İstihkak Dava Dilekçesi Örneği (2026) — İİK m.96-99 ve 7 Gün

Başkasının borcu için sizin malınız haczedildiyse yolunuz istihkaktır — ama hangi yolu izleyeceğiniz malın kimin elinde haczedildiğine bağlıdır. Mal borçlunun elindeyse davayı siz açarsınız; mal sizin elinizdeyse davayı alacaklı açmak zorundadır ve açmazsa haciz kalkar. Süreler ise çok kısa: 3 gün itiraz, 7 gün dava. Aşağıda iki yolun farkı, ispat yükü ve hazır dilekçe örneği yer alıyor.

İki Yol, Ters Taraf Sıfatları

İcra ve İflas Kanunu istihkakı iki ayrı senaryoda düzenler ve kimin davacı olacağı bu ayrımla belirlenir. Bu, dosyanın en kritik noktasıdır.

Bu farkın pratik sonucu büyüktür: m.99 yolunda hiçbir şey yapmasanız bile, alacaklı süresinde dava açmazsa iddianız kabul edilmiş sayılır ve haciz kalkar.

İİK m.96-97 Yolu: Mal Borçlunun Elinde

Bu yolda üç aşamalı bir usul işler ve her aşamanın kendi süresi vardır.

1. İstihkak iddiası — üçüncü kişi, haciz sırasında veya hacze ıttıla (haczi öğrenme) tarihinden itibaren yedi gün içinde iddiasını ileri sürer; aksi hâlde aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkını kaybeder
2. Üç günlük itiraz — alacaklı ve borçlu üç gün içinde iddiaya itiraz etmezlerse iddiayı kabul etmiş sayılırlar; iddia mülkiyete ilişkinse haciz kalkar ve mal üçüncü kişiye verilir
3. İcra mahkemesi aşaması — itiraz edilirse icra müdürü dosyayı hemen icra mahkemesine verir; mahkeme önce takibin devamı veya ertelenmesi hakkında karar verir

Son adım davanın kendisidir: üçüncü kişi, takibin ertelenmesi veya devamına ilişkin mahkeme kararının kendisine tefhim veya tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde aynı mahkemede istihkak davası açar. Dava, asıl icra takibinin yapıldığı yerdeki veya davalının yerleşim yerindeki icra mahkemesinde, istihkak iddiasına itiraz eden kişiye karşı açılmalıdır.

İİK m.99 Yolu: Mal Sizin Elinizde

Kanun burada üçüncü kişiyi belirgin biçimde korur. Haczedilen şey borçlunun elinde olmayıp üzerinde mülkiyet veya diğer bir ayni hak iddia eden üçüncü kişi nezdinde bulunursa:

• Üçüncü kişi yedieminliği kabul ederse mal muhafaza altına alınmaz — yani mal elinizde kalır, götürülmez
• İcra müdürü, üçüncü kişi aleyhine istihkak davası açması için alacaklıya yedi gün süre verir
• Bu süre içinde dava açılmazsa üçüncü kişinin iddiası kabul edilmiş sayılır
• Süresinde açılan dava sonuçlanıncaya kadar haczedilen malın satışı yapılamaz

Aynı hüküm, haczin üçüncü kişinin yokluğunda yapılması ve üçüncü kişi lehine istihkak iddiasında bulunulması hâlinde de uygulanır.

Bir fark daha var: İİK m.97’de haksız çıkan taraf bakımından tazminat öngörülmüşken, m.99 kapsamında açılan davalarda haksız çıkan taraf için bir tazminat düzenlemesi bulunmamaktadır.

İspat Yükü Kimde? Mülkiyet Karinesi

İstihkak dosyalarının kaderini belirleyen soru budur. Haczedilen malı elinde bulunduran üçüncü kişi mülkiyet karinesinden yararlanır; bu nedenle ispat yükü alacaklıdadır.

Yargıtay kararlarında İİK m.97/a’daki yasal karinenin üçüncü kişi yararına olduğu ve ispat yükünün alacaklıda bulunduğu açıkça belirtilmiştir. Yani malın gerçekte borçluya ait olduğunu alacaklı ispatlamak zorundadır.

Dava Açmak Satışı Durdurur mu?

İki yolda cevap farklıdır ve bu ayrım gözden kaçarsa mal satılabilir.

• İİK m.99 yolunda → alacaklı tarafından süresinde açılan dava sonuçlanıncaya kadar haczedilen malın satışı yapılamaz
• İİK m.97 yolunda → takibin durması için icra mahkemesinin, istihkak iddiasında bulunan taraf lehine icranın ertelenmesi (taliki) kararı vermesi gerekir

Yani m.97 yolunda dava açmış olmak tek başına yetmez; takibin ertelenmesi ayrıca talep edilmelidir. Aşağıdaki şablonun 6. maddesi ve sonuç bölümü bu talebi içerir.

Vergi Dairesinin Haczinde Yol Farklı

Kamu alacağı için konulan hacizlerde usul değişir. Yargıtay kararlarında 6183 sayılı Kanun uyarınca konulan hacizlere karşı istihkak iddiası varsa davanın asliye hukuk mahkemesinde açılması gerektiği belirtilmiştir.

İcra mahkemesine başvurmak bu hâlde görevsizlik kararına ve süre kaybına yol açar. Haczi kimin koyduğunu — icra müdürlüğü mü, vergi dairesi mi — dosyanın en başında tespit edin.

İstihkak Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin, malı borçlunun elinde haczedilen üçüncü kişinin açacağı dava (İİK m.97 yolu) için hazırlanmış genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; haczedilen malları ayırt edici özellikleriyle tek tek yazın. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Sık Yapılan Beş Hata

1. İstihkak iddiasını tutanağa geçirtmemek. Sözlü itiraz kayda geçmezse sonradan ispatlanamaz.
2. Üç günlük itiraz süresini kaçırmak. Alacaklı için mal kaybı, üçüncü kişi için ise fırsat anlamına gelir.
3. Yedi günlük dava süresini yanlış tarihten saymak. Süre, takibin ertelenmesi veya devamına ilişkin kararın tefhim/tebliğinden işler.
4. Takibin ertelenmesini istememek. m.97 yolunda dava açmak satışı kendiliğinden durdurmaz.
5. Vergi dairesi haczinde icra mahkemesine gitmek. 6183 kapsamındaki hacizlerde asliye hukuk mahkemesi gündeme gelir.

Karinelerin Kanuni Dayanağı

İstihkak davasında sonucu belirleyen şey, karinenin kimin lehine işlediğidir.

Dördüncü ve beşinci satırlar, davanın tarafını belirleyen tek veriyi gösterir: malın kimin elinde bulunduğu. Bu tespit haciz tutanağına dayandığından, tutanaktaki kayıtlara haciz anında itiraz edilmesi gerekir.

Satış Sürecinin İzlenmesi

Dava devam ederken satış zincirindeki süreler işlemeye devam eder.

Birinci satır, alacaklı bakımından kritik hatırlatmadır: istihkak davası sürerken de satış isteme süresi işler. Sürenin kaçırılması hâlinde dava kazanılsa dahi haciz düşer ve süreç baştan kurulur.

İspat yükü için istihkakta ispat yükü rehberimize bakabilirsiniz.

İki Yolun Taraf Sıfatları

İstihkak davasında kimin davacı olacağı, malın kimin elinde bulunduğuna göre değişir.

Birinci ve ikinci satırlar, dilekçe hazırlığının ilk adımını belirler: haciz tutanağında malın nerede ve kimin elinde bulunduğu kaydı, davanın kim tarafından açılacağını doğrudan tayin eder.

Dilekçede Gösterilecek Unsurlar

İstihkak dava dilekçesinin unsurları eksiksiz olmalıdır.

Yedinci satır, dilekçenin en kritik bendidir: durdurma talep edilmezse dava incelenirken mal satılabilir ve karar pratik değerini yitirir.

İspat yükü için istihkakta ispat yükü rehberimize bakabilirsiniz.

Dava Sonrası Sonuçlar

İstihkak davasının sonucu, haczin ve satış sürecinin akıbetini belirler.

Yedinci satır, alacaklı bakımından kritik hatırlatmadır: dava devam ederken de satış isteme süresi işler. Sürenin kaçırılması hâlinde dava kazanılsa dahi haciz düşer.

Delil Hazırlığında Öncelik

İstihkak dosyasında sunulacak delillerin gücü belirli bir sıra izler.

Üçüncü satır, faturayı tek başına yeterli olmaktan çıkaran unsurdur: fatura düzenlenmiş olsa dahi bedelin ödendiği banka kayıtlarıyla gösterilemiyorsa devrin gerçekliği tartışmalı kalır.

Alacaklı Bakımından Strateji

İstihkak iddiasıyla karşılaşan alacaklının izleyeceği yol bellidir.

Altıncı satır, alacaklı bakımından kritik hatırlatmadır: istihkak davası sürerken de satış isteme süresi işler. Sürenin kaçırılması hâlinde dava kazanılsa dahi haciz düşer.

Dava Süreci ve Teminat

İstihkak davasında takibin durdurulması teminat şartına bağlanabilir.

Altıncı satır, uzun süren dosyalarda maliyeti artıran kalemdir: muhafaza altındaki malın yediemin giderleri dosya borcuna eklenir ve nihayetinde taraflardan birine yüklenir.

Muvazaa Değerlendirmesinde Bakılanlar

Devrin gerçek olup olmadığı belirli ölçütler üzerinden değerlendirilir.

Beşinci satır, en belirleyici ölçütlerden biridir: mal devredildiği hâlde borçlunun kullanımında kalmaya devam ediyorsa, devrin görünüşte kaldığı yönündeki iddia güçlenir. Bu nedenle üçüncü kişinin malı fiilen kendisinin kullandığını gösteren delil sunması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İstihkak davası nedir?

Borçlu aleyhine yürütülen icra takibinde, haczedilen mal üzerinde mülkiyet veya diğer bir ayni hak iddia eden üçüncü kişinin bu iddiasını ileri sürdüğü davadır. İcra ve İflas Kanunu’nun 96 ile 99. maddeleri arasında düzenlenmiştir.

İstihkak iddiasını ne zaman ileri sürmeliyim?

İddia haciz sırasında ileri sürülebileceği gibi, hacze ıttıla yani haczi öğrenme tarihinden itibaren yedi günlük süre içinde de ileri sürülebilir. Aksi hâlde aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkı kaybedilir.

İddiaya itiraz edilmezse ne olur?

İİK m.96/2 uyarınca alacaklı ve borçlu üç gün içinde istihkak iddiasına itiraz etmezlerse iddiayı kabul etmiş sayılırlar. Bu durumda üzerinde istihkak iddia edilen mal, üçüncü kişinin iddia ettiği hak ile birlikte işlem görür; iddia mülkiyet hakkına ilişkinse mal üzerindeki haciz kalkar.

İtiraz edilirse süreç nasıl işler?

Alacaklı veya borçlu üç günlük süre içinde itiraz ederse icra müdürü dosyayı hemen icra mahkemesine verir. Dosyayı alan icra mahkemesi önce icra takibinin devamı veya ertelenmesi hakkında karar verir.

İstihkak davasını hangi sürede açmalıyım?

Üçüncü kişi, takibin ertelenmesi veya devamına ilişkin mahkeme kararının kendisine tefhim veya tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde aynı mahkemede istihkak davası açabilir.

Hangi mahkemede açılır?

Dava, asıl icra takibinin yapıldığı yerdeki veya davalının yerleşim yerindeki icra mahkemesinde, istihkak iddiasına itiraz eden kişiye karşı açılır.

Vergi dairesinin haczine karşı da aynı yol mu izlenir?

Hayır. 6183 sayılı Kanun uyarınca konulan hacizlere karşı istihkak iddiası varsa davanın asliye hukuk mahkemesinde açılması gerektiği yönünde Yargıtay kararı bulunmaktadır.

Mal benim elimde haczedildiyse kim dava açar?

Bu hâlde İİK m.99 devreye girer. Haczedilen şey borçlunun elinde olmayıp üzerinde mülkiyet veya diğer bir ayni hak iddia eden üçüncü kişi nezdinde bulunuyorsa, icra müdürü üçüncü kişi aleyhine istihkak davası açması için alacaklıya yedi gün süre verir. Yani davayı üçüncü kişi değil alacaklı açar.

Alacaklı bu süre içinde dava açmazsa ne olur?

Bu süre içinde icra mahkemesine istihkak davası açılmazsa üçüncü kişinin iddiası kabul edilmiş sayılır ve mal üzerindeki haciz kalkar.

Malım muhafaza altına alınır mı?

Haczedilen şey üçüncü kişi nezdinde bulunuyorsa ve bu kişi yedieminliği kabul ederse mal muhafaza altına alınmaz. Yedieminliği kabul etmek, malın elinizde kalmasını sağlayan pratik bir imkândır.

İspat yükü kimde?

Haczedilen malı elinde bulunduran üçüncü kişi mülkiyet karinesinden yararlandığından ispat yükü alacaklıdadır. Yargıtay kararlarında İİK m.97/a’daki yasal karinenin üçüncü kişi yararına olduğu ve ispat yükünün alacaklıda bulunduğu belirtilmiştir.

Dava açılınca satış durur mu?

İİK m.99 yolunda, alacaklı tarafından süresinde açılan dava sonuçlanıncaya kadar haczedilen malın satışı yapılamaz. İİK m.97 yolunda ise takibin durması için icra mahkemesinin istihkak iddiasında bulunan taraf lehine icranın ertelenmesi kararı vermesi gerekir.

Vergi kaydı mülkiyeti ispatlar mı?

Yargıtay kararlarında vergi kaydının menkul mallar açısından mülkiyet belgesi niteliğinde olmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle fatura, ödeme kayıtları ve ticari defter kayıtları gibi daha güçlü delillere dayanılması gerekir.

Haksız çıkan taraf tazminat öder mi?

İİK m.97’de haksız çıkan taraf bakımından tazminat öngörülmüşken, m.99 kapsamında açılan davalarda haksız çıkan taraf için bir tazminat düzenlemesi bulunmamaktadır.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.