Haline Münasip Ev (Meskeniyet) Yargıtay Kararları (2026): Tek Ev Haczi, Yedi Günlük Süre, Değer Tespiti ve İpotek Üzerine 16 Karar

1. Haline münasip ev koruması Anayasa’ya uygundur; koruma mevcut evi kapsar

Anayasa Mahkemesi · T. 16.04.2026 · E. 2025/275 · K. 2026/83 · Resmî Gazete: 06.08.2026, sayı 33332 · Sonuç: İtirazın reddi (oybirliği)

Olay. Sakarya 3. İcra Hukuk Mahkemesi, borçlunun haline münasip evinin haczedilemeyeceğini düzenleyen İİK m.82/1-12 hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptalini istemiştir.

Yargıtay ne dedi? Mahkeme, kuralın borçlunun barınma ihtiyacını karşılayan konutu koruyarak barınma hakkına öncelik tanıdığını; evin değeri ihtiyaçtan fazlaysa fazlasının satılabileceğini ve borçluya uygun bir ev alabileceği tutarın bırakıldığını belirtmiştir. Haciz sırasında evi olmayan borçlu için, ev alabilmesine yetecek bir paranın haczedilmezliğinin öngörülmemesini kanun koyucunun takdir yetkisi içinde görmüş; alacaklı ile borçlu arasındaki dengenin bozulmadığı, kuralın mülkiyet hakkına ve özel hayata ve aile hayatına saygı hakkına aykırı olmadığı sonucuna varmıştır.

Dayanak. İİK m.82/1-12; Anayasa m.13, m.20, m.35.

Sizin için anlamı. Koruma bugün de aynen yürürlüktedir; ancak yalnızca haciz sırasında sahip olduğunuz evi korur. Evi olmayan borçlunun banka hesabındaki parası veya arsası, ileride ev alabilmesi için haciz dışında bırakılmaz. Karara ilişkin haberimiz için AYM’nin İİK 82/12 kararı sayfasına bakın.

Kaynak: Karar metnini aktaran Hukuki Haber. Resmî Gazete’nin 06.08.2026 tarihli 33332 sayılı nüshasına buradan erişemedik; sayı bilgisi Resmî Gazete özetlerini yayımlayan kaynaklarla uyumludur.

2. Haline münasip ev; borçlunun gelir düzeyi, sosyal yaşantısı ve aile büyüklüğüne göre belirlenir

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 24.04.2007 · E. 2007/5814 · K. 2007/7966

Yargıtay ne dedi? Daire, bir evin borçlunun “haline münasip” olup olmadığının belirlenmesinde borçlunun gelir düzeyi, sosyal yaşantısı ve birlikte yaşadığı aile fertlerinin sayısı gibi ölçütlerin gözetilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Uygulamada bu ölçütlere borçlunun ve aile bireylerinin yaşı, sağlık durumu ve özel ihtiyaçları da eklenir.

Dayanak. İİK m.82/1-12.

Sizin için anlamı. Şikâyetinizde yalnızca “tek evim” demek yetmez. Hane halkının sayısını (nüfus kayıt örneği), gelirinizi, çocukların okul durumunu, engelli veya bakıma muhtaç aile bireylerini belgeleyin; bilirkişi raporu bu bilgiler üzerine kurulur.

Kaynak: Akademik makale: Dr. Nihat Güman, “Cebri İcra Hukukunda Aile Konutu Şerhinin Haciz ve Satışa Etkisi”, İYYÜHFD 2025, C.3, Sy.2 (DergiPark).

3. Değer tespiti haciz tarihine göre yapılır; borçlu aynı semtte oturmak zorunda değildir

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 17.02.2025 · E. 2024/7795 · K. 2025/1238 · Sonuç: Bozma

Olay. Borçlunun meskeniyet şikâyeti üzerine ilk derece mahkemesi evin satılmasına, bedelden borçluya haline münasip bir ev alabileceği tutarın verilmesine ve artanın alacaklıya ödenmesine karar vermiş; bu hesapta haciz tarihi yerine yıllar sonra alınan ek bilirkişi raporunun tarihindeki değerler esas alınmıştır. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurularını reddetmiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire, meskeniyet iddiasının bir haczedilmezlik şikâyeti olduğunu; bu nedenle hem haczedilen evin hem de borçluya haline münasip evin değerinin haciz tarihine göre belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Kararda ayrıca borçlunun şikâyete konu evin bulunduğu semtte oturmak zorunda olmadığı, daha mütevazı bir bölgedeki uygun bir konutun değerinin bilirkişiyle tespit edilmesi gerektiği ve bu tespitin çevredeki benzer taşınmazların satış değerleri gibi denetlenebilir verilere dayanması gerektiği vurgulanmıştır.

Dayanak. İİK m.82/1-12 ve satışa ilişkin devam hükmü.

Sizin için anlamı. Değer tespitinde iki rakam önemlidir: evinizin haciz tarihindeki değeri ve sizin için uygun bir evin aynı tarihteki değeri. Bilirkişi raporunda emsal satışlar ve tarih yanlışsa itiraz edin. Evinizin değeri yüksekse, satıştan size bırakılacak tutarın gerçekçi olup olmadığını denetletin; satış süreci için alacaklı açısından meskeniyet yazımız karşı tarafın da bakışını gösterir.

Kaynak: Tek ikincil kaynak: bir hukuk bürosunun yayımladığı karar metni. Künyeyi ikinci bir kaynaktan teyit edemedik.

4. Değeri ihtiyacı aşan ev satılır; bedelden borçluya uygun bir ev alabileceği tutar bırakılır

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 16.01.2017 · E. 2016/31992 · K. 2017/370

Yargıtay ne dedi? Daire, borçlunun haline münasip ev ihtiyacını aşan, lüks sayılabilecek bir evinin satılabileceğini; ancak önce borçlunun haline münasip bir ev alabileceği bedelin belirlenmesi, satış bedelinden bu tutarın borçluya bırakılması ve kalanın alacaklıya ödenmesi gerektiğini kabul etmiştir.

Dayanak. İİK m.82/1-12 ve satışa ilişkin devam hükmü.

Sizin için anlamı. Meskeniyet şikâyeti her zaman evi tamamen kurtarmaz; değerli bir evde sonuç çoğu zaman “satış, ama size ev alacak kadar para bırakılarak” olur. Bu durumda pazarlık gücünüz, bilirkişinin belirlediği haline münasip ev bedelidir.

Kaynak: Akademik makale: Dr. Nihat Güman, “Cebri İcra Hukukunda Aile Konutu Şerhinin Haciz ve Satışa Etkisi”, İYYÜHFD 2025, C.3, Sy.2 (DergiPark).

5. İnşaatı tamamlanmamış bir bina, asgari barınma ihtiyacını karşılıyorsa korunabilir

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 13.12.2001 · E. 2001/20479 · K. 2001/21773

Yargıtay ne dedi? Daire, henüz tamamlanmamış bir binanın da borçlunun barınma ihtiyacını asgari düzeyde karşılıyorsa haline münasip ev sayılabileceğini kabul etmiştir. Belirleyici olan tapudaki niteliği değil, binanın fiilen barınmaya elverişli olup olmadığıdır.

Dayanak. İİK m.82/1-12.

Sizin için anlamı. Kaba inşaatı biten ve içinde oturulan bir ev için de şikâyet yoluna başvurabilirsiniz. Elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri ile ikametgâh kaydı, evin fiilen kullanıldığını ispat etmenin en pratik yoludur.

Kaynak: Akademik makale: Dr. Nihat Güman, “Cebri İcra Hukukunda Aile Konutu Şerhinin Haciz ve Satışa Etkisi”, İYYÜHFD 2025, C.3, Sy.2 (DergiPark).

6. Yazlık ev de belirli koşullarda haline münasip ev sayılabilir

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 16.12.1999 · E. 1999/16142 · K. 1999/16578

Yargıtay ne dedi? Daire, borçlunun yazlık olarak bilinen evinin de belirli koşullarda haline münasip ev olarak değerlendirilebileceğini kabul etmiştir. Önemli olan evin borçlunun barınma ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı ve borçlunun başka bir evinin bulunup bulunmadığıdır.

Dayanak. İİK m.82/1-12.

Sizin için anlamı. Başka eviniz yoksa ve yılın büyük kısmını yazlık ya da bağ evi olarak bilinen bir yerde geçiriyorsanız koruma talep edebilirsiniz. Ancak hem kışlık hem yazlık eviniz varsa, koruma kural olarak yalnızca birine uygulanır. Hisseli evler için hisseli ev haczedilir mi yazımıza bakın.

Kaynak: Akademik makale: Dr. Nihat Güman, “Cebri İcra Hukukunda Aile Konutu Şerhinin Haciz ve Satışa Etkisi”, İYYÜHFD 2025, C.3, Sy.2 (DergiPark).

7. Meskeniyet şikâyeti haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır; süre kaçırılırsa korumadan vazgeçilmiş sayılır

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 17.11.2014 · E. 2014/20787 · K. 2014/27433 — aynı yönde: 12. HD, T. 31.05.2010, E. 2010/1601, K. 2010/13179

Yargıtay ne dedi? Daire, meskeniyet şikâyetinin haczin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde ileri sürülmesi gerektiğini vurgulamıştır. 2010 tarihli kararda ise süresinde şikâyet edilmeyen haczedilmezlik hakkından zımni olarak feragat edilmiş sayılacağı kabul edilmiştir.

Dayanak. İİK m.16, m.82/1-12; İİK m.83/a (hacizden önce yapılan feragat anlaşmasının geçersizliği).

Sizin için anlamı. Bu sayfadaki en önemli kural budur: süre haczin size tebliğinden, tebliğ yoksa haczi öğrendiğiniz ilk andan başlar. Tapudan, e-Devlet’ten, kıymet takdiri keşfinden veya bir tebligattan haciz öğrendiğiniz an yedi gün işlemeye başlar. Hacizden önce imzaladığınız “haczedilmezlikten vazgeçiyorum” türünden bir taahhüt ise geçersizdir.

Kaynak: Akademik makale: Dr. Nihat Güman, “Cebri İcra Hukukunda Aile Konutu Şerhinin Haciz ve Satışa Etkisi”, İYYÜHFD 2025, C.3, Sy.2 (DergiPark).

8. Şikâyet için geçerli bir haciz gerekir; haciz düşerse şikâyet konusuz kalır, her yeni haciz yeni bir şikâyet hakkı doğurur

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · T. 05.03.2025 · E. 2024/591 · K. 2025/103 · Sonuç: Direnme kararının bozulması (oy çokluğu)

Olay. Borçlu, genel haciz yoluyla takipte evine konulan haczin, evin kendisine uygun tek konut olduğu gerekçesiyle kaldırılmasını istemiştir. Dosya bozma ve direnme kararlarıyla Hukuk Genel Kurulu’na gelmiş; bu süreçte alacaklı satış istemediği için haciz düşmüştür.

Yargıtay ne dedi? Kurul, meskeniyet şikâyetinin incelenebilmesi için şikâyet tarihinde geçerli bir haczin bulunması gerektiğini; istinaf başvurusunun alacaklının satış isteme süresini durdurmadığını ve süresinde satış istenmediği için haczin düştüğünü belirterek şikâyetin konusuz kaldığını kabul etmiştir. Kurul ayrıca her yeni haczin, borçlunun o tarihteki sosyal ve ekonomik durumuna göre değerlendirilecek yeni bir şikâyet hakkı doğuracağını vurgulamıştır.

Dayanak. İİK m.16, m.82/1-12, m.106, m.110.

Sizin için anlamı. Haciz düştükten sonra aynı ev için yeni bir haciz gelirse, yeni bir yedi günlük süre ve yeni bir şikâyet hakkı doğar; önceki şikâyetin sonucu sizi bağlamaz. Bu yüzden her haciz tebligatını ayrı ayrı takip edin.

Kaynak: Karar metnini aktaran Hukuki Haber; tek ikincil kaynak.

9. Şikâyet sürerken haciz düşerse karar verilmesine yer olmadığına karar verilir; masraflar haklılık durumuna göre paylaştırılır

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 02.02.2026 · E. 2025/8180 · K. 2026/400 · Sonuç: Onama (oybirliği)

Olay. Borçlu, aile konutu olarak kullandığı eve konulan haczin kaldırılmasını istemiştir. Yargılama sürerken alacaklı satış istemediği için haciz kendiliğinden düşmüştür. Bölge adliye mahkemesi şikâyet hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiş ve yargılama giderlerini, bilirkişi raporundaki değer tespitine göre tarafların şikâyetin açıldığı tarihteki haklılık durumuna bağlamıştır.

Yargıtay ne dedi? Daire, bölge adliye mahkemesinin kararını usul ve kanuna uygun bularak onamıştır. Böylece haciz düştüğünde esas hakkında karar verilmeyeceği, ancak masrafların kimin üzerinde kalacağının şikâyet tarihindeki haklılık durumuna göre belirleneceği ilkesi benimsenmiştir.

Dayanak. İİK m.16, m.82/1-12, m.106, m.110; HMK m.331 (konusuz kalan davada yargılama giderleri).

Sizin için anlamı. Haciz düşse bile şikâyetiniz haklıysa masraflar alacaklıya yüklenebilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesini ve bilirkişi incelemesini baştan güçlü kurmak, dosya konusuz kalsa da önemlidir.

Kaynak: Karar metnini aktaran Hukuki Haber; tek ikincil kaynak.

10. Takipte borçlu olmayan eş, aile konutu olsa bile meskeniyet şikâyetinde bulunamaz

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 28.05.2012 · E. 2011/32136 · K. 2012/17957 — aynı yönde: 12. HD, T. 22.06.2015, E. 2015/7141, K. 2015/17341

Yargıtay ne dedi? Daire, meskeniyet şikâyetinin takip borçlusuna tanınmış bir hak olduğunu ve takipte taraf olmayan eşin bu şikâyette bulunamayacağını kabul etmiştir. Aile konutu şerhinin varlığı da tek başına haciz ve cebri satışa engel sayılmamaktadır.

Dayanak. İİK m.16, m.82/1-12; TMK m.194.

Sizin için anlamı. Haczedilen ev eşinizin borcu nedeniyle haczedildiyse ve siz takipte borçlu değilseniz, meskeniyet şikâyetini kendi adınıza yapamazsınız; şikâyeti borçlu eşin yapması gerekir. Sizin için ayrıca istihkak veya aile konutuna ilişkin yollar söz konusu olabilir; ayrıntı aile konutu haczedilebilir mi ve eşimin borcu yüzünden evimize haciz geldi yazılarımızda.

Kaynak: Akademik makale: Dr. Nihat Güman, “Cebri İcra Hukukunda Aile Konutu Şerhinin Haciz ve Satışa Etkisi”, İYYÜHFD 2025, C.3, Sy.2 (DergiPark).

11. Takipte borçlu olmayan üçüncü kişi, ev kendisine ait olsa bile meskeniyet şikâyetinde bulunamaz

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 20.03.2025 · E. 2025/798 · K. 2025/2532 · Sonuç: Onama

Olay. Borçlu, taşınmazını üçüncü bir kişiye satmış; alacaklı bu satışı tasarrufun iptali davasıyla iptal ettirmiş ve taşınmaza haciz koydurmuştur. Tapuda malik görünen üçüncü kişi, haczin meskeniyet nedeniyle kaldırılmasını istemiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire, meskeniyet şikâyetinin yalnızca takip borçlusuna tanınmış bir hak olduğunu, takipte borçlu sıfatı taşımayan üçüncü kişinin mülkiyet kendisine ait olsa bile bu şikâyette bulunamayacağını belirtmiş; şikâyetin reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararını sonucu itibarıyla doğru bularak onamıştır.

Dayanak. İİK m.16, m.82/1-12; İİK m.277 vd. (tasarrufun iptali).

Sizin için anlamı. Borçludan ev satın aldıysanız ve bu satış tasarrufun iptali davasıyla iptal edildiyse, meskeniyet yolu sizin için kapalıdır. Kefil ise takibin borçlusu olduğu için kendi evine konulan hacze karşı şikâyette bulunabilir; ayrıntı ipotekli veya kredili ev haczedilir mi yazımızda.

Kaynak: Karar metnini aktaran Hukuki Haber; tek ikincil kaynak.

12. Tüm kredilerin teminatı olarak kendi isteğiyle verilen ipotek, başka alacaklının haczinde de meskeniyet şikâyetini engeller

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · T. 31.05.2023 · E. 2022/76 · K. 2023/544 · Sonuç: Direnme kararının bozulması (oy çokluğu)

Olay. Bir alacaklının genel haciz yoluyla takibinde borçlunun evine haciz konulmuştur. Evde, borçlunun bankadan kullandığı ve kullanacağı tüm kredilerin teminatı olarak kurulmuş bir üst sınır (limit) ipoteği bulunmaktadır. Borçlu meskeniyet şikâyetinde bulunmuş; bölge adliye mahkemesi Yargıtay’ın bozma kararına karşı direnmiştir.

Yargıtay ne dedi? Kurul; konut, esnaf veya zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulan ipoteklerin meskeniyet şikâyetine engel olmadığını, buna karşılık borçlunun serbest iradesiyle kurduğu ipoteğin şikâyeti engellediğini belirtmiştir. Haciz tarihinde ipotekli borç ödenmiş olsaydı şikâyet yapılabilirdi. Somut olayda ipotek konut kredisine özgülenmemiş, tüm kredileri güvence altına alan bir limit ipoteği olarak kurulmuş ve borç haciz tarihinde ödenmemiş olduğundan, bankanın sonradan verdiği “konut kredisi” yazısı sonucu değiştirmemiştir.

Dayanak. İİK m.82/1-12, m.83/a; TMK m.850 vd. (ipotek).

Sizin için anlamı. Evinizin tapusunda ipotek varsa önce ipoteğin türünü öğrenin: ipotek akit tablosunu tapudan, borcun güncel durumunu bankadan yazıyla isteyin. Konut kredisi ipoteği ile işyeri kredileri için verilen genel limit ipoteği sonuç bakımından birbirinden çok farklıdır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Hukuki Haber (iki ayrı yayında aynı künyeyle).

13. Zorunlu ipotekte ve ipotek borcu kapanmışsa meskeniyet ileri sürülebilir

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · T. 25.11.2013 · E. 2013/30634 · K. 2013/37245 — ve 12. HD, T. 27.12.2016, E. 2016/8252, K. 2016/26176

Yargıtay ne dedi? 2013 tarihli kararda, mesken kredisi gibi zorunlu ipoteklerde borçlunun diğer alacaklılara karşı haline münasip ev korumasından yararlanabileceği kabul edilmiştir. 2016 tarihli kararda ise tapuda ipotek şerhi görünse bile ipotek borcu önceden kapatılmışsa, evin haline münasip ev korumasına girebileceği belirtilmiştir.

Dayanak. İİK m.82/1-12.

Sizin için anlamı. Evinizi konut kredisiyle aldıysanız ya da kredi borcunu kapattığınız hâlde ipotek tapudan silinmediyse, meskeniyet yolu açıktır. Bankadan “borç kapanmıştır” yazısı alın ve ipoteğin terkinini isteyin; şikâyetinize bu belgeleri ekleyin.

Kaynak: Akademik makale: Dr. Nihat Güman, “Cebri İcra Hukukunda Aile Konutu Şerhinin Haciz ve Satışa Etkisi”, İYYÜHFD 2025, C.3, Sy.2 (DergiPark).