Elektronik Para Kuruluşunun İzni İptal Edildi: Bakiyem Ne Olacak? Ozan Elektronik Para ve A Ödeme Kararları, Koruma Hesabı, İade Talebi ve Dava Yolu (6493 m.16/1-ç, e, 21/8, 22/3)

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 10 Kasım 2026 tarihli kararlarıyla Ozan Elektronik Para A.Ş. ile A Ödeme ve Elektronik Para Hizmetleri A.Ş.’nin elektronik para kuruluşu olarak faaliyette bulunma iznini iptal etti; kararlar 11 Kasım 2026 tarihli ve 33427 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı (son dakika haberimiz). Bu yazı, kararların ne anlama geldiğini hukuki açıdan ele alıyor: 6493 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (e) bentleri ile 21. maddesinin sekizinci fıkrası neyi düzenler, iptal şirketi kapatır mı, kullanıcının elektronik para bakiyesi ve üye işyerinin hak edişi hangi kurallarla korunur, bu fonlar neden mevduat sayılmaz, iade gecikirse hangi yollara başvurulur ve iptal kararına karşı dava süresi hangi gün dolar. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kararlarda yer almayan olgular hakkında varsayımda bulunmaz.

1. Kararların Künyesi ve Yetki Dayanağı

İki karar da TCMB tarafından aynı gün verildi ve Resmî Gazete’nin aynı sayısında “Tebliğler” bölümünde yayımlandı. TCMB’nin yetkisi 6493 sayılı Kanun’un 16. maddesinden gelir: Banka, ödeme kuruluşuna verdiği faaliyet iznini maddede sayılan hâllerde iptal edebilir. 19. madde ise 15, 16 ve 17. maddelerin elektronik para kuruluşlarına da uygulanacağını hükme bağlar. Böylece ödeme kuruluşları için yazılmış iptal kuralları, elektronik para kuruluşları için de geçerli hâle gelir.

Ozan Elektronik Para’nın izni, ödeme ve elektronik para kuruluşları üzerindeki yetkinin henüz Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nda olduğu dönemde, 2019’da BDDK kararıyla verilmişti. 12/11/2019 tarihli ve 7192 sayılı Kanun, 6493 sayılı Kanun’daki “Kurul” ve “Kurum” ibarelerini büyük ölçüde “Banka” olarak değiştirdi ve izin, düzenleme ve denetim yetkisini TCMB’ye bıraktı. Bu nedenle 2019’da BDDK’nın verdiği izni bugün TCMB iptal etmiştir; bu durum yetki bakımından bir sorun yaratmaz, çünkü iptal tarihinde yürürlükte olan Kanun yetkiyi TCMB’ye vermektedir.

Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası, iptalin gerekçeleriyle birlikte kuruluşa bildirilmesini; üçüncü fıkrası ise iptalin Resmî Gazete’de yayımlanmasını ve bu yayımın “ilgililere yapılacak tebligat hükmünde” olmasını öngörür. Resmî Gazete’de yayımlanan metinler kısa tutulmuştur ve yalnızca dayanak maddeleri sayar. Gerekçenin ayrıntısı kuruluşa yapılan bildirimde yer alır; kullanıcıların bu ayrıntıya erişimi kural olarak dava sürecinde, dosyanın celbiyle mümkün olur.

2. Elektronik Para Kuruluşu Ne Yapar? Kanun’un Kullanıcıyı Koruyan Hükümleri

6493 sayılı Kanun’a göre elektronik para ihraç etme yetkisi yalnızca bankalara, PTT’ye ve TCMB’den izin almış elektronik para kuruluşlarına aittir (m.18/1). Elektronik para kuruluşu anonim şirket olmak, pay sahipleri ve yöneticileri bakımından belirli nitelikleri taşımak, yeterli sermaye, personel ve teknik donanıma sahip olmak, fonların güvenliği için gerekli tedbirleri almak ve denetime elverişli şeffaf bir ortaklık yapısı kurmak zorundadır (m.18/3). Kuruluş, aldığı fon kadar elektronik para ihraç eder (m.20/1), fonları gecikmeksizin elektronik paraya çevirir (m.20/2) ve bu fonları bankalar nezdinde açılacak ayrı bir hesaba aktarmak zorundadır (m.20/3). Elektronik para karşılığında faiz veya bekleme süresine bağlı menfaat verilemez (m.20/5) ve kuruluş kredi veremez (m.20/4).

Bu çerçeve, elektronik para kullanıcısının hukuki durumunu bankadaki mevduat sahibinden ayırır. Mevduat sahibi bankaya ödünç vermiş bir alacaklıdır ve kanunla belirlenen sınıra kadar sigorta güvencesine sahiptir. Elektronik para kullanıcısı ise kuruluşa fon teslim etmiş ve karşılığında aynı değerde elektronik para almış kişidir; güvencesi, fonların ayrı tutulması ve iptal hâlinde öncelikle kendisine kullanılmasıdır. Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının izin ve yükümlülüklerine ilişkin genel bilgi için ödeme ve elektronik para kuruluşları sayfamıza bakabilirsiniz.

3. İki Kararın Farkı: Şart Kaybı mı, Ödeme Güvenliği mi?

Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrası beş iptal sebebi sayar: (a) iznin alınmasından itibaren bir yıl içinde faaliyete başlanmaması, (b) kuruluşun izinden açıkça feragat ettiğini veya faaliyetlerini durdurduğunu bildirmesi, (c) iznin gerçeğe aykırı beyan ve belgeyle alındığının tespiti, (ç) kuruluşun faaliyet şartlarını kaybettiğinin tespiti, (d) bilgi ve belgelerin geçerliliğini etkileyen değişikliklerin bildirilmesine ilişkin 23. maddenin üçüncü fıkrasına aykırı davranılması ve (e) TCMB’nin faaliyete devamın ödemelerin güvenliğini tehdit ettiği sonucuna varması.

A Ödeme kararı yalnızca (ç) bendine dayanıyor. Bu, TCMB’nin kuruluşun Kanun’da aranan şartlardan en az birini kaybettiğini tespit ettiği anlamına gelir. Hangi şartın kaybedildiği (örneğin sermaye ve özkaynak yeterliliği, ortaklık yapısı, teknik donanım veya fon güvenliğine ilişkin tedbirler) yayımlanan metinde belirtilmemiştir; bu nedenle bu konuda varsayım yapılmamalıdır.

Ozan Elektronik Para kararı ise üç ayrı dayanağı birlikte kullanıyor. (ç) bendine ek olarak (e) bendi, TCMB’nin faaliyete devamın ödemelerin güvenliğini tehdit ettiği sonucuna vardığını gösterir. 21. maddenin sekizinci fıkrası ise kademeli bir yaptırım düzeni kurar: TCMB önce tespit ettiği hususlarda tedbir alınmasını ister, altı ayı geçmemek üzere makul süre tanır, bu sürede gerekirse izni geçici olarak durdurur ve tedbirler süresinde alınmazsa izni iptal eder. Kararda bu fıkranın sayılması, Kanun’un kurgusuna göre iptalden önce bir tedbir talebi ve süre aşamasının işletildiğine işaret eder. Değerlendirmemize göre bu fark, dava aşamasında önem taşır: (e) bendine ve 21/8’e dayanan bir iptalde idare, hem tehlike değerlendirmesinin hem de tanınan sürenin ve istenen tedbirlerin somut dayanaklarını ortaya koymak durumundadır.

4. İzin İptali Şirketi Kapatır mı?

Kanun, izin iptalini (m.16) iznin kendiliğinden sona ermesinden (m.17) ayırır. 17. madde; birleşme veya bölünme gibi işlemlerle tüzel kişiliğin sona ermesi, şirketin Türk Ticaret Kanunu’nun 529-531. maddeleri uyarınca sona ermesi ya da faaliyete başladıktan sonra bir yıl içinde altı aydan uzun süre faaliyetsiz kalınması hâllerinde iznin kendiliğinden sona erdiğini düzenler. 16. maddedeki iptal ise TCMB’nin bir idari işlemidir ve yalnızca izni ortadan kaldırır.

Bu nedenle izni iptal edilen şirket, ticaret sicilinde kayıtlı bir anonim şirket olarak varlığını sürdürür; malvarlığı, borçları ve alacakları yerinde durur. Değişen şey, şirketin elektronik para ihraç etme ve bu alanda ödeme hizmeti sunma yetkisidir. Şirket esas sözleşmesini değiştirerek başka bir faaliyete yönelebilir ya da genel hükümlere göre tasfiyeye gidebilir; Kanun, iptalden sonra şirketin hangi yolu izleyeceğini doğrudan düzenlemez. Kullanıcı açısından önemli olan nokta, bakiyenin muhatabının hâlâ şirket olduğu ve 22. maddenin üçüncü fıkrasının son cümlesi uyarınca şirketin fon sahiplerinin haklarının tazmin edilmesinden sorumlu olduğudur.

İzin iptali, şirkete kayyım atanması veya ceza soruşturması kapsamında el koyma ile de karıştırılmamalıdır. Daha önceki bazı dosyalarda ceza muhakemesi kapsamında şirketlere TMSF kayyım atanmıştı; bu, ayrı bir yargı kararıdır. Ozan Elektronik Para ve A Ödeme hakkında Resmî Gazete’de yayımlanan kararlarda kayyım, el koyma veya soruşturma bilgisi yer almıyor. Kayyım atanan bir kuruluşta alacağın nasıl takip edildiğine ilişkin bir örnek için PARAM’a TMSF kayyım atanmasını anlattığımız yazıya bakılabilir.

5. Fonların Korunması: Bakiyeniz Hangi Kurallarla Güvence Altında?

Elektronik para kullanıcısının en önemli güvencesi, fonların kuruluşun kendi parasından ayrı tutulmasıdır. 20. maddenin üçüncü fıkrası, elektronik para ihracı karşılığında toplanan fonların bankalar nezdinde açılacak ayrı bir hesaba aktarılmasını zorunlu kılar. 22. maddenin birinci fıkrası, bu fonların TCMB yönetmeliğiyle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde korunacağını; ikinci fıkrası, TCMB’nin kuruluşlara Banka nezdinde teminat bulundurma yükümlülüğü getirebileceğini öngörür.

İzin iptali bakımından belirleyici hüküm 22. maddenin üçüncü fıkrasıdır: Ödeme ve elektronik para kuruluşları tarafından kabul edilen fonlar ve bu fonların tutulduğu hesaplar, kuruluşun iradi veya zorunlu tasfiyesi, faaliyet izninin iptal edilmesi gibi hâllerde, başka kanunlarda belirtilen önceliklere bakılmaksızın fon sahiplerinin haklarının tazmini ve Kanun’dan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi için kullanılır. Aynı fıkranın son cümlesi kuruluşu fon sahiplerinin haklarının tazmininden sorumlu tutar.

Değerlendirmemize göre bu hüküm iki sonuç doğurur. Birincisi, koruma hesabındaki fonlar, şirketin vergi, SGK veya ticari alacaklılarının genel önceliklerine tabi değildir; fon sahiplerinin hakları önce gelir. İkincisi, koruma hesabındaki tutar bakiyeleri karşılamaya yetmezse, eksik kalan kısım için kullanıcı şirketin diğer malvarlığına başvurabilir; ancak bu kısım bakımından 22/3’teki özel öncelik kendiliğinden genişlemez ve genel hükümler uygulanır. Bu ikinci nokta Kanun’da açıkça düzenlenmediği için uygulamada tartışma doğurabilir.

Kanun ayrıca bu fonların mevduat veya katılım fonu sayılmadığını açıkça belirtir (m.14/3 ve m.20/7). Bunun pratik sonucu, bankalardaki mevduat için öngörülen sigorta güvencesinin elektronik para bakiyelerine kendiliğinden uygulanmamasıdır. Kullanıcının güvencesi “devlet sigortası” değil, ayrı tutulan fonlar ve şirketin sorumluluğudur. Bu nedenle bakiyenin tutarını kanıtlamak ve zamanında talepte bulunmak önem kazanır.

6. Kimleri Etkiliyor?

İzin iptalinin etkisi, kuruluşla ilişkinin türüne göre değişir. Bireysel kullanıcı ile üye işyerinin alacağı aynı koruma hükmüne dayansa da başvuru yolları ve dikkat edilmesi gereken süreler farklıdır.

Tüketici bakımından uyuşmazlık, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki bir tüketici işleminden doğar; parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyeti, üstündekilerde tüketici mahkemesi görevlidir. Hakem heyetine başvuru usulünü tüketici hakem heyetine başvuru rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık. Ticari kullanıcılar ise tacir sıfatıyla hareket ettikleri için uyuşmazlıkları ticari dava niteliğindedir.

7. Bakiye ve Hak Ediş İadesi Nasıl İşler?

Kanun, iade sürecinin ayrıntısını TCMB’nin çıkaracağı yönetmeliğe bırakmıştır (m.18/6 ve m.22/1). Resmî Gazete’de yayımlanan iptal kararlarında ise iade takvimine veya yöntemine ilişkin bir hüküm yer almıyor. Bu nedenle kullanıcıların, kuruluşun ve TCMB’nin resmî internet sitelerinden yapılacak duyuruları takip etmesi gerekir. Her dosyada iade usulü o dosyanın resmî duyurusuna göre belirlenir; başka bir kuruluşta uygulanan yöntem doğrudan örnek alınmamalıdır. Önceki bir dosyadaki uygulamayı görmek için ParamCüzdan bakiyesinin iadesi yazımıza bakabilirsiniz.

Kullanıcının bu süreçte yapabileceği en etkili iş, alacağını kanıtlanabilir hâle getirmek ve talebini yazılı olarak kayda geçirmektir. 6493 sayılı Kanun’un 23. maddesinin birinci fıkrası, kuruluşun belge ve kayıtları en az on yıl süreyle yurt içinde ve istenildiği an erişime imkân verecek şekilde saklamasını zorunlu kılar. Buna ek olarak 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 11. maddesi, kişiye kendisine ilişkin verilerin işlenip işlenmediğini öğrenme ve bilgi talep etme hakkı tanır; veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmalıdır (m.13/2). Hesap dökümü talebinin nasıl yazılacağını kapanan ödeme kuruluşundan hesap dökümü alma yazımızda örnekleriyle anlattık.

8. Üye İşyerleri ve Ticari Kullanıcılar İçin Özel Noktalar

Kuruluş üzerinden tahsilat yapan bir işletme için risk yalnızca bekleyen hak edişler değildir; tahsilat altyapısının bir gün içinde durması nakit akışını ve müşteri ilişkilerini de etkiler. İşletmenin ilk işi, kuruluş nezdindeki aktarılmamış tutarları gün ve işlem bazında gösteren bir döküm talep etmek, kendi muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırmak ve farkları yazılı olarak bildirmektir. Sözleşmede hak edişlerin belirli süre tutulmasına, iadelere veya ters ibrazlara karşı bloke tutara ilişkin hükümler varsa bu tutarların ne zaman serbest bırakılacağı da ayrıca sorulmalıdır.

Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının ödeme hizmeti için aldığı fonlar da mevduat sayılmaz ve 22. maddenin üçüncü fıkrasındaki koruma bu fonları da kapsar (m.14/3, m.22/3). Bu nedenle hak edişi bulunan işletme, bireysel kullanıcıyla aynı koruma rejiminden yararlanır. Alacak tahsil edilemezse konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A). Bunun yerine veya buna ek olarak ilamsız icra takibi de başlatılabilir; ancak itiraz hâlinde yine yargı yoluna gidilmesi gerekecektir.

Yeni bir ödeme altyapısına geçiş sırasında eski sözleşmenin feshine, cihaz iadesine ve bekleyen tutarların takibine ilişkin pratik bilgiler ParamPOS’tan çıkmak yazımızda yer alıyor. Şirketler hukuku boyutuyla benzer bir finans kuruluşu dosyası için faaliyet izni kaldırılan yatırım bankasında alacak ve borçlar yazımız da yol gösterici olabilir.

9. Hukuki Nitelik, Tartışmalı ve Belirsiz Noktalar

İptal kararının niteliği. İzin iptali, TCMB’nin kamu gücüne dayanarak tek yanlı olarak tesis ettiği, muhatabının hukuki durumunu doğrudan değiştiren bir idari işlemdir ve idari yargı denetimine tabidir. Kanun izin iptali için özel bir dava süresi veya yargı yolu öngörmediğinden 2577 sayılı Kanun’un genel hükümleri uygulanır.

Gerekçenin yeterliliği. 16. maddenin ikinci fıkrası iptalin “gerekçeleri ile birlikte” kuruluşa bildirilmesini öngörür. Resmî Gazete’deki metnin yalnızca dayanak maddeleri sayması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; değerlendirmemize göre davada asıl tartışılacak olan, kuruluşa yapılan bildirimdeki somut gerekçeler ve bunları destekleyen denetim bulgularıdır.

Ölçülülük ve kademelilik. 21. maddenin sekizinci fıkrası, iptali tedbir talebi ve makul süreden sonra gelen son aşama olarak kurgular. Bu fıkraya dayanan bir iptalde, istenen tedbirlerin açık ve uygulanabilir olup olmadığı ve tanınan sürenin makul olup olmadığı yargısal denetimin konusu olabilir. (ç) bendine dayanan iptalde ise asıl mesele, şart kaybının tespit edildiği tarihteki koşullardır.

Kullanıcıların dava ehliyeti. İdari işleme karşı iptal davası, menfaati ihlal edilenler tarafından açılabilir (İYUK m.2/1-a). Değerlendirmemize göre iznin iptali kullanıcıların bakiyelerini doğrudan etkilediğinden kullanıcıların da güncel ve meşru bir menfaati bulunabilir; ancak kullanıcının asıl ihtiyacı çoğu zaman iptal kararının kaldırılması değil, bakiyesinin iadesidir. Bu nedenle kullanıcı açısından öncelikli yol, kuruluşa karşı alacak talebidir.

Koruma hesabının yetersiz kalması. Kanun, koruma hesabındaki fonların bakiyeleri karşılamaması hâlinde nasıl bir paylaştırma yapılacağını ayrıca düzenlemez. Bu durumda fon sahipleri arasında eşitlik ilkesinin nasıl uygulanacağı ve eksik kısmın hangi sırayla karşılanacağı tartışmalı olabilir. Böyle bir sorun ortaya çıkarsa alacağın zamanında ve belgeleriyle bildirilmiş olması kullanıcının konumunu güçlendirir.

İzinsiz faaliyet riski. 28. maddenin dördüncü fıkrası, izni iptal edilen kuruluşun faaliyetine devam etmesini izinsiz faaliyet suçu kapsamına alır. Bu hüküm, kuruluşun iade işlemlerini engellemez; değerlendirmemize göre fon sahiplerine iade yapılması Kanun’un 22. maddesinde öngörülen bir yükümlülüğün ifasıdır ve yeni elektronik para ihracı niteliği taşımaz.

10. Süreler, İtiraz ve Dava Yolları

İptal kararına karşı dava, idare mahkemesinde açılır. İYUK m.7/1 uyarınca idare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür. 6493 m.16/3 Resmî Gazete’de yayımı tebligat hükmünde saydığından süre yayımı izleyen günden, yani 12 Kasım 2026’dan başlar. Altmışıncı gün 10 Ocak 2027 Pazar gününe rastlar; İYUK m.8 uyarınca sürenin son günü tatile rastlarsa süre tatili izleyen ilk iş gününün bitimine uzar. Bu nedenle son gün 11 Ocak 2027 Pazartesi’dir. Kararın kuruluşa daha önce ayrıca tebliğ edilmiş olması ihtimaline karşı kuruluş açısından temkinli hesap, tebliğ tarihine göre yapılmalıdır. Yetkili mahkeme, kural olarak işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32). Dava ile birlikte yürütmenin durdurulması da istenebilir; bunun için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartları birlikte aranır (İYUK m.27/2).

Kullanıcıların alacak taleplerinde belirli bir hak düşürücü süre Kanun’da öngörülmemiştir; ancak TCMB veya kuruluş tarafından yapılacak duyurularda başvuru için süre veya belirli bir usul belirlenebilir. Bu nedenle resmî duyuruların yakından izlenmesi ve talebin kanıtlanabilir bir yolla (iadeli taahhütlü posta, noter, kayıtlı elektronik posta) yapılması tavsiye edilir.

11. Varsayımsal Örnekler

Varsayımsal örnek 1 — Bireysel kullanıcı. Kullanıcı (K), uygulamadaki elektronik para hesabında 18.500 TL bakiye tutuyor. 11 Kasım sabahı uygulamaya girdiğinde işlemlerin durdurulduğunu görüyor. K’nin yapması gereken, aynı gün bakiye ve işlem geçmişi ekranlarını kaydetmek, banka hesabından yaptığı yükleme işlemlerinin dökümünü almak ve kuruluşa kayıtlı e-posta veya iadeli taahhütlü mektupla bakiyenin kendi adına kayıtlı banka hesabına iadesini istemektir. İade duyurusu yapıldığında K, duyuruda istenen bilgileri verir. İade yapılmaz veya eksik yapılırsa K, tutar hakem heyeti sınırının altında kaldığı için tüketici hakem heyetine başvurabilir.

Varsayımsal örnek 2 — Üye işyeri. Bir e-ticaret işletmesi (E), son on günde kuruluş üzerinden 640.000 TL tahsilat yapmış, bunun 410.000 TL’si hesabına aktarılmış. E, aktarılmamış 230.000 TL için işlem bazında döküm talep eder, kendi sipariş kayıtlarıyla karşılaştırır ve kuruluşa noter ihtarıyla ödeme çağrısında bulunur. Ödeme yapılmazsa E, ticari dava şartı olan arabuluculuğa başvurur, anlaşma sağlanamazsa asliye ticaret mahkemesinde alacak davası açabilir. Aynı zamanda tahsilat altyapısını başka bir izinli kuruluşa taşır ve müşterilerini bilgilendirir.

Varsayımsal örnek 3 — Otomatik ödeme talimatı. Kullanıcı (M), abonelik ödemelerini kuruluşun kartıyla yapıyordu. İptalden sonra ödeme reddedildiği için abonelik sağlayıcısı gecikme bildirimi gönderiyor. M’nin abonelik sözleşmesindeki borcu, ödeme aracının çalışmaması nedeniyle ortadan kalkmaz; M’nin yeni bir ödeme aracını sağlayıcıya bildirmesi ve gecikmenin kendisinden kaynaklanmadığını yazılı olarak açıklaması gerekir.

12. Ne Yapmalı? Adım Adım

13. Sık Yapılan Hatalar

Bakiyeyi belgelemeden beklemek. Uygulamaya erişim kesildiğinde kullanıcı bakiyesini kanıtlamakta zorlanabilir. Kayıtlar kuruluşta saklansa da kendi delilinizi elinizde bulundurmak iade sürecini hızlandırır.

“Hızlı iade” vaadine güvenmek. İzin iptallerinden sonra kullanıcılara ücret karşılığında iadeyi hızlandırma veya öncelik sağlama vaadiyle ulaşan kişiler görülebilir. Kanun’daki koruma rejimi kimseye ücret karşılığı öncelik tanımaz. Bu tür girişimlerle karşılaşanlar resmî kanallara bilgi vermelidir; dolandırıcılık riskine ilişkin genel bilgi için kapanan ödeme kuruluşu ve dolandırıcılık yazımıza bakabilirsiniz.

Mevduat sigortası beklemek. Elektronik para bakiyesi mevduat değildir (m.20/7). Güvence, ayrı tutulan fonlar ve şirketin sorumluluğudur; bu nedenle talebin zamanında ve belgeli yapılması gerekir.

İptal kararını kayyım veya iflas ile karıştırmak. İptal yalnızca izni kaldırır. Kayyım atanmışsa muhatap değişir, iflas hâlinde ise alacak iflas masasına yazdırılır. Yayımlanan kararlarda bu iki duruma ilişkin bilgi yoktur; muhatap şirketin kendisidir.

Ticari alacakta arabuluculuğu atlamak. Üye işyerinin doğrudan dava açması, dava şartı eksikliğinden usulden ret sonucunu doğurur (TTK m.5/A). Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklar için de aynı kural geçerlidir (6502 m.73/A).

Dava süresini yanlış hesaplamak. Kuruluş veya iptalden doğrudan etkilenen ilgililer bakımından süre Resmî Gazete yayımını izleyen günden başlar. Altmışıncı gün hafta sonuna rastladığı için son gün 11 Ocak 2027’dir; daha önceki bir tebliğ varsa süre ondan başlar.

14. Ceza Hukuku Boyutu ve Masumiyet Karinesi

6493 sayılı Kanun’un yedinci bölümü ödeme ve elektronik para kuruluşlarıyla ilgili suçları düzenler. İzni iptal edilen kuruluşun faaliyetine devam etmesi izinsiz faaliyet suçunu oluşturur (m.28/4 ve m.28/1: bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası). Kanun ayrıca denetimin engellenmesini (m.29), gerçeğe aykırı beyanı (m.30), elektronik para kuruluşunun 18. maddenin dördüncü fıkrası ile 20. maddeye aykırı hareket eden görevlilerinin sorumluluğunu (m.34), işlemlerin kayıt dışı bırakılmasını (m.35) ve zimmeti (m.36) ayrı suçlar olarak düzenler. 28, 29 ve 31. maddelerdeki suçlarda soruşturma ve kovuşturma yapılması TCMB’nin Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır (m.37/1).

Bu hükümler, bu tür dosyalarda uygulanabilecek kuralları göstermek için anılmıştır. Ozan Elektronik Para ve A Ödeme hakkında yayımlanan TCMB kararları yalnızca faaliyet izninin iptaline ilişkindir; kararlarda herhangi bir suç isnadı, soruşturma veya gerçek kişiye yönelik bir tespit yer almıyor. İzin iptali idari bir işlemdir ve kimsenin cezai sorumluluğunu göstermez. Anayasa’nın 38. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Ödeme hizmetleri alanındaki şüpheli işlem ve el koyma süreçlerine ilişkin genel bilgi MASAK Rehberi sayfamızda yer alıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektronik para kuruluşunun izni iptal edilince bakiyem ne olur?

Bakiye yanmaz; kuruluşa karşı alacağa dönüşür. Elektronik para karşılığı fonlar bankada ayrı hesapta tutulur ve izin iptalinde başka kanunlardaki öncelikler gözetilmeksizin fon sahiplerinin haklarının tazmininde kullanılır (6493 m.20/3, 22/3). Kuruluş da tazminden sorumludur.

Elektronik para bakiyesi mevduat sigortası kapsamında mı?

Hayır. Kanun, elektronik para ihracı karşılığında alınan fonların mevduat veya katılım fonu sayılmadığını açıkça belirtir (m.20/7). Güvence, fonların ayrı tutulması ve iptal hâlinde öncelikle fon sahiplerine kullanılmasıdır.

Ozan Elektronik Para ile A Ödeme’nin kararları arasında ne fark var?

A Ödeme kararı yalnızca faaliyet şartlarının kaybına (m.16/1-ç) dayanır. Ozan Elektronik Para kararında buna ek olarak faaliyete devamın ödemelerin güvenliğini tehdit etmesi (m.16/1-e) ve istenen tedbirlerin süresinde alınmaması (m.21/8) da dayanak gösterilmiştir. Somut tespitler yayımlanan metinde yer almıyor.

İzin iptali şirketin kapandığı anlamına gelir mi?

Hayır. İptal yalnızca elektronik para faaliyet iznini kaldırır; şirketin tüzel kişiliği, borçları ve alacakları devam eder. İznin kendiliğinden sona ermesi ayrı bir kurumdur ve 17. maddede düzenlenir.

İade için ne zaman ve nasıl başvurmalıyım?

Gecikmeden, kanıtlanabilir bir yolla (iadeli taahhütlü posta, noter veya kayıtlı elektronik posta) kuruluşa başvurun ve adınıza kayıtlı IBAN’ı bildirin. TCMB veya kuruluş tarafından bir iade duyurusu yapılırsa duyuruda belirtilen usul ve sürelere uyun.

Hesap dökümümü nasıl alırım?

Kuruluş belge ve kayıtları en az on yıl saklamak zorundadır (6493 m.23/1). KVKK m.11 kapsamında yazılı başvuruyla işlem kayıtlarınızı isteyebilirsiniz; veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmalıdır (KVKK m.13/2).

İade yapılmazsa hangi yola başvurabilirim?

Tüketiciler parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, üstündekilerde arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine başvurabilir (6502 m.68, 73/A). Ticari kullanıcılar arabuluculuk sonrası asliye ticaret mahkemesinde dava açabilir veya icra takibi başlatabilir (TTK m.5/A).

Üye işyeri olarak aktarılmamış hak edişim korunur mu?

Ödeme hizmeti için alınan fonlar da mevduat sayılmaz ve 22. maddenin üçüncü fıkrasındaki koruma bu fonları da kapsar (m.14/3, 22/3). Hak edişinizi işlem bazında belgeleyip kuruluşa yazılı olarak talep etmelisiniz.

İptal kararına karşı dava süresi ne zaman doluyor?

Süre altmış gündür (İYUK m.7). Resmî Gazete’de yayım tebligat hükmünde olduğundan süre 12 Kasım 2026’da başlar. Altmışıncı gün 10 Ocak 2027 Pazar olduğu için son gün 11 Ocak 2027 Pazartesi’dir (İYUK m.8).

Kullanıcı olarak iptal kararına karşı dava açabilir miyim?

İptal davası menfaati ihlal edilenlerce açılabilir (İYUK m.2/1-a). Kullanıcıların da menfaati bulunabilir; ancak çoğu durumda kullanıcının asıl amacı bakiyesinin iadesidir ve bunun için öncelikli yol kuruluşa karşı alacak talebidir.

Kuruluş hakkında soruşturma var mı?

Resmî Gazete’de yayımlanan TCMB kararları yalnızca faaliyet izninin iptaline ilişkindir; kararlarda soruşturma, kayyım veya suç isnadına ilişkin bilgi yer almıyor. İzin iptali kimsenin cezai sorumluluğunu göstermez (Anayasa m.38/4).

Paramı hızlı iade ettirebileceğini söyleyen biri ücret istiyor, ne yapmalıyım?

Kanun’daki koruma rejimi kimseye ücret karşılığında öncelik tanımaz. Bu tür taleplere itibar etmeyin, kişisel bilgi ve şifre paylaşmayın; yalnızca TCMB’nin ve kuruluşun resmî kanallarından yapılan duyuruları esas alın.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; izni iptal edilen ödeme ve elektronik para kuruluşlarında bakiyesi veya hak edişi kalan kullanıcı ve işletmelere, alacağın belgelenmesi, kuruluşa yazılı iade talebi ve noter ihtarı, kişisel veri ve hesap dökümü başvuruları, tüketici hakem heyeti ve arabuluculuk başvuruları ile tüketici ve ticaret mahkemelerindeki alacak davaları konusunda hukuki destek sağlar. Kuruluşlar bakımından TCMB işlemlerine karşı idari başvuru ve iptal davası süreçlerinde de çalışır. Bu konudaki diğer içeriklerimiz Tüketici Hukuku Rehberi ve izni iptal edilen kuruluşlar listesi sayfalarında yer alır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 11/11/2026 tarihli ve 33427 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan TCMB’nin Ozan Elektronik Para A.Ş. (10/11/2026, 12111/21710) ve A Ödeme ve Elektronik Para Hizmetleri A.Ş. (10/11/2026, 12113/21712) hakkındaki faaliyet izni iptal kararları; 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun m.14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 28, 29, 30, 34, 35, 36, 37; 7192 sayılı Kanun; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 7, 8, 27, 32; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.68, 73/A; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A; 6698 sayılı KVKK m.11, 13; Anayasa m.38/4. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.