Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu 17 Kasım 2026’da Adil Katılım Bankası A.Ş.’nin temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimini Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) devretti; 11601 sayılı Karar 18 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71. maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (d) bentlerine dayanıyor. Kararın kısa haberi son dakika haberimizde yer alıyor. Bu yazı, bir katılım bankasının Fona devredilmesinin hukuken ne anlama geldiğini anlatıyor: Devir ile faaliyet izninin kaldırılması arasındaki fark, TMSF’nin dokuz aylık süre içinde kullanabileceği yetkiler, özel cari hesap ve katılma hesabı sahiplerinin sigorta güvencesi, kredi ve finansman borçlularının durumu, ortakların ve hâkim ortakların sorumluluğu, çalışanlar ve tedarikçiler, dava süreleri ve atılması gereken adımlar. Anlatım Bankacılık Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu metinlerine dayanır; yorum içeren bölümler “değerlendirmemize göre” diye belirtilmiştir. Yazı banka, ortakları veya yöneticileri hakkında herhangi bir isnat içermez.
Kısa cevap: Karar bankayı kapatmıyor; faaliyet izni yerinde duruyor ve banka TMSF yönetiminde çalışmaya devam ediyor. Katılım fonu hesapları kendiliğinden sona ermez; sigortaya tabi kısım TMSF güvencesindedir ve Fon gerekirse bu fonları başka bir bankaya devredebilir. Kredi ve finansman borçları aynen ödenmeye devam eder; devir tarihinden sonra temlik yoluyla alacak edinip borçla takas yapılamaz (5411 m.109). TMSF, bankayı güçlendirme, yeniden yapılandırma, devir, birleşme veya satış sürecini devir tarihinden itibaren en geç dokuz ayda (en fazla üç ay uzatmayla) tamamlamak zorundadır; tamamlanamazsa faaliyet izni kaldırılır (m.107). Kurul kararına karşı dava süresi Resmî Gazete yayımından itibaren işler ve 18 Ocak 2027 Pazartesi günü dolar.
Katılım fonunuz, krediniz veya ortaklık payınız mı etkilendi?
Devir kararından sonra hangi hakkın nasıl korunacağı hesabın türüne, sigorta kapsamına ve sözleşmenize göre değişir. Belgelerinizle birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
17 Kasım 2026 Kararı: Ne Alındı, Hangi Yetkiye Dayanıyor?
Kurul, 17 Kasım 2026 tarihli toplantısında aynı tarihli ve E-43890421-101.02.01-209661 sayılı yazı ile eklerini inceledi ve Adil Katılım Bankası A.Ş.’nin temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetiminin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmesine karar verdi. Kararın Resmî Gazete’de yayımlanan metni tek paragraftır; incelenen yazının içeriği, tespit edilen rakamlar veya bankanın mali tabloları kararda yer almıyor.
11601 sayılı Kararın unsurları
| Unsur | Kararda | Kanundaki karşılığı |
|---|---|---|
| Karar organı | Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu | m.71: Kurul, en az beş üyesinin aynı yöndeki oyuyla karar verir |
| Tarih ve sayı | 17.11.2026 — 11601 | — |
| Yayım | 18.11.2026 tarihli ve 33434 sayılı Resmî Gazete | m.71 son fıkra: Kurul kararları Resmî Gazete’de yayımlanır; yayım tarihi tebliğ tarihi sayılır |
| Devredilen haklar | Temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetim | m.71: zararın mevcut ortakların sermayesinden indirilmesi kaydıyla devir |
| Devralan | Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu | m.107: Fonun devredilen bankalara ilişkin yetkileri |
| Dayanak bentler | (a), (c) ve (d) | m.71/1: beş hâlden biri veya birkaçı |
| Faaliyet izni | Kaldırılmadı | Kaldırılsaydı m.106 uygulanırdı |
Kanun, Kurula iki ayrı seçenek tanır: faaliyet iznini kaldırmak ya da ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Fona devretmek. Kurul bu dosyada ikinci yolu seçti. Bu tercih, bankanın tasfiye yerine kurtarma, devir veya satış seçenekleriyle yeniden değerlendirileceği anlamına gelir. Aynı ay içinde Golden Global Yatırım Bankası hakkında verilen kararda ise faaliyet izni kaldırılmıştı (Golden Global haberimiz); iki karar arasındaki fark, müşteriler bakımından sonuçları belirleyen en önemli noktadır.
Fona Devir ile Faaliyet İzninin Kaldırılması Arasındaki Fark
Bankacılık Kanunu’nun on birinci kısmı, faaliyet izni kaldırılan bankalarla Fona devredilen bankaları ayrı hükümlere bağlar. Faaliyet izni kaldırıldığında 106. madde uygulanır: Bankanın yönetim ve denetimi Fona intikal eder, karar Resmî Gazete’de yayımlandığı andan itibaren banka hakkındaki her türlü icra ve iflas takibi durur, Fon sigortalı mevduatı ve katılım fonunu ödeyerek bankanın iflasını ister. Fona devirde ise 107. madde uygulanır ve banka faaliyetine devam eder. Aşağıdaki tablo iki yolu karşılaştırıyor:
Faaliyet izninin kaldırılması ile Fona devir
| Konu | Faaliyet izninin kaldırılması (m.106) | Fona devir (m.71, 107) — 11601 sayılı Karar |
|---|---|---|
| Bankanın durumu | Bankacılık faaliyeti sona erer; iflas veya tasfiye süreci başlar | Banka faaliyetine devam eder; yönetim ve denetim Fona geçer |
| İcra ve iflas takipleri | Yayım tarihinden itibaren durur; yeni takip yapılamaz | Kanunda bu yönde özel bir durma hükmü yoktur |
| Sigortalı fonların ödenmesi | Fon sigortalı mevduatı ve katılım fonunu öder ve iflası ister | Kendiliğinden ödeme süreci başlamaz; Fon sigortaya tabi fonları başka bankaya devredebilir |
| Ortakların hakları | Yönetim ve denetim Fona intikal eder; tasfiye sonucu belirler | Temettü hariç ortaklık hakları Fona geçer; zarar mevcut sermayeden indirilir |
| Süre | Tasfiye veya iflas sürecine bağlı | Güçlendirme, devir, birleşme veya satış devirden itibaren en geç 9 ay (+3 ay) |
| Sonraki aşama | İflas idaresi ve sıra cetveli | Süre içinde tamamlanamazsa Fonun talebiyle faaliyet izni kaldırılır |
Değerlendirmemize göre katılım fonu sahipleri bakımından en önemli sonuç şudur: Devir kararı, hesaplardaki paranın “dondurulduğu” veya bankanın ödeme yapmayacağı anlamına gelmez. Bankanın ödeme kapasitesi ve Fonun faaliyetleri geçici olarak durdurma kararı alıp almayacağı ise ayrı sorulardır; 107. madde Fona, faaliyetleri Fon Kurulunca belirlenecek süreyle geçici olarak durdurma yetkisi de verir. Böyle bir karar verilirse bu da ayrıca duyurulur.
Dayanılan Bentler: Kararın Gerekçesi Hakkında Ne Söylenebilir?
Kararın gerekçesi yalnızca dayanılan bentlerden okunabilir. Kurul, beş hâlden üçüne dayandı:
5411 m.71/1 bentleri ve 11601 sayılı Karar
| Bent | Kanundaki hâl | Kararda | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| (a) | 70. maddedeki tedbirlerin Kurulun verdiği sürede, her hâlükârda en geç on iki ayda alınmaması veya alınsa da mali bünyenin güçlendirilemeyeceğinin tespiti | Var | Daha önce bankadan tedbir istenmiş olduğunu gösterir; tedbirlerin içeriği kararda yok |
| (b) | Faaliyete devamın mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ve mali sistem bakımından tehlike arz etmesi | Yok | — |
| (c) | Yükümlülüklerin vadesinde yerine getirilemediğinin tespiti | Var | Likidite sorununa işaret eder |
| (d) | Yükümlülüklerin toplam değerinin varlıkların toplam değerini aşması | Var | Özkaynakların negatife düştüğüne işaret eder |
| (e) | Hâkim ortakların veya yöneticilerin banka kaynaklarını kendi lehlerine kullanması veya kullandırması | Yok | Kaynak istismarına ilişkin m.108 bu bende bağlıdır |
(e) bendine dayanılmamış olmasının hukuki sonucu vardır. 108. madde, banka kaynaklarının istismarına ilişkin iade ve tazmin yükümlülüğünü ve hisselerin Fona intikalini, 71. maddenin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bankalara bağlar. Değerlendirmemize göre bu nedenle 108. maddedeki özel rejim, bugünkü karar bakımından uygulanmaz; ileride (e) bendine ilişkin bir tespit yapılırsa ayrıca değerlendirilir. Buna karşılık 109. maddedeki ortak hükümler (mal beyanı, ihtiyati tedbir ve haciz, yurt dışı çıkış yasağı, takas yasağı) ve 110. maddedeki şahsi sorumluluk, “Fona devredilen bankalar” için de öngörüldüğünden bu dosyada da uygulanabilir.
TMSF Ne Yapabilir? Yetkiler ve Dokuz Aylık Süre
Fon, 107. maddeye göre devredilen bankayla ilgili yetkilerini maliyet etkinliğini sağlama ve mali sistemin güven ve istikrarını koruma ilkeleri doğrultusunda kullanır. Kanun bu yetkileri ayrıntılı biçimde sayar:
5411 m.107: Fonun seçenekleri
| Yetki | Kanundaki içerik | Pratik anlamı |
|---|---|---|
| Geçici durdurma | Bankanın faaliyetlerini Fon Kurulunca belirlenecek süreyle geçici olarak durdurma | Ayrı bir kararla ve süreyle olur |
| Aktif-pasif devri | Uygun görülen aktifleri, teşkilatı ve aksine talebi olmayan personeli ile sigortaya tabi mevduat ve katılım fonlarını, katılım bankalarında katılım fonu toplamı en yüksek üç bankanın getiri oranları ortalamasını geçmeyen getirileriyle birlikte kurulacak veya istekli bir bankaya devretme | Sigortaya tabi katılım fonları başka bankaya geçebilir |
| Mali yardım | Hisselerine sahip olmak ve sigorta kapsamındaki tutarı aşmamak koşuluyla mali yardım; hisseleri temsil eden sermayeye karşılık gelen zararları devralma | Bankanın yaşatılması yolu |
| Hisse devralma | Zararların devralınmasıyla hisselerin tamamına sahip olunamazsa, belirlenecek bedeli ödeyerek hisseleri devralma | Ortaklara hisse bedeli ödenebilir |
| Birleşme ve satış | Hisselerin çoğunluğu veya tamamı Fona geçerse varlık ve yükümlülükleri devretme, başka bankayla birleştirme, hisseleri Kurul izniyle üçüncü kişilere devretme | Banka el değiştirebilir |
| Yeniden yapılandırma | Sermaye artırımı, aktif satın alma, likidite için mevduat koyma, alacak veya zarar devralma | Mali bünyenin güçlendirilmesi |
| Faaliyet izninin kaldırılmasını isteme | Kuruldan izin kaldırma talebi | Tasfiye yolu açılır |
107. maddenin son fıkrası bu sürece bir takvim koyar: Fona devredilen bankanın mali bünyesinin güçlendirilmesi, yeniden yapılandırılması, devri, birleştirilmesi ve satışı ile ilgili süreç devrin yapıldığı tarihten itibaren en geç dokuz ay içinde tamamlanır; Fon Kurulu kararıyla bu süre üç ayı geçmemek üzere uzatılabilir. Süre içinde devir, birleşme veya satış tamamlanamazsa Fonun talebi üzerine Kurul bankanın faaliyet iznini kaldırır. Değerlendirmemize göre devir tarihi olarak Kurul kararının tarihi (17.11.2026) veya yayım tarihi (18.11.2026) esas alınsa da dokuz aylık süre 2027 yılının Ağustos ayının ortasında, üç aylık uzatmayla Kasım 2027’nin ortasında dolar. Katılım fonu sahipleri ve kredi müşterileri için asıl belirleyici kararlar bu süre içinde verilecek olanlardır.
Önemli: 107. madde, bu madde hükümlerine göre yapılan devir işlemlerinde alacaklı ve borçluların rızasının aranmadığını açıkça düzenler. Katılım fonunuz veya kredi borcunuz başka bir bankaya devredilirse bu devre itiraz için sizin onayınız gerekmez; hesabınız ve borcunuz devralan bankada devam eder.
Katılım Fonu Sahipleri: Özel Cari Hesap ve Katılma Hesabı
Bankacılık Kanunu katılım fonunu, katılım bankaları nezdinde açtırılan gerçek ve tüzel kişilere ait özel cari hesap ve katılma hesaplarında yer alan para olarak tanımlar (m.3). Katılım bankasındaki müşterinin “mevduatı” hukuken katılım fonudur ve sigorta bakımından mevduatla aynı rejime tabidir.
Sigorta kapsamı. 63. maddenin birinci fıkrası, kredi kuruluşları nezdindeki resmî kuruluşlar, kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlara ait olanlar dışındaki tüm mevduat ve katılım fonlarının TMSF tarafından sigorta edileceğini düzenler. Bu hüküm 2022’de 7407 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve önceki metindeki “tasarruf mevduatı ve gerçek kişilere ait” ibaresi “mevduat ve” şeklinde değiştirilmiştir; böylece sigortanın kapsamı yalnızca gerçek kişilerle sınırlı olmaktan çıkmıştır. Sigortaya tabi olacak mevduat ve katılım fonlarının kapsamı ve tutarı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Merkez Bankası ve Kurulun olumlu görüşü alınarak Fon Kurulu tarafından belirlenir (m.63/3). Güncel tutar TMSF tarafından ilan edilir; hesap sahibinin bu tutarı TMSF’nin resmî duyurusundan kontrol etmesi gerekir.
Katılım fonu sahibi bakımından hükümler
| Hüküm | İçerik | Bu dosyada anlamı |
|---|---|---|
| m.63/1 | Resmî kuruluşlar, kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar dışındakilere ait tüm mevduat ve katılım fonları sigortalıdır | Gerçek ve tüzel kişi müşterilerin fonları kapsamdadır |
| m.63/3 | Sigortaya tabi kapsam ve tutarı Fon Kurulu belirler | Sigortalı kısmın tutarı TMSF ilanına göre belirlenir |
| m.63/4 | İflas veya tasfiye hâlinde sigortaya tabi olmayan kısım, Fonun imtiyazlı alacakları ile Devletin ve SGK’nın 6183 kapsamındaki alacaklarından sonra İİK m.206’daki üçüncü sırada imtiyazlıdır | Sigorta tutarını aşan kısım da sıradan alacaklıdan önce gelir |
| m.63/6 | Faaliyet izni kaldırılan kuruluştaki, doğruluğu şüpheye yer vermeyecek şekilde kanıtlanan fonun sigorta kapsamındaki kısmı Fon tarafından mevduat sigorta rezervinden ödenir | Ödeme, izin kaldırılırsa gündeme gelir |
| m.64 | Hâkim ortaklar, nitelikli pay sahipleri, yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve yardımcıları ile yakınlarının ve kontrol ettikleri şirketlerin hesapları, TCK m.282 kapsamındaki suç gelirleri ve Fon Kurulunun belirlediği diğer hesaplar sigortaya tabi değildir | Banka içi kişilerin hesapları güvence dışındadır |
| m.107/2-a | Sigortaya tabi katılım fonları, getiri sınırıyla birlikte başka bankaya devredilebilir | Hesap başka bankada sürebilir |
Değerlendirmemize göre katılım fonu sahibinin bugün yapması gereken, paniğe kapılıp vadeli katılma hesabını zararına bozmak değil, hesabın türünü, tutarını ve sigorta kapsamını belgeleyerek Fonun sonraki kararlarını izlemektir. Vadesiz özel cari hesaptaki para ile vadeli katılma hesabındaki para arasında, vade sonu ve erken çekim şartları bakımından sözleşmeden doğan farklar olabilir; bunlar devirle değişmez. Banka hesap hareketlerinin ileride ispat aracı olarak kullanılabilmesi için dökümlerin bugünden alınması önemlidir; kapanan kuruluşlardan döküm alma sorunları için hesap dökümü yazımıza bakılabilir. Bankaların büyük tutarlı ödemelerde uyguladığı kaynak sorgulamaları ise ayrı bir konudur (bankadan yüklü para çekme).
Kredi ve Finansman Müşterileri: Borç Devam Eder, Takas Yasaklanır
Katılım bankasından konut, taşıt veya işletme finansmanı kullanan müşterinin borcu, Fona devirle ortadan kalkmaz ve vadesi kendiliğinden değişmez. Banka faaliyetine devam ettiği için taksitler sözleşmedeki takvimle ödenir. Fon, kredi alacaklarını başka bir bankaya devrederse, 107. madde uyarınca bu devir için borçlunun rızası aranmaz; borçlu bundan sonra ödemeyi devralan bankaya yapar. Borcun ödenmemesi hâlinde uygulanacak sonuçlar (temerrüt, muacceliyet, kefil ve teminatlara başvuru) sözleşme ve genel hükümlere göre belirlenir; bunlar kredi ödenmezse ne olur ve borçlu hakları rehberimizde anlatılmıştır.
Takas ve mahsup yasağı. 109. maddenin son fıkrası, faaliyet izninin kaldırıldığı veya Fona devredildiği tarihten itibaren bankanın alacaklılarından temlik yoluyla alacak edinen borçluların, bu alacakları bankaya olan borçlarıyla takas veya mahsup etmesini yasaklar; bu sonucu doğuracak işlemler banka bakımından geçersizdir. Örneğin bankaya kredi borcu olan bir şirketin, bankada katılım fonu bulunan bir başkasından bu alacağı devralıp kendi borcuyla takas etmeye çalışması banka bakımından hüküm doğurmaz. Alacağın temliki genel hükümlere göre geçerli olsa bile (alacak devri ve temlik), takas bankaya karşı ileri sürülemez. Değerlendirmemize göre yasağın konusu “temlik yoluyla” edinilen alacaklardır; borçlunun bankada kendi adına başından beri bulunan fonla ilgili takas imkânı ise sözleşme ve genel hükümlere göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Ortaklar ve Hâkim Ortaklar: Haklar, Mal Beyanı ve Sorumluluk
Kararla ortakların temettü hariç ortaklık hakları Fona geçti. Oy hakkı, genel kurula katılma, yönetim kurulunu seçme gibi haklar artık Fon tarafından kullanılır; temettü hakkı ise ortaklarda kalır. Devir, kanun gereği “zararın mevcut ortakların sermayesinden indirilmesi kaydıyla” yapılır. 109. madde ayrıca Fona, bankanın ana sözleşmesini Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın ve genel kurul yapılmaksızın değiştirme ve tescil ettirme yetkisi verir.
Ortaklar ve yöneticiler bakımından 109 ve 110. maddeler
| Hüküm | Kimleri kapsar | İçerik |
|---|---|---|
| Mal beyanı (m.109/2) | Hâkim ortaklar; tüzel kişi ortakların sermayesinin %10’undan fazlasına sahip gerçek kişi hissedarlar; yöneticiler; bunların eşleri, belirli derecedeki kan ve kayın hısımları, evlatlıkları | Taşınmaz, iştirak, haczi caiz taşınır, hak, alacak, menkul kıymet ve gelirler ile son iki yılda edinilen veya devredilenler; Fona en geç yedi gün içinde verilmesi zorunlu |
| İhtiyati tedbir ve haciz (m.109/3) | Hâkim ortaklar, %10’u aşan gerçek kişi hissedarlar ve yöneticiler | Fonun talebiyle mahkemece teminatsız ihtiyati tedbir veya haciz; altı ay içinde dava veya takibe konu edilmezse kendiliğinden kalkar |
| Yurt dışı çıkış yasağı (m.109/3) | Aynı kişiler | Fonun talebiyle mahkemece yasaklanabilir |
| İptal davası (m.109/3) | Aynı kişilerin tasarrufları | İİK 11. bap iptal davalarında aciz vesikası aranmaz |
| Şahsi sorumluluk ve iflas (m.110) | Kanuna aykırı karar ve işlemleriyle 71. maddenin uygulanmasına neden olduğu tespit edilen yöneticiler ve denetçiler; menfaat temin eden hâkim ortaklar | Bankaya verilen zararla sınırlı olarak Fonun talebiyle şahsen iflas kararı verilebilir |
Bu hükümler, kanunda sayılan kişilere ilişkin yetkilerdir ve bir kişinin kusurlu olduğu anlamına gelmez. Özellikle 110. maddedeki şahsi sorumluluk, yöneticinin “kanuna aykırı karar ve işlemleriyle” 71. maddenin uygulanmasına neden olduğunun tespitine bağlıdır. Banka dışındaki şirketlerde yöneticinin sorumluluğuna ilişkin genel kurallar şirket batarsa yönetici sorumlu mu yazımızda yer alıyor.
Azınlık ortakları. Halka açık olmayan bir bankada küçük paya sahip ortaklar bakımından en önemli soru, zararın sermayeden indirilmesinden sonra paylarının bir değerinin kalıp kalmayacağıdır. 107. madde, Fonun zararları devralması sonucunda hisselerin tamamına sahip olunamaması hâlinde, zararın ödenmiş sermayeden düşülmesiyle hesaplanacak sermaye esas alınarak bulunacak hisse bedelini ortaklara ödeyerek hisseleri devralabileceğini düzenler. Bedel ve süre Fon Kurulunca belirlenir. Değerlendirmemize göre ortakların bu aşamada bankanın devir tarihindeki bilançosuna ve zarar hesabına erişim talep etmesi, ileride hem hisse bedeline hem de Kurul kararına karşı açılacak davada belirleyici olur.
Çalışanlar, Tedarikçiler ve Diğer Alacaklılar
Banka faaliyetine devam ettiği için iş sözleşmeleri devirle kendiliğinden sona ermez. 107. madde, Fonun aktiflerle birlikte teşkilatı ve “aksine talebi olmayan personeli” başka bir bankaya devredebileceğini düzenler; bu durumda personel devralan bankaya geçer. Tedarikçiler, kira verenler ve hizmet sağlayıcılar gibi diğer alacaklıların sözleşmeleri de devam eder. Faaliyet izni kaldırılmadıkça 106. maddedeki icra ve iflas takiplerinin durması hükmü uygulanmaz; ancak değerlendirmemize göre alacaklıların, Fonun yeniden yapılandırma sürecinde alacaklarını belgelemesi ve vadesi gelen alacaklar için yazılı talepte bulunması, ileride faaliyet izninin kaldırılması ihtimaline karşı sıra cetvelinde konumlarını korumak bakımından önemlidir. İflas hâlinde Fonun ve kamu alacaklarının sırası 106 ve 107. maddelerde düzenlenmiştir; ayrıntılar İcra ve İflas Hukuku Rehberi’nde yer alıyor.
Kimleri Etkiliyor? Gruplara Göre Sonuçlar
11601 sayılı Kararın etkileri
| Grup | Bugünkü durum | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Özel cari hesap sahibi | Hesap devam eder; sigortaya tabi kısım TMSF güvencesinde | Bakiye ve döküm belgelenmeli; Fonun durdurma veya devir kararları izlenmeli |
| Katılma hesabı sahibi | Hesap sözleşmesi devam eder | Vade ve erken çekim şartları sözleşmeye göre; hesap başka bankaya devredilebilir |
| Tüzel kişi müşteri | 7407 sonrası m.63/1 kapsamında sigortalı | Finansal kuruluşların hesapları kapsam dışı |
| Konut, taşıt, işletme finansmanı borçlusu | Borç ve vade aynen devam eder | Temlik yoluyla edinilen alacakla takas geçersiz (m.109) |
| Ortaklar | Temettü hariç ortaklık hakları Fona geçti | Zarar sermayeden indirilir; dava süresi 18.01.2027’de dolar |
| Hâkim ortaklar ve yöneticiler | Fon mal beyanı isteyebilir; teminatsız tedbir ve çıkış yasağı talep edebilir | Mal beyanı süresi yedi gündür |
| Çalışanlar | İş sözleşmeleri devam eder | Devirde aksine talebi olmayan personel devralan bankaya geçebilir |
| Tedarikçi ve diğer alacaklılar | Sözleşmeler devam eder | Alacaklar belgelenmeli; izin kaldırılırsa sıra cetveli kuralları uygulanır |
Ortak, yönetici veya alacaklı olarak süreleriniz işliyor mu?
Mal beyanı yedi gün, Kurul kararına karşı dava süresi altmış gündür. Haklarınızı ve yükümlülüklerinizi belgelerinizle birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15.
Hukuki Nitelik, Tartışmalı ve Belirsiz Noktalar
Kararın niteliği. Fona devir kararı, Kurulun Bankacılık Kanunu’na dayanarak tesis ettiği bireysel bir idari işlemdir. 105. madde Kurul kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabileceğini ve bu davaların öncelikli işlerden sayılacağını düzenler. Kararın muhatabı banka ve ortaklarıdır; katılım fonu sahibi veya kredi borçlusunun bu karara karşı dava açmakta menfaati olup olmadığı tartışmalıdır. Değerlendirmemize göre bu kişilerin hakları asıl olarak Fonun sonraki işlemlerinden (geçici durdurma, devir, faaliyet izninin kaldırılması talebi) etkileneceğinden, dava ihtimali de bu işlemler bakımından gündeme gelir.
Gerekçenin yayımlanmaması. Resmî Gazete’de yayımlanan metin, dayanılan bentleri sayar ama tespitleri açıklamaz. Bankanın ortakları, dava açarken kararın dayandığı denetim raporunu ve incelenen yazının eklerini dosyaya getirtmek isteyecektir. Değerlendirmemize göre İYUK’un ilgili hükümleri uyarınca mahkemenin bu belgeleri istemesi mümkündür; bankacılık sırrına ilişkin 73. madde, Kurul kararlarına karşı açılacak idari davaların görülmesinde sır niteliğindeki bilgilerin kullanılabileceğini de öngörür.
Dokuz aylık sürenin başlangıcı. 107. madde süreyi “devrin yapıldığı tarihten” başlatır. Kurul kararı 17 Kasım’da alınmış, 18 Kasım’da yayımlanmıştır; değerlendirmemize göre uygulamada iki tarih arasındaki bir günlük fark sonucu değiştirmez, ancak süre sonunda faaliyet izninin kaldırılması gündeme gelirse bu tarih belirleyici olabilir.
Sigortaya tabi tutarın aşan kısmı. Sigortaya tabi tutarı aşan katılım fonu, faaliyet izni kaldırılırsa 63/4 uyarınca imtiyazlı alacak olarak sıra cetveline girer. Banka yaşatılır veya başka bankayla birleştirilirse ise hesabın tamamı devam eder. Bu nedenle değerlendirmemize göre büyük tutarlı hesap sahipleri için asıl risk dönemi, Fonun dokuz aylık süre içinde hangi yolu seçeceğinin belli olmadığı dönemdir.
Süreler, İtiraz ve Dava Yolları
Kurul kararına karşı Bankacılık Kanunu’nda ayrı bir süre öngörülmediğinden, dava süresi İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesine göre altmış gündür. 71. maddenin son fıkrası yayım tarihini ilgililer bakımından tebliğ tarihi saydığından süre yayımı izleyen gün başlar. Altmışıncı gün 17 Ocak 2027 Pazar günüdür; İYUK m.8 uyarınca son gün tatili izleyen ilk iş günü olan 18 Ocak 2027 Pazartesidir. Hangi mahkemede dava açılacağı ve görev kuralları adli yargı mı idari yargı mı ve İdare Hukuku Rehberi yazılarımızda anlatılmıştır.
Takvim
| İşlem | Tarih veya süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Kurul kararı | 17.11.2026 | 5411 m.71 |
| Resmî Gazete yayımı = tebliğ | 18.11.2026 | 5411 m.71 son fıkra |
| Kurul kararına karşı dava | Son gün 18.01.2027 Pazartesi | İYUK m.7, 8; 5411 m.105 |
| Mal beyanı (istenirse) | Fonun talebinden itibaren en geç 7 gün | 5411 m.109/2 |
| Teminatsız ihtiyati tedbir veya haciz | Karar tarihinden itibaren 6 ay içinde dava veya takibe konu edilmezse kalkar | 5411 m.109/3 |
| Yeniden yapılandırma, devir veya satış | Devirden itibaren en geç 9 ay; Fon Kurulu kararıyla en fazla 3 ay uzatma | 5411 m.107 son fıkra |
Varsayımsal Örnekler
Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır; gerçek kişi veya dosyalarla ilgisi yoktur.
Varsayımsal örnek 1 — Vadeli katılma hesabı. A., bankada üç ay vadeli katılma hesabında birikimini tutmaktadır. Devir haberini duyunca hesabı vadesinden önce bozmayı düşünür. Değerlendirmemize göre devir kararı hesabın sözleşmesini değiştirmediği için A.’nın önce erken bozmanın sözleşmedeki sonuçlarını, hesabın sigortaya tabi tutarın altında mı üstünde mi kaldığını ve Fonun geçici durdurma kararı alıp almadığını kontrol etmesi gerekir. Fon katılım fonlarını başka bir bankaya devrederse A.’nın hesabı devralan bankada sürer.
Varsayımsal örnek 2 — Takas girişimi. B. Ltd. Şti.’nin bankaya işletme finansmanı borcu vardır. Şirket ortağı, bankada katılım fonu bulunan bir tanıdığından bu alacağı devralıp şirketin borcuyla takas etmek ister. 109. madde uyarınca devir tarihinden sonra temlik yoluyla edinilen alacakla yapılan takas banka bakımından geçersizdir; borç ödenmiş sayılmaz.
Varsayımsal örnek 3 — Azınlık ortağı. C., bankanın sermayesinin küçük bir kısmına sahiptir. Oy hakkı Fona geçtiği için genel kurulda söz sahibi değildir. C., kararın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa 18 Ocak 2027’ye kadar dava açabilir; dava dilekçesinde kararın dayandığı tespitlerin ve devir tarihli bilançonun dosyaya getirtilmesini isteyebilir. Fon ileride hisseleri bedel ödeyerek devralırsa bedelin hesabına ilişkin itirazlar ayrıca değerlendirilir.
Varsayımsal örnek 4 — Tedarikçi. D. A.Ş. bankaya yazılım hizmeti vermektedir ve iki aylık faturası ödenmemiştir. Faaliyet izni kaldırılmadığı için icra takibi yasağı uygulanmaz; ancak D. A.Ş.’nin önce Fon yönetimine yazılı başvuru yapması ve alacağını belgelemesi, faaliyet izninin ileride kaldırılması ihtimaline karşı da yararlıdır.
Ne Yapmalı? Adım Adım
Katılım fonu sahibi, kredi müşterisi ve ortak için kontrol listesi
- Bugünkü tarih itibarıyla hesap dökümünüzü, hesap türünü (özel cari veya katılma hesabı), vade ve getiri bilgisini belgeleyin.
- Sigortaya tabi tutarı TMSF’nin resmî duyurusundan kontrol edin; tutarı aşan kısım için faaliyet izni kaldırılırsa imtiyazlı alacak sırası uygulanacağını bilin (m.63/4).
- Kredi veya finansman taksitlerinizi sözleşme takvimine göre ödemeye devam edin; ödemeyi kendi kararınızla durdurmayın.
- Temlik yoluyla alacak edinip takas yapmaya çalışmayın; işlem banka bakımından geçersizdir (m.109).
- Fonun geçici durdurma, devir, birleşme, satış veya faaliyet izninin kaldırılmasını isteme kararlarını Resmî Gazete ve TMSF duyurularından izleyin.
- Ortaksanız Kurul kararına karşı dava süresinin 18 Ocak 2027’de dolduğunu takviminize yazın; kararın dayandığı belgelere erişim talebini dilekçenize ekleyin.
- Hâkim ortak, yönetici veya yakını iseniz Fon mal beyanı isterse yedi günlük süreye uyun; beyanın İİK hükümlerine göre sonuç doğurduğunu bilin.
- Alacaklı veya tedarikçiyseniz alacağınızı yazılı olarak belgeleyin ve Fon yönetimine bildirin.
Dolandırıcılık uyarısı: Banka devirlerinden sonra “paranızı öncelikli çekme”, “sigorta limitinin üzerindeki kısmı kurtarma” veya “TMSF ödemesini hızlandırma” vaadiyle para isteyenler çıkabilir. Fonun ödemeleri ve devirleri kanuna ve Fon Kurulu kararlarına göre yapılır; aracıya ücret ödenerek öncelik kazanılamaz.
Sık Yapılan Hatalar
- Devri kapanma sanmak. Faaliyet izni kaldırılmadı; banka Fon yönetiminde çalışmaya devam ediyor.
- Vadeli hesabı panikle bozmak. Erken bozmanın sözleşmeden doğan sonuçları devirle ortadan kalkmaz; önce sigorta kapsamını ve Fonun kararlarını kontrol edin.
- Borcu ödemeyi bırakmak. Devir borcu ortadan kaldırmaz; temerrüt sonuçları aynen doğar.
- Temlikle takas denemek. Devir tarihinden sonra temlik yoluyla edinilen alacakla takas geçersizdir.
- Sigorta tutarını eski ilanlardan öğrenmek. Tutar Fon Kurulunca belirlenir ve değişir; güncel ilan esas alınmalıdır.
- Dava süresini kaçırmak. Süre tebliğden değil Resmî Gazete yayımından işler; ortaklar için son gün 18 Ocak 2027.
- Golden Global kararıyla karıştırmak. O kararda faaliyet izni kaldırılmıştı; sonuçları farklıdır (faaliyet izni kaldırılan bankada alacak ve kredi).
Sıkça Sorulan Sorular
Adil Katılım Bankası kapandı mı?
Hayır. BDDK’nın 17.11.2026 tarihli ve 11601 sayılı Kararı faaliyet iznini kaldırmamış, bankanın temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimini TMSF’ye devretmiştir. Banka Fon yönetiminde faaliyetine devam eder.
TMSF’ye devredilen bankada katılım fonum güvende mi?
Katılım fonları, resmî kuruluşlar, kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlara ait olanlar dışında TMSF sigortası kapsamındadır; sigortaya tabi tutarı Fon Kurulu belirler. Devir hesabı sona erdirmez; Fon sigortaya tabi katılım fonlarını başka bir bankaya da devredebilir.
Sigorta tutarını aşan param ne olur?
Banka yaşatılır, satılır veya birleştirilirse hesabın tamamı devam eder. Faaliyet izni kaldırılır ve banka tasfiye edilirse sigortaya tabi olmayan kısım, Fonun ve kamu alacaklarından sonra İİK m.206’daki üçüncü sırada imtiyazlı alacak olarak ödenir (5411 m.63/4).
Kredi borcumu ödemeye devam etmeli miyim?
Evet. Devir borcu ortadan kaldırmaz ve vadeyi değiştirmez. Alacak başka bir bankaya devredilirse, 107. madde uyarınca borçlunun rızası aranmaz ve ödeme devralan bankaya yapılır.
Bankadaki alacağımı başkasının kredi borcuyla takas edebilir miyim?
Devir tarihinden itibaren bankanın alacaklılarından temlik yoluyla alacak edinen borçlular bu alacakları bankaya olan borçlarıyla takas veya mahsup edemez; bu işlemler banka bakımından geçersizdir (5411 m.109).
TMSF ne kadar sürede karar vermek zorunda?
Fona devredilen bankanın güçlendirilmesi, yeniden yapılandırılması, devri, birleştirilmesi ve satışı devir tarihinden itibaren en geç dokuz ayda tamamlanır; Fon Kurulu bu süreyi en fazla üç ay uzatabilir. Tamamlanamazsa Fonun talebiyle faaliyet izni kaldırılır.
Fona devir ile faaliyet izninin kaldırılması arasındaki fark nedir?
Faaliyet izni kaldırıldığında banka hakkındaki icra ve iflas takipleri durur, Fon sigortalı fonları öder ve iflas ister (m.106). Fona devirde ise banka faaliyetine devam eder; Fon kurtarma, devir, birleşme veya satış yollarını değerlendirir (m.107).
Ortakların hakları ne olur?
Temettü hariç ortaklık hakları Fona geçer; temettü hakkı ortaklarda kalır. Devir zararın mevcut ortakların sermayesinden indirilmesi kaydıyla yapılır. Fon, zararları devralırsa belirleyeceği bedeli ödeyerek hisseleri de devralabilir.
Hâkim ortaklardan mal beyanı istenebilir mi?
Evet. Fon, hâkim ortaklardan, tüzel kişi ortakların sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişi hissedarlardan, yöneticilerden ve yakınlarından mal beyanı isteyebilir; beyan en geç yedi gün içinde verilmelidir (m.109).
Kurul kararına karşı dava açılabilir mi, süre ne zaman dolar?
Kurul kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir ve bu davalar öncelikli işlerden sayılır (m.105). Yayım tarihi tebliğ sayıldığı için altmış günlük süre 18 Ocak 2027 Pazartesi günü dolar.
Kararın gerekçesi nedir?
Karar 5411 m.71/1’in (a), (c) ve (d) bentlerine dayanır: istenen tedbirlerin alınamaması veya mali bünyenin güçlendirilememesi, yükümlülüklerin vadesinde yerine getirilememesi ve yükümlülüklerin varlıkları aşması. Resmî Gazete’deki metinde rakam veya ayrıntılı tespit yer almaz.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Fona devredilen veya faaliyet izni kaldırılan banka ve finans kuruluşlarıyla ilgili dosyalarda çalışmamız belge ve süre takibine dayanır. Katılım fonu ve mevduat sahipleri için hesap türü ve sigorta kapsamını belgeleyerek Fon işlemlerini izler, gerektiğinde Fon yönetimine yazılı başvuruları hazırlarız. Kredi ve finansman borçluları için devralan bankayla yapılacak yazışmaları, temerrüt ve teminat konularını değerlendiririz. Ortaklar için Kurul kararına ve sonraki Fon işlemlerine karşı idari yargı yollarını, hisse bedeli ve zarar hesabına ilişkin itirazları; hâkim ortak ve yöneticiler için mal beyanı, ihtiyati tedbir, çıkış yasağı ve şahsi sorumluluk süreçlerini inceleriz. Alacaklılar için alacağın belgelenmesi ve olası tasfiye sürecinde sıra cetveline kaydı takip ederiz. Her dosyada sonuç, belgelere ve kanundaki sürelere bağlıdır; ilk görüşmede hangi sürelerin işlediğini birlikte belirleriz.
Banka devri sonrası haklarınızı birlikte değerlendirelim
Hesap dökümünüz, kredi sözleşmeniz veya pay defteri kaydınızla başvurun; süreleri ve izlenecek yolu belgelere göre belirleyelim: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Ticaret Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)Şirketler, bankacılık ve ticari uyuşmazlıklar alanındaki rehberlerin tamamı
- BDDK Adil Katılım Bankası’nı TMSF’ye Devretti (Son Dakika)
- Faaliyet İzni Kaldırılan Yatırım Bankasında Alacak ve Kredi Borcu Ne Olur?
- BDDK Golden Global Yatırım Bankası’nın Faaliyet İznini Kaldırdı
- Elektronik Para Kuruluşunun İzni İptal Edildi: Bakiye Ne Olur?
- Papara’da Son Durum: TMSF Satışı ve Devir
- Faaliyet İzni İptal Edilen Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Listesi
- Borçlarımı Ödeyemiyorum: Borçlu Hakları Rehberi
- İcra ve İflas Hukuku Rehberi
- İdare Hukuku Rehberi
- Hukuk Gündemi Son Durum
Bu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.
Ticaret Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun 17/11/2026 tarihli ve 11601 sayılı Kararı (18/11/2026 tarihli ve 33434 sayılı Resmî Gazete); 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.3, 63, 64, 70, 71, 73, 105, 106, 107, 108, 109, 110 (7407 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler dahil); 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 8; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.206. Ayrıca bakınız: Katılımevim ve Birevim Hukuk Rehberi, Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi, Şirket Ortakları Arası Uyuşmazlık Rehberi, kredi büyüme sınırı. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.


