Sanayi Sicil Belgeli Üreticiye Yüzde 12,5 Kurumlar Vergisi 2027: 7582 Sonrası KVK 32/8, Münhasıran Üretim Kazancı, Matrahın Oranlanması, Genel Gider Dağıtımı, Fason İmalat, İhracatta 17,5 Puan Yasağı, Zirai Üretim ve Asgari Kurumlar Vergisi

Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim yapan kurumların münhasıran üretimden elde ettikleri kazançlara 2027 yılından itibaren kurumlar vergisi yüzde 25 yerine yüzde 12,5 oranında uygulanacak. 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7582 sayılı Kanun, 2022’den beri bir puan olan üretim indirimini 12,5 puana çıkardı ve zirai üretim yapan kurumları da kapsama aldı. 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 26 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ise uygulamayı örneklerle açıkladı ve fason imalata ilişkin yeni ölçütler getirdi. Oran indirimi büyük olduğu için, hangi kazancın “münhasıran üretim kazancı” sayılacağı artık vergi incelemelerinin ana konusu olacak. Bu yazı şartları, yürürlük kuralını, matrahın oranlanmasını, genel giderlerin dağıtımını, ihracat indirimiyle ilişkiyi, istisna kazançlarını, teşvik belgesi ve halka arz indirimiyle birlikte uygulamayı ve yurt içi asgari kurumlar vergisi etkisini kanun ve tebliğ hükümleriyle anlatıyor.

Yasal Dayanak: 7582 Sayılı Kanun ve KVK 32/8’in Yeni Metni

Üretim ve ihracat kazançlarına oran indirimi ilk kez 19 Ocak 2022 tarihli 7351 sayılı Kanun’la Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesine eklenen yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkralarla getirilmiştir. Başlangıçta her iki indirim de bir puandı. 7456 sayılı Kanun ihracat indirimini 5 puana çıkarmış, üretim indirimi bir puanda kalmıştır. 21 Mayıs 2026’da kabul edilen 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 8. maddesi sekizinci fıkrayı yeniden yazmıştır. Fıkranın yürürlükteki metni şudur: kurumlar vergisi oranı, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına yüzde 12,5 olarak uygulanır; bu fıkra kapsamında indirimli orandan faydalanılan kazançlar için yedinci fıkra kapsamında ayrıca indirim uygulanmaz (KVK m.32/8).

Dokuzuncu fıkra değişmemiştir: yedinci ve sekizinci fıkralardaki indirimli oranlar, maddedeki diğer indirimler uygulandıktan sonraki oran üzerine uygulanır (KVK m.32/9). Aynı Kanun’un 9. maddesi yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilecek indirimleri genişletmiş, 7. maddesi ise transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezi indirimlerini düzenlemiştir. Kanun’un genel tanıtımı için 7582 sayılı Kanun’la gelen üretim teşviki yazımıza ve gündem notumuza, kurumlar vergisinin temel işleyişi için kurumlar vergisi rehberimize bakılabilir.

Yürürlük: Hangi Kazanca Yüzde 12,5, Hangisine Bir Puan?

7582 sayılı Kanun’un 8. maddesi, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi kurumlarda ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen dönemlerde elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (7582 s.K. m.14/c). Tebliğ, 2026 vergilendirme döneminde elde edilen üretim kazançlarına bir puanlık indirimin uygulanmaya devam edileceğini açıkça belirtir (KV GT 32.1.2.1; 26 Seri No.lu Tebliğ). Dolayısıyla Nisan 2027’de verilecek 2026 yılı beyannamesinde oran hâlâ yüzde 24’tür.

Vergi Usul Kanunu’na göre özel hesap dönemi tayin edilenlerin kazançları, hesap döneminin kapandığı takvim yılının kazancı sayılır (VUK m.174). Bu genel kurala göre 1.7.2026 – 30.6.2027 dönemi 2027 kazancı sayılabilecekken, 7582 sayılı Kanun özel hesap dönemleri için dönemin başladığı takvim yılını esas aldığından, değerlendirmemize göre özel kural uygulanır ve bu dönemin tamamına bir puanlık indirim uygulanır. Geçici vergi, cari dönemin kurumlar vergisi oranında ödenir (KVK m.32/2) ve üçer aylık dönemi izleyen ikinci ayın on dördüncü günü akşamına kadar beyan edilir (GVK mük. m.120). Değerlendirmemize göre takvim yılı kullanan bir kurum, Mayıs 2027’de vereceği ilk geçici vergi beyannamesinden itibaren yeni oranı uygulayabilir. Geçici vergi hesabının ayrıntısı için geçici vergi yazımıza, beyan tarihleri için vergi takvimi rehberimize bakılabilir.

Birinci Şart: Sanayi Sicil Belgesi

Tebliğ, üretim indirimi için iki şartın birlikte sağlanmasını arar: sanayi sicil belgesine sahip olmak ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal etmek. Belgesi olduğu hâlde fiilen üretim yapmayan veya üretim yaptığı hâlde belgesi olmayan kurumlar indirimden yararlanamaz (KV GT 32.1.2.3). Sanayi sicil belgesi 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu’na göre Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilir. Kanun’a göre bir maddenin vasıf, şekil veya terkibini makine, tezgâh veya el emeğiyle değiştirerek devamlı ve seri hâlinde imal eden yerler ile madenlerin çıkarılıp işlendiği yerler sanayi işletmesidir. Devamlı ve seri hâlinde tamirat yapan işletmeler, elektrik veya başka enerji üreten santraller, gemi inşaatı gibi büyük inşaat yerleri ile bilişim teknolojisi ve yazılım üreten işletmeler de bu kapsamdadır; el ve ev sanatları ile küçük tamirhaneler kapsam dışıdır (6948 s.K. m.1).

Kanun’un enerji santrallerini ve yazılım üreten işletmeleri açıkça sanayi işletmesi saymasının önemli bir sonucu vardır. Tebliğ, sanayi sicil belgesini haiz olan ve münhasıran bu belge kapsamında yazılım, bilişim ve benzeri alanlarda üretim yapan kurumların kazançlarına da indirimli oranın uygulanabileceğini belirtir (KV GT 32.1.2.6). Değerlendirmemize göre aynı mantıkla, sanayi sicil belgesine sahip bir elektrik üretim şirketinin kendi santralinde ürettiği elektriğin satışından elde ettiği kazanç da üretim kazancı sayılmalıdır; buna karşılık başkasından satın alınıp yeniden satılan elektrikten doğan ticari kazanç kapsam dışındadır. Enerji sektörünün diğer vergi konuları için enerji ve madencilikte vergilendirme yazımıza, sektörün genel çerçevesi için Enerji Hukuku Rehberi’ne bakılabilir. Organize sanayi bölgelerindeki işletmelerin kuruluş ve muafiyetleri için OSB yazımız yol gösterir.

İkinci Şart: Fiilen Üretim ve Fason İmalat

“Fiilen üretim” şartı, belgeye değil gerçek faaliyete bakar. 26 Seri No.lu Tebliğ bu konuda yeni bir bölüm eklemiştir. Üretimin belirli safhalarında dışarıdan fason hizmet alınarak üretilen ürünlerden elde edilen kazançlara da indirimli oran uygulanabilir. Ancak fason yaptırılan işlerin kazancının üretim kazancı sayılabilmesi için aşağıdaki şartların hepsinin sağlanması gerekir (KV GT 32.1.2.6.1).

Tebliğ’e göre üretimin esas itibarıyla fason üreticiler aracılığıyla yürütülmesi veya kurumun üretim organizasyonu ve riskini üstlenmeksizin yalnızca ticari faaliyette bulunması hâlinde bu kazançlar üretim kazancı sayılmaz. Tebliğ’in örneğinde mobilya parçalarının kesim ve boyamasını fasona yaptıran, ancak üretim planlaması, hammadde temini, kalite kontrol ve üretimi kendisi yapan kurumun satış kazancı üretim kazancı kabul edilmiştir (KV GT 32.1.2.6.1).

Değerlendirmemize göre bu ölçütler 12,5 puanlık farkla birlikte incelemelerin ana konusu olacaktır. Özellikle tekstil, mobilya, gıda ve elektronik montaj gibi fason yoğun sektörlerde fason oranının dönem bazında hesaplanıp belgelenmesi, kapasite raporuyla uyumlu bir üretim kaydı tutulması gerekir. İmalat işletmelerinde maliyet, fire ve randıman kayıtlarının incelemede nasıl kullanıldığı için imalat işletmelerinde maliyet ve randıman denetimi yazımıza bakılabilir.

Zirai Üretim Yapan Kurumlar: Yeni Kapsam

7582 sayılı Kanun, ilk kez zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumları da kapsama almıştır. Bu kurumlar için sanayi sicil belgesi aranmaz. Tebliğ’e göre zirai üretim yapan kurumların Tarım ve Orman Bakanlığından alınmış çiftçi kayıt belgesi, gıda işletmesi kayıt belgesi veya işletme onay belgesinden (üretici belgesi) herhangi birine sahip olması ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal etmesi şartları birlikte aranır (KV GT 32.1.2.3). Gıda ve yem işletmelerinin kayıt ve onayı 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 30. maddesinde düzenlenmiştir; onaya tabi işletmelerin faaliyete geçmeden önce onay alması zorunludur.

Kanun “zirai üretim” kavramını tanımlamamıştır. Değerlendirmemize göre Gelir Vergisi Kanunu’nun 52. maddesindeki zirai faaliyet tanımı yol gösterici olacaktır: arazide, deniz, göl ve nehirlerde ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yoluyla bitki, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin elde edilmesi zirai faaliyettir; mahsullerin değerlendirilmesi amacıyla ve zirai üretime bağlı olarak işlenmesi de, işletme sınai bir müessese büyüklüğünde değilse ve yalnızca kendi mahsullerini işliyorsa bu kapsamdadır (GVK m.52). Buna göre başkasından satın aldığı ürünü işleyen bir kurumun kazancı zirai üretim kazancı değil, ancak sanayi sicil belgesi varsa sınai üretim kazancı olarak indirime konu olabilir. Gıda işletmesi kayıt belgesine sahip olmak tek başına yeterli değildir; kazancın kurumun kendi zirai üretiminden doğduğu da gösterilmelidir. Zirai kazancın gelir vergisi bakımından vergilendirilmesi için zirai kazançlar yazımıza bakılabilir.

Münhasıran Üretim Kazancı: Hangi Gelir Girer, Hangisi Girmez?

İndirim, kurumun bütün kazancına değil, yalnızca “münhasıran üretim faaliyetinden” elde edilen kazanca uygulanır. Birden fazla konuda üretim yapan kurumlarda üretim kazancı, varsa üretimden doğan zararlarla birlikte bir bütün olarak değerlendirilir. Tebliğ örneğinde tarım makinesi satışından kâr, sağlık ürünleri ve diğer üretimden zarar eden kurumun üretim kazancı, kâr ve zararların net toplamı olarak alınmıştır; üretim faaliyetleri toplamda zararla sonuçlanırsa, ticari bilanço kârı veya safi kurum kazancı bulunsa bile indirim uygulanmaz (KV GT 32.1.2.6).

Değerlendirmemize göre tablodaki son iki satır gibi tebliğde açıkça düzenlenmeyen kalemlerde, kalemin üretim sürecinin zorunlu bir sonucu olup olmadığına bakılmalıdır. Üretimle ilgili alacağın vadesinde kur farkı oluşması üretime bağlıdır; aynı tutarın tahsilden sonra mevduatta değerlenmesi ise artık bir finansman gelirdir. Kayıtların bu ayrımı baştan gösterecek şekilde tutulması, sonradan yapılacak oranlama tartışmalarını büyük ölçüde önler.

Matrahın Oranlanması: Formül ve Örnek

Sanayi sicil belgeli kurumun üretimin yanında başka faaliyetlerden de kazancı varsa, yüzde 12,5 oran uygulanacak matrah şu formülle bulunur: kurumlar vergisi matrahı çarpı (üretim faaliyetinden elde edilen kazanç bölü ticari bilanço kârı). Bu şekilde bulunan tutar ne üretim kazancını ne de dönemin safi kurum kazancını aşabilir. Üretim kazancı ticari bilanço kârından büyükse, safi kurum kazancını aşmamak kaydıyla üretim kazancının tamamına indirimli oran uygulanır (KV GT 32.1.2.6). Formülün önemli bir sonucu, geçmiş yıl zararlarının ve kanunen kabul edilmeyen giderlerin indirimli ve genel oranlı kısımlara orantılı dağılmasıdır.

Bu örnekte 2027’de ödenecek vergi, aynı sonuçlarla 2026’da ödenecek vergiden 517.500 TL daha azdır. Değerlendirmemize göre oranlamada esas alınacak “üretim faaliyetinden elde edilen kazanç”, genel giderler dağıtıldıktan sonraki net kazançtır; bu nedenle aşağıdaki dağıtım kuralları doğrudan matrahı belirler. Formül ticari bilanço kârını payda olarak kullandığından, ticari bilanço kârının sıfır olduğu hâlde matrah oluşan durumlarda, üretim ve ihracat kazançları toplamının ticari bilanço kârını aştığı hâllere ilişkin kural uygulanır (KV GT 32.1.2.8).

Genel Giderlerin ve Amortismanların Dağıtımı

İndirim kapsamındaki faaliyetlerle kapsam dışı faaliyetler birlikte yürütülüyorsa, indirime konu kazanca ait hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı tespit edilmesi esastır. Bu unsurların ayrı ayrı izlenmesi, diğer faaliyetlerle ilişkilendirilmemesi ve kayıtların bu ayrımı sağlayacak şekilde tutulması gerekir. Ayrı izlenemeyen müşterek genel giderler, uygun bir dağıtım anahtarıyla dağıtılabilir. Her iki faaliyette ortak kullanılan tesisat, makine ve taşıtların amortismanları kullanıldıkları gün sayısına göre, hangi işte ne kadar kullanıldığı tespit edilemeyenler ise müşterek genel giderlerle birlikte dağıtılır (KV GT 32.1.2.12.1).

Tebliğ belirli bir anahtar öngörmez, yalnızca “uygun” olmasını ister. Değerlendirmemize göre uygunluk, giderin niteliğine göre belirlenmelidir: yönetim giderlerinde hasılat veya personel sayısı, depolama giderlerinde kullanılan alan, enerji giderlerinde sayaç verisi, satış giderlerinde ise satış hasılatı daha savunulabilir anahtarlardır. Tek bir anahtarın bütün giderlere uygulanması kolaydır ama incelemede en çok eleştirilen yöntemdir. Seçilen anahtarın her yıl aynı şekilde uygulanması ve dönem sonunda yazılı bir dağıtım çalışmasıyla belgelenmesi, 12,5 puanlık farkın korunmasında belirleyicidir.

İhracatla İlişki: 17,5 Puanlık İndirim Yok

Kanun, sekizinci fıkra kapsamında indirimli orandan yararlanılan kazançlara yedinci fıkradaki 5 puanlık ihracat indiriminin ayrıca uygulanmayacağını belirtir (KVK m.32/8). Tebliğ’e göre yedinci ve sekizinci fıkralar bir bütün olarak değerlendirilir; üretilen ürünlerin yurt içinde ve yurt dışında satışından elde edilen kazancın tamamına yüzde 12,5 uygulanır ve ihracata isabet eden kısma, ikinci kez indirim sonucunu doğuracak şekilde ayrıca 5 puan uygulanmaz (KV GT 32.1.2.7). Buna karşılık kurumun satın alıp ihraç ettiği malların kazancı üretim kazancı olmadığından bu kısma 5 puan indirim uygulanır (KV GT 32.1.2.7, Örnek 3). Aracılı ihracat sözleşmesiyle dış ticaret sermaye şirketi veya sektörel dış ticaret şirketi üzerinden ihracat yapan imalatçı, sanayi sicil belgesine sahipse bu kazanca yüzde 12,5 uygular ve ayrıca 5 puan indirim alamaz; belgesi olmayan imalatçı veya tedarikçinin aracılı ihracat kazancına ise 5 puan indirim uygulanır (KVK m.32/7-8).

Üretim ve ihracat kazançlarının toplamı ticari bilanço kârından büyük olabilir; örneğin başka bir faaliyetten zarar edilmişse. Bu durumda indirimli oran uygulanacak matrah, üretim ve ihracat kazançlarının toplam içindeki paylarına göre bölüştürülür ve her hâlükârda safi kurum kazancını aşamaz (KV GT 32.1.2.8). Varsayımsal olarak üretim kazancı 3.000.000 TL, satın alınan malların ihracat kazancı 2.000.000 TL, diğer faaliyet zararı 1.000.000 TL ve kanunen kabul edilmeyen giderler 600.000 TL olsun. Ticari bilanço kârı 4.000.000 TL, matrah 4.600.000 TL’dir. Matrah, üretim ve ihracat kazancı toplamı olan 5.000.000 TL’nin altında kaldığından tamamı indirimli oranlara bölüştürülür: 2.760.000 TL’ye yüzde 12,5, 1.840.000 TL’ye yüzde 20 uygulanır ve vergi 713.000 TL olur. İhracat kazançlarının KDV boyutu için ihracatta KDV istisnası yazımıza bakılabilir.

İstisna ve İndirim Kazançlarıyla Kesişme

Üretim kazancının bir kısmı başka bir düzenleme nedeniyle kurumlar vergisinden istisna edilmişse, istisnaya konu kazanç için ayrıca oran indirimi uygulanmaz. Oranlamada bu kazanç hem paydaki üretim kazancından hem de paydadaki ticari bilanço kârından çıkarılır (KV GT 32.1.2.9.2). Aynı kural, kazancın bir kısmının Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesindeki indirimlere konu edildiği hâllerde de uygulanır; indirime konu edilerek vergi dışı bırakılan kısım hesaptan çıkarılır (KV GT 32.1.2.9.1). Serbest bölgede üretim yapan, teknoloji geliştirme bölgesinde yazılım üreten veya hizmet ihracatı indiriminden yararlanan kurumlar bu kurala dikkat etmelidir.

Serbest bölge kazanç istisnasının şartları için serbest bölgeler yazımıza, kurumlar vergisi istisnalarının genel listesi için kurumlar vergisi istisnaları yazımıza bakılabilir. Değerlendirmemize göre istisna kazancının ayrıştırılmasında yapılan hata, iki ayrı noktada vergiyi etkiler: istisna tutarı ve oranlamanın paydası. Bu nedenle istisna ile oran indirimi birlikte uygulanan dönemlerde hesap tablosunun beyannameyle birlikte dosyada saklanması önerilir.

Halka Arz İndirimi ve Teşvik Belgesiyle Birlikte Uygulama

Payları Borsa İstanbul’da ilk kez işlem görmek üzere en az yüzde 20 oranında halka arz edilen kurumların, halka arzın yapıldığı dönemden itibaren beş hesap dönemine ait kazançlarına oran 2 puan indirimli uygulanır (KVK m.32/6). Dokuzuncu fıkra gereğince önce bu 2 puanlık indirim, ardından üretim veya ihracat indirimi uygulanır. Tebliğ örneğinde halka arz edilen sanayi sicil belgeli kurumun üretim kazancına isabet eden matraha yüzde 10,5, kalan kısma yüzde 23 uygulanmıştır (KV GT 32.1.2.10).

Yatırım teşvik belgesi kapsamında indirimli kurumlar vergisinden yararlanan kurumlarda önce 12,5 puanlık indirim uygulanır, sonra bulunan orana teşvik belgesindeki vergi indirim oranı uygulanır (KV GT 32.1.2.11). 7555 sayılı Kanun sonrası alınan belgelerde indirim oranı yüzde 60 olduğundan üretim kazancına uygulanacak oran yüzde 5’e iner; ancak her yıl kullanılan yatırıma katkı tutarı da buna bağlı olarak azalır. Bu etkileşimin on hesap dönemi sınırıyla birlikte doğurduğu sonuçlar indirimli kurumlar vergisi rehberimizde hesaplanmıştır. Teşvik belgesinin KDV boyutu için teşvik belgeli yatırımlarda KDV yazımıza, yeşil dönüşüm yatırımları için Yeşil Dönüşüm Programı rehberimize bakılabilir.

Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi: İndirim Korunuyor mu?

KVK m.32 ve 32/A hükümleri dikkate alınarak hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının yüzde 10’undan az olamaz (KVK m.32/C-1). Bu kazanç, ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderlerin eklenmesiyle bulunur; geçmiş yıl zararları düşülmez (KVK m.32/C-6; KV GT 32.5.4). Hesaplanan asgari vergiden, 32. maddenin altıncı, yedinci ve sekizinci fıkraları uyarınca indirimli oran uygulaması nedeniyle alınmayan vergi düşülür (KVK m.32/C-3). Kanun metni genel olduğundan, 12,5 puanlık indirim nedeniyle alınmayan vergi de asgari vergiden düşülür. Değerlendirmemize göre Tebliğ’in asgari vergi bölümünde hâlâ “bir puanlık” ifadesinin yer alması bu sonucu değiştirmez; bu bölüm 26 Seri No.lu Tebliğ’le güncellenmemiştir.

Asgari vergi hesabında ödenecek vergi, beyana göre hesaplanan vergi ile asgari vergiden alınmayan vergi düşüldükten sonra kalan tutardan büyük olanıdır. Varsayımsal yedinci başlıktaki örnekte asgari vergi 840.000 TL, alınmayan vergi 562.500 TL, kalan 277.500 TL’dir; hesaplanan vergi (937.500 TL) daha yüksek olduğu için asgari vergi doğmaz. Aynı kurumun geçmiş yıl zararı 7.000.000 TL olsaydı sonuç değişirdi.

Bu örnekte asgari vergi her iki dönemde de devreye girer, ancak 2027’de ödenecek vergi 120.750 TL daha düşüktür; bu fark tam olarak iki dönem arasındaki alınmayan vergi farkına eşittir. Değerlendirmemize göre üretim indirimi, 2 Ağustos 2024 sonrasında alınan teşvik belgelerindeki yatırıma katkı tutarından farklı olarak asgari vergi dönemlerinde de korunur. Tebliğ ayrıca halka arz, ihracat veya üretim indirimi ile 32/A’nın aynı kazanca uygulandığı durumlarda, indirimli oranlar nedeniyle alınmayan vergilerin tamamının asgari vergiden indirilebileceğini belirtir; 32/A bakımından bu imkân 2 Ağustos 2024’ten önce alınmış belgelerle sınırlıdır (KV GT 32.5.4). Asgari verginin ayrıntısı için asgari kurumlar vergisi rehberimize ve yurt içi asgari kurumlar vergisi yazımıza bakılabilir.

Açık Yorum Sorunları

Düzenlemenin kapsamı genişledikçe tebliğde yanıtı bulunmayan sorular da artmaktadır. Aşağıdaki sorunların her biri, 12,5 puanlık fark nedeniyle önemli tutarlarda tarhiyata yol açabilecek niteliktedir.

İnceleme, Tarhiyat ve Dava; Kontrol Listesi

Üretim indiriminin reddi genellikle vergi incelemesinde iki gerekçeye dayanır: kazancın üretimden değil ticari faaliyetten doğduğu (özellikle fason ağırlıklı yapılarda) veya genel giderlerin üretime eksik dağıtıldığı. İnceleme sırasında üretim raporları, kapasite raporu, fason sözleşmeleri ve dağıtım çalışmasının hazır tutulması savunmanın temelini oluşturur. İncelemede tutanak ve bilgi isteme süreçleri için vergi incelemesi yazımıza bakılabilir. Tarhiyat yapılırsa tarhiyat sonrası uzlaşma veya vergi mahkemesinde dava yolu açıktır; dava açma süresi otuz gündür (İYUK m.7) ve dava açılması, dava konusu edilen vergi ve cezanın tahsilini durdurur (İYUK m.27/4). Uzlaşma süreci için uzlaşma yazımıza bakılabilir. Aşağıdaki örnek, fason oranı nedeniyle üretim indirimi tamamen reddedilen varsayımsal bir olay için hazırlanmıştır.

Kurumlar vergisindeki gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızdan, vergi uyuşmazlıklarına ilişkin diğer rehberleri Vergi Hukuku Rehberi sayfasından takip edebilirsiniz. Teşvik sisteminin genel yapısı için yatırım teşvik sistemi rehberimize bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sanayi sicil belgeli şirketlere kurumlar vergisi oranı kaç?

Münhasıran üretim faaliyetinden elde edilen kazançlara 2027 ve izleyen dönemlerde yüzde 12,5; 2026 kazançlarına yüzde 24 uygulanır (KVK m.32/8; 7582 s.K. m.14/c).

2026 yılı beyannamesinde yüzde 12,5 uygulanabilir mi?

Hayır. Beyanname 2027’de verilse de 2026 kazançlarına bir puanlık indirim uygulanır (KV GT 32.1.2.1).

Özel hesap dönemi olan şirketlerde ne zaman başlar?

2027 takvim yılında başlayan özel hesap döneminden itibaren. 2026’da başlayıp 2027’de biten dönemde bir puanlık indirim uygulanır.

Hangi şartlar aranır?

Sanayi sicil belgesine sahip olmak ve fiilen üretim yapmak birlikte aranır; zirai üretimde ise Tarım ve Orman Bakanlığından alınmış üretici belgesi ve fiilen üretim aranır (KV GT 32.1.2.3).

Fason üretim yaptıran şirket yararlanabilir mi?

Üretimin belirli safhaları fasona yaptırılıyorsa ve imalatın büyük kısmı kurumun kendi imalatıysa evet; üretim esas itibarıyla fasoncuya yaptırılıyorsa hayır (KV GT 32.1.2.6.1).

İhracat yapan üretici 17,5 puan indirim alır mı?

Hayır. Kendi ürettiği malın ihracat kazancı da yüzde 12,5’e tabidir; ayrıca 5 puan uygulanmaz. Satın alınıp ihraç edilen malların kazancı yüzde 20’ye tabidir.

Diğer gelirler varsa indirimli matrah nasıl bulunur?

Matrah, üretim kazancının ticari bilanço kârına oranıyla çarpılır; bulunan tutar üretim kazancını ve safi kurum kazancını aşamaz (KV GT 32.1.2.6).

Genel giderler nasıl dağıtılır?

Ayrı izlenebilen giderler doğrudan ilgili faaliyete yüklenir; ayrı izlenemeyenler uygun bir dağıtım anahtarıyla, ortak makine amortismanları kullanım gün sayısına göre dağıtılır (KV GT 32.1.2.12.1).

Kur farkı üretim kazancına girer mi?

Üretim kapsamındaki alacaklara tahsilden önce isabet eden kur farkı ve faiz girer; tahsilden sonra oluşanlar girmez (KV GT 32.1.2.12.2).

Yazılım şirketleri yararlanabilir mi?

Sanayi sicil belgesine sahip olup münhasıran bu belge kapsamında yazılım üretiminden elde edilen kazançlar indirime konu olabilir; istisnaya konu kısım hariçtir (KV GT 32.1.2.6, 32.1.2.9.2).

Asgari kurumlar vergisi indirimi ortadan kaldırır mı?

Hayır. 12,5 puan nedeniyle alınmayan vergi asgari vergiden düşülür; asgari vergi devreye girse bile indirimin etkisi korunur (KVK m.32/C-3).

Teşvik belgesi olan üreticide oran kaça iner?

Önce 12,5 puan, sonra teşvik belgesindeki indirim uygulanır; yüzde 60 indirimli yeni belgelerde oran yüzde 5 olur (KV GT 32.1.2.11).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; sanayi sicil belgeli üretici ve zirai üretim yapan kurumlara yüzde 12,5 oranının hangi kazançlara uygulanacağının tespiti, üretim ve ticari faaliyet kazançlarının ayrıştırılması, genel gider dağıtım politikası, fason imalat yapılarının Tebliğ ölçütlerine göre değerlendirilmesi, ihracat ve istisna kazançlarıyla birlikte hesaplama, asgari kurumlar vergisi kontrolü ve özelge talepleri konularında danışmanlık verir. Üretim indiriminin reddi nedeniyle yapılan tarhiyatlara karşı inceleme aşamasında, uzlaşmada ve vergi davalarında hukuki destek sağlar. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.32/1-2, 32/6-9, 32/A, 32/C; 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 4.6.2026/33270) m.8, 9, 14; 7351 sayılı Kanun m.15; 7456 sayılı Kanun m.21; 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu m.1, 2, 4, 5, 9-11; 5996 sayılı Kanun m.30; 193 sayılı GVK m.52, mük. m.120; 213 sayılı VUK m.3, 174, 344, 369, 413; 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu geçici m.3; 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği 32.1.2.1-32.1.2.12 ve 32.5.4 bölümleri ile bunları değiştiren 20 Seri No.lu (RG 14.5.2022/31835), 23 Seri No.lu (RG 28.9.2024/32676) ve 26 Seri No.lu (RG 4.7.2026/33300) Tebliğler; 2577 sayılı İYUK m.7, 27/4. Örnekler, hesaplar ve dilekçe varsayımsaldır. Yazı 9 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.