Vatandaşlık Başvurusu İçin Gerekli Belgeler 2026: Genel Yol, Evlilik, Yatırım, Çocuklar, Evlat Edinme ve Yeniden Kazanma İçin Tam Liste — Apostil ve Tercüme (Yönetmelik m.17, 20, 23, 26, 33, 38)
06 Ekim 2026

Vatandaşlık Başvurusu İçin Gerekli Belgeler 2026: Genel Yol, Evlilik, Yatırım, Çocuklar, Evlat Edinme ve Yeniden Kazanma İçin Tam Liste — Apostil ve Tercüme (Yönetmelik m.17, 20, 23, 26, 33, 38)

Türk vatandaşlığı başvurusunda istenecek belgeler, başvurunun hangi yoldan yapıldığına göre Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in ayrı maddelerinde sayılmıştır: genel yol (beş yıl ikamet) için m.17, istisnai yol ve yatırım için m.20, yeniden kazanma için m.23, evlenme yolu için m.26, evlat edinilme için m.33, seçme hakkı için m.34 ve ana veya babayla birlikte vatandaşlık kazanacak çocuklar için m.38. Genel yolda istenen başlıca belgeler; form dilekçe, pasaport, doğum belgesi, medeni hâl belgeleri, varsa Türk vatandaşı yakınların nüfus kayıt örneği, sağlık raporu, geçim belgesi, giriş-çıkış belgesi, işlemler sonuçlanıncaya kadar geçerli ikamet izni, varsa mahkûmiyet kararı, gerekiyorsa doğum tarihi tamamlama belgesi ve hizmet bedeli makbuzudur. Bakanlık gerekli gördüğünde ek belge isteyebilir (m.17/2). Yabancı ülkelerden alınan belgeler kural olarak apostil veya konsolosluk onayıyla ve Türkçe tercümesiyle sunulur. Eksik veya hatalı belge, başvurunun ön incelemede kabul edilmemesinin en sık sebeplerinden biridir.

Belgelerinizi başvurudan önce birlikte kontrol edelim

Eksik veya hatalı belge yüzünden aylar kaybetmeyin; başvuru yolunuza göre dosyanızı baştan sona gözden geçirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp
Kapsam notu. Bu yazı 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 11, 12, 13, 14, 16, 17, 20, 21 ve 45. maddelerine; Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 16, 17, 20, 21, 22, 23, 25, 26, 30, 33, 34 ve 38. maddelerine; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 39. maddesine ve 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne dayanır. Yatırım tutarları ve uygulama ayrıntıları değişebildiğinden başvuru tarihinde güncel düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir. Başvuru makamı somut dosyada ek belge isteyebilir. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.

Kısa Cevap: Hangi Yolda Hangi Belge Listesi Uygulanır?

Başvuru yoluna göre belge listesinin dayanağı

Başvuru yoluKanunBelge listesiNot
Genel yol (beş yıl ikamet)5901 m.11Yönetmelik m.17En kapsamlı liste; sağlık raporu, geçim ve giriş-çıkış belgesi istenir
İstisnai yol ve yatırım5901 m.12Yönetmelik m.20Yatırımda ilgili kurumun uygunluk belgesi belirleyicidir
Yeniden kazanma5901 m.13, m.14Yönetmelik m.23Kayıp sonrası medeni hâl ve kimlik değişiklikleri istenir
Evlenme yolu5901 m.16Yönetmelik m.26Türk vatandaşı eşin nüfus kayıt örneği istenir
Evlat edinilme5901 m.17Yönetmelik m.33Evlat edinen Türk vatandaşının nüfus kaydı istenir
Seçme hakkı5901 m.21Yönetmelik m.34Kaybı gösteren kapalı nüfus kaydı istenir
Ana veya babayla birlikte kazanan çocuk5901 m.20Yönetmelik m.38Diğer ebeveynin rızası ve velayet belgeleri önemlidir

Hangi yoldan başvurabileceğinizden emin değilseniz önce Türk Vatandaşlığı Nasıl Alınır? rehberimize bakabilirsiniz; her yolun şartları ve ret riskleri farklıdır.

Genel Yolda (Beş Yıl İkamet) İstenen Belgeler — Yönetmelik m.17

Genel yoldan yapılan başvurularda Yönetmelik’in 17. maddesinin 1. fıkrası şu belgeleri sayar. Başvuru, yerleşim yerindeki valiliğe yapılır (Yönetmelik m.16/1).

Yönetmelik m.17/1 — genel yolda belgeler

BentBelgeAçıklama
(a)İsteği belirten form dilekçeBaşvuru makamında doldurulan form
(b)Pasaport veya kişinin uyruğunu gösteren belgeVatansızlar için varsa bu durumu gösteren belge
(c)Doğum belgesi veya nüfus kayıt örneğiEvliler için eş ve çocuklarla aile ilişkisini gösteren belgeler
(ç)Medeni hâle ilişkin belgeEvliler için evlenme belgesi, boşanmışlar için boşanma belgesi, dullar için eşin ölüm belgesi
(d)Türk vatandaşı yakınların nüfus kayıt örneğiTürk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakını varsa
(e)Sağlık raporuGenel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmadığını gösteren, belirlenen usule uygun rapor
(f)Geçim belgesiÇalışma izni, vergi levhası, taahhütname gibi gelir veya mesleği gösteren belge
(g)Giriş-çıkış belgesiKesintisiz beş yıl ikameti ve yurt dışında geçen süreleri gösteren belge; Yönetmelik’e göre il emniyet müdürlüğünden alınır
(ğ)İkamet izniVatandaşlık işlemleri sonuçlanıncaya kadar geçerli olacak süreli ikamet izni
(h)Mahkûmiyet kararıKesinleşmiş bir ceza mahkûmiyeti varsa onaylı örneği
(ı)Doğum tarihi tamamlama belgesiDoğum gün ve ayı eksikse ülkesinin yetkili makamlarından; temin edilemezse 5490 sayılı Kanun m.39 uyarınca yazılı beyan
(i)Hizmet bedeli makbuzuHizmet bedelinin yatırıldığını gösteren makbuz

Bakanlık, gerekli gördüğü hâllerde bu belgelere ek olarak başka belgeler de isteyebilir (Yönetmelik m.17/2). Uygulamada başvuru makamının ek belge istemesi, başvurunun reddedildiği anlamına gelmez; istenen belgenin süresinde tamamlanması gerekir.

Belgelere ilişkin dikkat edilmesi gereken noktalar

  • Giriş-çıkış belgesi (g bendi), beş yıllık sürenin hesabında belirleyicidir. Süre başvuru tarihinden geriye doğru hesaplanır ve yurt dışında geçen sürelerin toplamı on iki ayı geçmemelidir (5901 m.11/1-b, m.15). Başvurudan önce bu belgenin alınıp hesabın yapılması tavsiye edilir.
  • İkamet izni (ğ bendi), yalnızca başvuru gününde değil, işlemler sonuçlanıncaya kadar geçerli olmalıdır. Başvuru sürerken izin süresi biterse uzatma süresinde yapılmalıdır.
  • İkamet izninin türü de önemlidir: yasal ikameti bulunmayan veya sığınmacı, öğrenim, turistik ve tedavi amaçlı ikametlerle bulunan kişilerin başvurusu ön incelemede kabul edilmez (Yönetmelik m.16/2).
  • Geçim belgesi (f bendi) için Yönetmelik örnek olarak çalışma izni, vergi levhası ve taahhütnameyi sayar; gelirin düzenli olduğunu gösteren belgeler başvuruyu güçlendirir.
  • Mahkûmiyet kararı (h bendi) yalnızca varsa istenir; ancak herhangi bir suçtan yargılaması devam eden, hükümlü veya tutuklu olanların başvurusu ön incelemede kabul edilmez (Yönetmelik m.16/2).

Beş yıl ikamet hesabı için beş yıl ikametin hesabını anlattığımız yazıya, ikamet izni uzatma usulü için ikamet izni uzatma rehberimize, genel yoldan başvurusu reddedilenler için genel yol ret rehberimize bakabilirsiniz.

Giriş-çıkış belgenizi ve beş yıl hesabınızı kontrol edelim

On iki aylık yurt dışı sınırının aşılması veya ikamet türü hatası başvurunun ön incelemede reddine yol açar. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Genel Yol ile Evlenme Yolunun Belge Karşılaştırması

Hem beş yıldır Türkiye’de yaşayan hem de üç yıldır bir Türk vatandaşıyla evli olan kişiler iki yoldan birini seçebilir. Belge listeleri arasındaki fark, hangi yolun daha hızlı hazırlanabileceğini gösterir.

Genel yol ve evlenme yolu belge karşılaştırması

BelgeGenel yol (m.17)Evlenme yolu (m.26)
Form dilekçeVarVar
Pasaport veya uyruk belgesiVarVar
Doğum belgesiVarVar
Medeni hâl belgeleriVarTürk vatandaşı eşin nüfus kayıt örneği
Türk vatandaşı yakınların nüfus kaydıVarsa—
Sağlık raporuVarListede yok
Geçim belgesiVarListede yok
Giriş-çıkış belgesiVarListede yok
İkamet izniİşlemler sonuçlanıncaya kadar geçerliTürkiye’de yaşıyorsa
Mahkûmiyet kararıVarsaVarsa
Doğum tarihi tamamlamaGerekiyorsaGerekiyorsa
Hizmet bedeli makbuzuVarVar

Evlenme yolunda belge listesi daha kısadır; ancak bu yolda evliliğin gerçekliği emniyet soruşturması ve komisyon mülakatıyla ayrıca incelenir. Genel yolda ise Türkçe yeterliliği, geçim ve toplumsal uyum komisyonca değerlendirilir. Görüşümüze göre yol seçimi yalnızca belge sayısına göre değil, hangi yolda ret riskinin daha düşük olduğuna göre yapılmalıdır.

Evlenme Yoluyla Başvuruda İstenen Belgeler — Yönetmelik m.26

Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği devam eden yabancının başvurusunda Yönetmelik’in 26. maddesi şu belgeleri sayar:

Yönetmelik m.26 — evlenme yolunda belgeler

BentBelgeAçıklama
(a)İsteği belirten form dilekçeBaşvuru makamında doldurulur
(b)Türk vatandaşı eşin nüfus kayıt örneğiSistemden alınan örnek; evliliğin Türk nüfus kayıtlarına tescilli olması önemlidir
(c)Pasaport veya uyruğu gösteren belgeVatansız ise varsa bu durumu gösteren belge
(ç)Doğum belgesi veya nüfus kayıt örneğiBaşvurucunun kendi doğum belgesi
(d)İkamet izniTürkiye’de yaşayan başvurucu için geçerli ikamet izni
(e)Mahkûmiyet kararıKesinleşmiş bir mahkûmiyet varsa onaylı örneği
(f)Doğum tarihi tamamlama belgesiGerekiyorsa; temin edilemezse yazılı beyan
(g)Hizmet bedeli makbuzuHizmet bedelinin yatırıldığını gösteren makbuz

Evlenme yolunda genel yoldan farklı olarak sağlık raporu, geçim belgesi ve giriş-çıkış belgesi bu listede yer almaz. Buna karşılık evliliğin gerçekliği il emniyet müdürlüğü soruşturması ve komisyon mülakatıyla ayrıca araştırılır (Yönetmelik m.27-29). Bu nedenle ortak hayatı gösteren belgelerin (ortak adres kaydı, kira sözleşmesi veya tapu, faturalar, ortak çocukların nüfus kayıtları) başvuru sırasında hazır tutulması görüşümüze göre yararlıdır.

Evliliğin üç yılı doldurup doldurmadığı ön incelemede kontrol edilir; eş sonradan Türk vatandaşı olduysa üç yıl, eşin vatandaşlık kazanma tarihinden itibaren hesaplanır (Yönetmelik m.25/3). Yurt dışından yapılan başvurularda başvuru ve görüşme dış temsilcilikte yapılır (Yönetmelik m.30). Evlilik yoluyla vatandaşlığın şartları için 5901 m.16 madde rehberimize, mülakata hazırlık için danışıklı evlilik şüphesi rehberimize, ret hâlinde evlilik yoluyla vatandaşlık reddi rehberimize bakabilirsiniz.

Yatırım Yoluyla Başvuruda Belgeler ve Uygunluk Belgesi — Yönetmelik m.20

Yatırım yoluyla vatandaşlık, 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine dayanır ve ayrıntıları Yönetmelik’in 20. maddesinde düzenlenir. Bu yolda belirleyici belge, yatırımın türüne göre ilgili kurumun verdiği uygunluk belgesidir. Yaptığımız inceleme itibarıyla yatırım türleri ve asgari tutarlar şöyledir:

Yatırım türleri, asgari tutarlar ve uygunluk belgesini veren kurum (Yönetmelik m.20)

Yatırım türüAsgari tutar veya şartUygunluk belgesini veren kurum
Sabit sermaye yatırımıEn az 500.000 ABD dolarıSanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Taşınmaz edinimiEn az 400.000 ABD doları; tapu kaydına üç yıl satılmayacağına ilişkin şerhÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
İstihdamEn az 50 kişilik istihdamÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Banka mevduatıEn az 500.000 ABD doları; üç yıl tutulma şartıBankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
Devlet borçlanma araçlarıEn az 500.000 ABD doları; üç yıl elde tutma şartıHazine ve Maliye Bakanlığı
Gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu payıEn az 500.000 ABD doları; üç yıl elde tutma şartıSermaye Piyasası Kurulu
Bireysel emeklilik sistemiEn az 500.000 ABD doları; üç yıl sistemde kalma şartıSigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu

Yönetmelik’e göre tutarların tespitinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ilgili kurları esas alınır; yatırım için getirilen dövizin Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara satılması ve bu dövizin Merkez Bankasına satıldığının belgelenmesi gerekir. Bu nedenle döviz satışını gösteren banka belgeleri, yatırım dosyasının temel parçalarından biridir.

Uygunluk belgesine ek olarak başvuru dosyasında form dilekçe, pasaport veya uyruğu gösteren belge, medeni hâl belgeleri ve evlilik veya boşanma belgeleri, doğum belgesi, varsa Türk vatandaşı yakınların nüfus kayıt örneği, gerekiyorsa doğum tarihi tamamlama belgesi ve hizmet bedeli makbuzu yer alır (Yönetmelik m.20). Yatırımcının yabancı eşi ve kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu da bu yol kapsamındadır (5901 m.12/1-b); aile üyeleri için de kimlik, doğum ve medeni hâl belgeleri hazırlanmalıdır.

Kanun’un ifadesiyle bu yol, 6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanları kapsar; bu nedenle yatırım yolunda ikamet izni de sürecin parçasıdır. Tutarlar ve şartlar zaman içinde değiştirildiğinden, yatırım yapılmadan önce başvuru tarihindeki güncel düzenlemenin kontrol edilmesi şarttır. Ayrıntı için yatırım yoluyla vatandaşlık şartları yazımıza ve istisnai yol rehberimize, Turkuaz Kart sahipleri için Turkuaz Kart yazımıza, ret hâlinde yatırım yoluyla vatandaşlık reddi rehberimize bakabilirsiniz.

Ana veya Babayla Birlikte Vatandaşlık Kazanacak Çocuklar İçin Belgeler — Yönetmelik m.38

Ergin olmayan çocuklar, diğer ebeveynin rızasıyla ana veya babalarıyla birlikte Türk vatandaşlığını kazanabilir (5901 m.20). Yönetmelik’in 38. maddesi, çocuğun ailevi durumuna göre farklı belgeler ister. Bu belgeler, çocuklu başvurularda dosyanın en çok eksik kalan kısmıdır.

Yönetmelik m.38 — çocuğun durumuna göre istenen belgeler

Çocuğun durumuİstenen başlıca belgeler
Evlilik birliği içinde doğan ve evliliği devam eden ana ve babanın çocuğuDoğum belgesi, diğer ebeveynin rızasını gösteren belge, evlenme belgesi
Ana ve babasının evliliği boşanmayla sona ermiş çocukDoğum belgesi, velayete ilişkin karar, başvurmayan ebeveynin rızası
Ana veya babasından biri ölmüş çocukDoğum belgesi, evlenme belgesi, ölen ebeveynin ölüm belgesi
Evlilik dışında doğan ve anasıyla birlikte işlem gören çocukDoğum belgesi ve ananın bekâr olduğunu gösteren belge
Evlilik dışında doğan ve babasıyla birlikte işlem gören çocukDoğum belgesi, soybağının kurulduğunu gösteren belge, ananın rızası ve velayete ilişkin karar

Ana veya babanın yeniden vatandaşlık kazanması hâlinde, nüfusa daha önce kayıtlı olan çocuklar için doğum belgesinin yeniden istenmeyebileceği de Yönetmelik’te düzenlenmiştir (m.38/2). Rıza belgesi yurt dışında düzenleniyorsa, görüşümüze göre belgenin apostil veya konsolosluk onaylı ve tercümeli olarak hazırlanması gerekir; aksi hâlde ek belge istenmesi nedeniyle süreç uzar. Rıza verilmezse izlenecek yol ve velayet kuralları için çocukların Türk vatandaşlığı rehberimize bakabilirsiniz.

Evlat Edinilme, Yeniden Kazanma ve Seçme Hakkında Belgeler

Diğer yollarda istenen başlıca belgeler

Yolİstenen başlıca belgelerDayanak
Evlat edinilme (5901 m.17)Form dilekçe; çocuğun doğum belgesi ve buna dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı; çocuğun yabancı uyruğunu veya vatansızlığını gösteren belge; evlat edinen Türk vatandaşının nüfus kayıt örneği; hizmet bedeli makbuzuYönetmelik m.33
Yeniden kazanma (5901 m.13-14)Form dilekçe; nüfus kayıt örneği; uyruğu veya vatansızlığı gösteren belge; medeni hâl belgesi; kayıptan sonraki medeni hâl ve kimlik değişikliklerini gösteren belgeler; evliyse eş ve çocuklara ilişkin belgeler; m.14 kapsamındaysa üç yıllık ikameti gösteren belgeler; hizmet bedeli makbuzuYönetmelik m.23
Seçme hakkı (5901 m.21)Form dilekçe; vatandaşlığın kaybını gösteren kapalı nüfus kaydı; uyruğu gösteren belge; medeni hâl belgesi; kayıp sonrası medeni hâl ve kimlik değişikliklerini gösteren belgeler; evliyse aile belgeleri; hizmet bedeli makbuzuYönetmelik m.34
Göçmen olarak kabul edilenler (5901 m.12/1-ç)Dosya, 5543 sayılı İskân Kanunu kapsamında göçmen olarak kabul edilenler için ilgili il iskân birimlerince hazırlanır; göçmen kabulü ve Göçmen Belgesi için göçmen olarak Türk vatandaşlığı yazımıza bakabilirsinizYönetmelik m.21

Yeniden kazanma yolları ve şartları için yeniden Türk vatandaşlığına alınma yazımıza, vatansız kişiler için vatansızlık yazımıza bakabilirsiniz.

Yabancı Belgelerin Onayı ve Tercümesi: Apostil, Konsolosluk Onayı, Noter

Başvuruda kullanılacak doğum, evlenme, boşanma, ölüm belgeleri ve mahkeme kararları gibi yabancı resmî belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için onaylanması ve Türkçeye tercüme edilmesi gerekir. Yaptığımız inceleme itibarıyla Yönetmelik’te bütün belgeler için tek bir onay ve tercüme maddesi bulunmamaktadır; uygulamada şu ayrım yapılır:

Yabancı belgenin onay yolu

Belgenin düzenlendiği ülkeOnay yoluNot
5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkeBelgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamınca konulan apostil şerhiTürkiye bu Sözleşme’ye taraftır
Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan ülkeBelgenin o ülkedeki Türk dış temsilciliğince veya ilgili makamlarca onaylanmasıKonsolosluk onayı olarak bilinir
Türk dış temsilciliğinin düzenlediği belgeAyrıca onay gerekmeyebilirBaşvuru makamına sorulmalıdır

Onaylanan belgenin Türkçe tercümesi, görüşümüze göre yeminli tercüman tarafından yapılmalı ve noter onayıyla sunulmalıdır; böylece belgenin kabulü konusunda tereddüt doğmaz. Belgedeki ad, soyadı ve doğum tarihinin pasaport ve ikamet izniyle aynı yazılması, ileride nüfus kaydında sorun yaşanmaması için önemlidir. Apostilin nereden alınacağı ve hangi belgelere konulacağı için apostil rehberimize ve yabancı belgelerin tasdiki yazımıza bakabilirsiniz.

Belgeler Nereden Alınır ve Ne Kadar Güncel Olmalı?

Başlıca belgelerin alındığı yer

BelgeNereden alınır?Not
PasaportBaşvurucunun vatandaşı olduğu ülkenin makamlarıBaşvuru süresince geçerli olmalı
Doğum, evlenme, boşanma ve ölüm belgeleriBelgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamlarıApostil veya konsolosluk onayı ve Türkçe tercüme
Türk vatandaşlarının nüfus kayıt örneğiNüfus müdürlükleriEvlenme yolunda eşin, genel yolda varsa yakınların kaydı
Sağlık raporuSağlık Bakanlığınca belirlenen usule uygun düzenlenen raporGenel sağlık bakımından tehlikeli bir hastalık bulunmadığını göstermeli
Giriş-çıkış belgesiYönetmelik’e göre il emniyet müdürlüğüBeş yıl ve on iki ay hesabının esası
İkamet izniİkamet izinlerini veren valiliklerTürüne ve süresine dikkat edilmeli
Mahkûmiyet kararıKararı veren mahkemeKesinleşme şerhli onaylı örnek
Hizmet bedeli makbuzuBedelin yatırıldığı vezneGüncel tutar başvuru makamından öğrenilmeli

Yaptığımız inceleme itibarıyla Yönetmelik’te bütün belgeler için geçerli, belgenin kaç ay önce alınmış olması gerektiğine dair genel bir süre bulunmamaktadır. Ancak görüşümüze göre medeni hâl belgesi, sağlık raporu, giriş-çıkış belgesi ve ikamet izni gibi kişinin güncel durumunu gösteren belgelerin başvuru tarihine yakın tarihli olması, ek belge istenmesini ve sürecin uzamasını önler. Başvurudan sonra medeni hâlde, adreste veya iş durumunda bir değişiklik olursa başvuru makamına bildirilmesi yerinde olur.

Doğum Tarihi Eksik Olanlar İçin Yazılı Beyan

Bazı ülkelerin belgelerinde yalnızca doğum yılı yer alır, gün ve ay bulunmaz. Yönetmelik bu durumda doğum gün ve ayının, kişinin ülkesinin yetkili makamlarından alınacak belgeyle tamamlanmasını ister; bu belge temin edilemiyorsa kişiden 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 39. maddesine göre işlem yapılmasını kabul ettiğine dair yazılı beyan alınır (Yönetmelik m.17/1-ı, m.26/1-f). Bu beyan, nüfus kaydına esas alınacağından dikkatle doldurulmalıdır.

Hizmet Bedeli

Türk vatandaşlığının sonradan kazanılmasına ilişkin işlemlerde hizmet bedeli alınır (5901 m.45). Hizmet bedelinin yatırıldığını gösteren makbuz, genel yolda (Yönetmelik m.17/1-i), evlenme yolunda (m.26/1-g) ve diğer yolların belge listelerinde yer alır. Kanun, belirli hâllerde hizmet bedeli alınmayacağını da düzenler. Güncel tutar her yıl değişebildiğinden başvuru makamından öğrenilmelidir.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

  1. Hangi yoldan başvuracağınızı belirleyin; belge listesi buna göre değişir.
  2. Pasaportunuzun ve ikamet izninizin geçerlilik sürelerini kontrol edin; ikamet izni işlemler sonuçlanıncaya kadar geçerli olmalıdır.
  3. Genel yolda giriş-çıkış belgesini alıp beş yıllık süreyi ve on iki aylık yurt dışı sınırını kendiniz hesaplayın.
  4. Doğum, evlenme, boşanma ve ölüm belgelerini düzenlendikleri ülkeden apostilli veya konsolosluk onaylı olarak temin edin.
  5. Bütün yabancı belgelerin yeminli tercüman tarafından yapılmış ve noter onaylı Türkçe tercümelerini hazırlayın.
  6. Belgelerdeki ad, soyadı ve doğum tarihinin birbiriyle ve pasaportla uyumlu olduğunu kontrol edin.
  7. Çocuklu başvurularda diğer ebeveynin rıza belgesini ve gerekiyorsa velayet kararını hazırlayın.
  8. Genel yolda sağlık raporu ve geçim belgesini, evlenme yolunda Türk vatandaşı eşin nüfus kayıt örneğini alın.
  9. Hakkınızda bir ceza dosyası varsa dosyanın durumunu öğrenin; devam eden yargılama ön incelemede başvurunun kabul edilmemesine yol açar.
  10. Hizmet bedelini yatırıp makbuzu dosyaya ekleyin ve bütün belgelerin birer örneğini kendinizde saklayın.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki senaryolar gerçek kişilere ait değildir; belge hazırlığında karşılaşılan durumları göstermek için hazırlanmıştır.

Senaryo 1: Doğum belgesinde gün ve ay yok

Başvurucunun ülkesinden aldığı doğum belgesinde yalnızca doğum yılı yazılıdır. Ülkesinin makamlarından tamamlama belgesi alınamamıştır. Bu durumda 5490 sayılı Kanun’un 39. maddesine göre işlem yapılmasını kabul ettiğine dair yazılı beyan verilir (Yönetmelik m.17/1-ı). Beyandan önce, diğer belgelerde farklı bir doğum tarihi yazılı olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Senaryo 2: Boşanmış ebeveyn ve çocuk

Boşanmış başvurucu, kendisinde velayeti bulunan ergin olmayan çocuğuyla birlikte vatandaşlık kazanmak istemektedir. Yönetmelik’e göre velayete ilişkin karar ve başvurmayan ebeveynin rızası istenir (m.38). Diğer ebeveyn yurt dışında yaşıyorsa rıza belgesinin o ülkede düzenlenip apostil veya konsolosluk onayı ve tercümeyle sunulması gerekir.

Senaryo 3: Öğrenci ikamet izniyle beş yıl

Başvurucu beş yılın tamamını öğrenci ikamet izniyle geçirmiştir. Belgeleri eksiksiz olsa bile öğrenim amaçlı ikamet nedeniyle başvuru ön incelemede kabul edilmez (Yönetmelik m.16/2). Bu durumda önce yerleşmeye yönelik bir ikamet türüne geçilmesi ve sürenin yeniden değerlendirilmesi gerekir; ikamet türleri için kısa dönem ikamet izni yazımıza bakabilirsiniz.

Senaryo 4: Yatırımda döviz belgesi eksik

Yatırımcı taşınmaz bedelini yurt dışından getirdiği dövizle ödemiş, ancak dövizin Türkiye’deki bir bankaya satıldığını gösteren belgeyi almamıştır. Yönetmelik’e göre dövizin bankaya ve Merkez Bankasına satıldığının belgelenmesi gerektiğinden, bu belge olmadan uygunluk belgesi süreci tamamlanamayabilir. Görüşümüze göre yatırım yapılmadan önce bankadan döviz satış işleminin nasıl belgeleneceği öğrenilmelidir.

Senaryo 5: Evlilik yurt dışında yapılmış ve Türkiye’ye tescil edilmemiş

Başvurucu yurt dışında bir Türk vatandaşıyla evlenmiş, ancak evlilik Türk nüfus kayıtlarına işlenmemiştir. Evlenme yolunda Türk vatandaşı eşin nüfus kayıt örneği istendiğinden (Yönetmelik m.26/1-b), görüşümüze göre evliliğin önce Türk nüfus kayıtlarına tescil ettirilmesi gerekir. Yabancı biriyle evliliğin belgeleri için yabancı biriyle evlilik yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

  • Başvuru yolunu yanlış belirleyip başka yolun belge listesiyle başvurmak.
  • İkamet izninin başvuru süresince geçerli kalacağını kontrol etmemek.
  • Giriş-çıkış belgesini almadan başvurmak ve on iki aylık yurt dışı sınırının aşıldığını sonradan fark etmek.
  • Yabancı belgeleri apostil veya konsolosluk onayı olmadan sunmak.
  • Tercümeleri noter onayı olmadan veya belgelerdeki adları farklı yazarak sunmak.
  • Çocuklu başvurularda diğer ebeveynin rıza belgesini hazırlamamak.
  • Yatırımda döviz satışını gösteren banka belgelerini saklamamak.
  • Mahkûmiyet veya devam eden bir yargılamayı başvuruda belirtmemek; bu, ileride iptal sebebi olabilir (5901 m.31).
  • Ek belge talebine süresinde cevap vermemek.

Sıkça Sorulan Sorular

Vatandaşlık başvurusu için hangi belgeler gerekir?

Belgeler başvuru yoluna göre değişir. Genel yolda form dilekçe, pasaport, doğum ve medeni hâl belgeleri, varsa Türk vatandaşı yakınların nüfus kayıt örneği, sağlık raporu, geçim belgesi, giriş-çıkış belgesi, geçerli ikamet izni, varsa mahkûmiyet kararı, gerekiyorsa doğum tarihi tamamlama belgesi ve hizmet bedeli makbuzu istenir (Yönetmelik m.17/1).

Evlilik yoluyla vatandaşlık için hangi belgeler gerekir?

Form dilekçe, Türk vatandaşı eşin nüfus kayıt örneği, pasaport, doğum belgesi, Türkiye’de yaşıyorsa ikamet izni, varsa mahkûmiyet kararı, gerekiyorsa doğum tarihi tamamlama belgesi ve hizmet bedeli makbuzu (Yönetmelik m.26).

Evlilik yoluyla başvuruda sağlık raporu istenir mi?

Yönetmelik’in 26. maddesindeki listede sağlık raporu, geçim belgesi ve giriş-çıkış belgesi yer almaz. Ancak başvuru makamı gerekli gördüğünde ek belge isteyebilir.

Yatırım yoluyla vatandaşlıkta en önemli belge hangisidir?

Yatırım türüne göre ilgili kurumun verdiği uygunluk belgesidir. Örneğin taşınmaz ediniminde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, banka mevduatında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu bu belgeyi verir (Yönetmelik m.20).

Taşınmaz yoluyla vatandaşlık için asgari tutar ne kadar?

Yaptığımız inceleme itibarıyla en az 400.000 ABD doları değerinde taşınmaz edinilmesi ve tapu kaydına üç yıl satılmayacağına ilişkin şerh konulması gerekir (Yönetmelik m.20). Tutarlar değişebildiğinden yatırımdan önce güncel düzenleme kontrol edilmelidir.

Giriş-çıkış belgesi neden önemli?

Genel yolda başvuru tarihinden geriye doğru kesintisiz beş yıl ikamet ve yurt dışında geçen sürelerin toplamının on iki ayı geçmemesi aranır (5901 m.11, m.15). Bu hesap giriş-çıkış belgesine göre yapılır.

İkamet iznim başvurudan sonra biterse ne olur?

Genel yolda ikamet izninin vatandaşlık işlemleri sonuçlanıncaya kadar geçerli olması gerekir (Yönetmelik m.17/1-ğ). İzin süresi dolmadan uzatma başvurusu yapılmalıdır.

Yabancı belgelerde apostil şart mı?

Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden alınan resmî belgeler kural olarak apostil şerhiyle, taraf olmayan ülkelerden alınanlar ise konsolosluk onayıyla sunulur. Ayrıca Türkçe tercüme gerekir.

Tercümeyi kim yapmalı?

Görüşümüze göre tercüme yeminli tercüman tarafından yapılmalı ve noter onayıyla sunulmalıdır; böylece belgenin kabulü konusunda tereddüt doğmaz. Başvuru makamının özel bir talebi varsa ona uyulmalıdır.

Doğum belgemde gün ve ay yazmıyor, ne yapmalıyım?

Önce ülkenizin yetkili makamlarından tamamlama belgesi alınması istenir. Temin edilemiyorsa 5490 sayılı Kanun’un 39. maddesine göre işlem yapılmasını kabul ettiğinize dair yazılı beyan verilir (Yönetmelik m.17/1-ı).

Çocuğum benimle birlikte vatandaş olacaksa hangi belgeler gerekir?

Çocuğun durumuna göre değişir: doğum belgesi, diğer ebeveynin rızası, evlenme veya boşanma belgesi, velayet kararı, ölüm belgesi gibi belgeler istenir (Yönetmelik m.38).

Diğer ebeveyn rıza vermezse ne olur?

Ergin olmayan çocuğun ana veya babayla birlikte vatandaşlık kazanmasında diğer ebeveynin rızası aranır; rızanın bulunmadığı hâller Kanun’da ayrıca düzenlenmiştir (5901 m.20). Bu durumda dosyanın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Evlat edinilen çocuk için hangi belgeler gerekir?

Form dilekçe, çocuğun doğum belgesi, yabancı uyruğunu veya vatansızlığını gösteren belge, evlat edinen Türk vatandaşının nüfus kayıt örneği ve hizmet bedeli makbuzu (Yönetmelik m.33). Şartlar ve yurt dışında verilen evlat edinme kararları için evlat edinme yoluyla Türk vatandaşlığı rehberimize bakabilirsiniz.

Yeniden vatandaşlık başvurusunda hangi belgeler gerekir?

Form dilekçe, nüfus kayıt örneği, uyruk belgesi, medeni hâl belgesi, kayıptan sonraki medeni hâl ve kimlik değişikliklerini gösteren belgeler, gerekiyorsa üç yıllık ikameti gösteren belgeler ve hizmet bedeli makbuzu (Yönetmelik m.23).

Mahkûmiyet kararım varsa başvurabilir miyim?

Kesinleşmiş bir mahkûmiyet varsa onaylı örneği başvuruya eklenir (Yönetmelik m.17/1-h). Ancak yargılaması devam eden, hükümlü veya tutuklu olanların başvurusu ön incelemede kabul edilmez (Yönetmelik m.16/2). Kayıtların etkisi için güvenlik soruşturması rehberimize bakabilirsiniz.

Başvuru makamı ek belge isteyebilir mi?

Evet. Bakanlık gerekli gördüğü hâllerde listede sayılanlar dışında ek belge isteyebilir (Yönetmelik m.17/2).

Hizmet bedeli ne kadar?

Hizmet bedeli 5901 sayılı Kanun’un 45. maddesine göre belirlenir ve zaman içinde değişebilir. Güncel tutar başvuru makamından öğrenilmelidir; makbuz başvuru belgeleri arasındadır.

Eksik belgeyle başvurursam ne olur?

Belgeleri eksik olan başvurular ön incelemede kabul edilmeyebilir (Yönetmelik m.16/2). Eksik belgenin tamamlanmasıyla yeniden başvurulabilir; ancak zaman kaybı yaşanır.

Genel yol mu, evlenme yolu mu daha az belge ister?

Evlenme yolunun belge listesi daha kısadır; sağlık raporu, geçim belgesi ve giriş-çıkış belgesi bu listede yer almaz (Yönetmelik m.26). Ancak evlenme yolunda evliliğin gerçekliği emniyet soruşturması ve komisyon mülakatıyla ayrıca araştırılır; yol seçimi bu farklar birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

Başvuru nereye yapılır?

Genel yolda başvurucunun yerleşim yerindeki valiliğe (Yönetmelik m.16/1), evlenme yolunda yurt dışında yaşayanlar için dış temsilciliğe (Yönetmelik m.30) yapılır.

İlgili Rehberler

Vatandaşlık başvuru dosyanızı birlikte hazırlayalım

Belgelerin eksiksiz, tutarlı ve doğru onaylı olması başvurunun ilk ve en önemli adımıdır. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp
Post by Av. Fatma Öztürk