Kambiyo Senedine İtiraz Dilekçesi Örneği (2026) — 5 Gün

Çek, bono veya poliçeye dayalı icra takibinde itiraz süresi 5 gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır (İİK m.168). İcra dairesine yapılan itiraz geçerli sayılmaz. Aşağıda borca ve imzaya itiraz içeren örnek dilekçe yer almaktadır.

Neden 5 Gün ve Neden İcra Mahkemesi?

Çek, bono ve poliçe kambiyo senedi niteliğindedir. Bu senetlere dayanan takipte kanun koyucu alacaklıya hızlı bir yol tanımış, buna karşılık borçlunun itiraz süresini 5 güne indirmiştir (İİK m.168).

En kritik fark şudur: İtiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır. İcra dairesine sunulan itiraz sonuç doğurmaz ve süre işlemeye devam eder. Uygulamada en sık yapılan ve en ağır sonuç doğuran hata budur.

Süre, ödeme emrinin tebliğini izleyen günden başlar; tebliğ günü sayılmaz (İİK m.19/1).

İtiraz Takibi Durdurur mu?

İlamsız takipten farklı olarak, kambiyo takibinde borca itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Takip devam eder; yalnızca satış işlemi yapılamaz.

Bu nedenle dilekçede mutlaka tedbiren takibin durdurulması talep edilmelidir. İcra mahkemesi, itirazın ciddiliğini değerlendirerek uygun bir teminat karşılığında takibi geçici olarak durdurabilir (İİK m.169/a).

İmzaya itirazda ise mahkeme, itirazı ciddi görürse takibin durdurulmasına karar verebilir ve imza incelemesi için bilirkişiye başvurur (İİK m.170).

İmza İnkârının Riski

İmzaya itiraz güçlü bir savunmadır; ancak dayanaksız yapılırsa ağır sonuçlar doğurur.

• Bilirkişi incelemesi sonucunda imzanın borçluya ait olduğu anlaşılırsa itiraz reddedilir ve takip devam eder. Bu hâlde borçlu, takip konusu alacağın yüzde kırkından aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına ve alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilir (İİK m.170/3). Ancak bu yaptırım kendiliğinden doğmaz: kanun, borçlunun tazminata mahkûm edilebilmesini itirazla birlikte takibin ikinci fıkraya göre durdurulmuş olması şartına bağlamıştır.
• Buna karşılık imzanın borçluya ait olmadığına kanaat getirilirse icra mahkemesi itirazın kabulüne karar verir ve bu kararla takip durur — takip "iptal" edilmiş olmaz; iptal ayrı bir kurumdur. Alacaklının genel hükümlere göre dava açma hakkı saklı kalır. Alacaklı senedi takibe koymada kötü niyetli veya ağır kusurlu ise, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata ve alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilir (İİK m.170).

Bu nedenle imza inkârı, senedin aslı ve karşılaştırma imzaları değerlendirilerek, avukat gözetiminde yapılmalıdır.

Sık Karşılaşılan Borca İtiraz Sebepleri

• Teminat senedi savunması: Senedin bir borç ilişkisinin teminatı olarak verildiği, henüz muaccel bir borcun doğmadığı ileri sürülür.
• Bedelsizlik: Senedin karşılığında herhangi bir edim alınmadığı iddiasıdır.
• Beyaza imza / sonradan doldurma: Senedin boş imzalandığı, bedel veya vade alanlarının anlaşmaya aykırı doldurulduğu ileri sürülür.
• Ödeme: Borcun ödendiği; ödemenin belgeyle (dekont, makbuz) ispatı gerekir.
• Zamanaşımı: Çek ve bonoda kambiyo hukuku bakımından özel zamanaşımı süreleri uygulanır; senedin türüne ve muhataba göre değişir.

Kambiyo takibinde savunma imkânları sınırlı ve süre çok kısadır. Ödeme emrini aldığınız gün avukata başvurmanız önerilir.

Tedbir Talebinin İki Yüzü: İstemek de Riskli, İstememek de

Kambiyo takibinde en kritik stratejik karar, takibin durdurulması (tedbir) talebinin yapılıp yapılmayacağıdır. Çünkü bu talep hem koruma hem risk üretir.

İstemezseniz: itiraz takibi kendiliğinden durdurmadığından takip ilerlemeye devam eder; haciz işlemleri yapılabilir, yalnızca satış aşamasına geçilemez.

İsterseniz ve alırsanız: takip durur, ancak imza itirazınız reddedilirse tazminat riski doğar. İİK m.170/3 borçlu aleyhine inkâr tazminatına hükmedilebilmesini takibin ikinci fıkraya göre durdurulmuş olması şartına bağlar. Yargıtay uygulaması bu şartı açıkça arar: takip durdurulmamışsa, imza borçluya ait çıksa dahi tazminat ve para cezasına hükmedilemez.

Bunun pratik anlamı şudur: imza itirazınız zayıf temelliyse, durdurma kararı almak sizi alacağın yüzde kırkı oranında ek bir yükle karşı karşıya bırakabilir. İtirazınız güçlü ve belgeliyse durdurma kararı almak sizi korur. Karar, elinizdeki delilin gücüne göre verilmelidir.

Bir güvence daha vardır: borçlu menfi tespit veya istirdat davası açarsa, hükmolunan tazminatın ve para cezasının tahsili dava sonuna kadar tehir olunur; dava borçlu lehine sonuçlanırsa daha önce hükmedilmiş tazminat ve para cezası kalkar. Bu yolun ayrıntısı için menfi tespit ve istirdat davası sayfamıza bakabilirsiniz.

Beş Gün İtiraz, On Gün Mal Beyanı: İki Ayrı Takvim

Kambiyo takibinde ödeme emri tek bir süre değil, iki ayrı süre içerir ve bunların karıştırılması yaygın bir hatadır.

İtiraz ve şikâyet süresi beş gündür ve icra mahkemesine yapılır (İİK m.168/5).

Ödeme ve mal beyanında bulunma süresi ise on gündür. Yani itiraz süreniz dolduktan sonra da mal beyanı yükümlülüğünüz devam eder. İtiraz etmiş olmanız mal beyanı yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz; itirazınızın reddi hâlinde mal beyanında bulunma zorunluluğu esası kanunda benimsenmiştir (İİK m.168/6).

Mal beyanında bulunmamanın yaptırımı hapisle tazyiktir ve bu, borçluların en sık gözden kaçırdığı risktir. Beş günlük itiraz süresine odaklanıp onuncu günü kaçırmak, itiraz süreci devam ederken ayrı bir sorun yaratır.

Bir de haciz bakımından koruma vardır: on günlük ödeme süresi geçmeden haciz yapılamaz. Yargıtay bu kuralı kamu düzenine ilişkin saydığından, aykırılık İİK m.16/2 uyarınca süresiz şikâyete tabidir — yani beş günlük süre geçmiş olsa dahi ileri sürülebilir.

Şikâyet Yolu: Senedin Kambiyo Vasfı Yoksa Takip İptal Edilir

Borca ve imzaya itirazın yanında üçüncü bir yol daha vardır ve sonucu en ağır olanı budur: şikâyet.

Şikâyet, itirazdan farklı olarak senedin veya takibin kendisine yöneliktir. En tipik hâli, takibe konu belgenin kambiyo senedi vasfını taşımamasıdır: bonoda zorunlu unsurların (bedel kaydı, vade, düzenleme tarihi ve yeri, kayıtsız şartsız ödeme vaadi gibi) eksik olması, çekte zorunlu unsurların bulunmaması, alacaklının bu takip yolunu kullanma yetkisinin olmaması ya da senedin vadesinin gelmemiş olması.

Şikâyet kabul edilirse sonuç itirazdakinden farklıdır: takip durmaz, iptal edilir. Bu ayrım dilekçenin talep bölümünü doğrudan etkiler — itiraz için “takibin durdurulması”, şikâyet için “takibin iptali” istenir. Dilekçede her iki temel birlikte ileri sürülüyorsa talepler ayrı ayrı ve açıkça yazılmalıdır.

Takibin yapısı ve senedin unsurları için kambiyo senetlerine özgü takip sayfamıza bakabilirsiniz.

Usulsüz Tebligat: Burada Süre Beş Gün Değil, Yedi Gün

Beş günlük süreyi kaçırdığını düşünen borçluların çoğu buradan dönebilir.

Süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğinden itibaren işler. Tebligat usulsüzse süre başlamamıştır. Bu durumda izlenecek yol usulsüz tebligat şikâyetidir ve Yargıtay uygulamasına göre bu şikâyet, kambiyo takibindeki beş günlük süreye değil, İİK m.16’daki yedi günlük süreye tabidir. Süre, tebliği fiilen öğrendiğinizi beyan ettiğiniz tarihten işler.

Sık rastlanan usulsüzlükler: adreste bulunmama şerhinin araştırma yapılmadan düşülmesi, komşuya veya kapıcıya teslimde beyanın tutanağa geçirilmemesi, muhatabın o adreste oturmadığı hâlde tebliğin yapılmış sayılması, tüzel kişilerde yetkisiz kişiye teslim.

Şikâyet kabul edilirse tebliğ tarihi düzeltilir ve beş günlük itiraz süresi yeniden işlemeye başlar. Genel haciz yolundaki karşılığı için ödeme emri geldi, ne yapmalı sayfamıza bakabilirsiniz.

Yetkiye İtiraz da Beş Günlük Süreye Tabidir

Takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğunu düşünüyorsanız bu da beş gün içinde icra mahkemesine bildirilmelidir.

İki nokta önemlidir. Birincisi, yetki itirazı sebepleriyle birlikte ileri sürülmelidir; yalnızca “yetkiye itiraz ediyorum” demek yeterli değildir. İkincisi, itirazda yetkili saydığınız icra dairesi gösterilmelidir.

Yetki itirazı borca ve imzaya itirazla birlikte aynı dilekçede ileri sürülebilir; ancak taleplerin sırası ve gerekçeleri karışmamalıdır. Uygulamada yetki itirazı ayrı bir başlık altında, borca itiraz sebeplerinden önce yazılır.

Dilekçeyi Vermeden Önce Sekiz Kontrol

1. Süre. Tebliğ tarihinden itibaren beş gün doldu mu? Tebligat usulsüzse yedi günlük şikâyet yolunu değerlendirin.

2. Merci. Dilekçe icra mahkemesine mi veriliyor? İcra dairesine verilen itiraz sonuç doğurmaz ve süre işlemeye devam eder.

3. İtiraz türü. Borca mı, imzaya mı, yetkiye mi itiraz ediyorsunuz? Her biri ayrı başlık altında ve açık ifadeyle yazılmalıdır.

4. Şikâyet sebebi var mı? Senet kambiyo vasfını taşımıyorsa talep “iptal”, itirazda ise “durdurma”dır.

5. Tedbir kararı. Takibin durdurulmasını istiyor musunuz? İmza itirazınızın gücünü ve tazminat riskini birlikte değerlendirin.

6. Deliller. Her itiraz sebebini ayrı ayrı belgeye bağlayın: ödeme için dekont, teminat senedi savunması için sözleşme ve yazışma, bedelsizlik için karşı edimin yokluğunu gösteren kayıtlar.

7. Mal beyanı. Onuncu günü takviminize ayrıca yazın; itiraz etmiş olmanız bu yükümlülüğü kendiliğinden kaldırmaz.

8. İmza. Dilekçede imzanızın bulunduğundan ve eklerin listelendiğinden emin olun.