English version: Turkey Residence Permit by Investment 2026
17 Kasım 2026 tarihli ve 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan “Yabancı Yatırımcılara Düzenlenecek İkamet İzinlerine Dair Karar” 18 Kasım 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi. Karar, 6458 sayılı Kanun’un 31/1-(j) bendindeki “Türkiye’de çalışmayan ancak yatırım yapacak” yabancılara verilecek kısa dönem ikamet izni için tutar ve süre belirledi: en az 150.000 ABD Doları veya karşılığı dövize 3 yıl, en az 200.000 ABD Doları veya karşılığı dövize 5 yıl. Yatırım; banka mevduatı, devlet borçlanma araçları, gayrimenkul veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı ya da bireysel emeklilik katkı payı olabilir ve izin süresinin yarısı boyunca tutulmalıdır. Kararın 4. maddesine göre bu izinler 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesi kapsamında değerlendirilmez. Kısa haber son dakika haberimizde; bu yazı ise kimin başvurabileceğini, dört yatırım türünün farklarını, yatırımın tutulma süresini, aile bireylerinin durumunu, vatandaşlık yoluyla ilişkiyi, uzatma, iptal ve sınır dışı risklerini, ret kararına karşı dava sürelerini ve henüz belirsiz olan noktaları kanun maddeleriyle anlatıyor. Yorum içeren bölümler “değerlendirmemize göre” diye belirtilmiştir.
Kısa cevap: Türkiye’de çalışmadan yaşamak isteyen yabancı, Türkiye’deki bir bankaya döviz mevduatı, devlet borçlanma aracı, GYF veya GSYF payı ya da bireysel emeklilik katkı payı olarak en az 150.000 ABD Doları veya karşılığı döviz yatırırsa 3 yıllık, en az 200.000 ABD Doları yatırırsa 5 yıllık kısa dönem ikamet izni alabilir; eşi ve ergin olmayan veya bağımlı çocukları da kapsamdadır. Yatırım izin süresinin yarısı boyunca (3 yıllık izinde 18 ay, 5 yıllık izinde 30 ay) tutulmalıdır. Bu izin istisnai vatandaşlık başvurusuna dayanak olmaz. Başvuru usulünü İçişleri Bakanlığı belirleyecek; ret veya iptal kararına karşı dava süresi tebliğden itibaren altmış gündür.
Yatırım yoluyla ikamet iznini birlikte planlayalım
Yatırım türü, tutarın döviz olarak tutulması, aile bireylerinin başvurusu ve olası ret kararına karşı süreler baştan doğru kurulmalıdır. Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Karar Ne Getiriyor ve Hangi Yetkiye Dayanıyor?
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 31. maddesi kısa dönem ikamet izni verilebilecek yabancıları sayar. 2016’da 6735 sayılı Kanunla eklenen (j) bendi bu listeye “Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapacaklar ile bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu”nu ekledi. Aynı tarihte eklenen beşinci fıkra, (j) ve (k) bentleri kapsamındaki izinlerin en fazla beşer yıllık sürelerle verilebileceğini düzenledi; diğer kısa dönem ikamet izinleri ise her defasında en fazla iki yıllık verilir (m.31/2). 11994 sayılı Karar, Kanun’un Cumhurbaşkanına bıraktığı “kapsam ve tutarı” bu bent için belirleyen düzenlemedir.
Kararın maddeleri
| Madde | Konu | Yatırımcı bakımından anlamı |
|---|---|---|
| m.1 | Amaç: Türkiye’de çalışmayan, listedeki tutarlarda yatırım yapacak şahıslar ile yabancı eşi ve ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklarına 6458 m.31/1-(j) ve m.31/5 uyarınca verilecek izin ve süreleri | Kapsam çalışmayan yatırımcıyla sınırlıdır; aile bireyleri birlikte kapsanır |
| m.2 | Yatırımın tespiti: listedeki tutarın döviz olarak dört araçtan birine yatırıldığının ilgili kurumca tespiti; her araçta izin süresinin yarısı boyunca tutma şartı | Yatırım türünü ve tespit makamını belirler |
| m.3 | Hizmetler ve diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca belirlenir | Başvuru belgeleri ve sırası Bakanlık düzenlemesiyle netleşecek |
| m.4 | Bu Karara istinaden düzenlenen izinler 5901 sayılı Kanun m.12 kapsamında değerlendirilmez | İstisnai vatandaşlığa köprü değildir |
| m.5 | Yayımı tarihinde yürürlük | 18.11.2026’dan itibaren uygulanır |
| m.6 | Yürütme: İçişleri Bakanı | — |
| Liste | 150.000 ABD Doları → 3 yıl; 200.000 ABD Doları → 5 yıl | Tutar arttıkça süre uzar; üst sınır Kanun’daki beş yıldır |
Karar, İçişleri Bakanlığına usul ve esasları belirleme yetkisi verdiği için uygulamanın önemli bir kısmı henüz yazılı değildir: hangi belgelerin isteneceği, tespit yazısının nasıl alınacağı, başvurunun elektronik sistem üzerinden mi yapılacağı, yatırımın süre boyunca nasıl izleneceği bu düzenlemeyle belli olacaktır. Bu yazıdaki açıklamalar Kararın ve Kanun’un metnine dayanır; Bakanlığın usul ve esasları yayımlandığında bu yazı güncellenecektir.
Kimler Başvurabilir? “Türkiye’de Çalışmayan” Şartı
Kararın ve Kanun’un ortak şartı, yatırımcının Türkiye’de çalışmamasıdır. Bu yol; emekliler, yurt dışındaki gelirleriyle yaşayanlar, Türkiye’de çocuklarını okutmak isteyen aileler ve birikimini Türkiye’de değerlendirmek isteyen yatırımcılar için tasarlanmıştır. Türkiye’de bir işte çalışmak isteyen yabancının çalışma izni ayrı bir rejime tabidir; çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınabileceği Kanun’da açıkça sayılmıştır (6458 m.54/1-ğ). Değerlendirmemize göre yatırımcının Türkiye’deki bir şirkete ortak olması tek başına “çalışma” sayılmaz; ancak şirkette yönetici olarak fiilen görev yapması, çalışma izni gerektiren bir durum doğurabilir. Bu nedenle şirket kurmak veya işletme yönetmek isteyen yabancı için Kanun’un 31/1-(c) bendindeki “ticari bağlantı veya iş kuracaklar” yolu ile çalışma izni birlikte değerlendirilmelidir.
Kısa dönem ikamet izninin genel şartları bu yolda da aranır (6458 m.32): talebin ve belgelerin sunulması, Türkiye’ye giriş yasağı kapsamına girmemek (m.7), genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma şartları, istenirse ülkesinden adli sicil belgesi ve Türkiye’deki adres bilgisi. Ayrıca başvurulan izin süresinden altmış gün daha uzun süreli pasaport aranır (m.21/2); ikamet izinleri pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa süreli düzenlenir (m.23/1). 5 yıllık izin hedefleyen yatırımcının pasaportunun buna yetecek süreyle geçerli olması gerekir.
Dört Yatırım Türü: Mevduat, DİBS, GYF/GSYF ve BES
Kararın 2. maddesi dört yatırım türü sayar ve her biri için tespit makamını ayrı belirler. Taşınmaz alımı, şirket sermayesi, borsa hissesi veya sabit sermaye yatırımı bu listede yer almaz.
Yatırım türlerinin karşılaştırması
| Yatırım türü | Şart | Tespit eden kurum | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Banka mevduatı | Türkiye’de faaliyet gösteren bankaya yatırılması ve izin süresinin yarısı boyunca tutulması | BDDK | Kararda “mevduat” denmiştir; katılım bankasındaki katılım fonunun bu kapsamda sayılıp sayılmayacağı usul ve esaslarla netleşmelidir |
| Devlet borçlanma araçları | Satın alınması ve izin süresinin yarısı boyunca tutulması | Hazine ve Maliye Bakanlığı | Vadesi tutma süresinden önce dolan araçlarda yeniden yatırım planlanmalıdır |
| GYF veya GSYF katılma payı | Satın alınması ve izin süresinin yarısı boyunca tutulması | SPK | Fon payının değeri değişebilir; tutar şartının hangi tarihe göre arandığı önemlidir |
| Bireysel emeklilik katkı payı | SEDDK’nın belirlediği emeklilik planlarına dahil olma ve izin süresinin yarısı boyunca sistemde kalma | SEDDK | Plan seçimi SEDDK’nın belirleyeceği kapsamla sınırlıdır |
Mevduat. En sade yol, Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankada ABD Doları veya başka bir döviz cinsinden mevduat hesabı açmaktır. Yatırımın döviz olarak yapılması şarttır; Türk lirası mevduat Kararın lafzına uymaz. Bankalar yabancı müşterilerde hesap açılışında kimlik ve kaynak sorgulaması yapar; büyük tutarlı transferlerde paranın kaynağına ilişkin belge istenmesi olağandır (yabancı yatırımcının hesap açma süreçleri).
Devlet borçlanma araçları. Döviz cinsinden devlet tahvili veya kira sertifikası alınması da bir yol olarak sayılmıştır. Değerlendirmemize göre aracın vadesi izin süresinin yarısından kısaysa, vade sonunda tutarın yeniden aynı türden bir araca yatırılması gerekecektir; bu geçişin kesintisiz sayılıp sayılmayacağı Hazine ve Maliye Bakanlığının tespit uygulamasıyla belli olacaktır.
GYF ve GSYF. Gayrimenkul yatırım fonu ve girişim sermayesi yatırım fonu payları, genellikle nitelikli yatırımcılara satılan araçlardır; yatırımcının bu fonlara erişim şartlarını sağlaması gerekir. Fon paylarının değeri zamanla değişir. Karar “ekli listede belirtilen miktarda” payın satın alınmasını ve tutulmasını arar; değerlendirmemize göre şartın satın alma tarihindeki tutara göre mi, yoksa tutma süresi boyunca değere göre mi aranacağı usul ve esaslarda açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu fonların yapısı GYF ve GSYF rehberimizde anlatılmıştır.
Bireysel emeklilik. Katkı payının SEDDK’nın belirleyeceği emeklilik planlarına yatırılması ve sistemde izin süresinin yarısı boyunca kalınması gerekir. Sistemden erken ayrılma, şartın kaybı anlamına gelebilir.
Değerlendirmemize göre: Karar, yatırımın tek bir araçla yapılacağını açıkça söylemiyor; ancak 2. madde dört aracı “veya” bağlacıyla değil, her biri için ayrı tespit makamıyla sayıyor. Örneğin 100.000 ABD Doları mevduat ile 50.000 ABD Doları devlet tahvilinin birleştirilmesiyle 150.000 ABD Doları şartının sağlanıp sağlanmayacağı belirsizdir. Usul ve esaslar yayımlanana kadar tutarın tamamının tek bir araçta tutulması daha güvenli bir yoldur.
Tutar, Süre ve “Yarı Süre” Kuralı
Tutar, izin süresi ve tutma süresi
| Yatırım tutarı | İkamet izni süresi | Asgari tutma süresi (izin süresinin yarısı) | Kanundaki üst sınır |
|---|---|---|---|
| En az 150.000 ABD Doları veya karşılığı döviz | 3 yıl | 18 ay | 6458 m.31/5: en fazla beşer yıllık süreler |
| En az 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz | 5 yıl | 30 ay | Aynı |
Kararın en dikkat çekici yönü, yatırımın izin süresinin tamamı boyunca değil yarısı boyunca tutulmasını şart koşmasıdır. 3 yıllık izinde 18, 5 yıllık izinde 30 ay sonra yatırım çözülebilir. Değerlendirmemize göre bu, izin süresinin geri kalanında yabancının yatırımı elden çıkarmasının iznin iptaline yol açmayacağı anlamına gelir; çünkü Karar şartı açıkça yarı süreyle sınırlamıştır. Ancak izni uzatmak isteyen yabancının, uzatma başvurusu sırasında yeniden yatırım şartını sağlaması gerekip gerekmeyeceği Kararda düzenlenmemiştir. Kanun’a göre uzatma başvurusu, iznin bitmesine altmış gün kala başlayıp süre dolmadan valiliğe yapılır ve başvuru sahibine karar verilinceye kadar Türkiye’de kalmasını sağlayan bir belge verilir (6458 m.24/2). Uzatma başvurularına ilişkin genel kurallar ikamet izni uzatma yazımızda anlatılmıştır.
Kur ve “karşılığı döviz”. Tutar ABD Doları üzerinden yazılmış, ancak “veya karşılığı döviz tutarı” ifadesiyle euro, sterlin gibi diğer dövizler de kabul edilmiştir. Değerlendirmemize göre karşılığın hangi kurla ve hangi tarihte hesaplanacağı (yatırım tarihi mi, tespit tarihi mi) usul ve esaslarda belirlenmelidir; parite değişimleri nedeniyle eşik altına düşme riskine karşı tutarın bir miktar yüksek tutulması pratik bir önlemdir.
Aile Bireyleri: Eş ve Çocuklar
Karar ve Kanun, yatırımcının yabancı eşini, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğunu kapsar. Bu, aile bireylerinin ayrıca aile ikamet izni almasına gerek kalmadan aynı yoldan izin alabileceği anlamına gelir. Aile ikamet izninde ise destekleyiciden belirli bir gelir şartı aranır ve aile ikamet izni destekleyicinin izin süresini aşamaz (6458 m.34-35). Değerlendirmemize göre yatırım ikamet izni yolu, aile bireyleri bakımından gelir şartının ispatı gerekmediği için daha sade olabilir; ancak bu konuda da İçişleri Bakanlığının usul ve esasları belirleyici olacaktır. Aile ikamet izni ile on sekiz yaşına kadar öğrenci ikamet izni almadan ilk ve ortaöğretimde eğitim hakkı tanınmıştır (m.34/4); yatırım ikamet izniyle gelen çocukların eğitim hakkı için de ayrıca bir düzenleme beklenebilir.
Çocuğun ergin olması, izin süresi içinde gerçekleşebilir. Kanun, bağımlı çocukları da kapsadığından bağımlılık hâli devam eden ergin çocuklar da kapsamda kalabilir. Boşanma veya eşin ölümü gibi hâllerde aile bireyinin hangi izne geçebileceği Kanun’un genel hükümlerine göre değerlendirilir; boşanan yabancıların durumu için boşanan yabancının ikamet izni yazımıza bakılabilir.
Ailenizle birlikte Türkiye’ye yerleşmeyi mi planlıyorsunuz?
Yatırım ikamet izni ile aile ikamet izni arasındaki seçim, çocukların okulu ve eşin durumu birlikte değerlendirilmelidir. Planınızı birlikte kuralım: 0554 648 37 15.
Vatandaşlık Yoluyla İlişki: 5901 Sayılı Kanun m.12 ve Karar m.4
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 6458 sayılı Kanun’un 31/1-(j) bendi uyarınca ikamet izni alanları, Turkuaz Kart sahiplerini ve aile bireylerini, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararıyla Türk vatandaşlığını kazanabilecekler arasında sayar. Yatırım yoluyla vatandaşlık uygulamasında yatırımcının (j) bendine dayanan ikamet izni alması bu bağlantıdan kaynaklanır (yatırım yoluyla vatandaşlıkta hangi yatırım).
Yeni Kararın 4. maddesi bu bağlantıyı bilinçli olarak kesiyor: “Bu Karara istinaden düzenlenecek ikamet izinleri 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 12 nci maddesi kapsamında değerlendirilmez.” Dolayısıyla 150.000 veya 200.000 ABD Doları tutarındaki yatırımla alınan ikamet izni, istisnai vatandaşlık başvurusuna dayanak yapılamaz. Yatırım yoluyla vatandaşlık için aranan yatırım türleri, tutarlar ve tutma süreleri Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesinde ayrıca düzenlenmiştir ve bu Kararla değişmemiştir (TVK m.12/1-b rehberimiz).
İki yolun karşılaştırması
| Konu | Yatırım yoluyla ikamet (Karar 11994) | Yatırım yoluyla istisnai vatandaşlık (5901 m.12/1-b) |
|---|---|---|
| Sonuç | 3 veya 5 yıllık kısa dönem ikamet izni | Cumhurbaşkanı kararıyla Türk vatandaşlığı |
| Yatırım tutarı | 150.000 veya 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz | Vatandaşlık Yönetmeliği m.20’de ayrıca belirlenmiştir |
| Tutma süresi | İzin süresinin yarısı | Vatandaşlık Yönetmeliği m.20’deki süreler |
| Taşınmaz | Listede yok | Yönetmelikte ayrı bir yol olarak düzenlenmiştir |
| Vatandaşlıkla ilişki | m.12 kapsamında değerlendirilmez (Karar m.4) | Doğrudan vatandaşlık yolu |
| Aile | Yabancı eş, ergin olmayan veya bağımlı çocuk | 5901 m.12/1-b ve Yönetmelikteki şartlara göre |
Değerlendirmemize göre bu düzenlemenin amacı, vatandaşlık programından ayrı ve daha düşük eşikli bir “yalnızca ikamet” kulvarı açmaktır. Bu, yakın dönemde yatırım yoluyla vatandaşlık kararlarının iptali ve geri alınması tartışmalarının yaşandığı bir ortamda (mevduat, tahvil, fon ve BES yoluyla alınan vatandaşlığın iptali) ikamet ile vatandaşlık arasındaki çizginin netleştirilmesi olarak da okunabilir. Ancak Türkiye’de uzun süre ikamet eden yabancının, ileride genel yoldan vatandaşlık başvurusunda bu yoldaki ikamet süresinin değerlendirilip değerlendirilmeyeceği ayrı bir sorudur; Karar m.4 yalnızca 5901 m.12’ye (istisnai yol) atıf yapar, genel yoldan vatandaşlığı düzenleyen 11. maddeye değinmez.
Uzatma, Uzun Dönem İzne Geçiş ve Yurt Dışında Kalma
Uzatma. İkamet izinleri valiliklerce uzatılabilir (6458 m.24). Kanun (j) bendi kapsamındaki izinler için “en fazla beşer yıllık sürelerle” ifadesini kullandığından, değerlendirmemize göre izin bir kez verilip bitmez; şartlar devam ettiği sürece yeni dönemler için uzatılabilir. Uzatmada yatırımın yeniden tutulmasının gerekip gerekmeyeceği ve tutarın hangi listeye göre aranacağı İçişleri Bakanlığının usul ve esaslarıyla netleşecektir.
Uzun dönem ikamet izni. Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış yabancılar, son üç yılda sosyal yardım almamak, yeterli ve düzenli gelir, geçerli sağlık sigortası ve kamu düzeni bakımından tehdit oluşturmamak şartlarıyla uzun dönem ikamet iznine geçebilir (6458 m.42-43). Değerlendirmemize göre yatırım ikamet izniyle geçirilen süreler de “ikamet izniyle kalma” süresidir; uzun dönem izne geçişin şartları uzun dönem ikamet izni yazımızda anlatılmıştır.
Yurt dışında kalış. Kanun, ikamet izninin yurt dışında kalış süresi bakımından iptaline ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceğini öngörür (m.33/2). Yatırımcıların önemli bir kısmının yılın bir bölümünü yurt dışında geçireceği düşünülürse, bu kuralların yatırım ikamet izni sahiplerine nasıl uygulanacağı önemlidir. Ayrıca ikamet izni, altı ay içinde kullanılmaya başlanmazsa geçerliliğini kaybeder (m.19/1).
İzin Kimleri Etkiliyor? Gruplara Göre Sonuçlar
Kararın etkilediği gruplar
| Grup | Bu Karar ne sağlıyor? | Dikkat |
|---|---|---|
| Çalışmayan yabancı yatırımcı | 150.000 / 200.000 ABD Doları ile 3 / 5 yıllık izin | Çalışma izni gerekmeyen bir yaşam planı olmalı |
| Taşınmaz sahibi yabancı | Doğrudan bir değişiklik yok; m.31/1-(b) yolu sürer | Taşınmazın niteliği ve değeri Bakanlıkça belirlenir (m.31/6) |
| Vatandaşlık başvurusu planlayan yatırımcı | Bu yol vatandaşlığa sayılmaz | Vatandaşlık Yönetmeliği m.20 şartları ayrıca sağlanmalı |
| Vatandaşlığı iptal edilen yatırımcı | Şartları sağlarsa bu yoldan ikamet seçeneği doğabilir | Giriş yasağı ve sınır dışı kararı varsa m.33/1-ç engeli |
| Aile bireyleri | Eş ve ergin olmayan veya bağımlı çocuklar kapsamda | Her birey için ayrı izin düzenlenir (m.23/1) |
| Bankalar, aracı kurumlar, emeklilik şirketleri | Tespit süreçlerinde belge düzenleme | Kurumların tespit usulleri yayımlanacak |
Vatandaşlığı iptal edilen veya geri alınan yatırımcıların Türkiye’de kalma seçenekleri bu konudaki yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştı; yeni Karar, bu kişiler için de şartları sağlamaları hâlinde değerlendirilebilecek bir seçenek ekliyor. Ancak hakkında geçerli sınır dışı etme kararı veya giriş yasağı bulunan yabancıya kısa dönem ikamet izni verilmez (m.33/1-ç).
Hukuki Nitelik, Tartışmalı ve Belirsiz Noktalar
Kararın niteliği. 11994 sayılı Karar, Kanun’un açık yetkisine dayanan düzenleyici bir işlemdir. Kanun “Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutar” ifadesiyle yetkiyi açıkça vermiştir; Kararın bu yetkiyi kullanarak tutar, süre ve yatırım türü belirlemesi bu çerçevededir. Kararın 4. maddesindeki vatandaşlık sınırlaması ise değerlendirmemize göre tartışmaya açıktır: 5901 m.12/1-(b), 6458 m.31/1-(j) uyarınca ikamet izni alanları istisnai vatandaşlık kazanabilecekler arasında sayar; Kararla bu bende dayanan izinlerin bir kısmının m.12 kapsamında değerlendirilmeyeceğinin belirtilmesi, kanunun çizdiği kapsamın alt düzenlemeyle daraltılması olarak eleştirilebilir. Öte yandan m.12’deki vatandaşlık kazanımı zaten “kazanabilirler” ifadesiyle takdire bağlı olduğundan, uygulamada idarenin bu takdiri Kararın 4. maddesi doğrultusunda kullanacağı açıktır.
Belirsiz noktalar. Usul ve esaslar yayımlanana kadar şu sorular açıktır: Katılım bankalarındaki katılım fonu “mevduat” sayılacak mı? Birden fazla yatırım türü birleştirilebilecek mi? Tutar şartı yatırım tarihindeki kura göre mi aranacak? Tutma süresi içinde vade dolarsa yeniden yatırım kesintisiz sayılacak mı? Uzatmada yatırım yeniden aranacak mı? Başvurular konsolosluk yerine valiliğe de yapılabilecek mi? 6458 m.22 Türkiye içinden valiliğe başvurulabilecek hâlleri sınırlı olarak saymıştır; kısa dönem ikamet izni için genel kural konsolosluktur, ancak geçerli izni olup yeni amaca uygun izin almak isteyenler gibi bazı hâllerde valiliğe başvuru mümkündür (m.22/1-ğ).
Ret, İptal ve Dava Yolları
Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, iznin uzatılmaması veya iptali valiliklerce yapılır; bu işlemlerde yabancının Türkiye’deki aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek yararı gibi hususlar göz önünde bulundurulur ve karar ertelenebilir (m.25/1). Karar, yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir ve tebligatta itiraz hakları da belirtilir (m.25/2).
Süreler ve başvuru yolları
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İkamet izni başvurusunun sonuçlandırılması | En geç 90 gün | 6458 m.21/5 |
| Uzatma başvurusu | İznin bitmesine 60 gün kalmasından itibaren ve süre dolmadan | 6458 m.24/2 |
| Ret, uzatmama veya iptal kararına karşı iptal davası | Tebliği izleyen günden itibaren 60 gün; son gün tatile denk gelirse izleyen iş günü | İYUK m.7, 8; 6458 m.31/7 (dosyanın tekemmülü, duruşma takdire bağlı) |
| Uzatma başvurusu reddedilen yabancının çıkışı | 10 gün içinde çıkış yapmazsa sınır dışı kararı alınabilir | 6458 m.54/1-j |
| Sınır dışı etme kararına karşı dava | Tebliğden itibaren 7 gün; dava süresince ve yargılama bitene kadar sınır dışı edilmez | 6458 m.53/3 |
| Kararın (düzenleyici işlemin) kendisine karşı dava | İlanı izleyen günden 60 gün: son gün 18.01.2027 Pazartesi | İYUK m.7, 8 |
İkamet izni iptal edilen yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınabileceği (m.54/1-f) ve uzatma başvurusu reddedilenlerden on gün içinde çıkış yapmayanların da sınır dışı edilebileceği (m.54/1-j) unutulmamalıdır. Sınır dışı etme kararına karşı dava süresi yalnızca yedi gündür ve mahkemenin kararı kesindir (m.53/3); dilekçe örneği için sınır dışı kararına itiraz dilekçesi, giriş yasağı ve tahdit kodları için tahdit kodları ve Türkiye’yi terke davet yazılarımıza bakılabilir.
Varsayımsal Örnekler
Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır.
Varsayımsal örnek 1 — Emekli çift. Yurt dışında yaşayan emekli A. ve eşi, Türkiye’de yaşamak istemektedir. A., Türkiye’deki bir bankada 200.000 ABD Doları tutarında döviz mevduatı açar ve BDDK’nın tespitiyle 5 yıllık ikamet izni alır; eşi de aynı kapsamda izin alır. Mevduatı en az 30 ay tutmaları gerekir. Değerlendirmemize göre 30. aydan sonra mevduatın bir kısmını kullanmaları izinlerini kendiliğinden sona erdirmez; ancak 5 yılın sonunda uzatma için şartların yeniden aranıp aranmayacağı usul ve esaslara bağlıdır.
Varsayımsal örnek 2 — Okul çağındaki çocuklar. B., iki çocuğunu Türkiye’de okutmak ister ve 150.000 ABD Doları değerinde devlet borçlanma aracı alır. Araçların vadesi 12 aydır. 3 yıllık iznin şartı 18 aylık tutma süresi olduğundan B., vade sonunda tutarı yeniden aynı türden bir araca yatırmalıdır; aradaki birkaç günlük boşluğun şart ihlali sayılıp sayılmayacağı Bakanlığın tespit uygulamasına bağlıdır.
Varsayımsal örnek 3 — Vatandaşlık beklentisi. C., 150.000 ABD Doları mevduatla ikamet izni aldıktan sonra istisnai vatandaşlık başvurusu yapmayı düşünür. Kararın 4. maddesi nedeniyle bu izin m.12 kapsamında değerlendirilmez; C.’nin vatandaşlık için Vatandaşlık Yönetmeliği m.20’deki şartları ayrıca sağlaması gerekir.
Varsayımsal örnek 4 — Şirket yönetimi. D., yatırım ikamet izniyle Türkiye’ye gelir ve kısa süre sonra kurduğu şirkette fiilen genel müdürlük yapmaya başlar. Değerlendirmemize göre bu durum “Türkiye’de çalışmayan” şartıyla çelişebilir ve çalışma izni olmadan çalışma olarak değerlendirilirse sınır dışı riski doğurur (m.54/1-ğ). D.’nin çalışma izni almasının veya izin türünü değiştirmesinin değerlendirilmesi gerekir.
Ne Yapmalı? Adım Adım
Yatırım yoluyla ikamet izni için kontrol listesi
- Türkiye’de çalışıp çalışmayacağınızı netleştirin; çalışacaksanız bu yol yerine çalışma izni ve ilgili ikamet seçeneklerini değerlendirin.
- Hedef süreye göre tutarı seçin: 3 yıl için en az 150.000, 5 yıl için en az 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz; kur dalgalanmasına karşı bir miktar pay bırakın.
- Yatırım türünü seçin ve tutarın tamamını mümkünse tek bir araçta tutun; usul ve esaslar yayımlanmadan araçları birleştirmeyin.
- Paranın kaynağını gösteren belgeleri (banka transfer kayıtları, satış sözleşmeleri, gelir belgeleri) hazırlayın; bankalar kaynak sorgulaması yapacaktır.
- Pasaportunuzun izin süresinden en az altmış gün daha uzun geçerli olduğunu kontrol edin (m.21/2).
- Aile bireyleri için evlilik ve doğum belgelerini, gerekiyorsa apostil ve tercümeleriyle hazırlayın.
- Yatırımı en az izin süresinin yarısı boyunca elden çıkarmayın; vadesi dolan araçları kesintisiz yenileyin.
- İçişleri Bakanlığının usul ve esaslarını ve ilgili kurumların tespit yazısı uygulamasını takip edin.
- Ret, uzatmama veya iptal kararı tebliğ edilirse 60 günlük dava süresini, sınır dışı kararı tebliğ edilirse 7 günlük süreyi kaçırmayın.
Vergi notu: Türkiye’de ikamet izniyle uzun süre kalmak, gelir vergisi bakımından “Türkiye’de yerleşmiş” sayılma sonucunu doğurabilir. Türkiye’ye yeni yerleşenlere tanınan yurt dışı kazanç istisnası ve şartları yurt dışı kazanç istisnası yazımızda anlatılmıştır; yatırım öncesinde vergisel sonuçların ayrıca değerlendirilmesini öneririz.
Sık Yapılan Hatalar
- Bu izni vatandaşlık yolu sanmak. Karar m.4 açık: Bu izinler 5901 m.12 kapsamında değerlendirilmez.
- Türk lirası yatırım yapmak. Karar “ABD Doları veya karşılığı döviz” arar.
- Taşınmazı bu Kararın kapsamında sanmak. Taşınmaz alımı listede yok; taşınmaz sahipleri için m.31/1-(b) ayrı bir yoldur (yabancının taşınmaz edinimi).
- Yatırımı erken çözmek. İzin süresinin yarısı dolmadan çözülen yatırım, şartın kaybı nedeniyle iznin iptaline yol açabilir (m.33/1-a).
- İzinle çalışmaya başlamak. Kapsam “Türkiye’de çalışmayan” yatırımcılarla sınırlıdır.
- Uzatma başvurusunu son güne bırakmak. Başvuru, süre dolmadan yapılmalıdır (m.24/2).
- Sınır dışı kararında altmış günlük süreye güvenmek. Sınır dışı kararına karşı dava süresi yedi gündür (m.53/3).
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’de yatırım yoluyla ikamet izni için ne kadar yatırım gerekiyor?
11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na göre en az 150.000 ABD Doları veya karşılığı döviz için 3 yıllık, en az 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz için 5 yıllık kısa dönem ikamet izni düzenlenir.
Hangi yatırımlar kabul ediliyor?
Türkiye’de faaliyet gösteren bankalarda mevduat, devlet borçlanma araçları, gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ve SEDDK’nın belirlediği planlarda bireysel emeklilik katkı payı kabul edilir.
Ev alarak bu Karar kapsamında ikamet izni alabilir miyim?
Hayır. Taşınmaz alımı Kararın listesinde yer almaz. Taşınmaz sahibi yabancılar için 6458 sayılı Kanun m.31/1-(b) kapsamında ayrı bir kısa dönem ikamet izni yolu vardır.
Yatırımı ne kadar süre tutmam gerekiyor?
Karar her yatırım türünde yatırımın izin süresinin yarısı boyunca tutulmasını şart koşar. Bu, 3 yıllık izinde 18 ay, 5 yıllık izinde 30 ay demektir.
Bu ikamet izniyle Türk vatandaşı olabilir miyim?
Bu izin istisnai vatandaşlık yoluna dayanak olmaz; Kararın 4. maddesi bu izinlerin 5901 sayılı Kanun m.12 kapsamında değerlendirilmeyeceğini öngörür. Yatırım yoluyla vatandaşlık için Vatandaşlık Yönetmeliği m.20’deki şartlar ayrıca aranır.
Eşim ve çocuklarım da izin alabilir mi?
Evet. Karar yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğunu kapsar. Her aile bireyine ayrı izin düzenlenir.
Bu izinle Türkiye’de çalışabilir miyim?
Hayır. Kapsam Türkiye’de çalışmayan yatırımcılarla sınırlıdır. Çalışmak isteyen yabancının çalışma izni alması gerekir; izinsiz çalışma sınır dışı etme sebepleri arasındadır.
Başvuru nereye ve nasıl yapılacak?
Kararın 3. maddesi usul ve esasları İçişleri Bakanlığına bırakmıştır. Genel kural olarak ikamet izni başvurusu konsolosluğa yapılır; Kanun’da sayılan hâllerde valiliğe başvurulabilir. Başvurular en geç doksan günde sonuçlandırılır.
İzin süresi dolunca uzatılabilir mi?
Kanun bu bent kapsamındaki izinlerin en fazla beşer yıllık sürelerle verilebileceğini öngördüğünden uzatma mümkündür. Uzatma başvurusu, süre dolmadan önceki altmış gün içinde valiliğe yapılır. Uzatmada yatırımın yeniden aranıp aranmayacağı usul ve esaslarla belirlenecektir.
Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Ret, uzatmama veya iptal kararına karşı tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Sınır dışı etme kararı verilirse bu karara karşı dava süresi tebliğden itibaren yedi gündür.
Döviz kuru değişirse yatırımım eşiğin altında kalır mı?
Karar “ABD Doları veya karşılığı döviz” ifadesini kullanır; karşılığın hangi tarih ve kurla hesaplanacağı henüz düzenlenmemiştir. Usul ve esaslar yayımlanana kadar tutarın eşiğin bir miktar üzerinde tutulması önerilir.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Yabancı yatırımcıların ikamet ve vatandaşlık dosyalarında çalışmamız, yatırımdan önce başlayan bir planlamaya dayanır. Yatırımcının amacına (yalnızca ikamet, ileride vatandaşlık, şirket kurma veya çalışma) göre uygun yolu belirler; yatırım türünü, tutarın döviz olarak ve doğru kurumda tutulmasını, paranın kaynağına ilişkin belgeleri ve aile bireylerinin evraklarını birlikte hazırlarız. Başvuru sürecinde konsolosluk ve valilik yazışmalarını takip eder, ret, uzatmama veya iptal kararlarına karşı idari başvuru ve dava süreçlerini yürütürüz. Sınır dışı etme kararı, giriş yasağı ve tahdit kodu gibi acil durumlarda kısa sürelerin kaçırılmaması için dosyayı öncelikli olarak değerlendiririz. Her dosyada sonuç, idarenin takdirine ve belgelere bağlıdır; ilk görüşmede hangi yolun ve hangi sürelerin söz konusu olduğunu birlikte belirleriz.
İkamet izni dosyanızı birlikte hazırlayalım
Yatırım planınızı, aile belgelerinizi ve başvuru takviminizi birlikte gözden geçirelim; ret kararı aldıysanız süreniz işliyor olabilir. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Yabancılar Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)İkamet izni, sınır dışı, çalışma izni ve vatandaşlık rehberlerinin tamamı
- Yabancı Yatırımcıya 150 Bin Dolara 3 Yıl, 200 Bin Dolara 5 Yıl İkamet İzni (Son Dakika)
- Oturma İzni Türleri 2026: Hangi Durumda Hangi İkamet İzni?
- Kısa Dönem İkamet İzni: Kimler, Nasıl Alır?
- İkamet İzni Uzatma 2026
- Uzun Dönem İkamet İzni
- Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığında Hangi Yatırım?
- Türk Vatandaşlığına Yatırım Yoluyla Alınma: TVK m.12/1-b
- Vatandaşlık Başvurusu Reddedildi: İkamet İznim İptal Edilir mi?
- Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği
- Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi
- Hukuk Gündemi Son Durum
Bu içerik Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku alanındadır.
Yabancılar Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 17/11/2026 tarihli ve 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yabancı Yatırımcılara Düzenlenecek İkamet İzinlerine Dair Karar (18/11/2026 tarihli ve 33434 sayılı Resmî Gazete); 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.7, 19, 21, 22, 23, 24, 25, 31, 32, 33, 34, 42, 43, 53, 54 (6735 ve 7533 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler dahil); 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 8. Ayrıca bakınız: vatandaşlığı iptal edilen yatırımcının ikameti, yatırım yoluyla alınan vatandaşlığın iptali, vatandaşlık başvurusu belgeleri, yabancı yatırımcı ve Borsa İstanbul. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.


