Kişisel Konkordato: Maaşlı Çalışan, Emekli veya Esnaf Konkordato İsteyebilir mi? (İİK m.285, 2026)
09 Kasım 2026

Kişisel Konkordato: Maaşlı Çalışan, Emekli veya Esnaf Konkordato İsteyebilir mi? (İİK m.285, 2026)

Tacir olmayan kişiler de konkordato isteyebilir; kanun bu hakkı borçlarını ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki “herhangi bir borçluya” tanır (İİK m.285). Maaşlı çalışan, emekli, esnaf veya serbest meslek sahibi için yetkili mahkeme, yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir. Bu kişiler kendi iflaslarını isteyemez (İİK m.178) ve uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırmaya başvuramaz (İİK m.309/m); toplu yapılandırma için kanundaki yol konkordatodur. Mühlet içinde takip yapılamaz, önceki takipler durur ve kesin mühletten itibaren rehinsiz alacaklara faiz işlemez (İİK m.294). Konkordato tutmazsa iflasa tabi olmayan borçlu iflas etmez, talebi yalnızca reddedilir (İİK m.292, 308). Buna karşılık başvuruya bağımsız denetim raporu dahil kanundaki belgelerin eklenmesi ve gider avansı yatırılması zorunludur (İİK m.285, 286); nafaka, vergi ve SGK gibi amme alacakları konkordatoyla indirilemez (İİK m.308/c).

Bu yazı, borçları gelirini aşan ve “kişisel konkordato” ya da “bireysel konkordato” yolunu araştıran maaşlı çalışanlar, emekliler, esnaf ve serbest meslek sahipleri için hazırlandı. Türk hukukunda tüketicilere özgü ayrı bir borç yapılandırma veya kişisel iflas kurumu yoktur; bu nedenle tacir olmayan kişinin bütün alacaklılarını bağlayan bir yapılandırma elde edebileceği yol, İcra ve İflas Kanunundaki konkordatodur. Konkordatonun genel işleyişini Konkordato Şartları yazımızda, bütün başlıkları Konkordato Hukuku Rehberi sayfamızda, diğer borç türlerine genel bakışı Borçlarımı Ödeyemiyorum: Borçlu Rehberi sayfamızda bulabilirsiniz. Durumunuzu değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Kısa Cevap: Tacir Olmayan Kişi Konkordato İsteyebilir mi?

Evet. İcra ve İflas Kanununun 285 inci maddesine göre borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek ya da muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir. Kanun tacir olma şartı aramaz. Yetkili ve görevli mahkeme, iflasa tabi borçlu için İİK m.154’te gösterilen yerdeki, iflasa tabi olmayan borçlu için ise yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir (İİK m.285/3).

İflas yolu ile takip, kural olarak Türk Ticaret Kanunu gereğince tacir sayılanlar veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi olanlar hakkında yapılır (İİK m.43). Maaşlı çalışan, emekli, ev hanımı, öğrenci ve ekonomik faaliyeti sermayesinden çok bedenî çalışmasına dayanan esnaf (TTK m.15) bu nedenle iflasa tabi değildir. Bu kişilerin iki önemli sonucu vardır: Kendi iflaslarını isteyemezler; çünkü bu hak yalnızca iflasa tabi borçluya tanınmıştır (İİK m.178). Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırmaya da başvuramazlar; çünkü bu yol yalnızca sermaye şirketleri ve kooperatifler içindir (İİK m.309/m). Bütün alacaklıları bağlayan bir yapılandırma için önlerindeki kanuni yol konkordatodur.

Borçlu türüne göre toplu yapılandırma yolları

BorçluKonkordatoUzlaşma (İİK m.309/m)Kendi iflasını istemeKonkordato reddedilirse
Maaşlı çalışan, emekli, ev hanımıİsteyebilir (İİK m.285)Başvuramazİsteyemez (İİK m.178)Yalnızca red; iflas yok
Esnaf ve sanatkârİsteyebilirBaşvuramazİsteyemezYalnızca red; iflas yok
Serbest meslek sahibiİsteyebilirBaşvuramazİsteyemezYalnızca red; iflas yok
Gerçek kişi tacir (şahıs işletmesi)İsteyebilirBaşvuramazİsteyebilirİflas sebebi varsa resen iflas
Sermaye şirketi, kooperatifİsteyebilirBaşvurabilirİsteyebilirİflas sebebi varsa resen iflas

Kimler İçin Anlamlı, Kimler İçin Değil?

Konkordato, kanunun herkese açtığı bir yol olsa da her borçlu için uygun değildir. Başvuruya bağımsız denetim kuruluşunun makul güvence veren raporu dahil kapsamlı belgeler eklenir, gider avansı yatırılır, süreç bir komiserin gözetiminde aylar sürer ve projenin alacaklıların kanuni çoğunluğu tarafından kabul edilmesi gerekir. Tek bir kredi kartı veya ihtiyaç kredisi borcu için bu masraf ve süreç, borcun kendisinden ağır olabilir. Buna karşılık çok sayıda alacaklısı ve büyük tutarlı borcu bulunan, düzenli bir geliri olan ve alacaklılarına iflas hâlinde alacaklarından daha fazlasını teklif edebilecek kişiler için konkordato gerçek bir çıkış yoludur.

Kişisel konkordatonun uygunluğu: tipik durumlar

DurumDeğerlendirmeDayanak
Tek kredi kartı veya ihtiyaç kredisi borcuMasraf ve süreç orantısız; bankayla anlaşma veya icrada taksit daha uygunİİK m.111, 285/4, 286
Birden fazla banka ve varlık yönetim şirketine yüksek borç, düzenli gelirKonkordato değerlendirilebilir; gelir ödeme kaynağı olarak projeye yazılırİİK m.286/a, 305/1-b
Şirket kredilerine kefil olmuş ortak veya yöneticiKişisel konkordato gündeme gelebilir; kefalet savunmaları ayrıca incelenmeliİİK m.285, 303
Borcun büyük kısmı vergi, SGK veya trafik cezasıKonkordato bu amme alacaklarını bağlamazİİK m.308/c
Borcun büyük kısmı nafakaSon bir yıllık nafaka birinci sıra imtiyazlıdır; mühlette de takip edilebilirİİK m.206, 294/2
Borçların çoğu aile bireylerineEş, çocuk, anne, baba ve kardeşin alacağı oylamada hesaba katılmazİİK m.302
Rehinli araç veya ipotekli ev varRehinli alacaklı takip başlatabilir ama mühlette muhafaza ve satış yapılamazİİK m.295

Konkordato sizin için doğru yol mu?

Borç listeniz, gelirleriniz ve alacaklılarınızın yapısı, konkordatonun masrafına değip değmeyeceğini belirler. Belgelerinizi birlikte inceleyip konkordato, alacaklılarla tek tek anlaşma veya icra dairesinde taksit seçeneklerini karşılaştıralım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Ara: 0554 648 37 15WhatsApp

Başvuru Şartları ve Belgeler

Konkordato talebinin mahkemece dikkate alınması için borçlunun kanunda sayılan belgeleri eksiksiz eklemesi gerekir; belgeler eksiksiz değilse geçici mühlet verilmez (İİK m.287). Kanun bu belgeleri tacir olan ve olmayan borçlu ayrımı yapmadan saymıştır. Yalnızca mali tabloların türü borçlunun defter tutmaya mecbur olup olmamasına göre değişir: Defter tutmaya mecbur borçlular Türk Ticaret Kanununa göre bilanço, gelir tablosu ve ara bilançolar sunarken, defter tutmaya mecbur olmayan borçlu malvarlığının durumunu gösteren belgeleri ve bütün alacak ve borçlarını vadeleriyle gösteren listeleri sunar (İİK m.286/1-b).

Konkordato talebine eklenecek belgeler (İİK m.286)

BentBelgeKişisel konkordatoda karşılığı
aKonkordato ön projesi: borçların hangi oranda ve vadede ödeneceği, alacaklıların ne oranda vazgeçeceği, ödeme kaynağıMaaş, emekli aylığı, kira geliri veya satılacak mal; aylık ödeme planı
bMalvarlığının durumunu gösteren belgeler; tüm alacak ve borçların vadeli listesiTapu, araç, banka hesapları, gelir belgeleri; defter tutmaya mecbursa mali tablolar
cAlacaklıları, alacak miktarlarını ve imtiyaz durumunu gösteren listeBankalar, varlık yönetim şirketleri, rehinli alacaklılar, nafaka, amme alacakları
dTeklife göre alacaklıların alacağı ile iflas hâlinde alacakları muhtemel miktarı karşılaştıran tabloHaczedilebilir malların değeri ile teklif edilen ödemenin karşılaştırması
eKGK yetkili bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan, teklifin gerçekleşeceğine makul güvence veren denetim raporuKişisel başvurularda da zorunlu; maliyetin önemli kalemi

Borçlu, süreç içinde mahkeme veya komiserin isteyeceği diğer belge ve kayıtları da sunmak zorundadır (İİK m.286). Ön projenin nasıl hazırlanacağını Konkordato Ön Projesi Nasıl Hazırlanır? yazımızda ayrıntılı anlattık. Kişisel başvuruda ön projenin en önemli unsuru, ödeme kaynağının gerçekçi gösterilmesidir; çünkü tasdik için teklif edilen tutarın borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması ve iflas hâlinde alacaklıların eline geçecek muhtemel miktardan fazla olması aranır (İİK m.305/1-a, b).

Masraflar

Konkordato talebinde bulunan, Adalet Bakanlığının yürürlüğe koyduğu tarifede belirtilen konkordato gider avansını yatırmak zorundadır (İİK m.285/4). Buna ek olarak bağımsız denetim raporunun ücreti, komiser ücreti ve tasdik aşamasında yargılama giderleri ile alacaklılara ödenmesi kararlaştırılan para üzerinden alınacak harç da göze alınmalıdır. Tasdik için bu yargılama giderleri ve harcın, tasdik kararından önce borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması şarttır (İİK m.305/1-e). Güncel tutarlar her yıl yeniden belirlendiğinden, başvurudan önce gider avansı tarifesi ve tahmini rapor ücretiyle birlikte toplam maliyetin çıkarılması gerekir. Masraf kalemlerini Konkordato Masrafları ve Gider Avansı yazımızda ele aldık.

Mühletin Etkileri

Konkordatonun borçluya sağladığı en önemli koruma mühlettir. Mahkeme, belgelerin eksiksiz olduğunu tespit edince derhâl geçici mühlet kararı verir ve borçlunun malvarlığının korunması için gerekli tedbirleri alır (İİK m.287). Mühlet içinde borçlu aleyhine, 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz, önceden başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz ve bir takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez (İİK m.294/1). Tasdik edilen proje aksini öngörmedikçe kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle güvence altına alınmamış her türlü alacağa faiz işlemesi durur (İİK m.294/3).

Mühletin borçlu ve alacaklılar bakımından sonuçları

KonuSonuçDayanak
Yeni takipYapılamaz; 6183 sayılı Kanuna göre takipler de dahilİİK m.294/1
Devam eden takiplerDururİİK m.294/1
İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbirUygulanmazİİK m.294/1
Nafaka gibi birinci sıra imtiyazlı alacaklarHaciz yoluyla takip edilebilirİİK m.294/2, 206
Rehinsiz alacaklara faizKesin mühlet tarihinden itibaren işlemez (proje aksini öngörmedikçe)İİK m.294/3
Rehinli alacaklarRehnin paraya çevrilmesi takibi başlatılabilir; ancak muhafaza ve satış yapılamazİİK m.295
Borçlunun işlemleriMahkeme izni olmadan rehin veremez, kefil olamaz, bağış yapamaz, taşınmazını devredemezİİK m.297/2

Rehinli alacaklılarla ilgili kural, taşıt kredisi veya konut kredisi bulunan kişiler için özellikle önemlidir: Mühlet sırasında banka rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir, ancak bu takip nedeniyle aracın muhafazası ve satışı yapılamaz (İİK m.295). Rehinli araçta takip ve satış sürecini Taşıt Kredisi Ödenmezse Ne Olur? yazımızda anlattık. Borçlu mühlet süresince komiserin gözetimi altında işlerine devam eder ve mahkeme bazı işlemlerin ancak komiserin izniyle yapılmasına karar verebilir (İİK m.297/1).

Süreç, Süreler ve Oy Çoğunluğu

Konkordato süreci geçici mühletle başlar. Geçici mühlet üç aydır ve borçlunun veya geçici komiserin talebiyle en fazla iki ay uzatılabilir; toplam süresi beş ayı geçemez (İİK m.287). Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur ve ticaret sicili gazetesinde ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan edilerek tapu müdürlüğü, vergi dairesi, Türkiye Bankalar Birliği ve diğer ilgili yerlere bildirilir; alacaklılar ilandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde itiraz edebilir (İİK m.288). Mahkeme, geçici mühlet içinde duruşma yaparak konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunu anlarsa bir yıllık kesin mühlet verir; güçlük arz eden özel durumlarda kesin mühlet altı aya kadar uzatılabilir (İİK m.289).

Kesin mühlet içinde alacaklılar toplantıya çağrılır. Konkordato projesi, kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluk tarafından imzalanmışsa kabul edilmiş sayılır. Oylamada yalnızca projeden etkilenen alacaklılar oy kullanabilir; birinci sıra imtiyazlı alacaklılar ile borçlunun eşi, çocuğu, kendisinin ve evlilik bağı sona ermiş olsa bile eşinin anası, babası ve kardeşi çoğunluğun hesabında dikkate alınmaz. Rehinli alacaklar, takdir edilen kıymet sonucunda teminatsız kaldıkları kısım için hesaba katılır. Toplantının bitiminden sonraki yedi gün içinde gelen katılımlar da kabul edilir (İİK m.302).

Kişisel konkordatoda süreler

AşamaSüreDayanak
Geçici mühlet3 ay; en fazla 2 ay uzatma (toplam 5 ay)İİK m.287
Alacaklıların mühlete itirazıİlandan itibaren 7 gün (kesin süre)İİK m.288
Kesin mühlet1 yıl; özel durumlarda 6 aya kadar uzatmaİİK m.289
Toplantıdan sonra katılım (iltihak)7 günİİK m.302
Komiserin raporuİltihak süresinin bitiminden itibaren en geç 7 günİİK m.302
Çekişmeli alacak için davaTasdik kararının ilanından itibaren 1 ayİİK m.308/b

Mahkeme, projenin tasdiki için ayrıca şu şartları arar: Teklif edilen tutarın iflas hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olması, teklifin borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması, projenin kanuni çoğunlukla kabul edilmesi, birinci sıra imtiyazlı alacakların tam olarak ödenmesinin yeterli teminata bağlanması ve tasdikin gerektirdiği yargılama gideri ile harcın depo edilmesi (İİK m.305). Tasdik kararında alacaklıların hangi ölçüde vazgeçtiği ve borçlunun hangi takvimle ödeyeceği belirtilir (İİK m.306). Konkordato tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir ve konkordato talebinden önce doğan bütün alacaklar için mecburidir (İİK m.308/c).

Konkordatonun Kapsamadığı Borçlar

Kişisel konkordato düşünen borçlunun en çok yanıldığı nokta, bütün borçların yapılandırılacağını sanmasıdır. Bağlayıcı hâle gelen konkordatonun mecburi olması kuralı; birinci sıra imtiyazlı alacaklar, rehinli alacaklıların rehnin kıymetini karşılayan miktardaki alacakları ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacakları hakkında uygulanmaz (İİK m.308/c). Birinci sıra imtiyazlı alacaklar arasında, iflasın açılmasından önceki son bir yıl içinde tahakkuk etmiş ve nakden ifası gereken aile hukukundan doğan nafaka alacakları da vardır (İİK m.206).

Kişisel konkordatoda borç türlerine göre sonuç

BorçKonkordatoyla indirilebilir veya vadelendirilebilir mi?Dayanak
Kredi kartı ve ihtiyaç kredisi (rehinsiz)Evet; proje kapsamındaİİK m.308/c
Varlık yönetim şirketine devredilmiş borçEvet; devralan şirket alacaklı olarak katılırİİK m.308/c
Taşıt veya konut kredisi (rehinli)Rehnin kıymetini karşılayan kısım hayır; açıkta kalan kısım evetİİK m.302, 308/c
Son bir yıllık nafakaHayır; birinci sıra imtiyazlıİİK m.206, 308/c
Vergi, SGK prim borcu, trafik cezası gibi 6183 kapsamındaki amme alacaklarıHayırİİK m.308/c
Mühlet içinde komiserin izniyle yapılan borçlarKonkordato şartlarına tabi değilİİK m.308/c

Konkordato Tutmazsa Ne Olur?

İflasa tabi olmayan borçlu için konkordatonun en önemli güvencelerinden biri, sürecin olumsuz sonuçlanmasının iflas doğurmamasıdır. İflasa tabi borçlu bakımından kesin mühletten sonra konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılırsa veya borçlu kanuna ya da komiserin talimatlarına aykırı davranırsa mahkeme mühleti kaldırarak talebi reddeder ve borçlunun iflasına resen karar verir. İflasa tabi olmayan borçlu bakımından ise aynı hâllerde mahkeme yalnızca kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine karar verir (İİK m.292). Konkordato tasdik edilmezse de iflasa tabi olmayan borçlu hakkında yalnızca ret kararı verilir; resen iflas kararı yalnızca iflasa tabi borçlu ve doğrudan iflas sebebinin varlığı hâlinde söz konusudur (İİK m.308).

Ret kararının pratik sonucu, mühletin sona ermesi ve alacaklıların takiplerine kaldıkları yerden devam edebilmesidir. Bu nedenle başvurudan önce projenin gerçekçi olduğundan emin olmak, başarısız bir başvurunun masrafını ve kaybedilen zamanı önler. Tasdik edilen konkordatoya uyulmazsa, kendisine projeye göre ödeme yapılmayan her alacaklı, konkordato ile kazandığı yeni hakları korumakla birlikte, konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak konkordatoyu kendisi hakkında feshettirebilir (İİK m.308/e). Konkordato ile iflasın karşılaştırmasını Konkordato mu, Uzlaşma mı, İflas mı? yazımızda ele aldık.

Kefiller ve Birlikte Borçlular

Konkordato yalnızca konkordato talep eden borçlunun borcunu yapılandırır; kefilleri ve borçtan birlikte sorumlu olanları kendiliğinden kurtarmaz. Konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı, borçtan birlikte sorumlu olanlara karşı bütün haklarını korur. Konkordatoya muvafakat eden alacaklı da kendi haklarını birlikte sorumlu kişilere ödeme karşılığında devretmeyi teklif etmek ve toplantıların gün ve yerini en az on gün önce onlara bildirmek şartıyla bu hükümden yararlanır (İİK m.303). Bu kural iki yönde önemlidir: Kredisine bir yakınının kefil olduğu borçlu, konkordato sonrasında alacaklının kefile gidebileceğini hesaba katmalıdır. Şirket kredilerine kefil olan ortak veya yönetici ise şirketin konkordatosundan doğrudan yararlanamaz; kendi kefalet borcu için kefalet savunmalarını ve gerekirse ayrı bir kişisel konkordatoyu değerlendirmelidir. Bu konuyu Şirket Kredisine Kefil Olan Ortak ve Yöneticinin Hakları yazımızda ayrıca anlattık.

Şirket borcuna kefil olduysanız

Şirket kredilerine kefil olan ortak ve yöneticiler, şirketin konkordatosundan doğrudan yararlanamaz; kendi borçları için ayrı bir konkordato veya kefalet savunması gerekebilir. Durumunuzu birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Ara: 0554 648 37 15WhatsApp

Esnaf, Serbest Meslek ve Şahıs İşletmesi

Ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri kararnamede gösterilen sınırı aşmayan, sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK m.15). Esnaf tacir sayılmadığından iflasa tabi değildir (İİK m.43); konkordato talebi yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesine yapılır ve süreç olumsuz sonuçlanırsa iflas kararı verilmez. Serbest meslek sahipleri için de aynı sonuç geçerlidir. Gelir sınırını aşarak tacir sıfatı kazanmış gerçek kişi ise iflasa tabidir; bu kişi kendi iflasını isteyebilir (İİK m.178), ancak konkordato başarısız olursa ve iflas sebebi varsa mahkeme resen iflasına karar verebilir (İİK m.292, 308).

Esnaf ve küçük işletme sahibi için konkordatonun bir avantajı, işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin mühlet içinde de devamının esas olmasıdır (İİK m.296). Bununla birlikte mahkeme izni olmadan borçlu taşınmazını, işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırını ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez veya takyit edemez (İİK m.297/2). Ekonomik faaliyeti bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli eşya ise zaten haczedilemez (İİK m.82/1-2).

Konkordatoya Alternatifler

Konkordatonun masrafı ve süreci borcun büyüklüğüyle orantılı değilse, tacir olmayan borçlunun başvurabileceği başka yollar da vardır. Bu yollar bütün alacaklıları bağlamaz, ancak çoğu zaman daha hızlı ve daha az masraflıdır.

Kişisel konkordatoya alternatif yollar

YolNe sağlar?Dayanak
Alacaklılarla tek tek yazılı anlaşmaVade ve indirim; yalnızca anlaşan alacaklıyı bağlarSözleşme serbestisi
İcra dairesinde taksit taahhüdüSatış talebinden önce, borcun dörtte birinden az olmayan aylık taksitlerle en fazla üç ayİİK m.111
Haczedilemeyen mal ve haklarEv eşyası, kişisel eşya, meslek eşyası korunurİİK m.82
Maaş haczinde sınırGeçim için gerekli miktar ayrılır; haciz dörtte birden az olamazİİK m.83
Emekli aylığıNafaka ve Kurum alacakları dışında muvafakat olmadan haczedilemez5510 sayılı Kanun m.93
Aciz belgesi sonrasıAciz belgesindeki alacak için faiz istenemez; borç 20 yılda zamanaşımına uğrarİİK m.143

Bu yolların her borç türünde nasıl uygulandığını Borçlarımı Ödeyemiyorum rehberimizde, kredi türlerine göre ayrıntılarını Kredi Kartı Borcumu Ödeyemiyorum, İhtiyaç Kredisi Ödenmezse Ne Olur? ve Kiramı Ödeyemiyorum yazılarımızda anlattık. Bütün malvarlığının alacaklılara bırakılarak düzenli bir tasfiye yapılması isteniyorsa, malvarlığının terki suretiyle konkordato da bir seçenektir; bu yolu Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato yazımızda inceledik.

Örnek: Oy Çoğunluğunun Hesabı

Aşağıdaki örnek, kişisel konkordatoda oy çoğunluğunun nasıl hesaplandığını göstermek için hazırlanmıştır. Rakamlar varsayımsaldır. Borçlu, maaşlı bir çalışandır; borçlarının bir kısmı bankalara, bir kısmı varlık yönetim şirketine, bir kısmı da kardeşinedir.

Varsayımsal kişisel konkordato oylaması

AlacaklıAlacakOy hesabındaAçıklama
A Bankası (ihtiyaç kredisi)400.000 TLEvetRehinsiz alacak
B Bankası (kredi kartı)300.000 TLEvetRehinsiz alacak
C Bankası (kredi kartı)150.000 TLEvetRehinsiz alacak
D Varlık Yönetim A.Ş.100.000 TLEvetDevralınan alacak
Borçlunun kardeşi200.000 TLHayırKardeşin alacağı hesaba katılmaz (İİK m.302)
Hesaba katılan toplam4 alacaklı, 950.000 TL

Birinci nisapta, alacaklıların yarısını (iki alacaklıyı) ve alacakların yarısını (475.000 TL’yi) aşan bir çoğunluk gerekir; yani en az üç alacaklı ve 475.000 TL’nin üzerinde alacak. İkinci nisapta ise alacaklıların dörtte birini (bir alacaklıyı) ve alacakların üçte ikisini (yaklaşık 633.334 TL’yi) aşan çoğunluk yeterlidir. Örnekte yalnızca A ve B bankaları projeyi imzalarsa iki alacaklı ve 700.000 TL alacakla birinci nisap sağlanmaz, ancak ikinci nisap sağlanır ve proje kabul edilmiş sayılır (İİK m.302). Kardeşin 200.000 TL’lik alacağı ise oylamada sayılmasa da konkordato projesine göre ödenir.

Teklif Mektubu ve Talep Dilekçesi Örnekleri

Aşağıdaki birinci metin, konkordatodan önce alacaklılara gönderilecek toplu ödeme teklifidir; bu teklif çoğu zaman konkordatoya gerek kalmadan anlaşma sağlar ve başvuru yapılacaksa alacaklıların tutumunu önceden gösterir. İkinci metin, tacir olmayan borçlunun asliye ticaret mahkemesine sunacağı konkordato talep dilekçesidir. Köşeli parantez içindeki yerleri kendi belgelerinize göre doldurun; dosyanızda karşılığı olmayan bir hususu metinden çıkarın.

Örnek 1: Alacaklılara toplu ödeme teklifi

[ALACAKLININ UNVANI]
[Adresi]

Konu: [Kredi veya kart numarası] numaralı hesaptan doğan borcuma ilişkin ödeme teklifi

[Tarih] tarihinden bu yana [işimi kaybetmem / gelirimin azalması / sağlık sorunlarım] nedeniyle borçlarımı vadesinde ödeyemiyorum. Toplam borcum [tutar] TL olup [sayı] alacaklıya dağılmıştır. Bütün alacaklılarıma aynı oranda ve aynı koşullarla ödeme yapabilmek için aşağıdaki teklifi sunuyorum.

1. Hesabınızdan doğan [tutar] TL anapara borcumu, [tarih] tarihinden başlayarak [sayı] ay boyunca aylık [tutar] TL olarak ödemeyi teklif ediyorum.

2. Bu teklif, aylık net gelirim olan [tutar] TL’den zorunlu yaşam giderlerim düşüldükten sonra kalan tutarın bütün alacaklılarım arasında alacakları oranında paylaştırılmasıyla hesaplanmıştır. Gelir belgelerim ve borç listem ektedir.

3. Teklifimin kabulü hâlinde, ödeme planı süresince hakkımda yeni bir takip başlatılmamasını ve devam eden takiplerde satış talebinde bulunulmamasını rica ediyorum.

4. Alacaklılarımın önemli bir kısmıyla anlaşma sağlanamazsa, İcra ve İflas Kanunu m.285 uyarınca konkordato yoluna başvurmayı değerlendirdiğimi bilgilerinize sunarım.

Cevabınızı [tarih] tarihine kadar yazılı olarak bildirmenizi rica ederim. Bu yazı, borcun miktarına ve ferilerine ilişkin itiraz haklarımdan feragat anlamına gelmez.

[Tarih]
[Ad Soyad]
[İmza]
[Adres]
[Telefon]

Örnek 2: Tacir olmayan borçlunun konkordato talep dilekçesi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

TALEP EDEN (BORÇLU): [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, yerleşim yeri adresi]
KONU: İcra ve İflas Kanunu m.285 ve devamı maddeleri uyarınca konkordato talebi ile geçici mühlet verilmesi ve gerekli koruma tedbirlerinin alınması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. [Meslek / çalışma durumu] olarak çalışmaktayım. [Tarih] tarihinden itibaren [gelir kaybının sebebi] nedeniyle aylık net gelirim [tutar] TL’den [tutar] TL’ye düşmüştür. Ekte sunduğum alacaklı listesinde gösterildiği üzere [sayı] alacaklıya toplam [tutar] TL borcum bulunmakta olup bu borçların vadesi gelen kısmını ödeyemiyorum. Aleyhime [sayı] icra takibi başlatılmıştır.

2. İcra ve İflas Kanunu m.285/1 uyarınca borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek için konkordato talep edebilir. Kanun bu hakkı tacir olma şartına bağlamamıştır.

3. İcra ve İflas Kanunu m.285/3 uyarınca iflasa tabi olmayan borçlu için yetkili ve görevli mahkeme yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir. Tacir değilim ve iflasa tabi kişilerden değilim. Yerleşim yerim [adres] olup Mahkemeniz yetkili ve görevlidir.

4. İcra ve İflas Kanunu m.286 uyarınca konkordato ön projesi, malvarlığımın durumunu ve bütün alacak ve borçlarımı vadeleriyle gösteren listeler, alacaklılarımı, alacak miktarlarını ve imtiyaz durumlarını gösteren liste, ön projedeki teklife göre alacaklıların eline geçecek miktar ile iflas hâlinde eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştıran tablo ve bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan makul güvence veren denetim raporu dilekçem ekinde sunulmuştur.

5. İcra ve İflas Kanunu m.305/1 uyarınca teklifin iflas hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olması ve kaynaklarımla orantılı bulunması gerekir. Haczedilebilir malvarlığım [tutar] TL değerindedir. Ön projede ise [sayı] ay boyunca toplam [tutar] TL ödeme teklif edilmiştir. Ödeme kaynağı, gelir belgelerim ile gösterilen düzenli gelirimdir.

6. İcra ve İflas Kanunu m.285/4 uyarınca tarifede belirtilen konkordato gider avansı mahkeme veznesine yatırılmıştır.

7. İcra ve İflas Kanunu m.287 uyarınca belgelerin eksiksiz olduğunun tespiti hâlinde derhâl geçici mühlet kararı verilmesi ve malvarlığımın muhafazası için gerekli tedbirlerin alınması gerekir. Geçici mühlet kararının İcra ve İflas Kanunu m.288 uyarınca ilanını ve aleyhime takip yürüten icra dairelerine bildirilmesini talep ediyorum.

DELİLLER: Konkordato ön projesi, malvarlığı ve borç listeleri, alacaklı listesi, karşılaştırmalı tablo, bağımsız denetim raporu, gelir belgeleri, icra dosyaları, tapu ve araç kayıtları ve her türlü yasal delil.

HUKUKİ SEBEPLER: İcra ve İflas Kanunu m.285-308/e ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle belgelerin eksiksiz olduğunun tespitiyle hakkımda derhâl geçici mühlet kararı verilmesine ve geçici konkordato komiseri görevlendirilmesine, malvarlığımın muhafazası için gerekli tedbirlerin alınmasına, yapılacak inceleme sonucunda kesin mühlet verilmesine ve konkordato projesinin tasdikine karar verilmesini saygıyla talep ederim.

[Tarih]
Talep Eden
[Ad Soyad]
[İmza]

EKLER: İİK m.286’da sayılan belgeler, gider avansı makbuzu

Talep dilekçesi, ekleri eksiksiz olmadıkça sonuç vermez; belgeler tamamlanmadan başvuru yapılması, geçici mühlet verilmemesine yol açar (İİK m.287). Dilekçenin genel örneğini ve ekler listesini Konkordato Talebi Dilekçesi Örneği yazımızda bulabilirsiniz.

Yapılmaması Gerekenler

  • Belgeleri ve bağımsız denetim raporunu hazırlamadan başvurmayın. Eksik belgeli başvuruda geçici mühlet verilmez (İİK m.287).
  • Vergi, SGK ve nafaka borçlarının konkordatoyla indirileceğini varsaymayın; bu alacaklar konkordatonun bağlayıcılığının dışındadır (İİK m.308/c).
  • Mühlet içinde mahkeme izni olmadan malınızı devretmeyin, rehin vermeyin, kimseye kefil olmayın veya bağış yapmayın; bu işlemler hükümsüzdür (İİK m.297/2).
  • Aile bireylerine olan borçlarla oy çoğunluğu sağlamayı planlamayın; eş, çocuk, anne, baba ve kardeşin alacağı oylamada sayılmaz (İİK m.302).
  • Gelirinizle orantılı olmayan bir teklif sunmayın; teklifin kaynaklarla orantılı olması tasdik şartıdır (İİK m.305/1-b).
  • Konkordatonun kefilleri de kurtaracağını düşünmeyin; muvafakat etmeyen alacaklı kefile karşı haklarını korur (İİK m.303).

Sık Sorulan Sorular

Kişisel konkordato var mı, tacir olmayan kişi konkordato isteyebilir mi?

Türk hukukunda ayrı bir kişisel konkordato kurumu yoktur; ancak İcra ve İflas Kanunundaki konkordato tacir olmayanlara da açıktır. Borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki herhangi bir borçlu konkordato talep edebilir (İİK m.285).

Maaşlı çalışan konkordato başvurusunu hangi mahkemeye yapar?

İflasa tabi olmayan borçlu için yetkili ve görevli mahkeme, yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir (İİK m.285/3).

Tacir olmayan kişi kendi iflasını isteyebilir mi?

Hayır. Aciz hâlinde bulunduğunu bildirerek iflasını isteme hakkı yalnızca iflasa tabi borçluya tanınmıştır (İİK m.178). Tacir olmayan kişiler uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırmaya da başvuramaz; bu yol sermaye şirketleri ve kooperatifler içindir (İİK m.309/m).

Kişisel konkordatoda da bağımsız denetim raporu gerekir mi?

Evet. Kanun, konkordato talebine eklenecek belgeler arasında bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan ve ön projedeki teklifin gerçekleşeceğine makul güvence veren denetim raporunu tacir ayrımı yapmadan saymıştır (İİK m.286/1-e).

Konkordato mühleti içinde maaşıma veya hesabıma haciz gelir mi?

Mühlet içinde borçlu aleyhine hiçbir takip yapılamaz, önceden başlamış takipler durur ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz (İİK m.294/1). Bunun istisnası, nafaka gibi birinci sıra imtiyazlı alacaklardır; bunlar için haciz yoluyla takip yapılabilir (İİK m.294/2).

Konkordato mühleti boyunca borçlarıma faiz işler mi?

Tasdik edilen proje aksini öngörmedikçe, kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle güvence altına alınmamış her türlü alacağa faiz işlemesi durur (İİK m.294/3).

Konkordato reddedilirse iflas eder miyim?

İflasa tabi değilseniz hayır. İflasa tabi olmayan borçlu bakımından mahkeme yalnızca mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine karar verir (İİK m.292). Resen iflas kararı, borçlunun iflasa tabi olması ve doğrudan iflas sebebinin bulunması hâlinde verilir (İİK m.308).

Vergi, SGK ve nafaka borçları konkordatoya dahil olur mu?

Konkordatonun bağlayıcılığı; birinci sıra imtiyazlı alacaklara (son bir yıllık nafaka dahil), rehinli alacakların rehnin kıymetini karşılayan kısmına ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacaklarına uygulanmaz (İİK m.206, 308/c).

Kardeşime veya anneme olan borcum oylamada sayılır mı?

Hayır. Borçlunun eşi ve çocuğu ile kendisinin ve evlilik bağı sona ermiş olsa bile eşinin anası, babası ve kardeşi oy çoğunluğunun hesabında dikkate alınmaz (İİK m.302).

Konkordato projesi hangi çoğunlukla kabul edilir?

Kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluğun imzasıyla (İİK m.302). Rehinli alacaklar yalnızca teminatsız kalan kısımları için hesaba katılır.

Konkordato kefilimi de borçtan kurtarır mı?

Hayır. Konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı, borçtan birlikte sorumlu olanlara karşı bütün haklarını korur; muvafakat eden alacaklı da kanundaki bildirim şartlarını yerine getirerek bu haklardan yararlanır (İİK m.303).

Rehinli aracım konkordato mühleti sırasında satılabilir mi?

Mühlet sırasında rehinli alacaklı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir veya devam edebilir; ancak muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli malın satışı yapılamaz. Rehinli mal kullanılmayacaksa, değeri düşecekse veya muhafazası masraflıysa mahkeme izniyle satışına karar verilebilir (İİK m.295).

Konkordato ne kadar sürer?

Geçici mühlet üç ay olup en fazla iki ay uzatılabilir; kesin mühlet bir yıldır ve özel durumlarda altı aya kadar uzatılabilir (İİK m.287, 289). Tasdik kararından sonra ödemeler projedeki takvime göre yapılır (İİK m.306).

İlgili Rehberler

Kaynakça

Mevzuat

Madde metinleri 9 Kasım 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel metinlerden kontrol edilmiştir. Gider avansı ve komiser ücreti tarifeleri her yıl yeniden belirlenir; bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.


Post by Av. Fatma Öztürk