Teşvik Belgeli Yatırımlarda KDV 2026: Makine ve Teçhizat İstisnası (KDVK 13/d), İnşaat İşleri İstisnası 31 Aralık 2028’e Uzatıldı (Geçici 37), 500 Milyon TL Büyük Yatırımlarda İnşaat KDV İadesi (Geçici 30), İstisna Belgesi, Kamu Kurumları, Satıcı İadesi ve Yatırım Tamamlanmazsa Vergi Ziyaı Cezası
09 Kasım 2026

Teşvik Belgeli Yatırımlarda KDV 2026: Makine ve Teçhizat İstisnası (KDVK 13/d), İnşaat İşleri İstisnası 31 Aralık 2028’e Uzatıldı (Geçici 37), 500 Milyon TL Büyük Yatırımlarda İnşaat KDV İadesi (Geçici 30), İstisna Belgesi, Kamu Kurumları, Satıcı İadesi ve Yatırım Tamamlanmazsa Vergi Ziyaı Cezası

Teşvik belgeli bir yatırımda KDV üç ayrı yoldan hafifletilir. Birincisi, belge sahibine belge kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri ile yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamalarında uygulanan istisnadır (KDV Kanunu m.13/d). İkincisi, imalat sanayii ile turizme yönelik belge sahiplerine belge kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifalarında 31 Aralık 2028’e kadar uygulanan istisnadır (geçici m.37). Üçüncüsü, asgari 500 milyon TL sabit yatırım öngörülen yatırımlarda inşaat işleri nedeniyle yüklenilip yıl sonuna kadar indirilemeyen KDV’nin izleyen yıl iadesidir (geçici m.30). Üç yolun da ortak noktası, yatırım belgede öngörüldüğü gibi gerçekleşmezse alınmayan veya iade edilen verginin yatırımcıdan vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle geri istenmesidir. Bu yazı istisnaların kapsamını, istisna belgesinin alınmasını, satıcının beyanı ve iadesini, kamu kurumları ve finansal kiralama için özel kuralları, 2024 ve 2025’te KDV Genel Uygulama Tebliği’nde yapılan değişiklikleri ve yatırım tamamlanmazsa doğacak sonuçları kanun ve tebliğ hükümleriyle anlatıyor.

Kısa cevap: Yatırım teşvik belgesinde KDV istisnası öngörülen KDV mükellefi, belge eki listede yer alan makine ve teçhizatı, indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanmak kaydıyla vergi dairesinden alacağı istisna belgesiyle KDV ödemeden satın alır veya ithal eder (KDVK m.13/d, 16/1-a; KDV GUT II/B-5). Belge düzenlenmeden önce alınan makinelerde istisna uygulanmaz. İmalat sanayii ve turizm yatırımlarında belge kapsamındaki inşaat işleri de 1 Mayıs 2022’den 31 Aralık 2028’e kadar ayrı bir istisna belgesiyle KDV’siz yapılır; makine, araç-gereç ve tefrişat bu istisnaya girmez (geçici m.37; KDV GUT II/E-7/A). Asgari 500 milyon TL’lik yatırımlarda inşaat nedeniyle yüklenilen ve yıl sonunda indirilemeyen KDV izleyen yıl iade edilir (geçici m.30). Satıcıların bu teslimlerden doğan iade taleplerinde mahsuben iade tutar sınırı olmadan, nakden iade 50.000 TL’ye kadar rapor ve teminat aranmadan yerine getirilir. Yatırım belgede öngörüldüğü gibi gerçekleşmezse alınmayan vergi alıcıdan vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle tahsil edilir; zamanaşımı bu durumun meydana geldiği yılı izleyen takvim yılı başından başlar.

Teşvik belgeli yatırımınızda KDV yükünü doğru yönetin

İstisna belgesi, iade ve tarhiyat uyuşmazlıkları için Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Yasal Dayanak: KDVK m.13/d, Geçici m.37 ve Geçici m.30

Teşvik belgeli yatırımlarda KDV avantajı yatırım teşvik mevzuatından değil, KDV Kanunu’ndan doğar. 9903 sayılı Karar, KDV istisnasını teşvik belgesiyle sağlanabilecek destek unsurları arasında sayar ve teşvik belgesini haiz yatırımcılara belge kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamalarının KDV’den istisna edilebileceğini belirtir; aynı hüküm, belge kapsamı yatırımın devri ile listelerde set, ünite, takım ve benzeri olarak belirtilen malların kısmi teslimlerinde de uygulanır (Karar m.4, 14). İstisnanın kendisi ise KDV Kanunu’ndadır; usul ve esaslar KDV Genel Uygulama Tebliği’nde (KDV GUT) belirlenmiştir.

Teşvik belgeli yatırımlarda KDV’ye ilişkin düzenlemeler

DüzenlemeİçerikUygulama usulü
KDVK m.13/dBelge sahibine belge kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri; yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamalarıKDV GUT II/B-5
KDVK m.16/1-aTeslimi istisna olan malların ithali de istisnadırGümrük idaresince uygulanır
KDVK geçici m.37İmalat sanayii ve turizm belgelerinde inşaat işlerine ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifaları; 31.12.2028’e kadar (9770 sayılı CBK)KDV GUT II/E-7/A
KDVK geçici m.30Asgari 500 milyon TL’lik yatırımlarda inşaat nedeniyle yüklenilen, indirilemeyen KDV’nin izleyen yıl iadesi; 31.12.2028’e kadar (7491 sayılı Kanun)KDV GUT II/E-4
KDVK m.32İstisna kapsamında işlem yapan satıcının yüklendiği KDV’nin indirimi ve iadesiKDV GUT IV. bölüm ve ilgili bölümler
9903 sayılı Karar m.4, 14KDV istisnasının destek unsuru olması; devir ve kısmi teslimlerTeşvik belgesinde destek unsuru olarak yer alır

KDV GUT’un bu bölümleri son yıllarda üç kez değişti. 3 Şubat 2017 tarihli ve 29968 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10 Seri No.lu Tebliğ, makine ve teçhizat istisnasının bölümünü yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamalarını kapsayacak biçimde değiştirdi. 31 Ekim 2024 tarihli ve 32708 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 52 Seri No.lu Tebliğ, kamu kurumlarına istisna belgesi verilmesine ilişkin kuralları yeniden düzenledi ve rapor ile teminat aranmayan nakden iade sınırını 50.000 TL’ye çıkardı. 4 Eylül 2025 tarihli ve 33007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 55 Seri No.lu Tebliğ ise inşaat işleri istisnasının bölümüne 31 Aralık 2028 tarihini işledi.

Makine ve Teçhizat İstisnasının Şartları

Bir malın bu istisnadan yararlanabilmesi için yatırım teşvik belgesi eki listede yer alması, makine ve teçhizat niteliğinde olması ve kullanılacağı faaliyetlerin tamamen veya kısmen indirim hakkı tanınan işlemlerden oluşması gerekir (KDV GUT II/B-5.1). Makine ve teçhizat, amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşıyan ve mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetleri ifade eder. Teşvik belgesinde yer alsa dahi KDV mükellefiyeti bulunmayanlara ve makine ve teçhizatı münhasıran indirim hakkı tanınmayan işlemlerde kullanacak mükelleflere yapılan teslimlerde istisna uygulanmaz; bu kişiler tarafından yapılan ithalatta da belgede aksine bilgi bulunsa bile KDV uygulanır.

İstisnanın şartları

ŞartAçıklamaDayanak
Belge sahibi olmakTeslim, yatırım teşvik belgesi sahibi mükellefe yapılmalı; belgede KDV istisnası destek unsuru olarak yer almalıKDVK m.13/d; Karar m.4
KDV mükellefiyetiAlıcının KDV mükellefiyeti bulunmalıKDV GUT II/B-5.1
İndirim hakkı tanınan işlemde kullanımMakine tamamen veya kısmen indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanılmalıKDV GUT II/B-5.1
Belge eki listede yer almaMal, belgeye ekli makine ve teçhizat listesinde bulunmalı; listedeki miktar aşılamazKDV GUT II/B-5.1, 5.2
Belge tarihinden sonra alımBelge düzenlenmeden önce alınan makinelerde istisna uygulanmaz; bu durumda vergi satıcıdan aranırKDV GUT II/B-5.1
İstisna belgesiAlıcı, bağlı olduğu vergi dairesinden istisna belgesi alarak satıcıya veya gümrük idaresine ibraz ederKDV GUT II/B-5.2
Belge süresi içinde alımSüre uzatımı verilen belgelerde ara dönemi kapsayacak şekilde verilen süre içindeki alımlar da kapsamdadırKDV GUT II/B-5.1

Belge düzenlenmeden önce yapılan alımların istisnadan yararlanamaması, teşvik mevzuatındaki genel kuralla da uyumludur: teşvik belgesi müracaatından önce yapılan yatırım harcamaları belge kapsamına alınmaz (Karar m.5/6). Değerlendirmemize göre uygulamada en sık hata, belge müracaatı yapılmış ancak belge henüz düzenlenmemişken siparişin teslim alınması ve faturanın KDV’siz kesilmesidir. Bu durumda tebliğe göre vergi satıcıdan aranır; satıcı da bu yükü sözleşmeye dayanarak alıcıya yansıtmaya çalışır. Bu nedenle tedarik sözleşmelerine, teslimin belge düzenlendikten ve istisna belgesi alındıktan sonra yapılacağı ve aksi hâlde KDV’nin kimin tarafından üstlenileceği açıkça yazılmalıdır.

Hangi Mallar Kapsamda? Taşıtlar, Demirbaşlar, Yazılım ve Montaj

Kapsam bakımından sık sorulan kalemler

KalemDurumDayanak
Üretimde kullanılan makine ve cihazlar ile eklentileriKapsamdaKDV GUT II/B-5.1
Set, ünite, sistem, takım olarak listelenen makineler ve bunların kısmi teslimleriKapsamdaKDV GUT II/B-5.1; Karar m.14
Kurulumu yatırım yerinde yapılan ve bütün hâlinde teslimi teknik olarak mümkün olmayan makineKapsamda; teslimi yapan tarafından ayrıca fiyatlandırılmayan kurulum ve montaj dâhilKDV GUT II/B-5.1
Ayrıca fiyatlandırılan veya başka mükelleften alınan kurulum, montaj, bakım, onarım hizmetleriKapsam dışıKDV GUT II/B-5.1
Belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamalarıKapsamda (6770 sayılı Kanun ve 10 Seri No.lu Tebliğ ile)KDVK m.13/d; KDV GUT II/B-5
Otomobil, panelvan, kamyonet, kamyon, otobüs, minibüs, çekici gibi taşıtlarKural olarak kapsam dışı; tebliğde sayılan istisnalar saklıKDV GUT II/B-5.1
Forklift, iş makinesi, vinç, tarım makinesi, karayoluna çıkamayan maden kamyonları, mikserli ve frigorifik kamyonlarKapsamdaKDV GUT II/B-5.1
Hastane yatırımlarında ambulans; apronda kullanılan ve trafiğe çıkmayan otobüsKapsamdaKDV GUT II/B-5.1
Masa, sandalye, dolap, mefruşat gibi demirbaşlar; sarf malzemesi ve yedek parçaKapsam dışıKDV GUT II/B-5.1

Teşvik mevzuatı da benzer sınırlar koyar: ham madde, ara malı, işletme malzemesi ve yedek parça, kullanılmış yerli makine, karayolu nakil vasıtaları ve binek araçlar ile mevcut makinelerin tamir, bakım ve revizyonu belge kapsamında değerlendirilmez (Tebliğ 2025/1 m.9/2). Değerlendirmemize göre bir kalemin teşvik belgesi listesine alınmış olması, KDV istisnası için tek başına yeterli değildir; KDV GUT’taki makine ve teçhizat tanımına uymayan bir kalemde vergi dairesi istisnanın şartlarını ayrıca sorgulayabilir. Bu nedenle sınırda kalan kalemler için listeye alma aşamasında hem teşvik hem KDV mevzuatı birlikte değerlendirilmelidir. Teşvik belgesindeki destek unsurlarının genel işleyişi için teşvik belgesi kapsamındaki destekler yazımıza bakılabilir.

İstisna Belgesi, Satıcıya İbraz ve İthalat

İstisna kapsamında mal satın almak isteyen alıcılar bağlı oldukları vergi dairesine başvurarak, KDV mükellefiyetlerinin bulunduğunu ve makine ve teçhizatı indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanacaklarını gösteren istisna belgesini alır ve bu belgenin örneğini yurt içindeki satıcılara veya gümrük idarelerine ibraz eder (KDV GUT II/B-5.2). Vergi dairesi belgeyi verirken yatırımcının KDV mükellefiyetini ve listedeki makinelerin indirim hakkı tanınan işlemlerle ilgili olup olmadığını inceler. Satıcılar ve gümrük idareleri bu belge ibraz edilmeden istisna kapsamında işlem yapamaz; satıcılar belgeyi Vergi Usul Kanunu’nun muhafaza ve ibraz hükümlerine göre saklar.

Yatırımcılar, belge eki listelerde her bir makine ve teçhizat için belirtilen miktardan fazla istisna kapsamında mal alamaz (KDV GUT II/B-5.2). Teşvik mevzuatı da her makine alımından önce kullanıcı tarafından E-TUYS üzerinden işlem başlatılmasını şart koşar; listede belirtilen miktar aşılmadıkça, tutar farkı için liste değişikliği gerekmez (Tebliğ 2025/1 m.20). Ayrıca 1 Ocak 2026’dan itibaren teşvik belgesi kapsamında yurt içinden temin edilen mal ve hizmet bedelleri için elektronik fatura veya elektronik arşiv fatura düzenlenmesi zorunludur; destekleri uygulayan kurumlar da bu belgeleri elektronik ortamda Bakanlığa iletir (Karar m.5/11-12, 35/1-a). Değerlendirmemize göre uygulamada satıcı, vergi dairesinin istisna belgesi ile alıcının E-TUYS kaydını birlikte kontrol etmeli; istisna kodu ve belge bilgisi e-faturaya doğru işlenmelidir.

İthalatta istisna, teslimi istisna olan malların ithalinin de vergiden istisna olmasına dayanır (KDVK m.16/1-a). İstisna belgesi bu durumda gümrük idaresine ibraz edilir. İstisna kapsamında alınan makinenin satıcıya iadesinde asıl işleme bağlı olarak vergi hesaplanmaz (KDV GUT II/B-5.2).

Satıcı açısından risk: KDVK m.13/d kapsamında olmadığı hâlde bu madde gösterilerek istisna uygulanan satışlarda vergi ve cezalar satıcıdan aranır (KDV GUT II/B-5.5). Belge düzenlenmeden önce yapılan teslimlerde de KDV satıcıdan aranır (II/B-5.1). Buna karşılık alıcının şartları sonradan yerine getirmemesi, örneğin yatırımın belgede öngörüldüğü gibi gerçekleşmemesi hâlinde vergi alıcıdan alınır. Değerlendirmemize göre satıcı, kendisine istisna belgesi ibraz edilmeden ve listedeki miktar kontrol edilmeden KDV’siz fatura düzenlememeli; sözleşmeye istisnanın şartlarının alıcı tarafından sağlanacağına dair beyan ve tazmin hükmü konulmalıdır.

Kamu Kurumları, Belediyeler ve Üniversiteler: 2024 Değişikliği

52 Seri No.lu Tebliğ ile KDV GUT’a eklenen hükme göre belediyeler, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, devlet üniversiteleri, devlet hastaneleri ve benzeri kurumlar, kamusal ve beledi hizmet sundukları için ticari faaliyetleri olmayacağından, bunlara verilen yatırım teşvik belgelerine istinaden bu kurumlar adına KDVK m.13/d kapsamında istisna belgesi verilemez (KDV GUT II/B-5.2). Bu kurumlar teşvik belgesine konu işleme ilişkin bir iktisadi işletme açar ve bu işletmenin ayrı KDV mükellefiyetini tesis ettirirse, belge kapsamında alınan makine ve teçhizat ile yazılım ve gayri maddi hakların iktisadi işletmenin bilançosuna veya aktifine kaydedilmesi ve bu durumun satın almanın gerçekleştiği döneme ilişkin KDV beyannamesi verme süresi içinde vergi dairesine bildirilmesi hâlinde iktisadi işletme adına istisna belgesi verilebilir.

İktisadi işletme, belge eki listedeki makine, teçhizat ve araçları bünyesinde bulunduğu kurum dâhil müşterilerine kiraladığında veya bunları işlettiğinde düzenleyeceği faturalarda KDV hesaplar; kuruma verilen hizmet için bedel belirlenmemişse emsal bedel üzerinden KDV hesaplanır (KDV GUT II/B-5.2; KDVK m.27). Değerlendirmemize göre bu düzenleme, belediye şirketleri ve üniversite döner sermaye yapılarının yatırım planlamasında KDV maliyetini doğrudan etkiler; iktisadi işletme kurulmadan önce yapılan alımlar için istisna talep edilmemelidir.

Finansal Kiralama ve Devirde KDV

Finansal kiralama yoluyla yapılan yatırımlarda kiralama şirketi adına ayrı bir teşvik belgesi düzenlenmez. Vergi dairesi, belge sahibi yatırımcıya verdiği istisna belgesine, kiralama şirketinin yatırımcıya kiralamak üzere teslim alacağı veya ithal edeceği makineler için de bu belgeyle istisna uygulanacağını yazar. Kiralama şirketi bu belgeye dayanarak makineleri istisna kapsamında temin eder; makinenin kiracının kullanımına bırakılması ise teslim hükmünde olmadığından genel esaslara göre KDV’ye tabidir (KDV GUT II/B-5.3). Sözleşme süresi sonunda makine kiracının mülkiyetine geçmezse veya yatırım belgede öngörüldüğü gibi gerçekleşmezse, kiralama şirketine teslim sırasında alınmayan vergi yatırımcıdan vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle tahsil edilir.

Teşvik mevzuatı bakımından finansal kiralama şirketinin gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnasından yararlanabilmesi için yatırımcıyla sözleşme yapılmış ve kiralamaya konu makine listesinin Genel Müdürlükçe onaylanmış olması gerekir; iflas, sözleşmenin feshi veya yatırımın gerçekleşmemesi durumunda mülkiyete geçmemiş makineler için yararlanılan KDV istisnası kiralama şirketinden geri alınır (Tebliğ 2025/1 m.23/2, 23/4). Değerlendirmemize göre KDV GUT ile teşvik tebliği bu noktada farklı muhatap gösterdiğinden, sözleşmede verginin ve cezanın nihai olarak kimin tarafından üstlenileceği açıkça düzenlenmelidir.

Belge kapsamında temin edilen makinenin, Bakanlığın izin ve onayıyla, listesinde aynı makine bulunan başka bir belge sahibine istisna kapsamında devri mümkündür; Bakanlığın iznine tabi olmayan devir ve satışlarda bu onay aranmaz (KDV GUT II/B-5.1). Karar da istisnanın belge kapsamı yatırımın devrinde uygulanacağını belirtir (Karar m.14). Belge kapsamındaki kıymetlerin satışına ilişkin iki yıl kuralı ve devir izinleri için tamamlama vizesi ve belge iptali rehberimize bakılabilir.

Satıcı Tarafı: Beyan, Bildirim ve İade

İstisna kapsamında makine teslim eden satıcı, bu işlemleri KDV beyannamesinin “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler” tablosunda 308 kod numaralı “Teşvikli yatırım mallarının teslimi” satırında beyan eder; teslim tutarını ve bu mallara ilişkin yüklenilen KDV’yi gösterir, iade talep etmeyecekse yüklenilen KDV sütununa sıfır yazar (KDV GUT II/B-5.6). Satıcılar her dönemdeki bu satışları istisna bildirim formuyla beyanname verme süresi içinde elektronik ortamda vergi dairesine bildirir (II/B-5.4). İstisna kapsamındaki işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirilemeyen KDV, işlemin gerçekleştiği dönemi izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar talep edilmesi şartıyla iade edilir (KDVK m.32).

Teşvik belgeli satışlarda satıcının iadesi

KonuKuralDayanak
Beyan satırıMakine ve teçhizat teslimi: 308 kodu; inşaat işleri istisnası: 339 koduKDV GUT II/B-5.6, II/E-7/A.4
Aranan belgelerStandart iade dilekçesi, indirilecek ve yüklenilen KDV listeleri, iade hesaplama tablosu, satış faturaları listesi, istisna bildirim formu, istisna belgesi ve teşvik belgesi örnekleriKDV GUT II/B-5.7
Mahsuben iadeBelgeler ibraz edilmişse tutarına bakılmaksızın rapor ve teminat aranmazKDV GUT II/B-5.7.1
Nakden iade50.000 TL’ye kadar rapor ve teminat aranmaz; aşan kısım vergi inceleme raporu veya YMM raporuyla, teminat verilirse hemenKDV GUT II/B-5.7.2 (52 Seri No.lu Tebliğ)
Talep süresiİşlemin gerçekleştiği dönemi izleyen ikinci takvim yılı sonuna kadarKDVK m.32

Varsayımsal örnek: Bir makine üreticisi teşvik belgeli bir müşterisine 10.000.000 TL tutarında makineyi istisna kapsamında teslim etmiş ve bu teslim nedeniyle 1.200.000 TL KDV yüklenmiştir. Satıcı bu tutarı vergi borçlarına mahsup ettirmek isterse rapor ve teminat aranmaz. Nakden iade isterse ilk 50.000 TL rapor ve teminat aranmadan, kalan 1.150.000 TL ise YMM raporu veya vergi inceleme raporuyla iade edilir; teminat verilirse iade hemen yapılır ve teminat rapor sonucuna göre çözülür. KDV iadesi uyuşmazlıklarının genel çerçevesi için KDV iadesi uyuşmazlıkları yazımıza bakılabilir.

İnşaat İşleri İstisnası: Geçici m.37

İmalat sanayii ile turizme yönelik yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifaları KDV’den istisnadır (KDVK geçici m.37/1). Madde 7394 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve bu hâli 1 Mayıs 2022’de yürürlüğe girmiştir. Kanunda 31 Aralık 2025 olarak yazılan süre, 1 Mayıs 2025 tarihli ve 32887 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 9770 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 31 Aralık 2028’e uzatılmıştır. Kanun Cumhurbaşkanına süreyi üç yıla kadar uzatma yetkisi verdiğinden, değerlendirmemize göre bu yetki tamamen kullanılmıştır; 2028 sonrasına uzatma için kanun değişikliği gerekecektir.

Geçici m.37 istisnasının kapsamı (KDV GUT II/E-7/A.1)

KonuKural
Kimler yararlanırİmalat sanayii veya turizme yönelik yatırım teşvik belgesi sahibi mükellefler; belgenin 1.5.2022’den önce düzenlenmiş olması engel değil
Hangi işlemlerBelge kapsamındaki yatırıma ilişkin inşaat taahhüt işi, nakliye, hafriyat ve benzeri inşa işleri ile bu işlerde kullanılan mal alımları
Kapsam dışıİnşaat işlerine ilişkin alınan makine, araç-gereç ve tefrişat, belgede yer alsa dahi
Süre1.5.2022’den itibaren yapılan teslim ve hizmetler; belgede öngörülen süre içinde ve 31.12.2028’i aşmamak kaydıyla
Tutar sınırıİstisna uygulanacak harcama, belgede inşaat işlerine yönelik yer alan yatırım tutarını aşamaz
1.5.2022 öncesi alımlarİstisna belgesine dâhil edilemez
SatıcıFaturada KDV hesaplamaz; yüklendiği KDV’yi indirir, indirilemeyen kısmı KDVK m.32’ye göre iade alır
Tek safhaSatıcıların kendi alımlarında istisna uygulanmaz

Turizm yatırımları bakımından konaklama tesislerindeki teşviklerin vergi boyutu için turizm ve konaklamada vergilendirme yazımıza bakılabilir. Değerlendirmemize göre otel yatırımlarında inşaat ile tefrişat arasındaki ayrım en sık uyuşmazlık konusudur: inşaatın parçası olan sabit tesisat istisna kapsamında değerlendirilebilirken, sonradan yerleştirilen mobilya ve dekorasyon ürünleri tefrişat sayılarak istisna dışında kalabilir.

İnşaat İstisnasında Usul: Liste, Belge, Kapatma

İstisnadan yararlanmak isteyen belge sahibi, KDV yönünden bağlı olduğu vergi dairesine başvurur ve istisna kapsamında alacağı mal ve hizmetlerin listesini hazırlanan projeye uygun olarak elektronik ortamda sisteme girer. Vergi dairesi kontrollerden sonra, sisteme girilen mal ve hizmetle sınırlı olmak üzere istisna belgesi verir (KDV GUT II/E-7/A.2). Belge, 31 Aralık 2028’i geçmemek üzere projede öngörülen süreyle sınırlı olarak verilir; proje revize edilirse liste ve belge de revize edilir. Belgenin alıcı tarafından onaylanmış bir örneği satıcılara verilir; teslim ve hizmetler gerçekleştikçe alıcı ve satıcılar alım ve satım bilgilerini sisteme girer. Alıcılar istisna belgesinin süresi bittiğinde belgeyi vergi dairesine ibraz ederek kapattırmak zorundadır.

İnşaat istisnasında uygulama ayrıntıları

KonuKuralDayanak
Toplu satırAynı satıcıdan yapılan birden fazla alımın proje maliyetinin binde 5’ine kadar olan kısmı tek satır yazılabilir; bu satırların toplamı proje maliyetinin yüzde 10’unu aşamazKDV GUT II/E-7/A.2
İthalatİstisna belgesi gümrük idaresine ibraz edilir; ilgili bölüm gümrükçe onaylanırKDV GUT II/E-7/A.2
Belgenin kapatılmasıSüre sonunda vergi dairesine ibraz; satıcı girişleri ve faturalarla uyum kontrol edilirKDV GUT II/E-7/A.2
BeyanSatıcı 339 kodlu satırda beyan ederKDV GUT II/E-7/A.4
Mahsuben iadeTutarına bakılmaksızın rapor ve teminat aranmazKDV GUT II/E-7/A.5.1
Nakden iade50.000 TL’ye kadar rapor ve teminat aranmaz; aşan kısım rapora veya teminata bağlıKDV GUT II/E-7/A.5.2
Belgesiz istisnaBelge olmadan istisna uygulanırsa ziyaa uğratılan vergi, ceza, zam ve faizden satıcı ile alıcı müteselsilen sorumluKDV GUT II/E-7/A.6
Şartların ihlaliBelge ibraz edilen satıcı sorumlu tutulmaz; vergi ve buna bağlı ceza, faiz ve zamlar alıcıdan aranırKDV GUT II/E-7/A.6

Varsayımsal örnek: 120.000.000 TL’lik bir fabrika binası inşaatında yüzde 20 oranla 24.000.000 TL KDV doğacaktır. Geçici m.37 kapsamındaki bir imalat yatırımında bu vergi faturalarda hesaplanmaz; yatırımcı bu tutarı finanse etmek ve sonra devreden KDV olarak taşımak zorunda kalmaz. Değerlendirmemize göre bu avantajın korunması, harcamaların istisna belgesindeki listeyle birebir uyumuna ve belgedeki inşaat yatırım tutarının aşılmamasına bağlıdır; maliyet artışında önce teşvik belgesi, ardından istisna belgesi revize edilmelidir.

Büyük Yatırımlarda İnşaat KDV’sinin İadesi: Geçici m.30

Yatırım teşvik belgeleri kapsamında asgari 500 milyon TL sabit yatırım öngörülen yatırımlara ilişkin inşaat işleri nedeniyle yüklenilen ve takvim yılı sonuna kadar indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV, izleyen yıl talep edilmesi hâlinde belge sahibine iade edilir. Bu hüküm 7491 sayılı Kanunla 31 Aralık 2028’e kadar uygulanacak hâle getirilmiştir. Cumhurbaşkanı asgari tutarı sektörler itibarıyla veya topluca 50 milyon TL’ye kadar indirmeye veya iki katına kadar artırmaya yetkilidir (KDVK geçici m.30).

Bu düzenleme bir istisna değil, iadedir: inşaat işlerine ilişkin mal ve hizmet alımlarında genel hükümlere göre KDV uygulanır; yatırımcı bu vergiyi önce indirim konusu yapar, yıl sonuna kadar indirilemeyen kısmı izleyen yıl iade alır (KDV GUT II/E-4.2). İade, en erken izleyen yılın Ocak, en geç Kasım dönemine ait beyannamede 440 kodlu satırda talep edilir (II/E-4.3). Talepte yatırım teşvik belgesi ve eki listenin onaylı örneği ile yatırımın asgari sabit yatırım tutarını sağladığını gösteren belge aranır; mahsuben iade tutar sınırı olmadan, nakden iade 50.000 TL’ye kadar rapor ve teminat aranmadan yerine getirilir (II/E-4.4).

Değerlendirmemize göre imalat sanayii ve turizm yatırımlarında geçici m.37 kapsamındaki inşaat işlerinde zaten KDV hesaplanmadığından, geçici m.30’un pratik önemi bu sektörler dışındaki büyük yatırımlarda veya geçici m.37 kapsamı dışında kalan inşaat alımlarında ortaya çıkar. Enerji, maden ve altyapı gibi alanlarda belge kapsamındaki büyük yatırımlar için bu iade yolu ayrıca planlanmalıdır; madencilik yatırımlarındaki teşvikler için madencilikte yatırım teşvik belgesi yazımıza bakılabilir.

Hangi Yol Hangi Yatırım İçin?

Üç KDV yolunun karşılaştırması

KonuKDVK m.13/dKDVK geçici m.37KDVK geçici m.30
Niteliğiİstisnaİstisnaİade
KimlerKDV istisnası öngörülen her belge sahibi KDV mükellefiİmalat sanayii ve turizm belgesi sahipleriAsgari 500 milyon TL sabit yatırım öngörülen belge sahipleri
Hangi harcamaBelge eki listedeki makine ve teçhizat; yazılım ve gayri maddi haklarBelge kapsamındaki inşaat işleri ve bu işlerde kullanılan mallarBelge kapsamındaki inşaat işleri nedeniyle yüklenilen KDV
SüreSüresiz1.5.2022 – 31.12.202831.12.2028’e kadar
BelgeVergi dairesinden istisna belgesiVergi dairesinden liste esaslı istisna belgesiİade talebiyle birlikte belgeler
Yatırım tamamlanmazsaAlınmayan vergi alıcıdan vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyleAlınmayan vergi alıcıdan vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyleİade edilen vergi iade tarihinden itibaren vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle

İndirimli kurumlar vergisi, faiz desteği ve diğer destek unsurlarının işleyişi için teşvik belgeleri ve vergisel avantajlar yazımıza, teşvik sisteminin genel yapısı için yatırım teşvik sistemi rehberimize, yeşil dönüşüm yatırımlarına özgü kurallar için Yeşil Dönüşüm Programı rehberimize bakılabilir. KDV’nin indirim mekanizması ve devreden KDV için KDV’nin işleyişi yazımız yol gösterir.

Yatırım Tamamlanmazsa: Vergi Ziyaı Cezası ve Gecikme Faizi

Yatırımın teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi hâlinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi izleyen takvim yılının başından itibaren başlar (KDVK m.13/d). Aynı kural inşaat işleri istisnası için de geçerlidir (geçici m.37/2). Geçici m.30’da ise iade edilen vergiler iade tarihinden itibaren vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle geri alınır. Yatırımın belgede öngörüldüğü şekilde gerçekleşip gerçekleşmediği teşvik belgesini veren Bakanlıkça tespit edilerek belge sahibinin bağlı olduğu vergi dairesine bildirilir (KDV GUT II/B-5.5).

Varsayımsal hesap: belge iptal edilen yatırımda makine KDV’si

KalemTutarAçıklama
İstisna kapsamında alınan makine8.000.000 TLBelge eki listede
Zamanında alınmayan KDV1.600.000 TLYüzde 20 oran varsayımı
Vergi ziyaı cezası1.600.000 TLBir kat (VUK m.344); indirim ve uzlaşma imkânları saklı
Gecikme faizi1.065.600 TL18 ay × aylık yüzde 3,7 sabit oran varsayımıyla basit hesap (VUK m.112)
Toplam4.265.600 TLGerçek hesap, dönem oranlarına ve vade tarihlerine göre değişir

Zamanaşımının başlangıcı: Genel kurala göre vergi alacağı, doğduğu takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıl içinde tarh ve tebliğ edilmezse zamanaşımına uğrar (VUK m.114). KDVK m.13/d ise zamanaşımını, verginin tarhını gerektiren durumun meydana geldiği tarihi izleyen takvim yılının başından başlatır. Değerlendirmemize göre bu “durum”, teşvik belgesinin iptali veya yatırımın gerçekleşmediğinin Bakanlıkça tespiti gibi istisnanın şartlarının kesin olarak ortadan kalktığı andır; makinenin satın alındığı yıl değildir. Bu nedenle yıllar önce alınan bir makine için de, belgenin iptal edildiği yıla bağlı olarak tarhiyat yapılabilir. Zamanaşımı kuralları için zamanaşımı yazımıza bakılabilir.

Teşvik belgesinin iptali veya yatırımın gerçekleşmemesi KDV dışında diğer destekleri de etkiler. İndirimli kurumlar vergisinde aynı durumda vergi ziyaı cezası uygulanmaz ve yalnızca gecikme faizi alınır (KVK m.32/A-5); faiz ve makine desteğinde gecikme zammı uygulanır (Karar m.15/8, 17/5). Bu farkların ayrıntısı ve belge iptaline karşı dava yolu için tamamlama vizesi ve belge iptali rehberimize, asgari kurumlar vergisiyle etkileşim için asgari kurumlar vergisi rehberimize bakılabilir.

İtiraz ve Dava Yolları

KDV istisnasından doğan uyuşmazlıklar iki ayrı idareyle yürür. Teşvik belgesinin iptali, revizesi veya yatırımın gerçekleşmediğinin tespiti Bakanlığın idari işlemidir; buna karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (İYUK m.7). İstisna belgesi talebinin reddi, iade talebinin reddi ve alınmayan vergi için yapılan tarhiyat ise vergi idaresinin işlemleridir; değerlendirmemize göre bunlara karşı 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır (İYUK m.7). Tarhiyattan sonra uzlaşma da talep edilebilir.

Uyuşmazlık türüne göre yol

İşlemYolSüre
Teşvik belgesi iptali, kısmi müeyyide, revize reddiİdare mahkemesinde iptal davası60 gün (İYUK m.7)
İstisna belgesi talebinin reddiVergi mahkemesinde iptal davası30 gün (İYUK m.7)
Satıcının iade talebinin reddiVergi mahkemesinde dava30 gün (İYUK m.7)
Alınmayan KDV ve vergi ziyaı cezası tarhiyatıTarhiyat sonrası uzlaşma veya vergi mahkemesinde dava30 gün (İYUK m.7)

Değerlendirmemize göre teşvik belgesinin iptaline karşı açılan dava ile KDV tarhiyatına karşı açılan dava birbirine bağlıdır: belge iptali yargı kararıyla kaldırılırsa tarhiyatın dayanağı da ortadan kalkar. Bu nedenle tarhiyat davasında iptal davasının sonucunun bekletici sorun yapılması istenmeli, iki davanın süreleri ayrı ayrı takip edilmelidir. Elektronik tebligatla yapılan ihbarnamelerde dava süresinin başlangıcı için e-tebligat ve dava süresi yazımıza, uzlaşma için uzlaşma yazımıza, vergi mahkemesi dilekçesinin yapısı için vergi davası dilekçe örneğimize, indirim reddi ve devreden KDV düzeltmesinin sonuçları için KDV indiriminin reddi yazımıza bakılabilir. Bakanlık işlemlerine karşı dava süreleri için idari davalarda dava açma süreleri yazımız yol gösterir.

Ne Yapmalı? Kontrol Listesi

Teşvik belgeli yatırımda KDV kontrol listesi:

  1. 1. Teşvik belgesinde KDV istisnasının destek unsuru olarak yer aldığını ve makine listesinin doğru olduğunu kontrol edin.
  2. 2. Belge düzenlenmeden ve istisna belgesi alınmadan makine teslim almayın.
  3. 3. Her alımdan önce E-TUYS’ta işlem başlatın; listedeki miktarı aşmayın.
  4. 4. Taşıt, demirbaş, yedek parça ve ayrıca fiyatlanan montaj hizmetlerini istisnalı alımlardan ayırın.
  5. 5. Kamu kurumuysanız istisna için önce iktisadi işletme kurup KDV mükellefiyeti tesis ettirin.
  6. 6. Finansal kiralamada istisna belgesine kiralama şirketine ilişkin ibarenin yazıldığını ve sözleşmede vergi riskinin paylaşımını kontrol edin.
  7. 7. İmalat veya turizm yatırımıysa inşaat işleri için ayrı istisna belgesi alın; listeyi projeyle uyumlu tutun, makine ve tefrişatı ayırın.
  8. 8. 500 milyon TL’yi aşan yatırımlarda inşaat KDV’si için izleyen yılın Ocak-Kasım döneminde iade talebini planlayın.
  9. 9. İstisna belgesinin süresi bitince belgeyi vergi dairesine kapattırın.
  10. 10. Belge iptali veya tarhiyat gelirse 60 ve 30 günlük dava sürelerini ayrı ayrı takip edin.

KDV ve teşvik mevzuatındaki değişiklikleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızdan, vergi uyuşmazlıklarına ilişkin diğer rehberleri Vergi Hukuku Rehberi sayfasından takip edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Teşvik belgesiyle makine alırken KDV ödenir mi?

Belgede KDV istisnası öngörülen KDV mükellefi, belge eki listedeki makineyi indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanacaksa vergi dairesinden alacağı istisna belgesiyle KDV ödemeden alır (KDVK m.13/d; KDV GUT II/B-5).

Belge düzenlenmeden alınan makinede istisna uygulanır mı?

Hayır. Belgenin düzenlenmesinden önce satın alınan makinelerde istisna uygulanmaz; bu şekilde KDV’siz teslim edilen makinenin vergisi satıcıdan aranır (KDV GUT II/B-5.1).

Yazılım ve lisanslar istisnaya girer mi?

Evet. Belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları da istisna kapsamındadır (KDVK m.13/d; 10 Seri No.lu Tebliğ).

Kamyon veya otomobil teşvik belgesiyle KDV’siz alınabilir mi?

Kural olarak hayır; taşıtlar makine ve teçhizat sayılmaz. Forklift, iş makinesi, karayoluna çıkamayan maden kamyonları gibi tebliğde sayılanlar istisnadır (KDV GUT II/B-5.1).

Belediye veya devlet üniversitesi istisna belgesi alabilir mi?

2024 değişikliğinden sonra bu kurumlar adına istisna belgesi verilmez; teşvik konusu işlem için iktisadi işletme açılıp KDV mükellefiyeti tesis ettirilirse işletme adına verilebilir (KDV GUT II/B-5.2).

İthalatta istisna nasıl uygulanır?

Teslimi istisna olan malların ithali de istisnadır; istisna belgesi gümrük idaresine ibraz edilir (KDVK m.16/1-a; KDV GUT II/B-5.2).

İnşaat işleri istisnası ne zamana kadar geçerli?

9770 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 31 Aralık 2028’e kadar; 1 Mayıs 2022’den önceki alımlar kapsam dışıdır (KDVK geçici m.37; KDV GUT II/E-7/A).

İnşaat istisnasına makine ve mobilya girer mi?

Hayır. İnşaat işlerine ilişkin alınan makine, araç-gereç ve tefrişat belgede yer alsa dahi bu istisnaya girmez (KDV GUT II/E-7/A.1).

500 milyon TL’lik yatırımda inşaat KDV’si iade alınabilir mi?

Evet. İnşaat nedeniyle yüklenilen ve yıl sonuna kadar indirilemeyen KDV, izleyen yılın Ocak-Kasım döneminde talep edilirse iade edilir; düzenleme 31 Aralık 2028’e kadar geçerlidir (KDVK geçici m.30).

Satıcı KDV iadesini ne zaman alır?

Mahsuben iade tutar sınırı olmadan, nakden iade 50.000 TL’ye kadar rapor ve teminat aranmadan yapılır; aşan kısım YMM veya inceleme raporuyla ya da teminatla iade edilir (KDV GUT II/B-5.7).

Yatırım tamamlanmazsa ne olur?

Alınmayan KDV alıcıdan vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle tahsil edilir; zamanaşımı bu durumun meydana geldiği tarihi izleyen yıl başından başlar (KDVK m.13/d, geçici m.37).

İstisna belgesi reddedilirse ne yapılır?

Vergi dairesinin ret işlemine karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m.7).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; teşvik belgeli yatırım yapan şirketlere, makine tedarikçilerine ve finansal kiralama şirketlerine KDV istisnasının kapsamı, istisna belgesi başvurusu, tedarik ve kiralama sözleşmelerindeki vergi riskinin paylaşımı, kamu kurumlarının iktisadi işletme yapılanması, inşaat işleri istisnası listesinin hazırlanması ve revizesi ile büyük yatırımlarda inşaat KDV’si iadesi konularında danışmanlık verir. İstisna belgesi ve iade taleplerinin reddine, yatırımın gerçekleşmediği gerekçesiyle yapılan KDV ve vergi ziyaı cezası tarhiyatlarına karşı uzlaşma ve vergi davalarında, teşvik belgesi iptaline karşı idari davalarda hukuki destek sağlar. İdari süreçlere ilişkin diğer rehberler İdare Hukuku Rehberi sayfasında yer alır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

KDV istisnası şartlara bağlıdır

İstisna belgesi, iade ve tarhiyat süreçleri için: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Bu içerik Vergi Hukuku alanındadır.

Vergi Hukuku Rehberi  ·  İdare Hukuku Rehberi  ·  Tüm hukuk dalları

Mevzuat ve kaynaklar: 3065 sayılı KDV Kanunu m.13/d, 16/1-a, 27, 32, geçici m.30 (7491 sayılı Kanunla değişik) ve geçici m.37 (7394 sayılı Kanunla değişik); 9770 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 1.5.2025/32887); KDV Genel Uygulama Tebliği (RG 26.4.2014/28983) II/B-5, II/E-4, II/E-7/A bölümleri ile bu bölümleri değiştiren 7 Seri No.lu (RG 4.10.2016/29847), 10 Seri No.lu (RG 3.2.2017/29968), 52 Seri No.lu (RG 31.10.2024/32708) ve 55 Seri No.lu (RG 4.9.2025/33007) Tebliğler; 9903 sayılı Karar m.4, 5/6, 5/11-12, 14, 15/8, 17/5, 35; Tebliğ No: 2025/1 m.9, 20, 23; 5520 sayılı KVK m.32/A; 213 sayılı VUK m.112, 114, 344; 2577 sayılı İYUK m.7. Örnekler ve hesaplar varsayımsaldır. Yazı 9 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.


Post by Av. Fatma Öztürk