Çek, bono veya poliçeye dayalı icra takibinde itiraz süresi 5 gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır (İİK m.168). İcra dairesine yapılan itiraz geçerli sayılmaz. Aşağıda borca ve imzaya itiraz içeren örnek dilekçe yer almaktadır.
… İCRA HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ’NE
İCRA DOSYASI: … İcra Müdürlüğü 20…/……… E.
İTİRAZ EDEN (BORÇLU): [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] (varsa)
KARŞI TARAF (ALACAKLI): [Ad Soyad / Unvan], [Adres]
KONU: Kambiyo senedine dayalı takipte borca ve imzaya itirazlarımızın sunulması ile takibin durdurulması talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Karşı taraf, … İcra Müdürlüğü’nün 20…/……… E. sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatmış; ödeme emri tarafıma …/…/20… tarihinde tebliğ edilmiştir. İİK m.168 uyarınca 5 günlük yasal süre içinde işbu itirazımı sunuyorum.
2. İMZAYA İTİRAZ: Takibe konu [çek/bono] üzerindeki imza tarafıma ait değildir. İmzaya açıkça itiraz eder, bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ederim (İİK m.170).
3. BORCA İTİRAZ: [Senet teminat senedi olarak verilmiştir / bedelsizdir / borç ödenmiştir / senet üzerindeki bedel ve vade sonradan doldurulmuştur / alacak zamanaşımına uğramıştır.]
4. TEDBİR TALEBİ: İİK m.169/a uyarınca borca itiraz satış dışındaki işlemleri kendiliğinden durdurmadığından, telafisi güç zararların önlenmesi bakımından uygun teminat karşılığında takibin geçici olarak durdurulmasına karar verilmesini talep ederim.
HUKUKİ SEBEPLER: İİK m.168, m.169, m.169/a, m.170, m.170/b ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: İcra dosyası, takibe dayanak senet aslı, imza incelemesi (bilirkişi), [banka kayıtları / sözleşme / yazışmalar] ve her türlü yasal delil.
SONUÇ ve TALEP: Borca ve imzaya itirazımın kabulü ile takibin iptaline; yargılama sonuna kadar uygun teminat karşılığında takibin durdurulmasına; yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim.
Tarih: …/…/20…
İtiraz Eden (Borçlu) / Vekili
[Ad Soyad] — İmza
Neden 5 Gün ve Neden İcra Mahkemesi?
Çek, bono ve poliçe kambiyo senedi niteliğindedir. Bu senetlere dayanan takipte kanun koyucu alacaklıya hızlı bir yol tanımış, buna karşılık borçlunun itiraz süresini 5 güne indirmiştir (İİK m.168).
En kritik fark şudur: İtiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır. İcra dairesine sunulan itiraz sonuç doğurmaz ve süre işlemeye devam eder. Uygulamada en sık yapılan ve en ağır sonuç doğuran hata budur.
Süre, ödeme emrinin tebliğini izleyen günden başlar; tebliğ günü sayılmaz (İİK m.19/1).
İtiraz Takibi Durdurur mu?
İlamsız takipten farklı olarak, kambiyo takibinde borca itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Takip devam eder; yalnızca satış işlemi yapılamaz.
Bu nedenle dilekçede mutlaka tedbiren takibin durdurulması talep edilmelidir. İcra mahkemesi, itirazın ciddiliğini değerlendirerek uygun bir teminat karşılığında takibi geçici olarak durdurabilir (İİK m.169/a).
İmzaya itirazda ise mahkeme, itirazı ciddi görürse takibin durdurulmasına karar verebilir ve imza incelemesi için bilirkişiye başvurur (İİK m.170).
İmza İnkârının Riski
İmzaya itiraz güçlü bir savunmadır; ancak dayanaksız yapılırsa ağır sonuçlar doğurur.
- Bilirkişi incelemesi sonucunda imzanın borçluya ait olduğu tespit edilirse, borçlu aleyhine para cezasına hükmedilebilir ve takip devam eder (İİK m.170).
- Buna karşılık imzanın borçluya ait olmadığı tespit edilirse, takip iptal edilir ve alacaklı aleyhine tazminata hükmedilebilir (İİK m.170/b).
Bu nedenle imza inkârı, senedin aslı ve karşılaştırma imzaları değerlendirilerek, avukat gözetiminde yapılmalıdır.
Sık Karşılaşılan Borca İtiraz Sebepleri
- Teminat senedi savunması: Senedin bir borç ilişkisinin teminatı olarak verildiği, henüz muaccel bir borcun doğmadığı ileri sürülür.
- Bedelsizlik: Senedin karşılığında herhangi bir edim alınmadığı iddiasıdır.
- Beyaza imza / sonradan doldurma: Senedin boş imzalandığı, bedel veya vade alanlarının anlaşmaya aykırı doldurulduğu ileri sürülür.
- Ödeme: Borcun ödendiği; ödemenin belgeyle (dekont, makbuz) ispatı gerekir.
- Zamanaşımı: Çek ve bonoda kambiyo hukuku bakımından özel zamanaşımı süreleri uygulanır; senedin türüne ve muhataba göre değişir.
Kambiyo takibinde savunma imkânları sınırlı ve süre çok kısadır. Ödeme emrini aldığınız gün avukata başvurmanız önerilir.
📖 İlgili Rehberler
Sık Sorulan Sorular
Kambiyo senedine itiraz süresi kaç gündür?
Çek, bono ve poliçeye dayalı takipte itiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gündür (İİK m.168).
İtirazı icra dairesine yapabilir miyim?
Hayır. Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz doğrudan icra mahkemesine yapılır. İcra dairesine yapılan itiraz geçerli sayılmaz.
İtiraz edince takip durur mu?
Kambiyo takibinde borca itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; yalnızca satışı engeller. Bu nedenle dilekçede tedbiren takibin durdurulması ayrıca talep edilmelidir (İİK m.169/a).
İmzaya itiraz edip haksız çıkarsam ne olur?
Bilirkişi incelemesi sonucunda imzanın size ait olduğu tespit edilirse aleyhinize para cezasına hükmedilebilir ve takip devam eder (İİK m.170).
Senedin teminat senedi olduğunu nasıl ispatlarım?
Teminat savunmasında, senedin hangi ilişkinin teminatı olduğunu gösteren sözleşme, yazışma veya diğer yazılı deliller sunulmalıdır. İspat yükü kural olarak bu iddiayı ileri sürene aittir.
