Yeşil Dönüşüm Programı Rehberi 2026: 8 Mayıs 2026 Değişiklikleri, Beş Yıllık Yol Haritası, 11 Gösterge, Yüzde 75 Hedef Şartı, Öncelikli Yatırım ve 50 Milyon TL Stratejik Hamle Yolu, Vergi İndirimi ve Asgari Kurumlar Vergisi, Ret ve İtiraz (9903 m.12; RG 8.5.2026/33247)

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Yeşil Dönüşüm Programı, imalat sanayinde faaliyet gösteren tesislerin enerji, su, hammadde, atık ve emisyon performansını birim üretim başına ölçülebilir biçimde iyileştiren yatırımlarını yatırım teşvik belgesiyle destekler. Programın dayanağı 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 12. maddesi, uygulama usulü ise Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği’dir. Tebliğ, 8 Mayıs 2026 tarihli ve 33247 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanıp aynı gün yürürlüğe giren değişiklikle büyük ölçüde yeniden yazıldı: ayrı bir yol haritası raporu yerine başvuruda sunulan beş yıllık yeşil dönüşüm yol haritası getirildi, değerlendirme süreleri kısaltıldı, Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı beş yıl geçerli bir belgeye dönüştürüldü, destek kapsamı modernizasyon ve entegrasyon yatırımlarına bağlandı ve asgari yatırım tutarları açıkça Karar’a bağlandı. Bu yazı kimlerin başvurabileceğini, hangi harcamaların desteklendiğini, başvuru ve itiraz sürelerini, öncelikli yatırım ile 50 milyon TL’lik stratejik hamle yolu arasındaki farkı, vergi indirimi ve asgari kurumlar vergisi etkisini, yüzde 75 hedef şartını ve hedef tutmadığında desteklerin nasıl geri alındığını madde madde anlatıyor.

Yasal Dayanak: 9903 Sayılı Karar m.12 ve Uygulama Tebliği

9903 sayılı Karar, amacını sayarken işletmelerin yeşil ve dijital dönüşümlerinin hızlandırılmasını açıkça zikreder (Karar m.1/1). Karar’ın 12. maddesine göre döngüsel ekonomi yaklaşımıyla uyumlu, doğal kaynakları koruyan, iklim ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayan, kaynak verimli ve düşük karbonlu üretimi amaçlayan yatırımlar Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında değerlendirilir; program, Bakanlıkça belirlenen uygulama usul ve esaslarına göre Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğünce yürütülür (Karar m.12/1-2). Program kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar Sektörel Teşvik Sistemi içindeki öncelikli yatırımlar arasında sayılmıştır (Karar m.9/1-a).

Uygulama tebliği ilk olarak 26 Temmuz 2024 tarihli ve 32613 sayılı Resmî Gazete’de, o dönemki 2012/3305 sayılı Karar’a dayanılarak “Yeşil Dönüşüm Destek Programı” adıyla yayımlandı. 9 Temmuz 2025 tarihli ve 32951 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle adı “Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği” oldu ve dayanağı 9903 sayılı Karar’a bağlandı. Son ve en kapsamlı değişiklik 8 Mayıs 2026 tarihli ve 33247 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı; 17 maddelik bu değişiklik tanımları, yol haritasını, değerlendirme, izleme, revizyon ve tamamlama hükümlerini yeniden yazdı ve iki geçici madde ekledi. Tebliğde hüküm bulunmayan hâllerde Karar’ın uygulanmasına ilişkin 2025/1 sayılı Tebliğ uygulanır (Tebliğ m.16).

Programda iki ayrı idari birim rol alır. Projenin yeşil dönüşüm boyutunu Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğü değerlendirir ve karara bağlar; uygun bulunan projeler için yatırım teşvik belgesini ise Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü (TUYSGM), yeşil dönüşüm açısından ayrı bir değerlendirme yapmadan Karar hükümlerine uygun olarak düzenler ve devlet yardımlarına ilişkin işlemleri yürütür (Tebliğ m.9/10, 11/3). Değerlendirmemize göre bu ikili yapı, uyuşmazlık çıktığında hangi işlemin hangi birimden çıktığının doğru tespitini önemli kılar: proje başvurusunun reddi ve programdan çıkarma kararı Genel Müdürlüğün, teşvik belgesinin iptali, revizyonu ve desteklerin geri alınması TUYSGM’nin işlemidir; her ikisi de Bakanlık adına tesis edilir. Teşvik sisteminin genel yapısı için yatırım teşvik sistemi rehberimize bakılabilir.

8 Mayıs 2026 Değişikliği: Ne Değişti?

Değişiklik, programı ayrı bir yol haritası raporu ve unvan sistemine dayanan yapıdan, başvuruyla birlikte sunulan tek bir beş yıllık plan ve teşvik belgesine bağlı bir belge sistemine taşıdı. Aşağıdaki tablo, değişiklik öncesindeki (2025 değişikliğiyle birlikte) metin ile 8 Mayıs 2026 sonrasındaki metni karşılaştırıyor.

Kimler Başvurabilir? Sermaye Şirketi, Çağrı ve Adres Kuralı

Programa yalnızca imalat sanayinde faaliyet gösteren, Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri başvurabilir (Tebliğ m.7/1, 3/1-o). Anonim ve limited şirketler bu kapsamdadır; şahıs işletmeleri, adi ortaklıklar ve şahıs şirketleri başvuramaz. Proje, imalat sanayinde faaliyet gösteren üretim tesisi ve yardımcı birimlerle sınırlıdır (m.3/1-j). Değerlendirmemize göre “imalat sanayi” ölçütü, şirketin genel faaliyet konusundan çok proje konusu tesiste fiilen yürütülen üretim faaliyetine göre değerlendirilecektir; bu nedenle tesisin sanayi sicil kaydı ve üretim kapasite bilgileri başvurudan önce güncel olmalıdır. Tebliğde KOBİ ve büyük işletme ayrımı yapılmamıştır; ancak KOBİ sayılmayan yatırımcılar bakımından Karar’daki ekosistem geliştirme planı yükümlülüğü aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

Başvurular Bakanlığın açtığı genel veya sektörel çağrılar çerçevesinde, çağrıda belirtilen koşul, takvim ve yöntemle program portali üzerinden yapılır (m.7/2-4). Genel çağrı açıkken sektörel bir çağrı da açılırsa ilgili sektördeki kuruluşlar yalnızca sektörel çağrıya başvurabilir (m.7/9). Ticaret Bakanlığının 23 Haziran 2026 tarihli duyurusuna göre 8 Mayıs 2026 değişikliğinden sonra yayımlanan çağrının son başvuru tarihi 31 Temmuz 2026 idi; yeni çağrıların takvimi program portalinde ilan edilir. Teşvik belgesi müracaatları bakımından Karar’ın genel sınırı ise 31 Aralık 2030’dur (Karar m.5/5).

Kullanıcı, yatırım teşvik belgesi işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesine ilişkin mevzuata göre yatırımcı tarafından yetkilendirilmiş gerçek kişidir (m.3/1-h). 2025 metninde başvuruyu yeşil dönüşüm liderinin yapması zorunluydu; 8 Mayıs 2026 değişikliğiyle bu görev kullanıcıya verildi, Genel Müdürlüğün bilgilendirmeleri ise hem kullanıcıya hem de yeşil dönüşüm liderine yapılır (m.4/3, 7/7). Değerlendirmemize göre portal bildirimleri tebligat niteliği taşıyacağından, kullanıcı ve liderin şirketten ayrılması hâlinde yetkilendirmenin gecikmeden güncellenmesi süre kaçırma riskini önler.

Hangi Yatırımlar Desteklenir, Hangileri Desteklenmez?

Desteklenecek projeler, imalat sanayinde faaliyet gösteren üretim tesisi ve yardımcı birimlerle sınırlı olmak kaydıyla proje hedeflerine ulaşmaya yönelik modernizasyon veya entegrasyon yatırımı kapsamında arazi-arsa alımı, bina-inşaat harcaması, makine ve teçhizat alımı ile diğer harcamaları içerebilir. Meskûn mahalde bulunan ve programın amaçlarına hizmet eden yeşil iyileştirme sağlayacak şekilde meskûn mahal dışına taşınacak tesisler için de başvuru yapılabilir (Tebliğ m.10/1). Buna karşılık yeşil dönüşüm sürecinde kullanılacak teknoloji ve ürünlerin geliştirilmesine veya üretilmesine yönelik Ar-Ge ya da yatırım faaliyetleri desteklenmez (m.10/2).

Güneş ve rüzgâr enerjisi bakımından ayrım önemlidir. İmalat sanayi işletmelerinin öz tüketimine yönelik, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüyle sınırlı güneş ve rüzgâr tesisi yatırımları Karar’a göre ayrıca öncelikli yatırımdır; ancak bu yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz (Karar m.9/1-e, 9/2). Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında düzenlenen teşvik belgesinde bu yatırımlara yer verilemediğinden, değerlendirmemize göre çatı veya arazi tipi öz tüketim tesisi için ayrı bir teşvik belgesi müracaatı planlanmalıdır. Lisanssız üretim ve bağlantı süreci için çatı GES ve lisanssız üretim yazımıza bakılabilir.

Yeşil teknoloji geliştirme faaliyetleri için başka araçlar vardır. TÜBİTAK’ın Dünya Bankası destekli Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında yürüttüğü 1832 kodlu Sanayide Yeşil Dönüşüm çağrıları firmaların yeşil dönüşüme yönelik Ar-Ge projelerini destekler; 2026 yılının ikinci çağrısı 17 Eylül 2026’da açılmıştır. Ar-Ge ve tasarım merkezlerine sağlanan teşvikler için 5746 sayılı Kanun rehberimize, KOBİ’lere yönelik programlar için KOSGEB destekleri rehberimize bakılabilir. Değerlendirmemize göre bu desteklerle Yeşil Dönüşüm Programı birlikte planlanırken aynı yatırım harcamasının iki ayrı kamu desteğine konu edilmemesine özen gösterilmelidir (Karar m.33/1).

Beş Yıllık Yol Haritası ve 11 Performans Göstergesi

Yatırımcı, yeşil dönüşüm stratejisi çerçevesinde tesis bazında yürüteceği uygulamaları içeren beş yıllık yeşil dönüşüm yol haritasını başvuru esnasında program portali üzerinden iletir; şablon çağrıda ilan edilir (Tebliğ m.4/1). Yol haritası, beş yıl içinde hayata geçirilmesi planlanan uygulamaları içermelidir (m.4/2). Haritanın uygulanması ve koordinasyonu yeşil dönüşüm ekibinin sorumluluğundadır (m.4/3).

Proje hedefleri miktarsal veya oransal olarak somut ve ölçülebilir iyileştirmeler içermelidir (m.5/1). Hedef, aşağıdaki performans göstergeleri dikkate alınarak birim üretim başına belirlenir (m.5/2); Genel Müdürlük çağrılar özelinde ayrıca gösterge belirleyebilir (m.5/3). Hedefler, seçilen göstergelerde iyileştirme sağlamalıdır (m.5/4). Projenin uygulanmasından önceki mevcut durum ölçümü yol haritasında, sonraki ölçüm ise nihai durum ölçümünde sunulur (m.5/5).

Göstergelerin seçimi stratejik bir karardır. Sera gazı ve karbon ayak izi göstergeleri, tesisin İklim Kanunu ve emisyon ticaret sistemi ile AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması yükümlülükleriyle aynı veri setine dayanır. Değerlendirmemize göre bu tesislerde izleme planı ve doğrulanmış emisyon verisi, mevcut durum ölçümünün en güçlü dayanağıdır; ancak ETS kapsamında yapılan izlemenin metodolojisi ile programın birim üretim başına gösterge tanımının aynı olduğu varsayılmamalı, hesap yöntemi yol haritasında açıkça yazılmalıdır. Raporlama yükümlülüğü olan kategori A tesisler için de aynı tespit geçerlidir. Enerji tüketimi göstergesinde ise 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamındaki yükümlülükler mevcut durumun belgelenmesinde kullanılabilir.

Başvuru, Değerlendirme ve Değerlendirici: Süreler

Başvuru önce Genel Müdürlükçe şekil yönünden incelenir. Eksiklik varsa yatırımcıya portal üzerinden bilgi verilir ve beş iş gününden az, yirmi iş gününden fazla olmamak üzere düzeltme süresi tanınır; süresinde tamamlanmayan başvurular değerlendirme dışı bırakılır (Tebliğ m.9/2). Düzeltilen başvuruda yine şekil eksikliği görülürse yeniden düzeltme verilebilir; programın koşullarına hâlâ uymayan projeler değerlendirme dışı bırakılır (m.9/3). Şekil incelemesini geçen projeler için değerlendirici, kendisine proje atandığı tarihten itibaren yirmi iş günü içinde Başvuru Değerlendirme Raporunu hazırlar (m.9/4).

Değerlendirme altı kritere göre yapılır: uygulamaların ulusal ve uluslararası mevzuat ile iyi uygulamalar dikkate alınarak oluşturulması; projenin sektördeki öncelikleri, yenilikçi uygulama örneklerini ve yeni teknolojileri içermesi; hedeflerin potansiyel iyileştirme alanları dikkate alındığında belirgin, ölçülebilir, kıyaslanabilir ve gerçekçi olması; hedeflerin uygulamalar ve destek kapsamına alınması istenen yatırım unsurlarıyla uyumu; uygulamaların diğer göstergelerde olumsuz etki doğurmaması ve ölçüm yöntemi ile raporlamanın doğruluk ve yeterliliği (m.9/5). Desteklenecek projelerde ayrıca program amaçlarına hizmet etme, ölçülebilir hedef içerme, yeşil dönüşüm uygulamalarından oluşma ve çağrı şartlarını karşılama koşulları aranır (m.9/1).

Değerlendiriciler, Genel Müdürlükçe oluşturulup portalde yayımlanan Değerlendirici Listesinden görevlendirilir; liste yeşil dönüşüm uygulamalarında yetkin, akredite veya yetkilendirilmiş kurumlar ile TÜBİTAK MAM ve TSE’den oluşur (m.3/1-d, 8/1). Değerlendirici, yatırımcının çalışanı, danışmanı, ortağı ile bunların eşleri, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenlerini ilgili projede değerlendirme yapmak üzere görevlendiremez (m.8/4). Değerlendirme, izleme, revizyon, yerinde inceleme ve nihai durum ölçümü için değerlendiricilere yapılan ödemeler destek kapsamına dâhil edilebilir; ücret üst sınırları portalde yayımlanır (m.15). Program sürecinde görev alanlar edindikleri ticari sırları ve kişisel verileri yetkili merciler dışında açıklayamaz; bu yükümlülük görev sona erse de devam eder (m.17).

Teşvik belgesi alan projelerde başlangıç tarihi, yatırımcının portal üzerinden başvuru yaptığı tarihtir; başvuru ile teşvik belgesinin düzenlenmesi arasında geçen süre, beş yıllık yol haritası süresine eklenerek belgenin süresi belirlenir (m.9/12). Değerlendirmemize göre bu kural, başvurudan sonra yapılan harcamaların belge kapsamına alınmasını sağlar; ancak belge düzenlenmeden yapılan harcamaların sonradan kapsam dışı kalma riskine karşı sözleşme ve faturaların proje kalemleriyle birebir eşleşecek biçimde hazırlanması gerekir.

Öncelikli Yatırım mı, Stratejik Hamle mi? Asgari Tutarlar ve Destekler

Program kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar öncelikli yatırımdır (Karar m.9/1-a). Asgari 50 milyon TL tutarındaki yeşil dönüşüm yatırımları ise Stratejik Hamle Programının fizibilite ve komite süreci olmaksızın bu program kapsamında desteklenebilir (Karar m.8/8). Tebliğ, asgari sabit yatırım tutarının öncelikli yatırımlarda Karar’ın 5/2 maddesindeki, stratejik hamlede 8/8 maddesindeki ve 5/10 maddesine göre güncellenmiş tutarda olmasını arar (Tebliğ m.11/2). Her iki yolda da ek-3’teki yatırım konusu şartları aranmaz (Karar m.5/1).

Karar’daki Türk lirası tutarlar her yıl önceki yılın yeniden değerleme oranı dikkate alınarak, tebliğle belirlenecek usule göre takvim yılı başından geçerli olmak üzere güncellenir (Karar m.5/10). 2025 yılı için yeniden değerleme oranı yüzde 25,49 olarak ilan edilmiştir (VUK Genel Tebliği Sıra No: 585, RG 27.11.2025/33090). Değerlendirmemize göre başvuru tarihinde geçerli güncel tutar E-TUYS ve Bakanlık duyurularından teyit edilmeden, sınırda kalan projelerde destek yolu seçilmemelidir.

Stratejik hamle yolu Karar’da “desteklenebilir” şeklinde düzenlenmiştir. Değerlendirmemize göre bu hüküm 50 milyon TL’yi aşan her projeye otomatik bir hak tanımaz, Bakanlığa takdir yetkisi verir; bu nedenle başvuruda hangi yolun talep edildiği ve gerekçesi açıkça yazılmalı, takdirin kullanılmaması hâlinde öncelikli yatırım desteklerinden yararlanma imkânı saklı tutulmalıdır. Sigorta primi işveren hissesi desteği yalnızca ilave istihdama uygulandığından, istihdam artışı öngörmeyen modernizasyon projelerinde bu kalemin etkisi sınırlı kalabilir (m.18/1). Diğer öncelikli yatırım örnekleri için madencilikte yatırım teşvik belgesi yazımıza bakılabilir.

Vergi İndirimi: KVK m.32/A ve Asgari Kurumlar Vergisi Etkisi

Teşvik belgeli yatırımlarda kurumlar vergisi, 5520 sayılı Kanun’un 32/A maddesi çerçevesinde, yatırıma katkı oranı üzerinden hesaplanan yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar yüzde 60 indirimli uygulanır (Karar m.20/1). 7555 sayılı Kanun’la 20 Temmuz 2025’te yapılan değişiklikten sonra indirimli oran, indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dâhil en fazla on hesap dönemi uygulanır ve kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan yatırıma katkı tutarları sonraki dönemlerde dikkate alınmaz (KVK m.32/A-1). Yatırımın tamamlanması şartıyla, kullanılmayan kısım tamamlanmayı izleyen yıllarda yeniden değerleme oranında artırılır (m.32/A-2). Yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlara, toplam yatırıma katkı tutarının yüzde 50’sini geçmemek üzere indirimli oran uygulanabilir (Karar m.20/2); Kanun bu imkânı ilk hesap dönemi dâhil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar sınırlar (KVK m.32/A-3-c).

Vergi indirimine esas sabit yatırım tutarı, Karar kapsamında sağlanan faiz veya kâr payı desteği ile makine desteği ödemeleri düşülerek hesaplanır (Karar m.5/7). Arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tabi olmayan diğer harcamalar vergi indirimi desteğinden yararlanamaz (Karar m.20/3). Şartların sağlanamadığının tespiti hâlinde, indirimli oran nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir (KVK m.32/A-5). İndirimli kurumlar vergisinin genel işleyişi için teşvik belgeleri ve vergisel avantajlar yazımıza bakılabilir.

Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım harcamasına yatırıma katkı oranının uygulanmasıyla bulunan tutarın yüzde 10’luk kısmı, şartları varsa özel tüketim vergisi ve KDV dışındaki tahakkuk etmiş vergi borçlarından terkin yoluyla da kullanılabilir; bu durumda terkin edilen tutarın bir katı kadar yatırıma katkı tutarından vazgeçilmiş sayılır (KVK m.32/A-8). Değerlendirmemize göre bu tercih, kazancın düşük olacağı ilk yıllarda nakit etkisi yaratır, ancak toplam vergi avantajını azaltır; vergi planlaması yatırım takvimiyle birlikte yapılmalıdır. Sanayi sicil belgeli işletmelere getirilen üretim kazancı indirimi için 7582 sayılı Kanun yazımıza bakılabilir.

Faiz veya Kâr Payı Desteği ile Makine Desteği

Talep edilmesi hâlinde, bankalardan Türk lirası cinsinden kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin, belgede kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde 70’ine kadar olan kısmı için ödenen faiz veya kâr payının, kullanım tarihindeki TCMB bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının belirli bir yüzdesine karşılık gelen puanı, ilk kredi kullanımından itibaren en çok beş yıl için bütçeden karşılanabilir (Karar m.15/1). Vade tarihlerinde repo oranı kullanım tarihindeki oranın altına düşerse ödeme düşük oran üzerinden yapılır. Döviz kredilerinde öncelikli yatırımlarda 1, stratejik hamlede 2 puan uygulanır ve destek kredinin faiz oranının yüzde 50’sini aşamaz (m.15/4). Kredinin itfa planına göre ödenmemesi hâlinde destek durdurulur, aksamanın tekrarı hâlinde son verilir (m.15/5); kredinin amaç dışı kullanımı aracı kurumun sorumluluğunu doğurur (m.15/7).

Makine desteği yalnızca Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi programlarında, dolayısıyla Yeşil Dönüşüm Programında stratejik hamle yolunda mümkündür: belgenin yatırım süresi içinde temin edilen ve diğer masraflar hariç birim fiyatı 2 milyon TL ve üzerinde olan makine ve teçhizat bedelinin yüzde 25’i ödenir (Karar m.16/1). Bu destekten yararlanan yatırıma faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz (m.16/3, 15/9). Stratejik hamle yolunda faiz ve makine desteği ödemeleri, harcamanın yapıldığı yılı izleyen yıl sunulan yatırım ilerleme raporundaki tutar esas alınarak hesaplanan destek hak ediş tutarı kadar yapılır; hak edişin kullanılmayan kısmı her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (m.17/1-3).

Örnekte görüldüğü gibi nakit destek arttıkça vergi indirimine esas tutar azalır (Karar m.5/7). Değerlendirmemize göre seçim; kredi kullanılıp kullanılmayacağına, makine parkının birim fiyat dağılımına, kazancın hangi yıllarda oluşacağına ve asgari kurumlar vergisi etkisine göre yapılmalıdır. Diğer kamu kurumlarının yalnızca sübvansiyonlu kredi desteğinden yararlanan yatırımlar, o krediye Karar kapsamında faiz veya makine desteği sağlanmaması kaydıyla Karar’ın diğer desteklerinden yararlanabilir (Karar m.33/1). Teşvik belgesindeki destek unsurlarının ayrıntılı işleyişi için teşvik belgesi kapsamındaki destekler yazımıza bakılabilir.

Karar’dan Gelen Ek Yükümlülükler: Ekosistem Planı, E-Fatura, Çifte Destek

Yeşil Dönüşüm Programı belgesi, Karar’ın genel yükümlülüklerinden muaf değildir. Bu yükümlülükler program tebliğinde tekrar edilmediği için başvuru aşamasında gözden kaçabilir.

Ekosistem geliştirme planı; yatırımın sürdürülebilirliğini desteklemek, teknolojik ve sektörel gelişime, toplumsal fayda amaçlı eğitim ve Ar-Ge faaliyetlerine katkı sağlamak üzere Bakanlıkça belirlenen usule göre hazırlanıp onaylanır (Karar m.5/9). Değerlendirmemize göre bu yükümlülük yeşil dönüşüm projelerinde de geçerlidir; büyük ölçekli bir şirketin örneğin 40 milyon TL’lik modernizasyonunda tamamlama vizesine kadar en az 800.000 TL’lik ekosistem harcaması planlanmalıdır. Çifte destek yasağı bakımından, aynı makine için hem teşvik belgesi hem de bir kalkınma ajansı, KOSGEB veya başka bir kamu kurumunun hibesi kullanılamaz (Karar m.33/1).

İzleme, Revizyon ve Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi

Yatırımcı, her takvim yılında gerçekleştirdiği yeşil dönüşüm uygulamalarına ilişkin gelişme raporunu izleyen yılın ocak ayı sonuna kadar portal üzerinden Genel Müdürlüğe bildirmekle yükümlüdür (Tebliğ m.12/1). Genel Müdürlük gerekli gördüğünde uygulamaları yerinde incelemek üzere değerlendirici görevlendirebilir; Karar kapsamında sunulan yatırım ilerleme raporu da izlemede dikkate alınır (m.12/2). Değerlendirmemize göre gelişme raporu ile yatırım ilerleme raporu arasındaki tutarsızlıklar, nihai ölçümde hedeflerin sorgulanmasına yol açabileceğinden iki rapor aynı veri kaynağından hazırlanmalıdır.

Teşvik belgesine yönelik revizyon talepleri E-TUYS üzerinden yapılır ve portala aktarılır. Proje hedeflerine ve bunlara ulaşmak için öngörülen uygulamalara etkisi olmadığı değerlendirilen talepler işlem için TUYSGM’ye iletilir; etkili olduğu değerlendirilen taleplerde değerlendiriciden görüş alınır (m.13). Örneğin aynı kapasitede ve aynı enerji performansında farklı bir tedarikçinin makinesine geçiş, değerlendirmemize göre hedefleri etkilemeyen revizyondur; atık ısı geri kazanım ünitesinin projeden çıkarılması ise hedefleri doğrudan etkiler.

Teşvik belgesi düzenlenen tesislere, belgenin düzenlendiği tarihten itibaren beş yıl geçerli Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi portal üzerinden verilir (m.9/11). Hedeflerine beş yıldan önce ulaşan yatırımcı tamamlama başvurusunda bulunabilir; tamamlamanın sonuçlanmasından itibaren bir yıl içinde yeni proje başvurusu yapılmayan tesisin belgesi iptal edilir (m.14/6). Değerlendirmemize göre belge tanıtımda kullanılabilir; ancak belge, tesisin bütün faaliyetlerinin çevre dostu olduğunu değil, belirli hedeflere yönelik bir programa kabul edildiğini gösterir. Belgeye dayanarak “karbon nötr” veya “sıfır emisyon” gibi genel iddialarda bulunmak yeşil aklama yasağı bakımından risk taşır; sürdürülebilirlik raporlarında ise TSRS 2 açıklama kuralları gözetilmelidir.

Nihai Durum Ölçümü, Yüzde 75 Kuralı ve Hedef Tutmazsa

Yatırım süresinin bitiminden itibaren otuz iş günü içinde, Genel Müdürlüğün belirlediği değerlendirici nihai durum ölçümünü yapar, sonuçları portala yükler ve yatırımcı onaylar; bu süre içinde sonuçları iletilmeyen projeler program kapsamından çıkarılır (Tebliğ m.14/1). Her bir proje hedefi bazında en az yüzde 75 gerçekleşme sağlanması ve varsa başvuru anında yürürlükteki ulusal mevzuatın zorunlu kıldığı eşik değerlerin aşılması esastır (m.14/2). Hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını Genel Müdürlük mevcut ve nihai ölçüm bilgilerini karşılaştırarak ve değerlendirici görüşünü dikkate alarak belirler ve TUYSGM’ye bildirir (m.14/3). Hedeflere ulaşan projelerin tamamlama işlemleri 2025/1 sayılı Tebliğ’e göre TUYSGM tarafından yürütülür (m.14/4).

Varsayımsal örnek: Bir tesis birim üretim başına enerji tüketiminde yüzde 20, su tüketiminde yüzde 10 azaltım hedeflemiştir. Nihai ölçümde enerjide yüzde 14, suda yüzde 9 azaltım tespit edilmiştir. Su hedefinde gerçekleşme yüzde 90 olsa da enerji hedefinde gerçekleşme yüzde 70’te kalmıştır. Kural her hedef için ayrı ayrı uygulandığından proje hedefe ulaşmamış sayılır. Değerlendirmemize göre yüzde 75 oranı, mevcut durum ile nihai durum arasındaki iyileşmenin hedeflenen iyileşmeye oranı üzerinden hesaplanır; üretim hacmindeki değişimlerin birim üretim başına göstergeyi nasıl etkileyeceği yol haritasında baştan tanımlanmalıdır.

Değerlendirmemize göre en önemli koruma mekanizması, hedefin tutmayacağı yatırım süresi içinde anlaşıldığında revizyon yoluna başvurmaktır. Hedeflere etki eden revizyon taleplerinde değerlendirici görüşü alınır (m.13/2); süre bitmeden yapılan gerekçeli bir hedef revizyonu, nihai ölçümden sonra programdan çıkarılmaktan çoğu zaman daha az maliyetlidir. Kamu kurumlarının izin süreçlerinden veya mücbir sebepten kaynaklanan gecikmelerde Karar’daki ek süre imkânı da değerlendirilmelidir (Karar m.29/3).

Ret, İtiraz ve Dava Yolu

Projesi reddedilen başvuru sahibi, kararın kendisine tebliğinden itibaren on beş iş günü içinde Genel Müdürlüğe itiraz edebilir; itiraz yirmi iş günü içinde karara bağlanır (Tebliğ m.9/9). Reddedilen proje için aynı içerikle bir yıl içinde yeniden başvuru yapılamayacağından (m.9/8), itiraz çoğu zaman yeni başvurudan daha hızlı bir yoldur. Ret kararı ve programdan çıkarma kararı idari işlem olduğundan, tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Değerlendirmemize göre Tebliğ’deki itiraz ihtiyari bir idari başvurudur ve İYUK m.11 uyarınca işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur; ancak İYUK m.11’e göre otuz gün içinde cevap verilmeyen başvuru reddedilmiş sayılacağından, takvim bu ihtimale göre tutulmalıdır.

Bakanlık Ankara’da bulunduğundan, merkezden tesis edilen işlemlerde genel yetki kuralına göre Ankara idare mahkemeleri yetkilidir (İYUK m.32). Dava açma sürelerinin hesabı için idari davalarda dava açma süreleri yazımıza, idari yargı yolunun genel işleyişi için idari davalar rehberimize bakılabilir. Aşağıdaki örnek, değerlendirici raporundaki “hedeflerin gerçekçi olmadığı” tespitine dayanan bir ret kararına karşı Genel Müdürlüğe yapılacak itiraz için hazırlanmıştır; olay varsayımsaldır ve dosyaya göre uyarlanmalıdır.

Ne Yapmalı? Kontrol Listesi

Programdaki yeni çağrıları ve mevzuat değişikliklerini Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızdan, iklim ve enerji mevzuatındaki diğer rehberleri Enerji Hukuku Rehberi, vergi boyutunu ise Vergi Hukuku Rehberi sayfasından takip edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeşil Dönüşüm Programı nedir?

Döngüsel ekonomiyle uyumlu, kaynak verimli ve düşük karbonlu üretimi amaçlayan imalat sanayi yatırımlarını yatırım teşvik belgesiyle destekleyen, Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğünce yürütülen programdır (9903 s. Karar m.12).

Programa kimler başvurabilir?

Yalnızca imalat sanayinde faaliyet gösteren, Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri, açık bir çağrı döneminde program portali üzerinden başvurabilir (Tebliğ m.7/1, 7/4).

Hangi harcamalar desteklenir?

Modernizasyon veya entegrasyon yatırımı kapsamında arazi-arsa, bina-inşaat, makine-teçhizat ve diğer harcamalar; yeşil teknoloji ve ürün geliştirme veya üretme faaliyetleri desteklenmez (Tebliğ m.10).

Güneş enerjisi santrali programa dâhil edilebilir mi?

Hayır. Öz tüketime yönelik güneş veya rüzgâr tesisine program kapsamında düzenlenen teşvik belgesinde yer verilemez; bu tesis için ayrı bir teşvik belgesi değerlendirilebilir (Tebliğ m.10/2; Karar m.9/1-e).

Asgari yatırım tutarı nedir?

Öncelikli yatırımda Karar m.5/2’deki tutar (Karar metninde 1 ve 2. bölgede 12 milyon TL, diğer bölgelerde 6 milyon TL), stratejik hamlede 50 milyon TL; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir (Tebliğ m.11/2; Karar m.5/10).

Hangi destekler sağlanır?

Gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği, yatırım yeri tahsisi ve bölgesel sigorta primi desteği; stratejik hamle yolunda ayrıca makine desteği (Karar m.4, 8/8, 9/1-a).

Proje hedefi nasıl belirlenir?

Tebliğ m.5/2’deki on bir göstergeden seçilerek birim üretim başına, ölçülebilir ve yasal eşiklerin ötesinde belirlenir (Tebliğ m.5).

Değerlendirme ne kadar sürer?

Şekil düzeltme süresi 5-20 iş günü, Başvuru Değerlendirme Raporu 20 iş günü, revizyon yatırımcı için 20, değerlendirici için 10 iş günüdür (Tebliğ m.9).

Ret kararına itiraz süresi nedir?

Kararın tebliğinden itibaren 15 iş günüdür; Genel Müdürlük itirazı 20 iş günü içinde karara bağlar. Ayrıca 60 gün içinde iptal davası açılabilir (Tebliğ m.9/9; İYUK m.7).

Yüzde 75 kuralı nedir?

Nihai durum ölçümünde her bir proje hedefinde en az yüzde 75 gerçekleşme sağlanması ve yasal eşiklerin aşılması gerekir (Tebliğ m.14/2).

Hedeflere ulaşılamazsa ne olur?

Proje programdan çıkarılır; başka bir teşvik uygulamasına geçirilirse fazladan sağlanan destekler, geçirilmezse sağlanan destekler geri alınır (Tebliğ m.14/5; Karar m.32/3).

Eski çağrıya yapılan başvurularda yeni kurallar uygulanır mı?

Hayır. 8 Mayıs 2026’dan önce açılmış çağrılar için değişiklikler, Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanına ilişkin geçici 1. madde hariç uygulanmaz (Tebliğ geçici m.2).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; imalat sanayi şirketlerine Yeşil Dönüşüm Programı başvurusunun hukuki planlaması, destek yolunun seçimi, kullanıcı ve ekip yetkilendirmesi, tedarik ve danışmanlık sözleşmelerinin proje kalemleriyle uyumu, ekosistem geliştirme planı, revizyon talepleri, ret kararlarına itiraz, programdan çıkarma ve teşvik belgesi iptali işlemlerine karşı idari dava ile desteklerin geri alınmasından doğan vergi ve tahsilat uyuşmazlıklarında hukuki destek sağlar. Programın iklim mevzuatıyla bağlantısı bakımından ETS, sera gazı raporlaması ve sürdürülebilirlik açıklamalarıyla birlikte bütüncül değerlendirme yapar. İdari süreçlere ilişkin diğer rehberler İdare Hukuku Rehberi sayfasında yer alır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar (RG 30.5.2025/32915) m.1, 4, 5, 8, 9, 12-18, 20, 21, 29, 32, 33; Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği (RG 26.7.2024/32613) ile bu Tebliğde değişiklik yapan tebliğler (RG 9.7.2025/32951; RG 8.5.2026/33247) m.1-17 ve geçici m.1-2; Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/1, RG 21.6.2025/32933); 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.32, 32/A (7555 sayılı Kanunla değişik), 32/C; Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 585 (RG 27.11.2025/33090); 6183 sayılı Kanun m.51, 58; 2577 sayılı İYUK m.7, 11, 27, 32; Ticaret Bakanlığının 23.6.2026 tarihli Yeşil Dönüşüm Programı çağrı duyurusu; TÜBİTAK’ın 17.9.2026 tarihli 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm 2026-2 çağrı duyurusu. Örnekler varsayımsaldır; hesaplarda kullanılan repo oranı ve tutarlar örnek amaçlıdır. Yazı 9 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.