Borçlarımı Ödeyemiyorum: Kredi Kartı, Kredi, Kira ve İcra Borcunda Haklarınız ve Süreleriniz — Borçlu Rehberi 2026

Bu sayfa, kredi kartı, ihtiyaç kredisi, taşıt veya konut kredisi, kira, kefil olduğu borç, senet ya da nafaka borcunu ödeyemeyen kişiler için hazırlanmış giriş rehberidir. İşini kaybeden, geliri düşen, fon veya yatırım kaybı yaşayan ya da birden fazla borcun aynı anda vadesi geldiği için sıkışan herkes için ortak soruların cevabı burada. Her başlıkta kanunun öngördüğü süre ve sonuç madde numarasıyla verildi, ayrıntının hangi yazımızda olduğu gösterildi. Şirketiniz için nakit sıkışıklığı yaşıyorsanız Likidite Krizi Hukuk Rehberi sayfamız sizin için daha uygundur.

Borcunu Ödeyemeyen Kişi Hapse Girer mi?

Kural açıktır: Hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz (Anayasa m.38). Kredi kartı borcu, banka kredisi, kira veya bir alışverişten doğan taksit borcu, sırf ödenmediği için hapis sonucu doğurmaz. Alacaklının elindeki yol, icra takibi, haciz ve satıştır.

Hapis ihtimali, borcun ödenmemesinden değil, borçlunun takip sırasındaki belirli bir davranışından doğar. Bu davranışların ortak noktası, borçlunun kanunun yüklediği bir yükümlülüğü bilerek ihlal etmesidir. Aşağıdaki tabloda bu hâller, sonuçları ve nasıl önleneceği bir arada gösterildi.

Tazyik hapsi bir ceza değil, yükümlülüğü yerine getirmeye zorlama aracıdır. Borçlu borcun tamamını veya o güne kadar yatırması gereken tutarı öderse tahliye edilir; ancak bir borçtan dolayı tazyik hapsi 3 ayı geçemez (İİK m.340). Bu suçların hepsi alacaklının şikâyetine bağlıdır ve şikâyet hakkı fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay, her hâlde fiilden itibaren 1 yıl geçmekle düşer (İİK m.347). Bir borcu ödeyemediğiniz için “dolandırıcılıktan şikâyet ederim” baskısıyla karşılaşıyorsanız, bunun hangi durumda gerçekten suç oluşturabileceğini bu yazımızda, hapis konusunun ayrıntısını ise Borcumu Ödeyemiyorum, Hapse Girer miyim? yazımızda bulabilirsiniz.

Borç Türüne Göre Ne Olur?

Borç sıkışıklığında en sık yapılan hata, bütün borçları aynı aciliyette görmektir. Oysa kanun her borç türüne farklı bir süre ve farklı bir sonuç bağlar. Kredi kartında kartın iptali ve faiz, konut kredisinde ipoteğin paraya çevrilmesi, kirada tahliye, nafakada tazyik hapsi gündeme gelir. Önceliği belirlemek için önce her borcun ödenmezse neye yol açacağını görmek gerekir.

Tablodan çıkan pratik sonuç şudur: Nafaka ve icra dairesinde taksite bağlanmış borçlarda ödememenin hapis riski vardır; kira ve konut kredisinde ise barınma hakkı tehlikeye girer. Kredi kartı ve ihtiyaç kredisi gibi teminatsız borçlarda sonuç, faiz ve icra takibiyle sınırlı kalır; bu borçlarda zaman kazanmak ve yapılandırma pazarlığı yapmak çoğu zaman mümkündür. Hangi borcu önce ödeyeceğinize bu farkı bilerek karar vermelisiniz.

Her Borç Türünde Dikkat Edilecekler

Kredi kartı borcu

Ayrıntılı rehber: Kart limitine göre asgari ödeme oranı, Kasım 2026 azami faiz tablosu, BDDK yapılandırma dönemleri ve kart kefilinin adi kefalet güvencesi için Kredi Kartı Borcumu Ödeyemiyorum yazımıza bakın. Bankaya yapılandırma, limit azaltma ve hesap özeti itirazı başvurusu için dilekçe örnekleri Kredi Kartı Borcu Yapılandırma Dilekçesi Örneği sayfamızda.

Kredi kartında ödenmesi gereken en az tutar, dönem borcunun yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu bu oranı yüzde kırka kadar artırabilir ve kart hamili gruplarına göre farklılaştırabilir (5464 s.K. m.24). Hesap özetindeki asgari tutar son ödeme tarihinde ödenmezse, ödenmeyen kısım için sözleşmedeki gecikme faizi dışında bir yükümlülük yüklenemez (m.24). Asgari tutar veya daha fazlası ödenirse kalan bakiyeye akdi faiz, asgari tutarın altında ödeme yapılırsa gecikme faizi uygulanır. Temerrüt dahil, kart borçlarında bileşik faiz uygulanmaz; azami akdi ve gecikme faizi oranlarını Merkez Bankası belirler (m.26).

Asgari tutar, son ödeme tarihini izleyen üç ay içinde ödenmez ve bankanın bildiriminden sonraki bir ay içinde de ödenmezse, o bankanın verdiği bütün kredi kartları iptal edilir ve borç tamamen ödeninceye kadar yeni kart verilmez (m.8). Kart iptal edildikten sonra banka genellikle hesabı kesip borcun tamamını ister ve icra takibine başlar. Bu aşamadaki süreler ve itiraz yolları Kredi Kartı Borcum İcraya Verildi yazımızda; gecikmenin kredi notuna etkisi KKB kaydı ve kredi notu yazımızda anlatıldı. Banka alacağı bir varlık yönetim şirketine satarsa yeni alacaklıyla nasıl konuşulacağını Borcum Varlık Yönetim Şirketine Satıldı yazımızda bulabilirsiniz.

İhtiyaç ve taşıt kredisi

Tüketici kredisinde bir taksidin gecikmesi, bankaya kalan borcun tamamını hemen isteme hakkı vermez. Banka bu hakkı sözleşmede saklı tutmuş olsa bile ancak iki şart birlikte gerçekleşirse kullanabilir: tüketici birbirini izleyen en az iki taksidi ödememiş olmalı ve banka ona en az otuz gün süre veren bir muacceliyet uyarısı göndermiş olmalıdır (TKHK m.28). Muaccel kılınan taksitler hesaplanırken faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz (m.28/2). Bu nedenle uyarı mektubu geldiğinde, verilen süre içinde gecikmiş taksitleri ödemek borcun tamamının istenmesini engellemenin en etkili yoludur. Gecikme faizinin sınırını, kefilin durumunu ve icra aşamasını İhtiyaç Kredisi Ödenmezse Ne Olur? yazımızda adım adım anlattık.

Taşıt kredisinde araç çoğunlukla bankaya rehnedilmiştir. Bu durumda banka, genel haciz yolu yerine rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapar (İİK m.145 vd.) ve önce rehinli aracı satarak alacağını karşılamaya çalışır. Rehinli aracın satış süreci, rehin açığı ve aracı bankaya bırakmanın sonuçları için Taşıt Kredisi Ödenmezse Ne Olur? yazımıza bakın. Kredi sözleşmesindeki cayma, sigorta ve erken ödeme haklarınızı Tüketici Kredisi Sözleşmeleri yazımızda, erken kapatmada yapılması gereken faiz indirimini kredi erken ödeme hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz.

Konut kredisi ve ipotekli ev

Konut kredisinde de aynı koruma vardır: Banka kalan borcun tamamını isteyebilmek için birbirini izleyen en az iki taksidin ödenmemiş olmasını ve en az otuz günlük bir uyarı süresi vermeyi beklemek zorundadır (TKHK m.34). Kredi ipotekle güvence altındaysa banka ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapar. Burada süreler daha kısadır: Hesap özetine veya borcun ödenmesine ilişkin ihtara, tebliğden itibaren sekiz gün içinde noter aracılığıyla itiraz edilmemişse borçlunun sonradan icra mahkemesine şikâyet hakkı çok daralır (İİK m.150/ı).

“Haline münasip ev haczedilemez” kuralı ipotekli evde çoğu zaman işe yaramaz. Kanun, bu istisnanın borcun evin kendi bedelinden doğmaması hâliyle sınırlı olduğunu söyler (İİK m.82); ipoteğin paraya çevrilmesi de bir haciz işlemi değildir. İpotekli ve kredili evin hangi hâlde korunabileceğini İpotekli veya Kredili Ev Haczedilir mi? yazımızda, Yargıtay’ın haline münasip ev ölçütlerini Meskeniyet Yargıtay Kararları yazımızda inceledik.

Kira borcu

Kirayı ödeyemeyen kiracı hemen evden çıkarılmaz. Kiraya veren önce yazılı olarak bir süre verir ve bu sürede ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirir; bu süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı günü izleyen günden işlemeye başlar (TBK m.315). Kiraya veren aynı sonuca icra yoluyla da gidebilir: Tahliye ihtarlı ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilebilir (İİK m.269). Süre içinde ödeme yapılırsa fesih ve tahliye sebebi ortadan kalkar.

Dikkat edilmesi gereken ikinci risk iki haklı ihtardır. Bir yıl ve daha uzun süreli kiralarda kiracı, bir kira yılı içinde kirayı ödemediği için kendisine iki kez yazılı haklı ihtar gönderilmesine sebep olmuşsa, kiraya veren o kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir (TBK m.352). Yani gecikmeli de olsa ödenen kira, tekrarlanırsa sözleşmeyi kaybettirebilir. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; ilamsız icra yoluyla tahliye takibi bu kuralın dışındadır (HUAK m.18/B). Kiraya verenin açısından süreç Temerrüt Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi yazımızda, fahiş artış talebine karşı haklarınız Kira Artış Sınırı ve Kira Tespiti yazımızda, kira hukukunun bütün başlıkları Kira Hukuku Rehberi sayfamızda yer alıyor. Kiracı açısından bütün süreci, ödeme planı yazısı ve icra itiraz dilekçesiyle birlikte Kiramı Ödeyemiyorum rehberimizde anlattık.

Kefil olduğunuz borç

Başkasının kredisine kefil olduysanız, alacaklının size ne zaman gelebileceği kefaletin türüne bağlıdır. Adi kefalette alacaklı önce borçluya başvurmak zorundadır; borçlu hakkında kesin aciz belgesi alınması, borçlunun iflası veya ona konkordato mehli verilmesi gibi hâllerde doğrudan kefile gidebilir (TBK m.585). Müteselsil kefalette ise borçlunun ödemede gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya borçlunun açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması yeterlidir (TBK m.586). Ancak borçlunun krediyi ticari veya mesleki olmayan amaçla kullandığı tüketici kredilerinde, tüketicinin borcu için alınan şahsi teminat her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılır (TKHK m.4/6); sözleşmede “müteselsil kefil” yazması bu sonucu değiştirmez. Bu kuralın ihtiyaç kredisinde uygulanışını İhtiyaç Kredisi Ödenmezse Ne Olur? yazımızda anlattık.

Evli bir kişinin kefil olabilmesi için, ayrılık kararı veya yasal ayrı yaşama hakkı yoksa, eşinin yazılı rızası gerekir ve bu rıza sözleşmeden önce ya da en geç sözleşme anında verilmiş olmalıdır (TBK m.584). Ticaret siciline kayıtlı işletme sahibinin veya şirket ortağı ya da yöneticisinin işletme veya şirketle ilgili verdiği kefaletler gibi bazı hâllerde eşin rızası aranmaz. Kefalet sözleşmesinin geçerlilik şartlarını Kefalet ve Kişisel Güvence yazımızda, takip geldikten sonra kefilin savunmalarını Kefil Oldum, Şimdi Bana Takip Geldi yazımızda inceledik.

Senet ve çek

Bono veya çeke dayalı kambiyo takibinde borçluya ödeme için on gün verilir, ama itiraz süresi beş gündür ve itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır (İİK m.168). Borçlu olmadığınızı, borcun ödendiğini, vade verildiğini, zamanaşımını veya yetki itirazını bu beş gün içinde bildirmeniz gerekir. İmza size ait değilse bunu da beş gün içinde ayrıca bildirmelisiniz; imzasını haksız yere inkâr eden borçlu, alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilir (İİK m.168). İtiraz dilekçesinin içeriğini Kambiyo Senedine İtiraz Dilekçesi yazımızda bulabilirsiniz.

Nafaka borcu

Nafaka, ödenmediğinde tazyik hapsi doğurabilen az sayıdaki borçtan biridir: Nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine mahkûm edilebilir (İİK m.344). Geliriniz düştüyse yapılacak doğru iş ödemeyi kesmek değil, nafakanın azaltılması davasını açmaktır. Bu dava açılmışsa, ileri sürülen sebepler göz önünde bulundurularak tazyik hapsinin uygulanması davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344). Ayrıntısı Nafakayı Ödeyemiyorum yazımızda.

Vergi ve SGK borcu

Vergi ve prim borçları özel bir kanuna göre, idarenin kendisi tarafından takip edilir. Borcun vadesinde ödenmesi veya haczin uygulanması borçluyu çok zor duruma düşürecekse, yazılı talep üzerine borç faiziyle birlikte 72 ayı geçmemek üzere tecil ve taksitlendirilebilir. Tecil edilen borçların toplamı kanundaki sınırı aşmıyorsa teminat aranmaz; bu sınır kanunda bir milyon Türk lirası olarak yazılıdır ve Cumhurbaşkanı onu on katına kadar artırabilir (6183 s.K. m.48). Talep reddedilirse, ret tebliğinden itibaren idarenin vereceği en fazla otuz günlük süre içinde ödeme yapan borçlunun borcu da faiz alınarak tecil edilmiş sayılır.

Hangi Belge Geldi? Süre ve İlk Adım Tablosu

Borç sürecinde süreyi başlatan şey, size gelen belgedir. Aynı borç için önce banka uyarısı, sonra noter ihtarnamesi, sonra ödeme emri ve haciz tutanağı gelebilir; her birinin süresi ayrıdır. Belgeyi aldığınız gün tarihini not edin ve aşağıdaki tablodan hangi sürenin işlediğine bakın.

Satış aşamasındaki itirazların ayrıntısını Kıymet Takdirine İtiraz, İhalenin Feshi Dilekçesi ve Hacizli Malın Satışı yazılarımızda bulabilirsiniz. Süre hesaplamakta tereddüt ediyorsanız hesaplama araçları sayfamızdaki süre araçlarını kullanabilirsiniz.

Ödeme Emri Geldi: İlk 7 Gün

Ödeme emri, icra takibinin borçluya ulaştığı ilk resmî belgedir ve en kritik kararlar onu aldıktan sonraki birkaç gün içinde verilir. Aşağıdaki sıra, genel haciz yoluyla başlatılan bir takip içindir; çek ve senet takibinde süre beş gündür.

1. Tebliğ tarihini ve takip türünü belirleyin. Ödeme emrinin üst kısmı takibin türünü gösterir: genel haciz, kambiyo senedi, kira veya ilam. Süreler tebliğ tarihinden işler. Dosyanızı e-Devlet veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden de görebilirsiniz.
2. Borcu tanıyıp tanımadığınıza karar verin. İtiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak yapılır (İİK m.62). Borcun yalnızca bir kısmına itiraz ediyorsanız, o kısmı ve miktarını açıkça göstermeniz gerekir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılırsınız. Senetteki imza size ait değilse bunu ayrıca ve açıkça yazmalısınız.
3. İtirazın sonucunu bilin. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; kısmi itirazda takip kabul ettiğiniz miktar için devam eder (İİK m.66). Alacaklı itirazın iptali için dava açabilir; itirazınız haksız bulunursa, hükmolunan tutarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilirsiniz (İİK m.67). Bu nedenle borcu gerçekten tanıyorsanız yalnızca zaman kazanmak için itiraz etmek size pahalıya mal olabilir.
4. İtiraz etmiyorsanız mal beyanını verin. İtiraz etmeyen borçlu, aynı yedi gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır (İİK m.60). Malınız yoksa bunu yazmanız da beyandır. Beyanda bulunmayan borçlu, alacaklının talebiyle üç aya kadar hapisle tazyik edilebilir (İİK m.76); gerçeğe aykırı beyan ise ayrı bir suçtur (İİK m.338).
5. Ödeme planını yazılı yapın. Borcu tanıyorsanız alacaklıyla icra dairesinde taksitlendirme sözleşmesi yapmak veya İİK m.111’e göre taksit taahhüdünde bulunmak mümkündür. Taahhüt edeceğiniz taksidin gerçekten ödenebilir olduğundan emin olun; aşağıda anlatıldığı gibi bu taahhüdün ihlali tazyik hapsi doğurabilir.
6. Ödemeyi yalnızca icra dairesinin hesabına yapın. Ödeme emri, borcun ve masrafların ödeme emrinde yazılı olan icra dairesine ait banka hesabına ödenmesini ister (İİK m.60). Bir kişinin veya şirketin kendi hesabına “dosyayı kapatma” adı altında ödeme istemesi şüpheyle karşılanmalıdır.

Neler Haczedilemez, Maaşın Ne Kadarı Kesilir?

Haciz, borçlunun bütün malvarlığını kapsamaz. Kanun, borçlunun ve ailesinin insanca yaşaması için gerekli bazı mal ve hakları haciz dışında tutar. İcra memuru, haczi istenen mal veya hakkın haczinin caiz olup olmadığını kendisi değerlendirir (İİK m.82); buna rağmen haczedilemeyen bir mal haczedilirse, işlemi öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet edebilirsiniz (İİK m.16).

Bu korumalar sözleşmeyle önceden ortadan kaldırılamaz: Kanunda yazılı mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir (İİK m.83/a). Bir kredi sözleşmesine “maaşımın tamamının haczine razıyım” gibi bir madde konmuş olsa bile bu madde sizi bağlamaz. Emekli aylığı için verilen muvafakatin hangi durumlarda geçerli sayıldığı, haciz sırası ve şikâyet dilekçesi Haczedilemeyen Mal ve Haklar yazımızda ayrıntılı olarak anlatıldı.

Borcu Yönetmenin Hukuki Yolları

Borcu ödeyemeyen kişinin önünde tek bir yol yoktur. Hangi yolun uygun olduğu borcun türüne, alacaklı sayısına, teminata ve gelirinizin ne kadar süreyle düştüğüne bağlıdır. Aşağıdaki tablo, en sık başvurulan yolları ne sağladıkları ve taşıdıkları risklerle birlikte karşılaştırır.

İcra dairesinde taksit: iki ayrı yol

İcra ve İflas Kanunu iki farklı taksit imkânı tanır ve uygulamada sık karıştırılır. Birincisi taksit taahhüdüdür: Borçlu, alacaklı satış talep etmeden önce borcunu düzenli taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve ilk taksidi hemen öderse icra işlemleri durur. Bunun için borçlunun yeterli miktarda malının haczedilmiş olması, her taksidin borcun dörtte birinden aşağı olmaması, taksitlerin aydan aya ödenmesi ve toplam sürenin üç ayı geçmemesi gerekir (İİK m.111). Yani bu yol, dört taksitte ve üç ayda biten kısa bir nefes alma imkânıdır.

İkincisi, borçlu ile alacaklının icra dairesinde yapacakları taksitlendirme sözleşmesidir. Burada vade ve taksit sayısını taraflar belirler; sözleşme veya sözleşmelerin devamı süresince hacizli malın satışını isteme süreleri işlemez, ancak sözleşmelerin toplam süresi on yılı aşarsa süreler kaldığı yerden işlemeye başlar. Taksitlerden biri zamanında verilmezse icra işlemleri ve süreler kaldığı yerden devam eder; bu tutanaklar damga vergisinden istisnadır (İİK m.111). Her iki yolda da ortak risk şudur: İcra dairesinde kararlaştırılan ödeme şartını makbul bir sebep olmadan ihlal eden borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine mahkûm edilebilir (İİK m.340). Ayrıntılar İcrada Taksitle Ödeme ve Taahhüdü İhlal yazımızda.

Alacaklıyla yapılandırma metni imzalamadan önce

Banka veya alacaklıyla yapılan yapılandırma, çoğu zaman en hızlı rahatlama yoludur. Ancak bu metinler genellikle borcun tamamını, faiz ve masraflarıyla birlikte kabul ettiğinizi gösteren bir ikrar içerir. İmzadan sonra hesaba, faize veya bir masraf kalemine itiraz etmek zorlaşır. İmzalamadan önce şu dört noktayı kontrol edin: borcun anapara, faiz ve masraf olarak ayrı ayrı gösterilip gösterilmediği; yeni faiz oranı ve gecikme hâlinde uygulanacak oran; takibin ve hacizlerin ne zaman kaldırılacağı; kefillerin ve teminatların durumu. Bir taksidin aksaması hâlinde bütün borcun yeniden muaccel olup olmayacağı da açıkça yazılmalıdır.

Tacir Olmayan Kişi Konkordato İsteyebilir mi?

Evet. Konkordato yalnızca şirketlere veya tacirlere özgü bir kurum değildir. Kanun, borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmesi veya tenzilat yapılması yoluyla borçlarını ödeyebilmek için konkordato talep edebileceğini söyler (İİK m.285). İflasa tabi olmayan borçlu için yetkili ve görevli mahkeme, borçlunun yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir. Talep eden, Adalet Bakanlığı tarifesindeki konkordato gider avansını yatırmak zorundadır.

Pratikte belirleyici olan, talebe eklenmesi gereken belgelerdir. Borçlu; borçlarını hangi oranda ve vadede ödeyeceğini gösteren ön projeyi, malvarlığı durumunu gösteren belgeleri, alacaklılar listesini, teklife göre alacaklıların eline geçecek miktarla iflas hâlinde geçebilecek miktarı karşılaştıran tabloyu ve yetkili bir bağımsız denetim kuruluşunun teklifin gerçekleşeceğine dair makul güvence veren denetim raporunu sunmak zorundadır (İİK m.286). Bu rapor şartı, konkordatoyu bireysel borçlu için masraflı bir yol hâline getirir.

Gerçekçi bir değerlendirme yapmak gerekirse, tek bir kredi kartı veya ihtiyaç kredisi borcu için konkordato uygun bir yol değildir; masrafı ve süreci, borcun kendisinden ağır olabilir. Buna karşılık şirket kredilerine kefil olmuş ortaklar, çok sayıda alacaklısı olan serbest meslek sahipleri veya büyük tutarlı borçları aynı anda muaccel olan kişiler için, takipleri durdurup tek bir plan altında toplamanın neredeyse tek yasal yoludur. Tacir olmayan kişinin konkordatosunu, kapsam dışı kalan borçlarla ve talep dilekçesi örneğiyle birlikte Kişisel Konkordato yazımızda anlattık. Süreleri konkordato mühlet hesaplama aracımızla görebilir, sürecin bütün aşamalarını Konkordato Hukuku Rehberi sayfamızda inceleyebilirsiniz.

Kart borcunda zaman aşımı: Hangi sürenin uygulandığı, hangi ödemenin süreyi kestiği ve süre dolmuşsa nasıl ileri sürüleceği için Kredi Kartı Borcu Zaman Aşımı yazımıza bakın.

Aciz Belgesi: Borç Bitmez, Ama Faiz Durur

Haciz yapılır ama alacağın tamamını karşılayacak mal bulunamazsa icra dairesi kalan miktar için aciz vesikası düzenler (İİK m.143). Aciz vesikası borcu sona erdirmez; tersine, borcun ikrarını içeren bir senet niteliğindedir. Ancak borçlu açısından iki önemli sonucu vardır: Aciz vesikasında yazılı alacak için faiz istenemez ve bu borç, vesikanın düzenlenmesinden itibaren yirmi yıl geçince borçluya karşı zamanaşımına uğrar (İİK m.143). Borçlu, borcunu işlemiş faiziyle birlikte her zaman ödeyip vesikayı sicilden terkin ettirebilir.

Aciz vesikası alacaklıya da yeni haklar verir. Vesika, alacaklıya borçlunun daha önce yaptığı bazı tasarrufların iptalini dava etme imkânı sağlar (İİK m.143 ve 277 vd.). Ayrıca hakkında aciz vesikası alınmış borçlunun asgari ücretin üstünde bir geçim sürdürdüğü, alacağın vesikaya bağlanmasından en geç beş yıl içinde alacaklının başvurusu üzerine sabit olursa, icra mahkemesi asgari ücretin üstünde kalan gelirlerinden dörtte birden az olmamak üzere bir kısmının her ay icra dairesine yatırılmasına karar verir (İİK m.338). Bu nedenle aciz vesikası, borçtan kurtulmak değil, borcun faizsiz biçimde askıya alınması olarak görülmelidir.

Yapılmaması Gerekenler

• Malı yakınlara devretmek. Takipten sonra veya takipten önceki iki yıl içinde alacaklıyı zarara sokmak amacıyla malları gizlemek, muvazaalı devretmek veya gerçek olmayan borçlar ikrar etmek, alacaklının şikâyeti üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir (İİK m.331). Ayrıca alacaklı bu devirlerin iptali için dava açabilir. Borç için tapunun alacaklıya verildiği durumlar için Borcum İçin Tapumu Alacaklıya Verdim yazımıza bakabilirsiniz.
• Ödeyemeyeceğiniz taksidi taahhüt etmek. İcra dairesinde verilen taahhüdün ihlali tazyik hapsi doğurabilir (İİK m.340). Gerçekçi olmayan bir plan, hiç plan yapmamaktan daha risklidir.
• Tefeciden borç almak. Kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para vermek suçtur ve iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası öngörülür (TCK m.241). Tefeciye verilen senet ve çekler, borcu çoğu zaman katlanarak büyütür.
• “Borç kapatma” ve “kredi notu sildirme” vaatlerine güvenmek. Kanuni bir dayanağı olmayan bu teklifler çoğu zaman ön ödeme alınıp kaybolunan dolandırıcılıklardır. İcra borcu yalnızca icra dairesinin hesabına ödenir.
• Mal beyanını geciktirmek veya eksik vermek. Beyanda bulunmamak tazyik hapsi (İİK m.76), gerçeğe aykırı beyan üç aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektirir (İİK m.338).
• Gelir kaybını borcu sona erdiren bir sebep saymak. İşsizlik, fon veya yatırım kaybı ya da hastalık, para borcunu kural olarak ortadan kaldırmaz. Bunlar ancak yapılandırma, taksit veya kira gibi sürekli sözleşmelerde uyarlama pazarlığında dayanak olabilir; kira için Kira Uyarlama Dava Dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.
• Belgeleri atmak. Hesap özetleri, ödeme dekontları, yazışmalar ve tebligat zarfları, itiraz ve şikâyet sürelerinin hesabında ve borcun miktarının ispatında tek dayanağınızdır.

Üç Örnek Durum

Örnek 1: Geliri düşen maaşlı çalışan, kart ve ihtiyaç kredisi

Aylık net 40.000 TL kazanan bir çalışanın kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borcu var ve geliri bir süre için düştü. Kartta asgari tutarı ödemeye devam ettiği sürece kalan bakiyeye akdi faiz işler ve kart bu sebeple iptal edilmez; asgari tutarın altında ödeme yaparsa gecikme faizi işler (5464 s.K. m.26). İhtiyaç kredisinde bir taksit geciktiğinde banka kalan borcun tamamını hemen isteyemez; birbirini izleyen iki taksit ödenmemiş olmalı ve 30 günlük uyarı süresi verilmelidir (TKHK m.28). Bu sürede gecikmiş taksitleri ödemek muacceliyeti önler; ödeyemiyorsa aynı süre içinde bankadan yazılı yapılandırma istemek, pazarlık için en uygun andır. Takip başlar ve maaşa haciz gelirse, haczedilecek kısım dörtte birden az olamaz (İİK m.83); bu örnekte aylık en az 10.000 TL, icra müdürü geçinme payını gözeterek kesinti tutarını belirler.

Örnek 2: İşini kaybeden kiracı

İşini kaybeden bir kiracı iki aylık kirayı ödeyemedi ve kiraya verenden noter ihtarı aldı. İhtarda konut kirası için en az otuz günlük süre verilmiş olmalıdır; bu süre bildirimin yapıldığı günü izleyen günden işler (TBK m.315). Süre içinde birikmiş kira ödenirse fesih sebebi ortadan kalkar. Ancak aynı kira yılında ikinci bir haklı ihtar gelirse, kiraya veren kira yılı bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir (TBK m.352). Bu kiracının önceliği kira olmalıdır; işsizlik ödeneği şartlarını İşsizlik Ödeneği Hesaplama Aracı ile kontrol edebilir, çalışma ilişkisinin sona ermesinden doğan haklarını İş Hukuku Rehberi sayfamızda inceleyebilir.

Örnek 3: Kardeşinin kredisine kefil olan kişi

Kardeşinin ihtiyaç kredisine kefil olan bir kişiye, kardeşi iki taksidi ödemeyince banka ödeme emri gönderdi. Kefalet sözleşmesinde “müteselsil kefil” yazsa bile, kardeşi krediyi tüketici olarak kullandığı için kefalet adi kefalet sayılır (TKHK m.4/6). Adi kefalette banka, kesin aciz belgesi, iflas veya konkordato mehli gibi kanuni hâller dışında önce borçluya başvurmadan kefili takip edemez (TBK m.585); kefil bunu ödeme emrine itirazında ileri sürmelidir. Kefil ayrıca kefalet sözleşmesinin geçerliliğini kontrol etmelidir: Kefil evliyse ve istisnalardan biri yoksa eşin yazılı rızasının sözleşmeden önce veya en geç sözleşme anında verilmiş olması gerekir (TBK m.584). Ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür (İİK m.62). Kefil borcu öderse, ödediği ölçüde alacaklının haklarına halef olur ve kardeşine rücu edebilir (TBK m.596).

Sık Sorulan Sorular

Borcumu ödeyemiyorum, hapse girer miyim?

Hayır, yalnızca sözleşmeden doğan bir borcu ödeyememek hapis sebebi değildir (Anayasa m.38). Hapis ancak mal beyanında bulunmamak (İİK m.76), icra dairesindeki taksit taahhüdünü bozmak (İİK m.340), nafaka kararına uymamak (İİK m.344) veya alacaklıyı zarara sokmak için mal kaçırmak (İİK m.331) gibi istisnai hâllerde gündeme gelir.

Kredi kartının asgari tutarını ödeyemezsem ne olur?

Ödenmeyen tutar için sözleşmedeki gecikme faizi işler; başka bir yükümlülük yüklenemez (5464 s.K. m.24). Asgari tutar son ödeme tarihini izleyen üç ay içinde ve bankanın bildiriminden sonraki bir ay içinde de ödenmezse o bankanın kartları iptal edilir ve borç ödenene kadar yeni kart verilmez (m.8).

İhtiyaç kredimin bir taksidini ödeyemedim; banka borcun tamamını isteyebilir mi?

Tek bir taksit için hayır. Banka, birbirini izleyen en az iki taksit ödenmemişse ve size en az otuz gün süre veren bir uyarı göndermişse kalan borcun tamamını isteyebilir (TKHK m.28). Uyarıdaki süre içinde gecikmiş taksitleri öderseniz bu hak kullanılamaz.

Ödeme emrine kaç gün içinde itiraz edebilirim?

Genel haciz yoluyla takipte tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine (İİK m.62); çek ve senet takibinde 5 gün içinde icra mahkemesine (İİK m.168); tahliye ihtarlı kira takibinde 7 gün içinde (İİK m.269).

Maaşımın ne kadarı haczedilir?

İcra müdürü sizin ve ailenizin geçinme payını düşer, ancak haczedilecek kısım maaşın dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa sıraya konur; öndeki haciz bitmeden sonrakine geçilmez (İİK m.83).

Emekli maaşım haczedilebilir mi?

SGK’dan bağlanan emekli aylığı yalnızca SGK alacakları ve nafaka borçları için haczedilebilir. Diğer alacaklar için haciz talebi, siz muvafakat etmedikçe icra müdürünce reddedilir (5510 s.K. m.93).

Oturduğum ev haczedilir mi?

Borçlunun haline münasip evi haczedilemez; değeri fazlaysa satılır ve ihtiyacınızı karşılayacak kısım size bırakılır (İİK m.82). Borç evin kendi bedelinden doğmuşsa veya ev ipotekliyse bu koruma kural olarak işlemez.

İcrada borcumu taksitle ödeyebilir miyim?

Evet. Satış talebinden önce, yeterli mal haczedilmişse en fazla üç ayda ve dört taksitte ödeme taahhüdünde bulunabilirsiniz (İİK m.111). Alacaklıyla icra dairesinde daha uzun vadeli bir taksitlendirme sözleşmesi de yapılabilir. Taahhüdü haklı sebep olmadan bozmak üç aya kadar tazyik hapsi doğurabilir (İİK m.340).

Tacir değilim, konkordato isteyebilir miyim?

Evet. Borcunu ödeyemeyen herhangi bir borçlu konkordato talep edebilir; iflasa tabi olmayan borçlu için yetkili mahkeme yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir (İİK m.285). Ancak ön proje ve bağımsız denetim raporu gibi belgeler gerektiği için masraflı bir yoldur (İİK m.286).

Aciz belgesi alınırsa borç biter mi?

Hayır. Aciz vesikası borcu sona erdirmez, ama vesikadaki alacak için faiz istenemez ve borç vesikanın düzenlenmesinden itibaren yirmi yılda zamanaşımına uğrar (İİK m.143).

Kirayı ödeyemiyorum, hemen evden çıkarılır mıyım?

Hayır. Kiraya veren konut kirasında en az otuz günlük yazılı süre vermek zorundadır; bu sürede ödeme yapılırsa fesih sebebi ortadan kalkar (TBK m.315). Ancak aynı kira yılında iki haklı ihtara sebep olmak ayrı bir tahliye sebebidir (TBK m.352).

Kefil olduğum borç için banka önce bana gelebilir mi?

Müteselsil kefilseniz, borçlu gecikmiş ve ihtar sonuçsuz kalmışsa veya borçlu açıkça ödeme güçsüzlüğü içindeyse evet (TBK m.586). Adi kefilseniz kural olarak önce borçluya başvurulması gerekir (TBK m.585). Kefil olduğunuz borç bir tüketici kredisiyse, sözleşmede ne yazarsa yazsın kefalet adi kefalet sayılır (TKHK m.4/6).

İlgili Rehberler

• İcra ve İflas Hukuku Rehberi
• Konkordato Hukuku Rehberi
• Şirketler için Likidite Krizi Hukuk Rehberi
• Borcumu Ödeyemiyorum, Hapse Girer miyim?
• Kredi Kartı Borcum İcraya Verildi
• Tüketici Kredisi Sözleşmeleri
• İpotekli veya Kredili Ev Haczedilir mi?
• Evim İcradan Satıldı: Tahliye, Satış Parası ve Kalan Borç
• Haczedilemeyen Mal ve Haklar
• İcrada Taksitle Ödeme ve Taahhüdü İhlal
• Borcum Varlık Yönetim Şirketine Satıldı
• Kefil Oldum, Şimdi Bana Takip Geldi
• Nafakayı Ödeyemiyorum
• Kira Hukuku Rehberi
• Kredi ve Kart Gecikmesinde KKB Kaydı
• Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi
• Hukuki Hesaplama Araçları

Kaynakça

Mevzuat

• 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.38
• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.16, 60, 62, 66, 67, 68/b, 76, 82, 83, 83/a, 111, 128/a, 134, 143, 145, 150/ı, 168, 269, 285-289, 294, 331, 338, 340, 344, 347
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.183, 315, 352, 584-586, 596
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.4/6, 28, 34
• 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu: m.8, 24, 26
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.93
• 5941 sayılı Çek Kanunu: m.5
• 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun: m.48
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu: m.18/B
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: m.241

Madde metinleri 9 Kasım 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel metinlerden kontrol edilmiştir. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki destek alınız.