Sahte Faturada Uzlaşma Yapılabilir mi? 2026: VUK Ek Madde 1 ve Ek Madde 11’deki VUK 359 İstisnası, 7524 Sayılı Kanunla Vergi Aslının Uzlaşmadan Çıkarılması, Üç Kat Vergi Ziyaı Cezasında VUK 376 Yarı İndirimi, Ön Tespit Yazısı (VUK 370/b), Kanun Yolundan Vazgeçme (VUK 379), Ödeme mi Dava mı Hesabı ve Dilekçe Örnekleri

Sahte fatura dosyasında uzlaşma imkânı, cezanın hangi hükme göre kesildiğine bağlıdır. Vergi ziyaına VUK m.359’daki fiillerle sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen ceza, bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza ve ön tespit yazısı üzerine VUK m.370 uyarınca kesilen ceza, hem tarhiyat sonrası hem tarhiyat öncesi uzlaşmanın dışındadır (VUK ek m.1, ek m.11). 7524 sayılı Kanunla 2 Ağustos 2024’ten itibaren uzlaşmanın konusu yalnız vergi ziyaı cezaları ile tutarı 40.000 TL’yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarıdır; vergi aslı artık uzlaşmaya konu edilemez. Sahte belge kullanımı nedeniyle üç kat vergi ziyaı cezası kesilen şirket için uzlaşma yolu kapalıdır. Bu durumda kalan yollar şunlardır: vergiyi ve cezanın yarısını otuz gün içinde ödeyeceğini bildirerek cezada yarı indirimden yararlanmak (VUK m.376), dava açmak, ilk derece kararından sonra kanun yolundan vazgeçmek (VUK m.379) ve ceza davasında etkin pişmanlık ödemesini değerlendirmek (VUK m.359). Bu rehber, uzlaşmanın mümkün olduğu ve olmadığı durumları, her yolun şartlarını ve süresini, sayısal bir örnekle maliyet karşılaştırmasını ve iki dilekçe örneğini kanuni dayanaklarıyla açıklar.

Kısa Cevap: Sahte Faturada Uzlaşma Yapılabilir mi?

Sahte fatura dosyasında kesilen ceza türü, uzlaşmanın mümkün olup olmadığını belirler. İdarenin kullanımı VUK m.359 kapsamında değerlendirip değerlendirmediği, ihbarnamedeki ceza oranından anlaşılır.

Uzlaşmanın kapalı olduğu durumda şirketin önündeki seçenekler, cezada yarı indirim, dava, kanun yolundan vazgeçme ve ceza dosyasındaki etkin pişmanlık ödemesidir. Bu seçeneklerin süreleri ve maliyetleri aşağıda ayrı ayrı ele alınmıştır. Sahte fatura dosyasının genel yol haritası için KURGAN veya İncelemeye Hazırlık Yazısı Geldi rehberine bakabilirsiniz.

7524 Sayılı Kanunla Ne Değişti?

7524 sayılı Kanunun 14. maddesi, 2 Ağustos 2024’ten itibaren VUK’un uzlaşma hükümlerinden vergi aslını çıkarmıştır. VUK ek m.1’in birinci fıkrası artık “ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilere ilişkin vergi ziyaı cezaları ile” 40.000 TL’yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tahakkuk edecek miktarları konusunda uzlaşmayı düzenler. Aynı değişiklik ek m.7, ek m.8, ek m.9 ve ek m.11’deki “vergi” ibarelerini kaldırmış, VUK m.376’daki uzlaşma sonrası indirim bendini de yürürlükten kaldırmıştır.

Değişikliğin sahte fatura dosyasına etkisi iki yönlüdür. Sahte belge kullanımının VUK m.359 kapsamında değerlendirildiği dosyalarda uzlaşma zaten yoktu ve bu durum değişmemiştir. Kullanımın VUK m.359 kapsamında değerlendirilmediği ve cezanın bir kat kesildiği dosyalarda ise uzlaşma artık yalnız cezayla sınırlıdır; reddedilen KDV indirimi ve kurumlar vergisi farkı, ancak dava yoluyla tartışılabilir. Uzlaşmanın genel kuralları Vergide Uzlaşma: Tarhiyat Öncesi ve Sonrası rehberinde anlatılmıştır.

VUK 359 İstisnası: Hangi Cezalar Uzlaşmaya Konu Edilemez?

VUK ek m.1’in birinci fıkrasındaki parantez içi hüküm üç cezayı uzlaşmanın dışında tutar: VUK m.359’da yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen ceza, bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza ve VUK m.370’in (b) fıkrası kapsamında kendisine ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükelleflere bu maddeye göre kesilen ceza. Tarhiyat öncesi uzlaşmayı düzenleyen ek m.11 de VUK m.359’daki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilecek cezayı ve iştirak edenlere kesilecek cezayı istisna eder.

VUK m.344/2’ye göre vergi ziyaına VUK m.359’da yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi hâlinde vergi ziyaı cezası üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat uygulanır. Bu nedenle ihbarnamede vergi ziyaı cezasının üç kat kesildiğini gören şirket için uzlaşma talebi sonuç doğurmaz. İştirak nedeniyle kesilen ceza bir kat olsa da yine uzlaşma dışındadır; ceza oranı tek başına belirleyici değildir, cezanın dayanağına bakılmalıdır.

Kullanımın bilerek mi bilmeyerek mi yapıldığının cezanın oranına ve ceza davasına etkisi Sahte Belgeyi Bilerek Kullanma ve Bilmeden Kullanma rehberinde, üç kat cezanın ve reddedilen indirimin hesaplanması ise Sahte Fatura Nedeniyle KDV İndiriminin Reddi rehberinde anlatılmıştır.

Uzlaşmanın Mümkün Olduğu Dosyada Usul ve Süreler

Kullanımın VUK m.359 kapsamında değerlendirilmediği ve cezanın VUK m.344/1 uyarınca bir kat kesildiği dosyada uzlaşma, cezanın tahakkuk edecek miktarı konusunda yapılır. VUK ek m.1’e göre idare; vergi ziyaına sebebiyet verilmesinin kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten veya VUK m.369’da yazılı yanılmadan kaynaklandığının, VUK m.116, 117 ve 118’de yazılı vergi hatalarının ya da her türlü maddi hatanın bulunduğunun veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığı olduğunun ileri sürülmesi durumunda mükellefle uzlaşabilir.

Tarhiyat öncesi uzlaşma, kanunda Bakanlığın izin verebileceği bir yol olarak düzenlenmiştir ve usul ve esasları yönetmelikte belirlenir (VUK ek m.11). Tarhiyat öncesi aşamada uzlaşma talep eden şirket, uzlaşmanın sağlanamaması hâlinde ceza kesildikten sonra yeniden uzlaşma talep edemeyeceğini hesaba katmalıdır. Uzlaşma usul ve esasları yönetmelikle düzenlendiğinden, talep tarihindeki yönetmelik hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Uzlaşma Talebi Vergi Aslına Karşı Dava Süresini Durdurur mu?

VUK ek m.7’ye göre süresi içinde uzlaşma talebinde bulunan mükellef, uzlaşma talep ettiği ceza için ancak uzlaşma vaki olmadığı takdirde dava açabilir. Uzlaşmanın vaki olmaması hâlinde kesilen cezaya karşı, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağın tebliğinden itibaren dava açılabilir; dava açma süresi bitmiş veya on beş günden az kalmışsa bu süre tutanağın tebliğinden itibaren on beş gün olarak uzar. Mükellef aynı ceza için uzlaşma talebinden önce dava açmışsa dava, uzlaşma sonuçlanmadan incelenmez.

7524 sayılı Kanun, ek m.7’deki “vergi veya” ibarelerini çıkarmıştır. Kanun metnine göre uzlaşma talebinin dava süresine etkisi artık yalnız uzlaşma talep edilen ceza için düzenlenmiştir. Bu nedenle vergi aslına, yani reddedilen KDV indirimi veya kurumlar vergisi farkına karşı vergi mahkemesinde dava açma süresi olan otuz gün (İYUK m.7), uzlaşma talebinden ayrı olarak izlenmelidir.

Vergi mahkemesinde açılacak davanın içeriği ve dilekçe örneği için Sahte Fatura Tarhiyatına Karşı Vergi Mahkemesi Dava Dilekçesi Örneği rehberine bakabilirsiniz.

Uzlaşma Yoksa: VUK 376 ile Cezada Yarı İndirim

VUK m.376/1’e göre mükellef veya vergi sorumlusu, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergiyi veya vergi farkını ve vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının yarısını ihbarnamelerin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili vergi dairesine başvurarak vadesinde veya 6183 sayılı Kanunda belirtilen türden teminat göstererek vadenin bitmesinden itibaren üç ay içinde ödeyeceğini bildirirse kesilen cezanın yarısı indirilir. Ödeyeceğini bildirdiği vergi ve cezayı bu süre içinde ödemeyen veya dava konusu yapan mükellef bu hükümden yararlandırılmaz.

Hüküm VUK m.359’daki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen ceza için bir istisna içermez. Bu nedenle üç kat vergi ziyaı cezası kesilen şirket, uzlaşma yapamasa da vergiyi ve cezanın yarısını ödeyerek cezanın yarısından kurtulabilir. Sonuçta ödenecek ceza, verginin bir buçuk katıdır.

VUK m.376 indirimi vergi aslını tartışma hakkından vazgeçmek anlamına gelir; ödenen vergi ve ceza için dava açılırsa indirim kaybedilir. Faturaların gerçek bir teslime dayandığını gösteren güçlü bir delil dosyası olan şirket için yarı indirim ile dava arasındaki seçim, aşağıdaki sayısal örnekte gösterildiği gibi ceza dosyasıyla birlikte değerlendirilmelidir. Süreleri hesaplamak için Vergi Cezalarında İndirim, Uzlaşma ve Dava Süresi Hesaplama Aracı kullanılabilir.

Ön Tespit Yazısı ve İzaha Davet: VUK 370/b ile Yüzde Yirmi Ceza

VUK m.370/b’ye göre ön tespitler, verginin VUK m.359’daki fiillerle ziyaa uğratılmış olabileceğine ilişkinse mükellefler izaha davet edilmez. Şu kadar ki sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine dair ön tespitlerde, kullanılan belge tutarı bir takvim yılında 870.000 TL’yi (2026 yılı için) geçmeyen veya bu tutarı geçse bile ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alışlarının yüzde beşini aşmayan mükelleflere ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilebilir.

VUK m.359’un son fıkralarından biri, VUK m.371’deki pişmanlık şartlarına uygun olarak durumu ilgili makamlara bildirenler hakkında bu maddenin uygulanmayacağını öngörür. VUK m.370/b ise pişmanlıktan yararlanılamayacağını açıkça belirtir; ön tespit yazısı üzerine yapılan düzeltmenin ceza sorumluluğuna etkisini düzenleyen ayrı bir hüküm içermez. Bu nedenle ön tespit yazısı alan şirketin düzeltme kararı, ceza dosyasındaki savunmayla birlikte değerlendirilmelidir. İhbarın izaha davet ve pişmanlık imkânına etkisi Sahte Fatura İhbarı ve Suç Duyurusu rehberinde, düzeltme ile savunma arasındaki seçim Düzeltme Beyannamesi mi, İtiraz mı? rehberinde anlatılmıştır.

İnceleme Başladıktan Sonra Verilen Düzeltme Beyannamesi

VUK m.344/3’e göre vergi incelemesine başlanılmasından veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra verilenler hariç, kanuni süresi geçtikten sonra verilen beyannameler için vergi ziyaı cezası yüzde elli oranında uygulanır. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, ihtirazi kayıt koyma nedenleriyle ilgili vergi incelemesine düzeltme beyannamelerinin verildiği tarihten önce başlandığı bir sahte fatura dosyasında, bu beyannameler üzerine VUK m.30/4 uyarınca re’sen tarhiyat yapılması ve VUK m.344/3 uyarınca yüzde elli oranında ceza kesilmesi için kanunda aranan şartların gerçekleşmediğine karar vermiştir. Kurul, bu durumda tarhiyatın vergi inceleme raporu uyarınca yapılması gerektiğini belirtmiştir (Danıştay VDDK, 23.10.2024, E.2024/559, K.2024/974, oybirliğiyle).

Bu karar, inceleme başladıktan sonra verilen bir düzeltme beyannamesinin yüzde elli oranındaki cezayı sağlamayacağını gösterir. İnceleme başlamışsa ceza, inceleme raporundaki nitelendirmeye göre kesilir; kullanım VUK m.359 kapsamında değerlendirilirse üç kat ceza ve uzlaşma yasağı gündeme gelir. Düzeltme beyannamesinin zamanlaması bu nedenle uzlaşma imkânını da etkiler.

Dava Sonrası Seçenek: Kanun Yolundan Vazgeçme (VUK 379)

Dava açan şirket için uzlaşmanın yerini kısmen VUK m.379 alır. Vergi veya ceza ihbarnamesine karşı süresinde açılan davalarda, vergi mahkemesinin istinaf yolu açık kararları ile bölge idare mahkemesinin temyiz yolu açık kararlarında (Danıştayın bozma kararı üzerine verilen kararlar hariç), mükellef için geçerli kanun yoluna başvuru süresi içinde dava konusu vergi ve cezaların tümü için kanun yolundan vazgeçildiğine ilişkin dilekçe vergi dairesine verilirse, aşağıdaki tutarlar başkaca bir işleme gerek kalmaksızın tahakkuk eder.

Kanun yolundan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilaf sürdürülmez; vazgeçildiği hâlde istinaf veya temyiz yoluna başvurulursa bu başvurular incelenmez. Vazgeçilen davaya ilişkin kararlarda hükmedilen yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri karşılıklı olarak talep edilmez (VUK m.379). Dava konusu vergilerin ödenmeyen kısmına normal vade tarihinden kanun yolundan vazgeçme dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarihe kadar gecikme faizi uygulanır (VUK m.112/3-c). Bu yolun temyiz ve istinaf aşamasıyla ilişkisi Sahte Fatura Temyiz Dilekçesi rehberinde ayrıca ele alınmıştır.

Tekerrür: Kabul Edilen Cezanın Sonraki Yıllara Etkisi

Ödeme veya uzlaşma kararı yalnız bu dosyayı değil, sonraki yıllarda kesilebilecek cezaları da etkiler. VUK m.339’a göre vergi ziyaına sebebiyet vermekten dolayı cezası kesinleşenlere, cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren beşinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar tekrar vergi ziyaı cezası kesilmesi durumunda ceza yüzde elli artırılarak uygulanır. Artırım tutarı, kesinleşen cezadan fazla olamaz.

Uzlaşma tutanağı kesin olduğundan ve VUK m.376 kapsamında ödenen ceza dava konusu yapılmadığından, her iki yolda da ceza kesinleşir. Aynı şirket hakkında başka dönemler için de inceleme yürüyorsa, bu dönemlerde kesilecek cezalara tekerrür artırımı uygulanabileceği hesaba katılmalıdır. Cezaların birleşmesi ve tekerrür kuralları Vergi Cezalarında Birleşme ve Tekerrür rehberinde anlatılmıştır.

Ödeme Kararının Ceza Davasına Etkisi

Vergi cephesindeki ödeme, ceza cephesinde etkin pişmanlık sonucu doğurabilir. VUK m.359’a göre bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammı soruşturma evresinde ödenirse verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenirse üçte bir oranında indirilir. Anayasa Mahkemesi, bu indirim için vergi mahkemesinde dava açılmaması şartını iptal etmiştir (E.2022/81, K.2023/153).

VUK m.359’daki indirim, ödemenin soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yapılmasını düzenler. Soruşturma başlamadan, örneğin ihbarnamenin tebliğinden sonraki otuz gün içinde VUK m.376 kapsamında yapılan ödemenin nasıl değerlendirileceği kanun metninde ayrıca düzenlenmemiştir; bu ödemenin soruşturma evresindeki ödeme gibi yarı oranında indirim sağlaması gerektiği savunulabilir. Ödenecek tutarın ve indirimin hesabı Sahte Fatura Etkin Pişmanlık rehberinde ve Vergi Kaçakçılığı Ceza ve Etkin Pişmanlık Hesaplama Aracında gösterilmiştir.

Seçenekleri Karşılaştırma: Sayısal Örnek

Aşağıdaki örnekte bir şirketin sahte olduğu kabul edilen faturalar nedeniyle reddedilen KDV indirimi 1.000.000 TL’dir ve bu tutar kadar vergi ziyaı doğduğu kabul edilmiştir. Kullanım VUK m.359 kapsamında değerlendirildiği için vergi ziyaı cezası üç kat, 3.000.000 TL kesilmiştir. Gecikme faizi ve gecikme zammı tutarları sürelere göre değiştiğinden tabloya dahil edilmemiştir; tutarlar vergi ve ceza bakımından gösterilmiştir.

Tablo, VUK m.376 ile ödenecek vergi ve cezanın, dava tamamen kaybedildiğinde ödenecek tutarın yüzde altmış iki buçuğu olduğunu, ilk derece kararından sonra kanun yolundan vazgeçmenin ise davayı tamamen kaybetme riskine göre daha düşük bir tutarla dosyayı kapattığını gösterir. Hangi yolun seçileceği; faturaların gerçekliğini gösteren delillerin gücüne, ceza dosyasının aşamasına, şirketin nakit durumuna ve diğer dönemlerdeki inceleme ile tekerrür riskine göre belirlenir. Ödeme yapılmadan dava açılan dosyada idare ihtiyati haciz yoluna başvurabilir; bu konu Sahte Fatura Dosyasında İhtiyati Haciz rehberinde anlatılmıştır.

Hangi Durumda Hangi Yol?

İnceleme raporu aşamasında yapılabilecek itirazlar için Vergi İnceleme Raporuna İtiraz rehberine, dosyanın hangi aşamada olduğunu belirlemek için Sahte Fatura ve KURGAN Karar Aracına bakabilirsiniz.

Dilekçe Örneği 1: VUK 376 Kapsamında İndirimli Ödeme Bildirimi

Aşağıdaki örnek, sahte fatura kullanımı nedeniyle KDV indirimi reddedilerek üç kat vergi ziyaı cezası kesilen ve dava açmak yerine VUK m.376’dan yararlanmaya karar veren bir şirket için hazırlanmıştır. Bildirim, vergi ve cezanın vergi hukuku bakımından sonuçlarına ilişkindir; ceza soruşturmasındaki savunmayı etkileyecek bir kabul içermemelidir. Tarihler ve tutarlar varsayımsaldır.

Bildirimden sonra vergi ve cezanın yarısı süresinde ödenmezse indirim uygulanmaz ve kesilen cezanın tamamı tahsil edilir (VUK m.376). Teminat gösterilerek ödeme süresinin uzatılması isteniyorsa teminatın türü 6183 sayılı Kanunun 10. maddesine uygun olmalıdır.

Dilekçe Örneği 2: Bir Kat Cezada Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Talebi

Aşağıdaki örnek, vergi idaresinin faturaları sahte kabul ettiği ancak kullanımı VUK m.359 kapsamında değerlendirmeyerek vergi ziyaı cezasını VUK m.344/1 uyarınca bir kat kestiği bir dosya için hazırlanmıştır. Şirket cezada uzlaşma talep etmekte, vergi aslına karşı ise vergi mahkemesinde dava açmaktadır. Tarihler ve tutarlar varsayımsaldır.

Uzlaşma sağlanamazsa yeniden uzlaşma talep edilemez; idarenin nihai teklifi dava açma süresinin sonuna kadar yazılı olarak kabul edilebilir (VUK ek m.1). Kabul edilmezse cezaya karşı, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağın tebliğinden itibaren dava açılabilir (VUK ek m.7).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Sahte fatura dosyasında ihbarnamenin tebliğinden sonraki otuz gün, vergi cephesindeki seçimlerin büyük bölümünün yapıldığı süredir ve bu seçimler ceza dosyasını da etkiler. Hukukçular Evi bu dosyalarda ihbarnamedeki cezanın dayanağını ve uzlaşma imkânını belirler, uzlaşma, VUK m.376 indirimi ve dava seçeneklerini sayısal olarak karşılaştırır ve uzlaşma görüşmelerinde şirketi temsil eder. Vergi mahkemesinde dava açar ve ilk derece kararından sonra kanun yolundan vazgeçme hesabını yapar. Ödemenin ceza dosyasındaki etkin pişmanlık değerlendirmesini ve şirket yetkililerinin savunmasını vergi cephesindeki işlemlerle birlikte yürütür. Av. Fatma Öztürk’ün mesleki bilgileri yazar sayfasında, kurumsal hizmet kapsamı sahte fatura avukatı sayfasında yer alır. İhbarnameniz geldiyse 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sahte faturada uzlaşma yapılabilir mi?

Vergi ziyaına VUK m.359’daki fiillerle sebebiyet verildiği için üç kat kesilen ceza, iştirak cezası ve ön tespit yazısı üzerine kesilen ceza uzlaşmaya konu edilemez (VUK ek m.1, ek m.11). Kullanım VUK m.359 kapsamında değerlendirilmeden ceza bir kat kesilmişse ceza için uzlaşma talep edilebilir.

7524 sayılı Kanunla uzlaşmada ne değişti?

2 Ağustos 2024’ten itibaren uzlaşmanın konusu yalnız vergi ziyaı cezaları ile 40.000 TL’yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarıdır; vergi aslı uzlaşmaya konu edilemez (VUK ek m.1).

Üç kat vergi ziyaı cezası indirilebilir mi?

Evet. İhbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde vergi ve cezanın yarısının vadesinde ödeneceği bildirilip süresinde ödenirse cezanın yarısı indirilir (VUK m.376). Ödenecek ceza verginin bir buçuk katı olur.

VUK 376 indiriminden yararlanıp dava açabilir miyim?

Hayır. Ödeyeceğini bildirdiği vergi ve cezayı dava konusu yapan mükellef bu hükümden yararlandırılmaz (VUK m.376).

Uzlaşma talebi vergi aslına karşı dava süresini durdurur mu?

VUK ek m.7, 7524 sayılı Kanundan sonra uzlaşma talebinin dava süresine etkisini yalnız uzlaşma talep edilen ceza için düzenler. Bu nedenle vergi aslına karşı otuz günlük dava süresi (İYUK m.7) ayrıca izlenmelidir.

Uzlaşma sağlanamazsa ne olur?

Yeniden uzlaşma talep edilemez; idarenin nihai teklifi dava açma süresinin sonuna kadar yazılı olarak kabul edilebilir (VUK ek m.1). Cezaya karşı dava süresi bitmiş veya on beş günden az kalmışsa tutanağın tebliğinden itibaren on beş gün olarak uzar (VUK ek m.7).

Tarhiyat öncesi uzlaşma yapılabilir mi?

Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi incelemesine dayanılarak kesilecek cezalarda tarhiyat öncesi uzlaşmaya izin verebilir; VUK m.359 fiillerine ilişkin ceza ve iştirak cezası bu imkânın dışındadır. Tarhiyat öncesi uzlaşma sağlanamazsa ceza kesildikten sonra uzlaşma talep edilemez (VUK ek m.11).

İştirak nedeniyle kesilen bir kat cezada uzlaşma yapılır mı?

Hayır. VUK m.359’daki fiillere iştirak edenlere kesilen ceza bir kat olsa da uzlaşmanın dışındadır (VUK m.344/2, ek m.1).

Ön tespit yazısı gelirse ceza ne olur?

Otuz gün içinde beyan düzeltilir ve vergi gecikme zammı oranında bir zamla ödenirse vergi ziyaı cezası yüzde yirmi oranında kesilir. Bu ceza uzlaşma dışındadır ve tespitle sınırlı olarak pişmanlıktan yararlanılamaz (VUK m.370/b, ek m.1).

İnceleme başladıktan sonra düzeltme beyannamesi verirsem ceza yüzde elli olur mu?

Hayır. VUK m.344/3, inceleme başladıktan sonra verilen beyannameleri kapsam dışında tutar. Danıştay VDDK, bu durumda yüzde elli oranında ceza kesilmesi için kanundaki şartların gerçekleşmediğine karar vermiştir (E.2024/559, K.2024/974).

Kanun yolundan vazgeçme nedir?

Vergi mahkemesi veya bölge idare mahkemesi kararından sonra kanun yoluna başvuru süresi içinde vazgeçme dilekçesi verilirse kaldırılan verginin yüzde altmışı, tasdik edilen verginin tamamı ve tasdik edilen vergiye ilişkin cezanın yüzde yetmiş beşi tahakkuk eder. Tutarın yüzde sekseni bir ay içinde ödenirse yüzde yirmi indirim yapılır; tasdik edilen vergide indirim yapılmaz (VUK m.379).

Vergi ve cezayı ödersem ceza davası düşer mi?

Hayır. Vergi, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile cezaların yarısı soruşturma evresinde ödenirse hapis cezası yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenirse üçte bir oranında indirilir (VUK m.359).

Uzlaşılan cezaya ayrıca indirim uygulanır mı?

Hayır. Üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında başkaca bir indirim uygulanmaz (VUK ek m.9).

Uzlaşma tutanağına karşı dava açılabilir mi?

Hayır. Uzlaşma tutanakları kesindir; üzerinde uzlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunulamaz (VUK ek m.6).

Kabul ettiğim ceza sonraki yıllarda beni etkiler mi?

Evet. Vergi ziyaı cezası kesinleştikten sonra, kesinleşmeyi izleyen günden itibaren beşinci yılın sonuna kadar yeniden vergi ziyaı cezası kesilirse ceza yüzde elli artırılır (VUK m.339).

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki VUK m.3, 30, 112, 339, 344, 359, 368, 370, 371, 376, 379 ile ek m.1, 6, 7, 8, 9 ve 11; 6183 sayılı Kanunun 10. maddesi ile İYUK m.7 ve 27 Gelir İdaresi Başkanlığının güncel mevzuat metni; 7524 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ve değişiklik öncesi metinler aynı metindeki notlar; 2026 yılı tutarları 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğine ilişkin notlar; Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 23.10.2024 tarihli, E.2024/559, K.2024/974 sayılı kararı ve bu kararda aktarılan Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 12.10.2023 tarihli, E.2022/4164, K.2023/3666 sayılı kararı Danıştay karar arama sistemi; Anayasa Mahkemesinin E.2022/81, K.2023/153 sayılı kararı Gelir İdaresi metnindeki not üzerinden 27 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir. Uzlaşma usulüne ilişkin yönetmelik hükümleri talep tarihinde ayrıca kontrol edilmelidir.