Yatırım teşvik belgesinin en büyük desteği çoğu zaman indirimli kurumlar vergisidir: belge kapsamındaki yatırımdan elde edilen kazanca, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar düşük oranda kurumlar vergisi uygulanır. 24 Temmuz 2025 tarihli ve 32965 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7555 sayılı Kanun bu sistemi köklü biçimde değiştirdi. Yeni belgelerde indirim oranı yüzde 60’a sabitlendi, indirimli oran en fazla on hesap dönemiyle sınırlandı, kazanç bulunmasına rağmen kullanılmayan yatırıma katkı tutarının sonraki dönemlere taşınması yasaklandı ve diğer faaliyet kazançlarına uygulama ilk dört hesap dönemiyle sınırlandı. 4 Eylül 2025’te yayımlanan 24 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği uygulamayı örneklerle açıkladı. 2027’den itibaren sanayi sicil belgeli üreticilerin üretim kazançlarına uygulanacak 12,5 puanlık indirim ile yurt içi asgari kurumlar vergisi de hesabı doğrudan etkiliyor. Bu yazı hangi belgeye hangi kuralın uygulanacağını, katkı tutarının nasıl hesaplanıp kullanılacağını, on dönem sınırını, diğer faaliyet kazançlarını, tevsi yatırımları, devir ve terkin imkânlarını, asgari vergi etkisini ve şartlar sağlanmazsa doğacak sonuçları kanun ve tebliğ hükümleriyle anlatıyor.
Kısa cevap: 24 Temmuz 2025’ten itibaren alınan teşvik belgelerinde (16 Haziran 2025’ten önce başvurusu yapılıp reddedilmemiş olanlar hariç) belge kapsamındaki yatırımdan elde edilen kazanca kurumlar vergisi, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar ve indirim hakkının kullanılabildiği ilk hesap dönemi dâhil en fazla on hesap dönemi yüzde 60 indirimli uygulanır; genel oran yüzde 25 olduğundan indirimli oran yüzde 10’dur (KVK m.32/A-1; 7555 s.K. m.27/1-c). Kazanç bulunmasına rağmen kullanılmayan katkı tutarı sonraki dönemlere taşınamaz. Toplam katkı tutarının yüzde 50’sine kadar olan kısmı, hak edilen tutarı aşmamak üzere, ilk dört hesap dönemi içinde diğer faaliyet kazançlarına da uygulanabilir (KVK m.32/A-3-c; 9903 s. Karar m.20/2). Eski belgelerde 7555 öncesi kurallar uygulanmaya devam eder. Üretim veya ihracat indirimi bulunan kazançlarda önce puan indirimi, sonra yüzde 60 indirim uygulanır. 2 Ağustos 2024’ten sonra alınan belgelerde katkı tutarı nedeniyle alınmayan vergi, yurt içi asgari kurumlar vergisinden düşülemez.
Yatırıma katkı tutarınız on yılda tükenecek mi?
İndirimli kurumlar vergisi planlaması, özelge ve uyuşmazlıklar için Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.
Yasal Dayanak ve 7555 Sayılı Kanun Değişikliği
İndirimli kurumlar vergisi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32/A maddesinde düzenlenmiştir. Madde 2009’da 5838 sayılı Kanunla eklenmiş, 20 Temmuz 2025 tarihli 7555 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle birinci fıkrası değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü fıkraları yeniden yazılmıştır. Oranlar ve katkı oranları ise Kanun’un Cumhurbaşkanına verdiği yetkiye dayanılarak 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 20. maddesinde belirlenmiştir. Uygulama esasları 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 32.2. bölümünde yer alır; bu bölüm 4 Eylül 2025 tarihli ve 33007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 24 Seri No.lu Tebliğ’le yeniden düzenlenmiştir.
7555 sayılı Kanun öncesi ve sonrası
| Konu | 7555 öncesi kurallar (eski belgeler) | 7555 sonrası kurallar (yeni belgeler) |
|---|---|---|
| İndirim oranı | Teşvik belgesinde yer alan vergi indirim oranı | Sabit yüzde 60; genel oranda indirimli oran yüzde 10 (KVK m.32/A-1) |
| Süre | Katkı tutarına ulaşılıncaya kadar; süre sınırı yok | İndirim hakkının kullanılabildiği ilk dönem dâhil en fazla on hesap dönemi |
| Kullanılmayan katkı tutarı | Kanunda özel yasak yoktu | Kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan tutar sonraki dönemlerde dikkate alınmaz |
| Diğer faaliyet kazançları | Yatırım döneminde, Karar’la belirlenen sınırda (6322 sayılı Kanunla getirilen hüküm) | Toplam katkının en çok yüzde 50’si, hak edilen tutarı aşmamak üzere, ilk dört hesap dönemi (KVK m.32/A-3-c) |
| Katkı oranı üst sınırı | Karar’la belirlenir | Kanunla yüzde 50’yi aşamaz; Karar’da programa göre yüzde 20-50 (KVK m.32/A-3-b; Karar m.20/1) |
| Kalan katkı tutarının değerlenmesi | Kanun hükmüne göre | Yatırım tamamlanmışsa kalan tutar izleyen yıllarda yeniden değerleme oranında artırılır (KVK m.32/A-2) |
| Yetki | Bakanlar Kurulu, sonra Cumhurbaşkanı | Cumhurbaşkanı; uygulama esasları Hazine ve Maliye Bakanlığı (KVK m.32/A-3, 32/A-10) |
Kanun indirimli orandan yararlanamayacak alanları da sayar: finans ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, taahhüt işleri, 4283 sayılı Kanun ile 3996 sayılı Kanun kapsamındaki yap-işlet ve yap-işlet-devret yatırımları ve rödovans sözleşmesine bağlı yatırımlar kapsam dışıdır (KVK m.32/A-1). Hüküm gelir vergisi mükellefleri hakkında da uygulanır (m.32/A-9). Teşvik belgesinin sağladığı diğer destekler için teşvik belgesi kapsamındaki destekler yazımıza, sistemin genel yapısı için yatırım teşvik sistemi rehberimize bakılabilir.
Hangi Belgeye Hangi Kural? Geçiş Hükmü
7555 sayılı Kanun’un 18. maddesi, 16 Haziran 2025’ten önce başvurusu yapılmış ve reddedilmemiş olanlar hariç, Kanun’un yayımı tarihinden itibaren alınan yatırım teşvik belgelerine uygulanmak üzere 24 Temmuz 2025’te yürürlüğe girmiştir (7555 s.K. m.27/1-c). Tebliğ bu kuralı üç örnekle açıklar ve on dönem sınırının, yüzde 60 oranının ve kullanılmayan katkının taşınamaması kuralının yalnızca bu belgeler için geçerli olduğunu belirtir (KV GT Seri 1, 32.2).
Geçiş hükmünün uygulanması (Tebliğ örnekleri)
| Başvuru tarihi | Belge tarihi | Uygulanacak kural |
|---|---|---|
| 11.6.2025 (16.6.2025’ten önce) | 18.8.2025 | 7555 öncesi 32/A hükümleri |
| 23.6.2025 | 17.7.2025 (24.7.2025’ten önce) | 7555 öncesi 32/A hükümleri |
| 27.6.2025 | 13.8.2025 (24.7.2025’ten sonra) | 7555 ile değişen 32/A hükümleri |
Değerlendirmemize göre bu geçiş kuralı, aynı şirketin farklı belgelerinde iki ayrı rejimin yan yana yürüyeceği anlamına gelir. Eski bir belgenin revize edilmesi, belgeyi yeni belge hâline getirmez; buna karşılık aynı yatırım için yeni bir belge alınırsa yeni rejim uygulanır. Bu nedenle mevcut belgenin revizesi ile yeni belge müracaatı arasında tercih yapılırken kurumlar vergisi sonuçları ayrıca hesaplanmalıdır. Tebliğ, on yıllık sınırın her belge bazında ayrı ayrı dikkate alınacağını açıkça belirtir.
Katkı Oranı ve Katkı Tutarı Nasıl Belirlenir?
Yatırıma katkı tutarı, indirimli kurumlar vergisi uygulanarak tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımın Devletçe karşılanacak tutarını; bu tutarın toplam yatırıma bölünmesiyle bulunan oran ise yatırıma katkı oranını ifade eder (KVK m.32/A-2). 9903 sayılı Karar, katkı oranlarını destek programına göre belirlemiştir (Karar m.20/1).
9903 sayılı Karar’a göre yatırıma katkı oranları
| Destek programı | Yatırıma katkı oranı | Kurumlar vergisi indirimi |
|---|---|---|
| Teknoloji Hamlesi ve Yerel Kalkınma Hamlesi | Yüzde 50 | Yüzde 60 |
| Stratejik Hamle | Yüzde 40 | Yüzde 60 |
| Öncelikli yatırımlar | Yüzde 30 | Yüzde 60 |
| Hedef yatırımlar | Yüzde 20 | Yüzde 60 |
Katkı tutarına esas sabit yatırım tutarı, Karar kapsamında sağlanan faiz veya kâr payı desteği ile makine desteği ödemeleri düşülerek hesaplanır (Karar m.5/7). Arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tabi olmayan diğer harcamalar vergi indirimine konu edilemez (Karar m.20/3); Tebliğ de bu harcamaların katkı tutarının hesabında dikkate alınmayacağını belirtir (KV GT 32.2.3). Bazı yatırımlarda vergi indirimi hiç sağlanmaz: hedef yatırımlar kapsamındaki elektrik üretimi, dağıtımı, depolama ve ana şebekeden gaz dağıtımı yatırımları ile İstanbul’daki hedef yatırımlar, ayrıca 6. bölge öncelikli yatırımları kapsamındaki bazı enerji yatırımları bunlar arasındadır (Karar m.9/3, 10/2). Ayrıca belge müracaatından en fazla bir yıl önce tescil edilmiş şirketler, komple yeni yatırımlarda vergi indiriminden vazgeçerek faiz veya makine desteği oranını artırmayı seçebilir (Karar m.20/4).
Katkı tutarının toplamı ile belirli bir dönemde kullanılabilecek kısmı ayrıdır. Tebliğ, “hak edilen” katkı tutarını o tarihe kadar fiilen yapılmış yatırım harcamasına katkı oranının uygulanmasıyla bulur. İndirimli oran hiçbir dönemde hak edilen tutarı aşacak şekilde uygulanamaz. Yatırım tamamlandıktan sonra kullanılmamış kısım, izleyen yıllarda yeniden değerleme oranında artırılır (KVK m.32/A-2). Destek oranları ve hesap örnekleri için teşvik belgeleri ve vergisel avantajlar yazımıza bakılabilir.
İndirimli Oran Nasıl Hesaplanır?
Yeni rejimde indirimli oran, kurumlar vergisi oranından bu oranın yüzde 60’ı düşülerek bulunur. Genel oran yüzde 25 olduğundan (KVK m.32/1) indirimli oran yüzde 10’dur. Her dönemde kullanılan katkı tutarı, genel oranla hesaplanacak vergi ile indirimli oranla hesaplanan vergi arasındaki farktır. Tebliğ’in örneklerinde bu fark “tahsilinden vazgeçilen kurumlar vergisi” olarak hesaplanır.
Varsayımsal örnek: öncelikli yatırım, yüzde 25 oranlı kazanç
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Katkıya esas yatırım tutarı | 40.000.000 TL | Arazi ve destek ödemeleri düşülmüş |
| Yatırıma katkı tutarı | 12.000.000 TL | Yüzde 30 katkı oranı |
| Yatırımdan elde edilen yıllık kazanç | 10.000.000 TL | Varsayım |
| Genel oranla vergi | 2.500.000 TL | Yüzde 25 |
| İndirimli oranla vergi | 1.000.000 TL | Yüzde 10 |
| Yıllık kullanılan katkı tutarı | 1.500.000 TL | Tahsilinden vazgeçilen vergi |
| Katkı tutarının tükenmesi | 8 hesap dönemi | Yeniden değerleme artışı hariç; on dönem sınırının içinde |
Bu örnekte katkı tutarı sekiz dönemde kullanılır ve on dönem sınırı sorun yaratmaz. Ancak kazancın düşük olduğu, yatırımın geç işletmeye alındığı veya kalan katkı tutarının yeniden değerleme oranıyla büyüdüğü durumlarda, on dönem içinde tüm katkının kullanılamaması riski belirir. Değerlendirmemize göre bu nedenle yatırım planlamasında, belgede yazılı katkı tutarı kadar, on dönem içinde makul olarak beklenen kazanç da hesaplanmalıdır.
On Hesap Dönemi Sınırı
İndirimli oran, indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dâhil en fazla on hesap dönemi uygulanır (KVK m.32/A-1). Tebliğ’in örneğine göre 11 Eylül 2025’te belge alan ve 2025 hesap döneminde indirimli orana tabi matrahı bulunan bir şirket 2025’ten itibaren yararlanmaya başlar ve uygulama 2034 hesap dönemi sonunda biter; 2034’te kullanılamayan katkı tutarı 2035 ve sonrasında kullanılamaz. Şirketin 2025’te indirim hakkını kullanabileceği matrahı yoksa ve hak ilk kez 2026’da doğarsa süre 2035 sonuna kadar uzar (KV GT 32.2). On yıllık sınır her belge için ayrı ayrı hesaplanır.
On dönem sınırının sonuçları
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Süre başlangıcı | İndirim hakkının kullanılabildiği ilk hesap dönemi; matrah yoksa süre başlamaz | KVK m.32/A-1; KV GT 32.2 |
| Birden fazla belge | Süre her belge için ayrı işler | KV GT 32.2 |
| Onuncu dönemden sonra | Kalan katkı tutarı kullanılamaz | KV GT 32.2 |
| Tevsi yatırımlar | Aynı on dönem sınırı uygulanır | KV GT 32.2.8 |
| Yatırımın devri | Devreden ve devralan için toplam on dönem | KV GT 32.2.10.2 |
| Diğer vergi borçlarından terkin | On dönemin dolduğu dönemden sonra terkin yoluyla da kullanılamaz | KV GT 32.2.13 |
| Süre dolduktan sonraki kazanç | Diğer faaliyet kazancı sayılır | KV GT 32.2.6 |
Kazanç Varken Kullanılmayan Katkı Tutarı
7555 sayılı Kanun birinci fıkraya şu cümleyi eklemiştir: kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan yatırıma katkı tutarları müteakip dönemlerde dikkate alınmaz (KVK m.32/A-1). Tebliğ bunu, ilgili hesap dönemlerinde faydalanma imkânı bulunduğu hâlde faydalanılmayan katkı tutarlarının izleyen dönemlerde kullanılamayacağı şeklinde açıklar (KV GT 32.2). Bu kural, katkı tutarının istenen bir döneme ertelenmesini önler: kazanç bulunan dönemde indirimli oran uygulanmazsa o döneme isabet eden avantaj kaybedilir.
Belirsiz alanlar: Kanun “kazanç bulunmasına rağmen” ifadesini kullanır. Değerlendirmemize göre bu, indirimli orana tabi tutulabilecek bir matrahın bulunduğu dönemleri kapsar; geçmiş yıl zararlarının mahsubu nedeniyle matrah oluşmayan dönemlerde katkı tutarının yanmaması gerekir, çünkü bu dönemlerde “faydalanma imkânı” yoktur. Buna karşılık yurt içi asgari kurumlar vergisinin devreye girdiği ve indirimli oranın fiilen avantaj sağlamadığı dönemlerde katkı tutarının kullanılmış sayılıp sayılmayacağı tebliğde açıkça düzenlenmemiştir. Bu tür sınır durumlarda beyanname öncesinde özelge alınması uygun olur.
Diğer Faaliyet Kazançlarına Kullanım: Dört Dönem ve Yüzde 50
Cumhurbaşkanı, katkı tutarına mahsuben, toplam katkı tutarının yüzde 50’sini ve hak edilen katkı tutarını geçmemek üzere, indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dâhil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar kurumun diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlara indirimli oran uygulatmaya yetkilidir (KVK m.32/A-3-c). Karar bu oranı yüzde 50 olarak belirlemiştir (Karar m.20/2). Böylece yatırım henüz işletmeye geçmeden, şirketin mevcut faaliyetlerinden elde ettiği kazanç üzerinden de katkı tutarı kullanılabilir.
Tebliğ, belge kapsamındaki yatırımın işletilmesinden elde edilen kazanç dışındaki tüm kazançları diğer faaliyet kazancı sayar (KV GT 32.2.6). Dört dönemlik süre yatırıma fiilen başlanan tarihi içeren hesap döneminden başlar; ilk dönemde matrah yoksa, Tebliğ örneğinde olduğu gibi süre matrahın ilk oluştuğu dönemden itibaren hesaplanır (KV GT 32.2.5). Birden fazla belge varsa ve diğer faaliyet kazancı yetersizse hangi belgeye öncelik verileceğini mükellef serbestçe belirler (KV GT 32.2.6).
Varsayımsal örnek: yatırım döneminde diğer faaliyet kazancına uygulama
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Belgedeki toplam yatırım | 30.000.000 TL | Yüzde 30 katkı oranı |
| Toplam katkı tutarı | 9.000.000 TL | Katkı oranı uygulanmış |
| Birinci sınır: toplam katkının yüzde 50’si | 4.500.000 TL | KVK m.32/A-3-c; Karar m.20/2 |
| İlk yıl yapılan harcama | 10.000.000 TL | Varsayım |
| İkinci sınır: hak edilen katkı tutarı | 3.000.000 TL | Harcama × yüzde 30 |
| Bu yıl kullanılabilecek tutar | 3.000.000 TL | İki sınırdan küçüğü |
| Diğer faaliyet kazancı | 25.000.000 TL | Varsayım |
| İndirimli orana tabi matrah | 20.000.000 TL | Kullanılabilecek tutar / (yüzde 25 − yüzde 10) |
| Ödenecek kurumlar vergisi | 3.250.000 TL | 20.000.000 × yüzde 10 + 5.000.000 × yüzde 25 |
| İndirimsiz vergi | 6.250.000 TL | Karşılaştırma için |
Bu örnekte birinci sınırın kalan 1.500.000 TL’lik kısmı, ilave harcama yapılarak hak edilen tutar arttıkça, kalan üç dönem içinde yine diğer faaliyet kazançlarına uygulanabilir. Dört dönem içinde diğer faaliyet kazançlarında kullanılmayan kısım, on dönem içinde yalnızca belge kapsamındaki yatırımdan elde edilen kazanca uygulanabilir (KV GT 32.2.5). Değerlendirmemize göre yatırım harcamalarının dönemlere dağılımı, dört dönem içinde bu imkândan tam yararlanılıp yararlanılamayacağını belirler; harcama takvimi vergi planlamasıyla birlikte yapılmalıdır.
Üretim ve İhracat İndirimleriyle Birlikte Uygulama: 2027’den İtibaren 12,5 Puan
Kurumlar Vergisi Kanunu, ihracat kazançlarına 5 puan, sanayi sicil belgeli ve fiilen üretim yapan kurumların münhasıran üretim kazançlarına ise bir puan indirim uygular (KVK m.32/7-8). 21 Mayıs 2026 tarihli 7582 sayılı Kanun, üretim kazancı indirimini 2027 ve izleyen dönemlerde elde edilen kazançlar için 12,5 puana çıkarmıştır; 2026 kazançlarında bir puanlık indirim devam eder. Üretim indiriminden yararlanılan kazanca ayrıca 5 puanlık ihracat indirimi uygulanmaz (KVK m.32/8; KV GT 32.1.2.6, 26 Seri No.lu Tebliğ). Üretim kazancına yönelik yeni indirimin ayrıntısı için 7582 sayılı Kanun yazımıza bakılabilir.
Aynı kazanca hem bu puan indirimleri hem de 32/A uygulanabiliyorsa, Tebliğ’e göre önce puan indirimi uygulanır, ardından bulunan orana yatırım teşvik belgesindeki vergi indirim oranı uygulanır (KV GT 32.1.2.11; 20 ve 26 Seri No.lu Tebliğler). Bu yöntemde kullanılan katkı tutarı, puan indirimi uygulanmış oran ile 32/A’ya göre indirimli oran arasındaki farka göre hesaplanır. Değerlendirmemize göre 2027’den itibaren üretim kazancında başlangıç oranı yüzde 12,5’e düştüğünden, 32/A’nın sağladığı ilave avantaj ve dolayısıyla her yıl kullanılan katkı tutarı yarıya iner; on dönem sınırıyla birlikte düşünüldüğünde katkı tutarının bir kısmının kullanılamadan kalması riski belirgin biçimde artar.
Varsayımsal karşılaştırma: aynı katkı tutarı, farklı kazanç türleri (her dönem aynı oran varsayımıyla)
| Kalem | Yüzde 25 oranlı kazanç | Yüzde 24 oranlı kazanç (2026 üretim, 1 puan) | Yüzde 12,5 oranlı kazanç (2027 sonrası üretim) |
|---|---|---|---|
| Puan indiriminden sonraki oran | Yüzde 25 | Yüzde 24 | Yüzde 12,5 |
| 32/A uygulanmış oran | Yüzde 10 | Yüzde 9,6 | Yüzde 5 |
| Yıllık kazanç | 10.000.000 TL | 10.000.000 TL | 10.000.000 TL |
| Yıllık kullanılan katkı tutarı | 1.500.000 TL | 1.440.000 TL | 750.000 TL |
| On dönemde kullanılabilecek katkı | 15.000.000 TL | 14.400.000 TL | 7.500.000 TL |
| 12.000.000 TL katkı tutarından kullanılamayan | Yok (8 dönemde biter) | Yok | 4.500.000 TL (değerleme artışı hariç) |
Planlama notu: Değerlendirmemize göre 2027’den itibaren sanayi sicil belgeli üreticiler için katkı tutarının tamamının kullanılabilmesi zorlaşır. Bu nedenle ilk dört dönemde diğer faaliyet kazançlarına uygulama imkânının sonuna kadar kullanılması, hak edilen katkı tutarının yüzde 10’unun diğer vergi borçlarından terkin edilmesi seçeneğinin (KVK m.32/A-8) hesaplanması ve kazanç tahminleri on dönemle sınırlı olarak yeniden yapılmalıdır. Puan indirimleri ve 32/A’nın birlikte uygulanmasında hangi kazancın üretim kazancı sayılacağı da genel giderlerin dağıtımıyla birlikte belgelenmelidir (KV GT 32.1.2.12.1).
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisiyle İlişki
KVK m.32 ve 32/A hükümleri dikkate alınarak hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının yüzde 10’undan az olamaz (KVK m.32/C-1). Hesaplanan asgari vergiden, halka arz, ihracat ve üretim indirimleri nedeniyle alınmayan vergi ile 32/C maddesinin yürürlüğe girdiği 2 Ağustos 2024’ten önce alınmış teşvik belgelerindeki katkı tutarlarının kullanılması nedeniyle alınmayan vergi indirilir (KVK m.32/C-3). Tebliğ’e göre bu tarihten önce alınmış belgelerde de yalnızca o tarihte belgede kayıtlı yatırım tutarı esas alınır; sonraki revizelerle yapılan artışlar hesaba katılmaz. 2 Ağustos 2024 ve sonrasında alınan belgelerde katkı tutarı nedeniyle alınmayan vergi asgari vergiden düşülemez (KV GT 32.5.4; 23 Seri No.lu Tebliğ). Geçmiş yıl zararları da asgari vergi matrahından düşülmez.
Varsayımsal örnek: geçmiş yıl zararı ve yeni belge
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| İndirim ve istisnalardan önceki kurum kazancı | 20.000.000 TL | Ticari kâr + kanunen kabul edilmeyen giderler |
| Geçmiş yıl zararı mahsubu | − 12.000.000 TL | Kurumlar vergisi matrahından düşülür |
| Kurumlar vergisi matrahı | 8.000.000 TL | Tamamı yeni belge kapsamındaki yatırımdan |
| 32/A ile hesaplanan vergi | 800.000 TL | Yüzde 10 |
| Asgari kurumlar vergisi | 2.000.000 TL | 20.000.000 × yüzde 10; zarar düşülmez |
| Ödenecek vergi | 2.000.000 TL | Asgari vergi yüksek olduğundan; fark 1.200.000 TL |
| 32/A uygulanmasaydı vergi | 2.000.000 TL | Yüzde 25; ödenecek vergi aynı |
| Beyanda kullanılmış görünen katkı tutarı | 1.200.000 TL | Değerlendirmemize göre kullanılmış sayılıp sayılmayacağı belirsiz |
Bu örnekte 32/A o yıl fiilen hiçbir vergi avantajı sağlamaz. Değerlendirmemize göre katkı tutarının bu dönemde kullanılmış sayılması, hem on dönem sınırı hem de kullanılmayan katkının yanması kuralı bakımından ağır bir sonuç doğurur; Tebliğ bu durumu açıkça düzenlemediğinden, geçmiş yıl zararı bulunan ve yeni belgeyle yatırım yapan şirketlerin beyan öncesinde özelge talep etmesi uygun olur. Üretim ve ihracat indirimleri nedeniyle alınmayan vergi asgari vergiden düşülebildiğinden, bu indirimlerden yararlanan şirketlerde asgari vergi etkisi daha sınırlı kalır. Asgari vergi hesabının ayrıntısı için asgari kurumlar vergisi rehberimize ve yurt içi asgari kurumlar vergisi yazımıza bakılabilir.
Tevsi Yatırımlarda Oranlama
Tevsi yatırımlarda, elde edilen kazanç işletme bütünlüğü içinde ayrı hesaplarda izlenerek tespit edilebiliyorsa indirimli oran bu kazanca uygulanır. Kazanç ayrı tespit edilemiyorsa indirimli oran uygulanacak kazanç, yapılan tevsi yatırım tutarının dönem sonunda aktifte kayıtlı toplam sabit kıymet tutarına (devam eden yatırımlar dâhil) oranlanmasıyla bulunur; bu hesapta sabit kıymetler yeniden değerlenmiş tutarlarıyla dikkate alınır. İndirimli orana yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçtiği geçici vergi döneminde başlanır (KVK m.32/A-4). Tebliğ, yeni belgelerde tevsi yatırımlar için de on dönem sınırının ve diğer faaliyet kazançlarında dört dönem sınırının geçerli olduğunu belirtir (KV GT 32.2.8).
Varsayımsal örnek: kazancın ayrı izlenemediği tevsi yatırım
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Tevsi yatırım tutarı | 30.000.000 TL |
| Dönem sonu aktifteki toplam sabit kıymet (devam eden yatırımlar dâhil) | 120.000.000 TL |
| Oran | Yüzde 25 |
| Kurum kazancı | 16.000.000 TL |
| İndirimli oran uygulanacak kazanç | 4.000.000 TL |
Değerlendirmemize göre oranlama yöntemi, mevcut tesisi büyük olan şirketlerde indirimli orana tabi kazancı küçülttüğü için katkı tutarının on dönemde tükenmesini zorlaştırır. Kazancın ayrı hesaplarda izlenebilmesi için tevsi yatırıma ait hasılat, maliyet ve giderlerin baştan ayrı muhasebe kodlarında takip edilmesi önemlidir. Sabit kıymetlerin değerlenmesi ve enflasyon düzeltmesinin etkisi için değerleme ve enflasyon düzeltmesi yazımıza bakılabilir.
Devir, Birleşme ve Diğer Vergi Borçlarından Terkin
Yatırımın faaliyete geçmesinden önce devri hâlinde devralan kurum aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla indirimli orandan yararlanır. Faaliyete geçtikten sonra devirde ise indirimli orandan devir tarihine kadar devreden, sonra devralan, katkı tutarının kalan kısmı için yararlanır (KVK m.32/A-6, 32/A-7). Tebliğ, yeni belgelerde devreden ve devralan için birlikte toplam on dönemle sınırlı olarak indirimli oran uygulanacağını belirtir (KV GT 32.2.10.2). Teşvik mevzuatı bakımından tamamlama vizesi yapılmamış belgenin devri Genel Müdürlüğün iznine tabidir (Karar m.25). Birleşme ve bölünme işlemlerinin vergisel çerçevesi için şirket birleşme, devir ve bölünme yazımıza bakılabilir.
Belge bazında yapılan yatırım harcamasına katkı oranının uygulanmasıyla bulunan tutarın yüzde 10’luk kısmı, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar talep edilmek şartıyla, özel tüketim vergisi ve KDV dışındaki tahakkuk etmiş diğer vergi borçlarından terkin edilerek kullanılabilir. Terkin edilebilecek tutar, hak edilen katkı tutarından indirimli oranla kullanılan kısım düşüldükten sonra kalanın yarısını aşamaz; terkin edilen tutarın bir katı kadar katkı tutarından vazgeçilmiş sayılır (KVK m.32/A-8). Yeni belgelerde on dönemin dolmasından sonra terkin yoluyla kullanım da mümkün değildir (KV GT 32.2.13). Değerlendirmemize göre terkin, kazancın düşük olacağı veya katkının on dönemde tükenmeyeceği öngörülen yatırımlarda nakit etkisi yaratan bir araçtır; ancak her terkinin iki katı kadar katkı tutarını azalttığı hesaba katılmalıdır.
Şartlar Sağlanmazsa: Gecikme Faizi, Ceza Yok
Hesap dönemi itibarıyla ikinci ve üçüncü fıkralardaki şartların sağlanamadığının tespiti hâlinde, o dönemde indirimli oran nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle tahsil edilir (KVK m.32/A-5). Yatırımın işletilmesine başlanmadan önce indirimli oran uygulanan hâllerde, yatırım tamamlanıp işletmeye geçilmezse diğer faaliyet kazançlarına uygulanan indirim nedeniyle alınmayan vergiler de aynı şekilde vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle tahsil edilir (m.32/A-6).
Bu düzenleme, KDV istisnasından farklıdır: KDV’de yatırım belgede öngörüldüğü şekilde gerçekleşmezse vergi ziyaı cezası da uygulanır (KDVK m.13/d). Ayrıntılar için teşvik belgeli yatırımlarda KDV yazımıza bakılabilir. Teşvik belgesinin iptali veya yatırımın tamamlanamaması gibi şartların ortadan kalkmasına yol açan işlemler ve bunlara karşı dava yolu için tamamlama vizesi ve belge iptali rehberimize bakılabilir. Tarhiyat yapılırsa uzlaşma veya vergi mahkemesinde dava yolu açıktır; uzlaşma için uzlaşma yazımıza bakılabilir.
Uyuşmazlık ve belirsizlik hâllerinde yol
| Durum | Yol | Süre veya dayanak |
|---|---|---|
| Uygulamanın belirsiz olduğu hâller (asgari vergi, matrahsız dönem, öncelik) | Beyandan önce özelge talebi | VUK m.413 |
| Şartların sağlanmadığı gerekçesiyle tarhiyat | Tarhiyat sonrası uzlaşma veya vergi mahkemesinde dava | 30 gün (İYUK m.7) |
| Teşvik belgesinin iptali veya revizenin reddi | İdare mahkemesinde iptal davası | 60 gün (İYUK m.7) |
| Hatalı beyan edilen katkı kullanımı | Düzeltme beyannamesi veya pişmanlık | VUK m.371 ve ilgili hükümler |
Geçici vergi dönemlerinde de indirimli oran uygulanabildiğinden, yıllık beyanda yapılacak düzeltmeler geçici vergi mahsubunu etkiler; geçici vergi yazımız bu konuda yol gösterir.
Serbest Bölge, Madencilik ve Yeşil Dönüşüm Yatırımlarında Özel Durumlar
Serbest bölgelerde üretim kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi istisnası ile 32/A’nın sağladığı indirimli oran farklı araçlardır; istisna kapsamındaki kazanca ayrıca indirimli oran uygulanmasının anlamı yoktur. Bu konunun ayrıntısı serbest bölgeler ve teşvikli yatırım yazımızda yer alır. Madencilik yatırımlarında rödovans sözleşmesine bağlı yatırımlar indirimli orandan yararlanamaz (KVK m.32/A-1); madencilik teşviklerinin bütünü için madencilikte yatırım teşvik belgesi yazımıza bakılabilir.
Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında desteklenen yatırımlar öncelikli yatırım sayıldığında yüzde 30, stratejik hamle yolundan desteklendiğinde yüzde 40 katkı oranına tabidir (Karar m.8/8, 9/1-a, 20/1). Programda hedeflere ulaşılamazsa proje programdan çıkarılır ve fazladan sağlanan destekler geri alınır; değerlendirmemize göre bu durumda indirimli oranla kullanılmış katkı tutarının da yeni teşvik uygulamasına göre yeniden hesaplanması gerekir. Program kuralları için Yeşil Dönüşüm Programı rehberimize bakılabilir.
Ne Yapmalı? Kontrol Listesi
İndirimli kurumlar vergisi kontrol listesi:
- 1. Her belgenin başvuru ve düzenlenme tarihini tespit edin; 7555 öncesi mi sonrası mı kurallara tabi olduğunu belirleyin.
- 2. Katkıya esas tutardan arazi, arsa, yedek parça ve destek ödemelerini düşerek gerçek katkı tutarını hesaplayın.
- 3. On dönemin başlangıç ve bitiş yılını belge bazında takvime işleyin.
- 4. Kazanç bulunan her dönemde indirimli oranı uygulayın; kullanılmayan katkı sonraki döneme taşınamaz.
- 5. İlk dört dönemde diğer faaliyet kazançlarına uygulama imkânını harcama takvimiyle birlikte planlayın.
- 6. Sanayi sicil belgeli üretim kazançlarında 2027’den itibaren katkının yavaş tükeneceğini hesaba katın.
- 7. 2 Ağustos 2024 sonrası belgelerde asgari kurumlar vergisi etkisini, özellikle geçmiş yıl zararı olan dönemlerde hesaplayın.
- 8. Tevsi yatırımlarda kazancı ayrı hesaplarda izleyin; izlenemiyorsa oranlamayı belgeleyin.
- 9. Diğer vergi borçlarından terkin seçeneğini on dönem sınırı içinde değerlendirin.
- 10. Belirsiz durumlarda beyandan önce özelge isteyin; şartlar bozulursa düzeltme ve dava yollarını süresinde kullanın.
Kurumlar vergisindeki gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızdan, vergi uyuşmazlıklarına ilişkin diğer rehberleri Vergi Hukuku Rehberi sayfasından takip edebilirsiniz. Kurumlar vergisinin temel işleyişi için kurumlar vergisi yazımıza bakılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İndirimli kurumlar vergisi nedir?
Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımdan elde edilen kazanca, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar kurumlar vergisinin indirimli oranda uygulanmasıdır (KVK m.32/A).
7555 sayılı Kanun neyi değiştirdi?
İndirim oranını yüzde 60’a sabitledi, uygulamayı en fazla on hesap dönemiyle sınırladı, kazanç varken kullanılmayan katkının taşınmasını yasakladı ve diğer faaliyet kazançlarına uygulamayı ilk dört dönemle sınırladı.
Yeni kurallar hangi belgelere uygulanır?
16 Haziran 2025’ten önce başvurusu yapılıp reddedilmemiş olanlar hariç, 24 Temmuz 2025’ten itibaren alınan teşvik belgelerine (7555 s.K. m.27/1-c).
İndirimli oran kaçtır?
Genel oran yüzde 25 olduğundan yüzde 60 indirimle yüzde 10’dur. Üretim veya ihracat indirimi uygulanan kazançta önce puan indirimi, sonra yüzde 60 indirim uygulanır.
On dönem ne zaman başlar?
İndirim hakkının kullanılabildiği ilk hesap döneminden; o dönemde matrah yoksa süre matrahın ilk oluştuğu dönemden başlar ve her belge için ayrı işler (KV GT 32.2).
Kullanmadığım katkı tutarı sonraki yıla geçer mi?
Kazanç bulunan bir dönemde kullanılmayan katkı tutarı sonraki dönemlerde dikkate alınmaz (KVK m.32/A-1).
Yatırım bitmeden diğer kazançlara indirim uygulanabilir mi?
Evet. Toplam katkının yüzde 50’si ve hak edilen tutar sınırında, ilk dört hesap dönemi içinde diğer faaliyet kazançlarına uygulanabilir (KVK m.32/A-3-c; Karar m.20/2).
Yatırıma katkı oranları nedir?
Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesinde yüzde 50, Stratejik Hamlede yüzde 40, öncelikli yatırımlarda yüzde 30, hedef yatırımlarda yüzde 20 (Karar m.20/1).
Asgari kurumlar vergisi indirimli oranı etkiler mi?
Etkileyebilir. 2 Ağustos 2024’ten sonra alınan belgelerde katkı tutarı nedeniyle alınmayan vergi asgari vergiden düşülemez; geçmiş yıl zararı olan dönemlerde asgari vergi devreye girebilir (KVK m.32/C; KV GT 32.5.4).
Tevsi yatırımda indirimli oran nasıl uygulanır?
Kazanç ayrı izlenebiliyorsa o kazanca; izlenemiyorsa tevsi yatırımın aktifteki toplam sabit kıymete oranı kadar kazanca uygulanır (KVK m.32/A-4).
Katkı tutarı başka vergilerden düşülebilir mi?
Hak edilen katkının yüzde 10’luk kısmı, şartlarıyla ÖTV ve KDV dışındaki vergi borçlarından terkin edilebilir; terkinin bir katı kadar katkıdan vazgeçilmiş sayılır (KVK m.32/A-8).
Şartlar sağlanmazsa ceza var mı?
Hayır. Zamanında tahakkuk etmeyen vergi, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle tahsil edilir (KVK m.32/A-5).
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Hukukçular Evi Ankara; teşvik belgeli yatırım yapan şirketlere indirimli kurumlar vergisinin hangi belgeye hangi rejimle uygulanacağının tespiti, katkı tutarının on dönem içinde kullanılabilirliğinin hesabı, diğer faaliyet kazançlarına uygulama, tevsi yatırımlarda kazancın ayrıştırılması, devir ve birleşme işlemlerinde katkı tutarının korunması, asgari kurumlar vergisi ile etkileşim ve özelge talepleri konularında danışmanlık verir. İndirimli oran uygulaması nedeniyle yapılan tarhiyatlara karşı uzlaşma ve vergi davalarında, teşvik belgesi iptaline ve revize ret kararlarına karşı idari davalarda hukuki destek sağlar. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
On dönem sınırı geri sayıyor
Katkı tutarınızı planlamak ve özelge sürecini yürütmek için: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Vergi Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)Tarhiyat, vergi cezaları, uzlaşma, vergi davası, kurumlar vergisi ve teşvikler
- Örtülü Sermaye ve Finansman Gider Kısıtlaması (KVK 12, 11/1-i)
- Nakdi Sermaye Artışında Faiz İndirimi (KVK 10/1-ı)
- Sat-Kirala-Geri Al ve Kira Sertifikası İşlemlerinde Vergi İstisnası (KVK 5/1-j, 5/1-k)
- Bankaya Borç Karşılığı Taşınmaz ve İştirak Devrinde Vergi İstisnası (KVK 5/1-f)
- İştirak Hissesi ve Taşınmaz Satış Kazancı İstisnası (KVK 5/1-e, Geçici 16)
- Yurt Dışı İştirak Kazançları İstisnası (KVK 5/1-b, GVK 22/4)
- Hizmet İhracatı Kazanç İndirimi (KVK 10/1-ğ, GVK 89/13)
- İstanbul Finans Merkezi Vergi Teşvikleri (7412 m.6, Geçici m.1)
- Transit Ticaret Kazancında Yüzde 95 İndirim 2026 (KVK 10/1-i)
- Sanayi Sicil Belgeliye Yüzde 12,5 Kurumlar Vergisi 2027 (KVK 32/8)
- Teşvik Belgeli Yatırımlarda KDV İstisnası ve İadesi 2026
- Teşvik Belgesinde Tamamlama Vizesi ve Belge İptali 2026
- Yeşil Dönüşüm Programı Rehberi 2026
- Yatırım Teşvik Sistemi (9903): Teşvik Belgesi ve Destekler
- Yatırım Teşvik Belgeleri ve Vergisel Avantajlar
- Asgari Kurumlar Vergisi 2026 (KVK m.32/C)
- Üretime Vergi Teşviki: 7582 Sayılı Kanun
- Şirket Birleşme, Devir ve Bölünme (KVK m.18-20)
- Özelge ve Vergi Kanunlarının Yorumu (VUK m.413)
- Serbest Bölgeler ve Teşvikli Yatırımlarda Vergi Rejimi
- Madencilikte Yatırım Teşvik Belgesi 2026
Bu içerik Vergi Hukuku alanındadır.
Vergi Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.32/1, 32/7-9, 32/A (7555 sayılı Kanunla değişik), 32/C; 7555 sayılı Kanun (RG 24.7.2025/32965) m.18, 27/1-c; 7582 sayılı Kanun m.8 (12,5 puan, 2027 ve izleyen dönemler); 9903 sayılı Karar m.5/7, 8/8, 9/1-a, 9/3, 10/2, 20, 25; 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği 32.1.2.6, 32.1.2.11, 32.2-32.2.13, 32.5.4 bölümleri ile bunları değiştiren 20 Seri No.lu (RG 14.5.2022/31835), 23 Seri No.lu (RG 28.9.2024/32676), 24 Seri No.lu (RG 4.9.2025/33007) ve 26 Seri No.lu (RG 4.7.2026/33300) Tebliğler; 213 sayılı VUK m.371, 413; 3065 sayılı KDVK m.13/d; 2577 sayılı İYUK m.7. Örnekler ve hesaplar varsayımsaldır. Yazı 9 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.


