşme imkânı(ı), (i)
Kimlik tespiti ve seyahat belgelerinin temininde yardım(j)

Sağlık giderleri (m. 32): Resmî sağlık kurum ve kuruluşlarınca sunulan sağlık hizmetleri, mağdur olduğu tespit edilen ve giderleri karşılayacak durumda olmayan yabancı hastalara 2003/6565 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ücretsiz verilir. Ayakta tedaviye yönelik ilaç ihtiyacı karşılanamıyorsa, ikametin bulunduğu ildeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından karşılanır.

Sığınmaevi (m. 25): Sığınmaevleri yedi gün yirmi dört saat esasına göre çalışır ve yerleri gizlidir; Müdürlük, kolluk, görevliler ve mağdurlar gizlilik kurallarına uymak zorundadır.

Gizlilik (m. 14/6): Mağdurun kimliğine ve güvenliğine ilişkin kişisel veriler, aile üyelerinin tespiti ve bulunmasına yönelik işlemler dışında hiçbir surette kimseye açıklanamaz.

Destek programının sona ermesi (m. 29): Program; destek istememe, iradeyi sakatlayan hâller dışında özgür iradeyle faillerle bağlantı kurma, sığınmaevinden haber vermeden ayrılma, tedbirlere uymama, yetkililerle iş birliği yapmama, mağdur olmadığının anlaşılması veya gerçek dışı beyan hâllerinde, değerlendirme raporuna istinaden sonlandırılabilir. “İradeyi sakatlayan hâller dışında” ibaresi, m. 21/6 ile aynı korumayı burada da kurar.

Özel Gruplar: Çocuklar, Türk Vatandaşları, Koruma Başvurusu Sahipleri

Çocuk mağdurlar (m. 24): Yaşça çocuk olma incelemesi devam eden mağdurlar, inceleme bitinceye kadar çocuk kabul edilir. Tanımlama sürecinde çocuğun yüksek yararı gözetilir ve görüşmelerde mutlaka psikolog ya da sosyal çalışmacı bulunur. İşlemler 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve çocuk, ilgili Bakanlığın birimlerine teslim edilir. Gönüllü ve güvenli geri dönüş sürecinde de risk ve güvenlik değerlendirmesi yapılarak çocuğun yüksek menfaati gözetilir.

Türk vatandaşı mağdurlar (m. 23): Yönetmelik, Türk vatandaşı ile yabancı ayrımı gözetmeksizin insan ticaretine konu olmuş gerçek kişileri kapsar (m. 1/2). Mağdur olarak tanımlanan Türk vatandaşı aile bireyleri, kadınlar ve beraberindeki çocukların tanımlama sonrasındaki işlemleri 6284 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülür. Yurt dışında insan ticareti suçuna maruz kalan Türk vatandaşları için de aynı Kanun uygulanır. 6284 tedbir süresi hesabı için ayrı yazımıza bakabilirsiniz.

Koruma başvurusu sahipleri (m. 22): Uluslararası koruma başvuru veya statü sahipleri ile geçici korumaya tâbi olanlar ve diğer yabancılardan kuvvetli şüphe duyulanlar hakkında da insan ticareti mağdurlarına ilişkin hükümler uygulanır. Yani koruma statüsünde olmak, mağdur korumasından yararlanmaya engel değildir. Sınır dışı etme ve uluslararası koruma ilişkisini ayrı bir yazıda ele aldık.

Gönüllü ve Güvenli Geri Dönüş (Yönetmelik m. 30)

Mağdur destek programından yararlanmak istemediğini beyan ederse, Genel Müdürlüğün koordinasyonu altında Müdürlük tarafından gönüllü ve güvenli geri dönüş programı uygulanır. Maddede güvenliğe ilişkin ayrıntılı düzenlemeler vardır:

Mağdurun kendi ülkesine veya üçüncü bir ülkeye gitmek istediği durumda güvenli çıkışının sağlanması ve gerekli koruma önlemlerinin alınabilmesi için Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Hayat veya vücut bütünlüğü bakımından yakın tehlike varsa kolluk refakati talep edilebilir. Mağdurların çıkış ve belge kontrol işlemleri, pasaport kontrol noktasına götürülmeden belgeler üzerinden tamamlanır ve kişiler doğrudan uçağın kapısına götürülür. Vize ve ikamet ihlallerinden kaynaklanan cezalar bulunsa dahi çıkış işlemleri 492 sayılı Kanun m. 88/1-(g)’ye göre yapılır. Vatandaşı olduğu ülke makamları, mağdurun rızasına dayanılarak bilgilendirilir.

İhbar Zinciri ve Kurumsal Yapı

İhbar (m. 16): Mağdur olduğunu beyan eden veya suçtan haberdar olan herkes durumu yazılı, sözlü veya elektronik olarak acil yardım ve ihbar hattına, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa ihbar eder. Sivil toplum kuruluşları kendilerine yapılan ihbarları Müdürlüğe, kolluğa veya Cumhuriyet Başsavcılığına bildirir. Aile ve sosyal hizmet, çalışma ve sağlık alanındaki kurumlar, mağdur olduklarından şüphelendikleri kişiyi ivedilikle bildirmekle yükümlüdür (m. 16/7).

Acil yardım ve ihbar hattı (m. 10): Genel Müdürlük tarafından kurulur ve işletilir; bildirimler hakkında CMK m. 158 çerçevesinde işlem yapılır. Görevliler, kendilerine intikal eden kişisel bilgileri yetkili merciler dışında kimseyle paylaşamaz. Bildirimler kayıt altına alınır ve beş yıl saklanır.

Koordinasyon: 6458 m. 117’ye istinaden kurulan İnsan Ticaretiyle Mücadele Koordinasyon Komisyonu (2021’deki değişiklikle Koordinasyon Kurulu olarak yeniden yapılandırılmıştır) politika ve strateji oluşturma, eylem planı hazırlama ve kurumlar arası koordinasyon görevlerini yürütür. İllerde ise vali veya vali yardımcısı başkanlığında İl Komisyonu kurulur (m. 9).

Uygulayıcı Kontrol Listesi

1. Etiketi sorgulayın. “Düzensiz göçmen” dosyasında sömürü göstergesi tarayın: el konulan pasaport, borç anlatısı, hareket kısıtı, ücretsiz çalıştırma. Yönetmelik m. 18/9, tam da bu göstergelerin birlikte değerlendirilmesini emreder.

2. Tanımlama talebini yazılı yapın. Tanımlama bir idari işlemdir (m. 18/1) ve soruşturmanın sonucu beklenmez; talebin yazılı ve gerekçeli olması, sonraki itirazların dayanağını oluşturur.

3. m. 18/7’yi dosyaya yazın. Tanımlama sürecinde sınır dışı işlemi yapılamaz. Bu hüküm, deport ve idari gözetim işlemlerine karşı doğrudan dayanaktır.

4. Sınır dışı kararı varsa mülakat talep edin. m. 18/11 uyarınca 6458 m. 54/1-(ç) ve (ğ) kapsamındaki yabancılarla gösterge mülakatı yapılması zorunludur.

5. Tercüman ve uzman şartını takip edin. Tercümansız alınan beyan, m. 18/10’a aykırıdır; çocuk görüşmelerinde psikolog veya sosyal çalışmacı bulunması zorunludur (m. 24/2).

6. CMK m. 234 kapsamında avukat isteyin. Yönetmelik m. 17/3, kollukta görüşme sırasında baro tarafından avukat görevlendirilmesini öngörür.

7. Faillerle temas iddiasına m. 21/6 ile cevap verin. Cebir, tehdit veya psikolojik sebeplerle kurulan temas, izni iptal ettirmez; bu hâlin araştırılması zorunludur.

8. Uzatma takvimini kurun (ikamet izni türleri, insani ikamet izni). Altışar aylık uzatmalar değerlendirme raporuna ve valilik onayına bağlıdır; toplam üç yıllık sınır yaklaştıkça kalıcı statü seçenekleri önceden planlanmalıdır.

9. İptal kararına karşı yargı yolunu işletin. İptal hâlinde genel hükümler devreye girdiğinden (m. 21/8), sınır dışı ve gözetim riski yeniden doğar.

Sıkça Sorulan Sorular

Kesin kanıt olmadan koruma alabilir miyim?

Evet. Yönetmelik m. 3/n’ye göre mağdur, “insan ticareti suçuna maruz kalan veya kaldığı yönünde kuvvetli şüphe duyulan” kişidir. m. 18/1 uyarınca kuvvetli şüphe duyulan kişiler, şikâyetçi olup olmadığına bakılmaksızın ve soruşturma veya kovuşturmanın sonucu beklenmeden idari işlemle mağdur olarak tanımlanır.

Otuz günlük düşünme süresi nedir?

6458 m. 48/1 uyarınca, mağdurun yaşadıklarının etkisinden kurtulabilmesi ve yetkililerle iş birliği yapıp yapmayacağına karar verebilmesi amacıyla valiliklerce verilen otuz günlük ikamet iznidir. Yönetmelik m. 3/e, kararın serbest iradeyle verilmesi gerektiğini vurgular.

İş birliği yapmazsam korumam biter mi?

Mağdur sıfatınız sona ermez. Yönetmelik m. 20/6’ya göre destek programından faydalanmak istemediğini ve iş birliği yapmayacağını yazılı olarak beyan eden kişi de mağdur olarak tanımlanır; ancak bu durumda kendisine yabancılara ilişkin genel hükümler uygulanır.

Tanımlama sürecinde sınır dışı edilebilir miyim?

Hayır. Yönetmelik m. 18/7 açıktır: mağdur olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe duyulan kişiler, tanımlama sürecinde sınır dışı işlemine konu edilmez. Ayrıca m. 18/11 uyarınca hakkında sınır dışı kararı alınmış bazı yabancılarla gösterge mülakatı yapılması zorunludur.

İkamet izni için pasaport ve sağlık sigortası gerekir mi?

Hayır. 6458 m. 48/2 ve Yönetmelik m. 20/3 uyarınca diğer ikamet izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmaz. Ayrıca m. 20/5’e göre önceki dönemlerdeki vize ve ikamet süresi ihlallerinden kaynaklanan cezalar izne engel değildir.

İzin ne kadar uzatılabilir?

6458 m. 49/1 uyarınca mağdurun güvenliği, sağlığı veya özel durumu nedeniyle en fazla altışar aylık sürelerle uzatılabilir; ancak bu süreler hiçbir şekilde toplam üç yılı geçemez. Uzatma, değerlendirme raporuna ve valilik onayına bağlıdır.

Faillerle tekrar temas kurarsam iznim iptal edilir mi?

Kendi girişimiyle bağ kurulduğu belirlenirse kural olarak iptal edilir. Ancak Yönetmelik m. 21/6, bu eylemin karşı koyulamayacak cebir, şiddet, korkutma, tehdit sonucu ya da psikolojik sebeplerle yapılıp yapılmadığının araştırılmasını zorunlu kılar; bu sebeplerden birinin varlığı kanaati oluşursa izin iptal edilmez.

Hangi destek hizmetlerine hakkım var?

Yönetmelik m. 28/2 asgari içeriği sayar: barınma, sağlık hizmetlerine erişim, psiko-sosyal destek, sosyal hizmet ve yardımlar, hukuki yardım ve danışmanlık, eğitime erişimde rehberlik, mesleki eğitim ve iş gücü piyasasına erişim desteği, geçici maddi destek rehberliği, tercümanlık ve konsolosluk erişimi.

Sağlık hizmetleri ücretli mi?

Yönetmelik m. 32 uyarınca resmî sağlık kurum ve kuruluşlarınca sunulan hizmetler, mağdur olduğu tespit edilen ve giderleri karşılayacak durumda olmayan yabancı hastalara 2003/6565 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ücretsiz verilir.

Türk vatandaşı mağdurlar bu Yönetmelikten yararlanır mı?

Yönetmelik m. 1/2 uyarınca Türk vatandaşı veya yabancı ayrımı gözetmeksizin insan ticaretine konu olmuş gerçek kişileri kapsar. Ancak m. 23’e göre Türk vatandaşı mağdurların tanımlama sonrasındaki işlemleri 6284 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülür.

Çocuk mağdurlarda usul farklı mı?

Evet. Yönetmelik m. 24 uyarınca yaş incelemesi süren kişiler çocuk kabul edilir, görüşmelerde mutlaka psikolog veya sosyal çalışmacı bulunur ve işlemler 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na göre yürütülür. Ayrıca TCK m. 80/3 gereği çocuk mağdurlarda araç fiillerin varlığı aranmaz.

İnsan ticareti ile göçmen kaçakçılığı aynı şey mi?

Hayır. Göçmen kaçakçılığı TCK m. 79’da düzenlenmiştir ve tipik olarak sınır aşımına yönelik bir hizmet ilişkisi içerir. İnsan ticaretinde ise belirleyici unsur sömürü amacıdır ve suç ülke içinde de işlenebilir; cezası sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezasıdır.

Sonuç

İnsan ticareti mağduru ikamet izni, göç hukukunun olağan sırasını tersine çeviren bir statüdür: 6458 m. 48/2 diğer izinlerin şartlarını askıya alır, Yönetmelik m. 18/7 sınır dışı işlemini durdurur, m. 18/1 korumayı şikâyet ve mahkûmiyet şartından kurtarır. Sistemin tek kırılgan noktası tanımlamadır: tanımlanmayan mağdur, hukuken düzensiz göçmen olarak görünür ve tüm koruma zinciri kopar. Bu nedenle uygulamadaki en kritik hamle, sömürü göstergelerinin belgeyle dosyaya konması ve tanımlama talebinin yazılı olarak ileri sürülmesidir. Tanımlama itirazları, ikamet izni başvuruları ve iptal kararlarına karşı yargı yolu için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Atıf yapılan başlıca mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 60, 79, 80; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 48, 49, 54, 117, 121; İnsan Ticaretiyle Mücadele ve Mağdurların Korunması Hakkında Yönetmelik (R.G. 17/3/2016, S. 29656) m. 1, 3, 9, 10, 14, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33 ve Ek-1, Ek-2, Ek-3; Avrupa Konseyi İnsan Ticaretine Karşı Eylem Sözleşmesi (6667 sayılı Kanun’la uygun bulunmuştur); 5271 sayılı CMK m. 52, 158, 234; 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 88/1-(g); 3294 sayılı Kanun; 6284 sayılı Kanun; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu; 2003/6565 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı. Mevzuat ve idari uygulama değişebileceğinden, işlem tarihinde yürürlükteki metnin teyidi gerekir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş ya da avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Her somut durum için avukat görüşü esastır. İnsan ticareti şüphesi hâlinde Yabancılar İletişim Merkezi’ne (YİMER 157) veya kolluğa ihbarda bulunulabilir.

Mağdur statüsü başvuruları, tespit itirazları ve koruma süreçleri için
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp’tan Yazın

Post by Av. Fatma Öztürk