Hakkında sınır dışı etme kararı alınan her yabancının geri gönderme merkezinde tutulması gerekmez: 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 57/A maddesi, idari gözetim yerine özgürlüğü hiç ya da daha az kısıtlayan alternatif yükümlülükler öngörür. 7196 sayılı Kanun’la (2019) netleşen ve ayrıntıları yönetmelikle düzenlenen bu rejim; hem geri gönderme merkezindeki yakınları için tahliye kapısı arayanların, hem de elektronik kelepçe/imza yükümlülüğü getirilenlerin bilmesi gereken kuralları içerir.
Alternatif Yükümlülükler Nelerdir? (57/A-1)
Kanunda sayılan tedbirler: belirli adreste ikamet etme, bildirimde bulunma (imza yükümlülüğü), aile temelli geri dönüş, geri dönüş danışmanlığı, kamu yararına hizmetlerde gönüllülük esasıyla görev alma, teminat ve elektronik izleme. Bunlardan biri veya birkaçı birlikte uygulanabilir; hedef, kaçma riski ve kamu düzeni tehdidi bulunmayan yabancılar için orantılı bir çözümdür.
24 Ay Tavanı
Kanunun açık hükmü gereği, yabancıya bu yükümlülüklerden bir ya da birkaçının getirilmesi hâlinde süre 24 ayı geçemez. İdari gözetimin kendisi de süreli ve denetimlidir: devamında zaruret bulunup bulunmadığı valilikçe her ay re’sen değerlendirilir; zaruret kalmayanların gözetimi sonlandırılıp 57/A tedbirlerine geçilir.
Yakınınız geri gönderme merkezinde mi tutuluyor?
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
Elektronik İzlemeye İtiraz: Sulh Ceza Yolu
Elektronik izleme yükümlülüğüne tabi tutulan yabancı, yasal temsilcisi ya da avukatı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Bilinmesi gereken üç kural: başvuru yükümlülüğü durdurmaz; hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır; karar kesindir. İdari gözetim kararının kendisine karşı da aynı şekilde sulh ceza hâkimliğine başvuru yolu açıktır.
Uymamanın ve Teminatın Sonuçları
Alternatif yükümlülüklere uymayan — ya da 2019 değişikliğiyle eklendiği üzere ihlale teşebbüs eden — yabancılar idari gözetim altına alınabilir. Teminat yükümlülüğünde ise mücbir sebep ve devam eden mahkeme süreci hâlleri saklı kalmak kaydıyla, süresinde Türkiye’den çıkılmazsa teminat Hazineye irat kaydedilir.
Paralel Yol: Sınır Dışı Kararının İptali
Tüm bu tedbirlerin dayanağı sınır dışı etme kararıdır; karara karşı idare mahkemesinde iptal davası açılması ayrı ve kritik bir cephedir — kararın kalkması hâlinde gözetim ve tedbirlerin de temeli ortadan kalkar. Süreler kısadır; tebliğle birlikte vakit kaybetmeden harekete geçilmelidir.
İdari gözetim, kelepçe veya sınır dışı dosyanız için
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
Sıkça Sorulan Sorular
İdari gözetime alternatif yükümlülükler nelerdir?
6458 sayılı Kanun’un 57/A maddesinde sayılır: belirli adreste ikamet etme, bildirimde bulunma, aile temelli geri dönüş, geri dönüş danışmanlığı, kamu yararına hizmetlerde gönüllülük esasıyla görev alma, teminat ve elektronik izleme. Bir veya birkaçı birlikte uygulanabilir.
Alternatif yükümlülükler en fazla ne kadar sürer?
Kanun açıktır: yabancıya bu yükümlülüklerden bir ya da birkaçının getirilmesi hâlinde süre 24 ayı geçemez.
Elektronik izleme (kelepçe) kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Elektronik izlemeye tabi tutulan yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir; başvuru yükümlülüğü durdurmaz, hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir.
Yükümlülüklere uyulmazsa ne olur?
Alternatif yükümlülüklere uymayan yabancılar idari gözetim altına alınabilir. Ayrıca teminat yükümlülüğünde, mücbir sebep ve süren mahkeme süreci hâlleri saklı kalmak üzere, süresi içinde Türkiye’den çıkılmaması durumunda teminat Hazineye irat kaydedilir.
İdari gözetim kararının kendisine nasıl itiraz edilir?
İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; hâkimlik incelemeyi beş gün içinde karara bağlar. İdari gözetimin devamında zaruret bulunup bulunmadığı ayrıca valilikçe her ay re’sen değerlendirilir.
Sınır dışı kararına karşı ne yapılabilir?
Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; bu, idari gözetim/alternatif yükümlülük itirazlarından ayrı ve paralel yürüyen bir yoldur. Süreler kısa olduğundan tebliğle birlikte hızlı hareket edilmelidir.
📚 İlgili Rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Süreler kısa ve sonuçlar ağırdır; somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile iletişime geçin.
