Kısa çalışma başvurusu, işveren tarafından gerekçeleriyle birlikte Türkiye İş Kurumuna yapılır ve varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya yazılı olarak bildirilir (4447 s.K. ek m.2). Kısa çalışma, işyerindeki haftalık çalışma süresinin en az dört hafta süreyle en az üçte bir oranında azaltılmasını veya faaliyetin en az dört hafta süreyle tamamen ya da kısmen durdurulmasını ifade eder ve üç ayı geçemez. Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ve dışsal etkilerden kaynaklanan zorlayıcı sebeplerle yapılan başvurular, bu konuda İŞKUR Yönetim Kurulunun bir kararı yoksa reddedilir; işyerinin nakit darlığı veya pazar daralması gibi dolaylı etkiler tek başına yeterli değildir (Yönetmelik m.5). Talep uygun bulunursa, son 120 gün hizmet akdine tabi olan ve son üç yılda en az 450 gün prim ödemiş işçilere, günlük ortalama brüt kazançlarının yüzde altmışı oranında ve brüt asgari ücretin yüzde yüz ellisini geçmemek üzere ödenek ödenir.
Bu rehber, ekonomik daralma, sipariş kaybı, salgın veya afet nedeniyle işyerinde çalışma sürelerini azaltmak ya da faaliyeti geçici olarak durdurmak zorunda kalan işverenler için hazırlandı. Başvurunun hangi gerekçeyle yapılabileceğini, İŞKUR’a sunulacak bilgileri, iş müfettişinin uygunluk tespitini, ödeneğin nasıl hesaplandığını ve işverenin kısa çalışma süresince taşıdığı yükümlülükleri madde madde anlatıyor. İşçilerin kısa çalışma ödeneğine ilişkin genel bilgileri Kısa Çalışma Ödeneği yazımızda, maaşları ödeyemeyen şirketin bütün seçeneklerini Maaşları Ödeyemeyen Şirket Ne Yapmalı? yazımızda bulabilirsiniz. Başvurunuzu birlikte hazırlamak için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
- Kısa çalışmanın şartları bir bakışta
- Hangi gerekçeyle başvurulabilir?
- Başvuru nasıl yapılır, neler bildirilir?
- Değerlendirme ve uygunluk tespiti
- Kısa çalışma ödeneği: kim alır, ne kadar?
- İşverenin yükümlülükleri ve riskleri
- Kısa çalışma, ücretsiz izin ve zorlayıcı sebep
- Kısa çalışma sırasında fesih
- Örnek hesap
- Başvuru, bildirim ve ilan metinleri
- Sık yapılan hatalar
- Sık sorulan sorular
- Kaynakça
Kısa Çalışmanın Şartları Bir Bakışta
Kısa çalışmanın kanuni dayanağı 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun ek 2 nci maddesidir. Buna göre genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz, genel salgın ile zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüde azaltılması veya işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarak durdurulması hâllerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma yapılabilir. Uygulamanın usul ve esasları, 11 Haziran 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Mart 2024’ten itibaren geçerli olan Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir.
Kısa çalışmanın işyeri ve işçi bakımından şartları
| Şart | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Gerekçe | Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz, genel salgın ya da zorlayıcı sebep | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.3 |
| Azaltma oranı (işyeri) | Haftalık normal çalışma süresinin en az üçte biri | Yönetmelik m.3/1-d, 4/4 |
| Azaltma oranı (işçi) | Sıfır olmamak kaydıyla üçte birden az belirlenebilir | Yönetmelik m.4/4 |
| Asgari süre | İşyeri için en az dört hafta | Yönetmelik m.3/1-d, 4/3 |
| Azami süre | Başlama tarihi dahil üç ay; Cumhurbaşkanı altı aya kadar uzatabilir | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.4/3 |
| İşçinin hizmet şartı | Başlamadan önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.6 |
| İşçinin prim şartı | Son üç yılda en az 450 gün işsizlik sigortası primi | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.6 |
| Uygunluk | Talebin iş müfettişlerince uygun bulunması | Yönetmelik m.5/6, 6/1-a |
Hangi Gerekçeyle Başvurulabilir?
Başvurunun kaderini çoğu zaman gerekçe belirler. Yönetmelik dört gerekçe türünü tanımlar: Genel ekonomik kriz, ulusal veya uluslararası ekonomide ortaya çıkan olayların ülke ekonomisini ve dolayısıyla işyerlerini ciddi anlamda etkileyip sarstığı durumlardır. Sektörel kriz, bu olaylardan doğrudan etkilenen sektörler ve bunlarla bağlantılı sektörlerdeki işyerlerinin ciddi anlamda sarsıldığı durumlardır. Bölgesel kriz, belirli bir il veya bölgede faaliyette bulunan işyerlerinin ekonomik olarak ciddi şekilde etkilendiği durumlardır. Zorlayıcı sebep ise işverenin kendi sevk ve idaresinden kaynaklanmayan, önceden kestirilemeyen ve bertaraf edilmesine imkân bulunmayan dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlar ile işyerinin fiziken doğrudan olumsuz etkilendiği deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık, seferberlik ve benzeri durumlardır (Yönetmelik m.3).
Gerekçe türü, başvurunun nasıl değerlendirileceğini de belirler. Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz, genel salgın ile dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlardan ileri gelen zorlayıcı sebeplerin varlığı, işçi ve işveren sendikaları konfederasyonlarının iddia etmesi veya bu yönde kuvvetli emarenin bulunması hâlinde İŞKUR Yönetim Kurulunca karara bağlanır. Bu sebeplerle Yönetim Kurulunca alınmış bir karar bulunmuyorsa işverenlerin başvuruları Kurum birimi tarafından reddedilir (Yönetmelik m.5/2, 5/3). Buna karşılık işyerinin fiziken doğrudan etkilendiği deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık, seferberlik ve benzeri durumlara dayanan başvurularda Yönetim Kurulu kararı aranmaz (Yönetmelik m.5/4).
Gerekçeye göre başvurunun değerlendirilmesi
| Gerekçe | Yönetim Kurulu kararı gerekir mi? | Dikkat edilecek nokta | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Genel ekonomik kriz | Evet | Karar yoksa başvuru reddedilir | Yönetmelik m.5/2-3 |
| Sektörel kriz | Evet | İşyerinin ilgili veya bağlantılı sektörde olduğu gösterilmeli | Yönetmelik m.3/1-j, 5/2-3 |
| Bölgesel kriz | Evet | İşyerinin ilgili il veya bölgede faaliyet gösterdiği gösterilmeli | Yönetmelik m.3/1-b, 5/2-3 |
| Genel salgın | Evet | Salgının işyerini ciddi anlamda etkilediği gösterilmeli | Yönetmelik m.3/1-ç, 5/2-3 |
| Dışsal etkilerden kaynaklanan zorlayıcı sebep | Evet | Dönemsel ve işverenin sevk ve idaresi dışında olmalı | Yönetmelik m.3/1-m, 5/2-3 |
| İşyerinin fiziken doğrudan etkilendiği afet (deprem, yangın, su baskını vb.) | Hayır | İşyerinin fiziken doğrudan etkilendiği belgelenmeli | Yönetmelik m.5/4 |
| Afetten yalnızca dolaylı etkilenme (nakit darlığı, ödeme güçlüğü, pazar daralması, stok artışı) | Başvuru reddedilir | Dolaylı etki zorlayıcı sebep sayılmaz | Yönetmelik m.5/5 |
Bu kurallar, ekonomik bir krizden etkilenen işveren için önemli bir sonuç doğurur: İşyerinin satışlarının düşmesi, alacaklarının tahsil edilememesi veya nakit sıkışıklığı yaşaması, kendi başına kısa çalışma başvurusunun kabulü için yeterli değildir. Krize dayanan bir başvurunun kabul edilebilmesi için, o kriz hakkında İŞKUR Yönetim Kurulunca alınmış bir karar bulunmalıdır. Başvurudan önce, gerekçenize ilişkin bir Yönetim Kurulu kararının bulunup bulunmadığını İŞKUR’un duyurularından ve bağlı olduğunuz Kurum biriminden teyit edin. Fon kilidi nedeniyle maaş ödeyemeyen işverenlerin bu konudaki durumunu Fon Kilidi Nedeniyle Maaş Ödeyemeyen İşveren yazımızda ayrıca ele aldık; sel gibi fiziki etkilenmeye dayanan başvuruların bir örneği Selden Zarar Gören İşyeri yazımızda yer alıyor.
Kısa çalışma başvurunuzu birlikte hazırlayalım
Başvurunun hangi gerekçeye dayanacağı, Yönetim Kurulu kararının gerekip gerekmediği ve işçi listesinin nasıl hazırlanacağı sonucu doğrudan belirler. Gerekçe metninizi, listenizi ve işçilere yapılacak bildirimi birlikte hazırlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Başvuru Nasıl Yapılır, Neler Bildirilir?
Kısa çalışma yapılmasını talep eden işveren, talebini Kurum birimine Kurum tarafından belirlenecek yöntemle iletir ve varsa toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına yazılı olarak bildirimde bulunur (Yönetmelik m.4/1). Kanun da talebin derhâl ve gerekçeleriyle birlikte yapılmasını arar (4447 s.K. ek m.2). Kurum birimi, Çalışma ve İş Kurumu il müdürlükleri ile hizmet merkezleridir (Yönetmelik m.3). Başvurunun güncel şekli ve kanalı İŞKUR tarafından belirlendiğinden, başvurudan önce bağlı olduğunuz il müdürlüğünden veya İŞKUR’un internet sitesinden güncel yöntemi öğrenin.
Kısa çalışma talebinde bulunması zorunlu bilgiler
| Bilgi | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Gerekçe | Krizin, salgının veya zorlayıcı sebebin işyerine etkileri; zorlayıcı sebebin ne olduğu | Yönetmelik m.4/2-a |
| İşyeri bilgileri | Unvan, adres, varsa TİS tarafı sendika, işyeri İŞKUR numarası, SGK işyeri sicil numarası | Yönetmelik m.4/2-b |
| İşçi listesi | Kurumca belirlenen şekilde; kısa çalışma dönemi ve kısa çalışma süreleri | Yönetmelik m.4/2-c |
| Sendika bildirimi | Varsa toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına yazılı bildirim | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.4/1 |
Başvurunun içeriğinde süre ve oran kurallarına dikkat edilmelidir. Kısa çalışma dönemi, başlama tarihi dahil üç ayı geçemez; işveren farklı tarihlerde aynı gerekçeyle birden fazla talepte bulunursa üç aylık süre ilk talebin başlangıç tarihinden itibaren hesaplanır. Belirlenen dönem içinde kalmak koşuluyla her işçi için başlama tarihi farklı olabilir. Başvuruya konu kısa çalışma dönemi işyeri için dört haftadan az olamaz; listeye yazılan işçiler için de, iş sözleşmesinin sona ermesi, aynı işverenin başka işyerine nakli veya iş sözleşmesinin askıya alınması hâlleri dışında, dört haftadan az olamaz (Yönetmelik m.4/3). İşyerinde veya işyerinin bir bölümünde uygulanan kısa çalışma süresi, işyerinin haftalık normal çalışma süresinin üçte birinden az olamaz; işçi bazında ise sıfır olmamak kaydıyla üçte birden az belirlenebilir (Yönetmelik m.4/4).
Listeye yazılacak işçiler bakımından iki özel kural vardır. İş sözleşmesi askıda olan bir işçi için kısa çalışma talebinde bulunulabilmesi için, işçinin kısa çalışma başlama tarihinde veya öncesinde işe başlatılmış olması gerekir (Yönetmelik m.7/11). Kısmi süreli çalışan işçi için kısa çalışma süresi, işçinin kısa çalışmadan önceki haftalık normal çalışma süresinden fazla olamaz (Yönetmelik m.7/10). Genel bakımdan haftalık çalışma süresi en çok kırk beş saattir (İş K. m.63); işyerinizdeki haftalık normal çalışma süresi sözleşmeyle daha az belirlenmişse oran o süreye göre hesaplanır.
Değerlendirme ve Uygunluk Tespiti
İşverenin talebi önce Kurum birimince sebep ve şekil yönünden değerlendirilir (Yönetmelik m.5/1). Bu inceleme tamamlandıktan sonra talep, iş müfettişlerince uygunluk tespiti yapılması amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına gönderilir (Yönetmelik m.5/6). Uygunluk tespiti, işverenin kısa çalışma talebinin uygunluğuna ilişkin iş müfettişleri tarafından yapılan inceleme faaliyetidir (Yönetmelik m.3). Uygunluk tespiti sonucu Kurum birimine gönderilir ve Kurum birimince işverene bildirilir. İşveren bu durumu işyerinde işçilerin görebileceği bir yerde ilan eder ve varsa toplu iş sözleşmesine taraf sendikaya bildirir; ilan yoluyla duyuru yapılamıyorsa kısa çalışmaya tabi işçilere bildirim yapılır (Yönetmelik m.5/8).
Başvurudan sonra değişiklik ve uzatma kuralları
| Durum | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Uygunluk tespiti sürerken değişiklik | Müfettişin gerekli gördükleri dışında dönem değiştirilemez, süre artırılamaz, yeni işçi eklenemez; aynı gerekçeyle yeni talep oluşturulamaz | Yönetmelik m.5/7 |
| Tespit tamamlandıktan sonra uzatma veya ekleme | İlk talebin devamı olan yeni başvuru olarak yeniden uygunluk tespitine gönderilir; başlama tarihi ilk kısa çalışmadan önce olamaz | Yönetmelik m.5/9 |
| İşçinin başka işyerine nakli | Nakledildiği işyeri yeni başvuru yapmalı | Yönetmelik m.5/10 |
| Aynı gerekçeyle birden fazla başvuru | Üç aylık süre ilk talebin başlangıcından hesaplanır; hak sahipliği ilk başvurudaki tarihe göre incelenir | Yönetmelik m.4/3, 7/12 |
Kısa Çalışma Ödeneği: Kim Alır, Ne Kadar?
Kısa çalışma hâlinde İşsizlik Sigortası Fonundan kısa çalışma ödeneği ödenir. İşçinin ödeneğe hak kazanabilmesi için işverenin talebinin uygun bulunması, işçinin kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son üç yılda en az 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olması gerekir (4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.6). Günlük ödenek, sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde altmışıdır ve aylık brüt asgari ücretin yüzde yüz ellisini geçemez (4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/1). Asgari Ücret Tespit Komisyonunun 2025/1 sayılı kararıyla 2026 yılı için belirlenen brüt asgari ücret 33.030 TL esas alındığında, bu üst sınır aylık 49.545 TL’dir.
Kısa çalışma ödeneğinin hesaplanması ve ödenmesi
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Oran | Günlük ortalama brüt kazancın %60’ı | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/1 |
| Üst sınır | Aylık brüt asgari ücretin %150’si | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/1 |
| Süre | Üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma süresi kadar | Yönetmelik m.7/2 |
| Gün hesabı | Başlangıç ve bitiş ayları fiili gün; ara aylar şubat dahil 30 gün | Yönetmelik m.7/3 |
| Hesap yöntemi | Haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için aylık | Yönetmelik m.7/4 |
| Hafta tatili ve genel tatil | Kısa çalışma süresiyle orantılı olarak işveren ve Kurum tarafından ödenir | Yönetmelik m.7/6 |
| Ödeme günü | Her ayın beşinde, doğrudan işçiye | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/13 |
| Zorlayıcı sebepte başlangıç | Bir haftalık bekleme süresinden sonra | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/14; İş K. m.24/III, 40 |
| Vergi ve haciz | Damga vergisi dışında vergi ve kesinti yok; nafaka dışında onda birinden fazlası haczedilemez | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/17 |
| Sigorta primleri | Ödenek süresince ödenecek prim İşsizlik Sigortası Fonu tarafından SGK’ya aktarılır | Yönetmelik m.7/15 |
Ödenek, uygunluk tespitinde belirtilen süreyi aşmamak kaydıyla fiilen gerçekleşen kısa çalışma süresi üzerinden verilir (Yönetmelik m.7/7). Bu nedenle işverenin fiilî kısa çalışma sürelerini SGK’ya verilen aylık prim ve hizmet belgeleri veya muhtasar ve prim hizmet beyannameleriyle uyumlu bildirmesi gerekir; bildirimler ve değişiklikler, kısa çalışma döneminin son ayına ait belgelerin verilmesi gereken tarihi izleyen ayın sonuna kadar Kurum birimine iletilirse ödemelerde esas alınır (Yönetmelik m.7/8). Kısa çalışma ödeneği olarak ödenen süreler, aynı gerekçeyle yapılan ilk kısa çalışma talebinin başlama tarihinden itibaren üç yıl içindeki fesihlerde işsizlik ödeneği hak sahipliği sürelerinden düşülür (4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/16). Anayasa Mahkemesi bu kuralın iptali istemini reddetmiştir (AYM E.2024/70, K.2025/36, RG 29.04.2025). İşçinin ödenek ve işsizlik ödeneği bakımından durumunu İşsizlik Ödeneği Hesaplama aracımızla da değerlendirebilirsiniz.
İşverenin Yükümlülükleri ve Riskleri
Kısa çalışma, işverene bir destek sağlarken ağır bir doğruluk ve bildirim yükümlülüğü de getirir. Kısa çalışma uygulamasına ilişkin işyerlerinin denetimi iş müfettişlerince yapılır. İnceleme sırasında işverenin ödenek alan işçilerin çalışma süreleriyle ilgili hatalı bilgi ve belge verdiği tespit edilir ve iş müfettişi yazılı olarak talep ederse, hatalı bilgi verilen işçi sayısı da dikkate alınarak ödenek durdurulur (Yönetmelik m.8). İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faiziyle birlikte işverenden tahsil edilir (4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/18). Kısa çalışma döneminde işçiyi bildirilen sürenin üzerinde çalıştırmak, bu riskin en sık rastlanan sebebidir.
İşverenin kısa çalışma süresince yükümlülükleri
| Yükümlülük | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Kayıt tutma | İşçilerin çalışma sürelerine ilişkin kayıtları tutmak ve istenirse ibraz etmek | Yönetmelik m.10/1 |
| Değişiklik bildirimi | Fesih, nakil, askı, emeklilik, askerlik, tutukluluk, yurt dışına çıkış, ölüm gibi hâlleri ödeme yapılmadan önce Kuruma bildirmek | Yönetmelik m.9, 10/2 |
| Fiilî sürelerin bildirimi | Fiilen gerçekleşen kısa çalışma sürelerini SGK bildirimleriyle uyumlu ve süresinde iletmek | Yönetmelik m.7/7, 7/8 |
| İlan | Uygunluk tespiti sonucunu işyerinde ilan etmek, sendikaya bildirmek | Yönetmelik m.5/8 |
| Erken sona erme | Normal faaliyete erken dönülecekse Kurum birimine, sendikaya ve işçilere altı işgünü önce yazılı bildirim | Yönetmelik m.11 |
| Çalışılan süre ücreti | Kısa çalışma dışındaki fiilî çalışma için ücret işverence ödenir; hafta tatili ve genel tatil ücreti orantılı paylaşılır | Yönetmelik m.7/4, 7/6 |
| Fazla ödemenin iadesi | Hatalı bilgi ve belgeden doğan fazla ödemeler yasal faiziyle işverenden tahsil edilir | 4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/18 |
Kısa çalışma ödeneği; işçinin iş sözleşmesinin sona ermesi, başka işyerine nakli, iş sözleşmesinin askıya alınması, yaşlılık aylığı almaya başlaması, silah altına alınması, kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işinden ayrılması, tutuklanması, hüküm giymesi, yurt dışına çıkması veya ölümü hâlinde o tarih itibarıyla kesilir veya durdurulur; geçici iş göremezlik raporu alınması hâlinde raporun başladığı tarih itibarıyla durdurulur (Yönetmelik m.9). Bu durumları süresinde bildirmeyen işveren, geç bildirimden doğan yersiz ödemeler için yasal faiziyle sorumlu tutulabilir (Yönetmelik m.10/2, 7/18).
Kısa Çalışma, Ücretsiz İzin ve Zorlayıcı Sebep
İşin azaldığı dönemde işverenin önünde birkaç yol vardır ve bunlar birbirine karıştırılmamalıdır. Kısa çalışma, İŞKUR’un onayına bağlı ve işçiye kamu kaynağından ödenek sağlayan bir yoldur. Ücretsiz izin ise kanunda işverene tek taraflı tanınmış bir yetki değildir; işveren çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak işçiye yazılı bildirerek yapabilir ve işçinin altı işgünü içinde yazılı olarak kabul etmediği değişiklik işçiyi bağlamaz (İş K. m.22). Zorlayıcı sebeple işin durması hâlinde ise işçiye bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir (İş K. m.40); işin bir haftadan fazla durması hâlinde işçi de işveren de iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir (İş K. m.24/III, 25/III).
İş azaldığında işverenin seçenekleri
| Yol | İşçinin rızası | İşçinin geliri | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kısa çalışma | Aranmaz; İŞKUR onayı ve uygunluk tespiti gerekir | Çalışılmayan süre için ödenek; çalışılan süre için ücret | 4447 s.K. ek m.2 |
| Ücretsiz izin | Esaslı değişiklik; işçinin yazılı kabulü gerekir | Ücret ödenmez | İş K. m.22 |
| Çalışma süresinin anlaşmayla azaltılması | Yazılı kabul gerekir | Azaltılmış ücret | İş K. m.22 |
| Zorlayıcı sebeple bekleme | Aranmaz | Bir haftaya kadar yarım ücret | İş K. m.40 |
| Zorlayıcı sebeple fesih | Bir haftadan fazla durmada her iki taraf için haklı fesih | Fesih hükümleri | İş K. m.24/III, 25/III |
Ücretin ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmemesi hâlinde işçi iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir ve bu nedenle iş sözleşmesi feshedilemez (İş K. m.34). Bu nedenle kısa çalışma başvurusunun sonuçlanmasını beklerken ücret ödemelerinin aksaması ayrı bir risk doğurur. Zorlayıcı sebebin sonuçlarını Zorlayıcı Sebeple Fesih ve Yarım Ücret, ücretsiz izin ve sözleşmenin askıya alınmasını İş Sözleşmesinin Askıya Alınması ve Ücretsiz İzin yazılarımızda anlattık.
Kısa Çalışma Sırasında Fesih
Kısa çalışma döneminde iş sözleşmesi sona eren işçinin ödeneği, sözleşmenin sona erdiği tarih itibarıyla kesilir ve işveren bunu Kuruma bildirmekle yükümlüdür (Yönetmelik m.9, 10/2). Fesih hâlinde işçinin kıdem ve ihbar tazminatı gibi hakları genel hükümlere göre doğar. İşçinin bu dönemde aldığı kısa çalışma ödeneği süreleri, aynı gerekçeyle yapılan ilk kısa çalışma talebinin başlama tarihinden itibaren üç yıl içindeki fesihlerde işsizlik ödeneği süresinden düşülür (Yönetmelik m.7/16). Kısa çalışma, işyerindeki istihdamı korumaya yönelik bir araç olduğundan, kısa çalışmayla eş zamanlı planlanan işten çıkarmalar hem başvurunun değerlendirilmesinde hem de işçilerle yaşanacak uyuşmazlıklarda dikkatle ele alınmalıdır. İşten çıkarmanın hukuki çerçevesini İş Hukuku Rehberi sayfamızda bulabilirsiniz.
Kısa çalışma mümkün değilse diğer yolları değerlendirelim
Başvurunuz reddedildiyse veya şartlar oluşmuyorsa ücretsiz izin, çalışma süresinin anlaşmayla azaltılması, ödeme planı ve gerekirse konkordato seçeneklerini, işçilerin haklarını gözeterek birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Örnek Hesap
Aşağıdaki örnek, ödeneğin oran ve üst sınır kurallarının nasıl uygulandığını göstermek için hazırlanmıştır. Rakamlar varsayımsaldır. Günlük ortalama brüt kazanç, işçinin son on iki aylık prime esas kazançlarına göre Kurumca hesaplanır; örnekte bu tutar doğrudan verilmiştir. Üst sınır, 2026 yılı brüt asgari ücreti 33.030 TL’nin yüzde yüz ellisi olan aylık 49.545 TL’dir; bu tutar günlük 1.651,50 TL’ye karşılık gelir.
Varsayımsal kısa çalışma ödeneği hesabı (haftalık 45 saat çalışılan işyeri)
| İşçi | Günlük ortalama brüt kazanç | %60 | Uygulanan günlük ödenek | Faaliyet tamamen durursa (30 gün) | Çalışma üçte bir azaltılırsa |
|---|---|---|---|---|---|
| A | 1.500 TL | 900 TL | 900 TL | 27.000 TL | 9.000 TL |
| B | 3.000 TL | 1.800 TL | 1.651,50 TL (üst sınır) | 49.545 TL | 16.515 TL |
Çalışmanın üçte bir azaltıldığı durumda, örneğin haftalık 45 saatin 15 saati çalışılmadığında, ödenek çalışılmayan süre için ve haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde hesaplanır (Yönetmelik m.7/4); kalan 30 saatlik çalışmanın ücretini işveren öder. Hafta tatili ve genel tatil günlerinin ücreti ile ödeneği, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve Kurum tarafından karşılanır (Yönetmelik m.7/6). Ödenekten damga vergisi dışında kesinti yapılmaz (4447 s.K. ek m.2). Kısa çalışmanın zorlayıcı sebebe dayanması hâlinde ödemeler ilk bir haftalık bekleme süresinden sonra başlar ve bu bir hafta için işçiye işverence her gün için yarım ücret ödenir (İş K. m.40; Yönetmelik m.7/14).
Başvuru, Bildirim ve İlan Metinleri
Aşağıdaki metinler, kısa çalışma sürecinde işverenin hazırlaması gereken yazılar içindir. Başvurunun kendisi İŞKUR’un belirlediği yöntemle yapıldığından, birinci metin başvuru formuna eklenecek veya gerekçe alanına aktarılacak gerekçe yazısı olarak kullanılabilir. Köşeli parantez içindeki yerleri kendi işyerinize göre doldurun; işyerinizde karşılığı olmayan hususu metinden çıkarın.
Örnek 1: Kısa çalışma talebi gerekçe yazısı
TALEPTE BULUNAN İŞVEREN: [Unvan], [adres]
İŞYERİ İŞKUR NO: […]
SGK İŞYERİ SİCİL NO: […]
TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ TARAFI SENDİKA: [Varsa sendika adı / Yoktur]
KONU: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ek m.2 uyarınca kısa çalışma talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. İşyerimizde [faaliyet konusu] alanında faaliyet gösterilmekte olup [sayı] işçi çalıştırılmaktadır. İşyerinin haftalık normal çalışma süresi [saat] saattir.
2. 4447 sayılı Kanun ek m.2 ve Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.3 uyarınca talebimiz [genel ekonomik kriz / sektörel kriz / bölgesel kriz / genel salgın / zorlayıcı sebep] gerekçesine dayanmaktadır. [Gerekçenin işyerine etkisi: sipariş iptalleri, üretim hattının durması, işyerinin fiziken hasar görmesi gibi somut olgular ve tarihleri.] Bu etkileri gösteren [belgelerin adı] ekte sunulmuştur.
3. Yönetmelik m.5 uyarınca dayandığımız gerekçeye ilişkin olarak [İŞKUR Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararı bulunmaktadır / işyerimiz … tarihinde meydana gelen … nedeniyle fiziken doğrudan etkilenmiş olup Yönetim Kurulu kararı aranmamaktadır].
4. Yönetmelik m.4/3 ve m.4/4 uyarınca kısa çalışmanın [başlama tarihi] ile [bitiş tarihi] arasında, işyerinin [tamamında / … bölümünde], haftalık normal çalışma süresinin [oran] oranında azaltılması yoluyla [veya faaliyetin tamamen durdurulması yoluyla] uygulanması talep edilmektedir. Talep edilen dönem dört haftadan az, üç aydan fazla değildir.
5. Yönetmelik m.4/2-c uyarınca kısa çalışma uygulanacak [sayı] işçiye ait kısa çalışma dönemi ve sürelerini gösteren liste, Kurumca belirlenen şekilde hazırlanarak ekte sunulmuştur.
6. 4447 sayılı Kanun ek m.2 ve Yönetmelik m.4/1 uyarınca talebimiz, toplu iş sözleşmesi tarafı [sendika adı] sendikasına [tarih] tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir. [İşyerinde toplu iş sözleşmesi bulunmamaktadır.]
Talebimizin uygunluk tespiti yapılmak üzere değerlendirilmesini arz ederiz.
[Tarih]
[İşveren veya yetkili temsilcinin adı soyadı, unvanı]
[İmza / Kaşe]
EKLER: Kısa çalışma işçi listesi, gerekçeyi gösteren belgeler, sendika bildirimi
Örnek 2: Toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya bildirim
[Adres]
KONU: İşyerimizde kısa çalışma talebinde bulunulduğunun bildirilmesi hakkında
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ek m.2 ve Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.4/1 uyarınca, toplu iş sözleşmesine tarafı olduğunuz [işyeri adı ve adresi] işyerimizde [gerekçe] nedeniyle [başlama tarihi] ile [bitiş tarihi] arasında kısa çalışma uygulanması için [tarih] tarihinde Türkiye İş Kurumu [il] Müdürlüğüne talepte bulunulduğunu bildiririz.
Talep, işyerinin [tamamını / … bölümünü] ve [sayı] işçiyi kapsamakta olup haftalık çalışma süresinin [oran] oranında azaltılmasını öngörmektedir. Uygunluk tespiti sonucu Yönetmelik m.5/8 uyarınca ayrıca tarafınıza bildirilecektir.
[Tarih]
[İşveren veya yetkili temsilci, imza]
Örnek 3: İşyerinde ilan metni (uygunluk tespiti sonrası)
Kısa Çalışma Uygulaması Hakkında
Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.5/8 uyarınca duyurulur.
İşyerimizde [gerekçe] nedeniyle yapılan kısa çalışma talebi, iş müfettişlerince yapılan uygunluk tespiti sonucunda uygun bulunmuş ve Türkiye İş Kurumunca [tarih] tarihinde işyerimize bildirilmiştir.
Kısa çalışma dönemi [başlama tarihi] ile [bitiş tarihi] arasıdır. Kısa çalışma, [bölüm adı] bölümlerinde haftalık çalışma süresinin [oran] oranında azaltılması yoluyla uygulanacaktır. Kısa çalışmaya tabi çalışanların listesi insan kaynakları biriminde incelemeye açıktır.
Kısa çalışma ödeneği, şartları taşıyan çalışanlara Türkiye İş Kurumu tarafından her ayın beşinde doğrudan ödenecektir. Çalışılan süreye ait ücretler işyerimiz tarafından ödenmeye devam edecektir.
[Tarih]
[İşveren unvanı]
Örnek 4: Kısa çalışmanın erken sona erdiğinin bildirimi
İŞVEREN: [Unvan], İşyeri İŞKUR No: […], SGK İşyeri Sicil No: […]
KONU: Kısa çalışmanın erken sona erdiğinin bildirimi
İşyerimizde [başlama tarihi] tarihinden itibaren uygulanan ve [bitiş tarihi] tarihine kadar uygun bulunan kısa çalışma uygulamasına, normal faaliyete dönülmesi nedeniyle [sona erme tarihi] tarihi itibarıyla son verilecektir.
Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.11 uyarınca bu bildirim, sona erme tarihinden altı işgünü önce Kurumunuza, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı [sendika adı] sendikasına ve kısa çalışmaya tabi çalışanlara yazılı olarak yapılmaktadır.
Bilgilerinize arz ederiz.
[Tarih]
[İşveren veya yetkili temsilci, imza]
Sık Yapılan Hatalar
- Ekonomik kriz gerekçesiyle, bu konuda İŞKUR Yönetim Kurulu kararı bulunmadığı hâlde başvurmak. Böyle bir başvuru reddedilir (Yönetmelik m.5/3).
- Afetten yalnızca dolaylı etkilenen bir işyeri için, nakit darlığı veya pazar daralması gerekçesiyle zorlayıcı sebebe dayanmak. Bu başvurular reddedilir (Yönetmelik m.5/5).
- Haftalık çalışma süresini işyeri bakımından üçte birden az azaltan veya dört haftadan kısa bir dönem için başvurmak (Yönetmelik m.4/3, 4/4).
- Uygunluk tespiti sürerken listeye işçi eklemeye veya süreyi uzatmaya çalışmak. Bu dönemde değişiklik yapılamaz (Yönetmelik m.5/7).
- Kısa çalışma süresinde işçiyi bildirilen sürenin üzerinde çalıştırmak. Hatalı bilgi ve belgeden doğan fazla ödemeler yasal faiziyle işverenden tahsil edilir (4447 s.K. ek m.2).
- Fesih, nakil, rapor veya askı gibi değişiklikleri Kuruma süresinde bildirmemek (Yönetmelik m.9, 10/2).
- Normal faaliyete erken dönüldüğünde altı işgünü önceden yazılı bildirim yapmamak (Yönetmelik m.11).
Sık Sorulan Sorular
Kısa çalışma başvurusu nereye ve nasıl yapılır?
İşveren, talebini gerekçeleriyle birlikte Türkiye İş Kurumuna, Kurumun belirlediği yöntemle iletir ve varsa toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına yazılı olarak bildirir (4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.4/1). Talepte gerekçenin işyerine etkileri, işyeri bilgileri ve kısa çalışma yapılacak işçilerin listesi yer almalıdır (Yönetmelik m.4/2).
Ekonomik kriz nedeniyle kısa çalışma başvurusu yapılabilir mi?
Kanun genel ekonomik, sektörel veya bölgesel krizi kısa çalışma gerekçesi olarak sayar. Ancak bu gerekçelerle yapılan başvurular, kriz hakkında İŞKUR Yönetim Kurulunca alınmış bir karar bulunmuyorsa Kurum birimince reddedilir (Yönetmelik m.5/2, 5/3).
Nakit sıkışıklığı zorlayıcı sebep sayılır mı?
İşyerinin fiziken doğrudan etkilenmediği, ancak nakit darlığı, ödeme güçlüğü, pazar daralması ve stok artışı gibi sebeplerle dolaylı olarak etkilendiği gerekçesiyle yapılan başvurular reddedilir (Yönetmelik m.5/5).
Kısa çalışma en fazla ne kadar sürer?
Kısa çalışma dönemi, başlama tarihi dahil üç ayı geçemez ve işyeri için dört haftadan az olamaz (Yönetmelik m.4/3). Cumhurbaşkanı ödeneğin süresini altı aya kadar uzatmaya yetkilidir (4447 s.K. ek m.2).
Çalışma süresi ne kadar azaltılmalı?
İşyerinde veya işyerinin bir bölümünde uygulanan kısa çalışma süresi, haftalık normal çalışma süresinin üçte birinden az olamaz. İşçi bazında ise sıfır olmamak kaydıyla üçte birden az belirlenebilir (Yönetmelik m.4/4).
Hangi işçiler kısa çalışma ödeneği alabilir?
Kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olan ve son üç yılda en az 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş işçiler (4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.6).
Kısa çalışma ödeneği ne kadardır?
Günlük ödenek, işçinin son on iki aylık prime esas kazançlarına göre hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde altmışıdır ve aylık brüt asgari ücretin yüzde yüz ellisini geçemez (4447 s.K. ek m.2). 2026 yılı brüt asgari ücreti 33.030 TL esas alındığında üst sınır aylık 49.545 TL’dir.
Kısa çalışma ödeneğini kim öder, ne zaman ödenir?
Ödenek İşsizlik Sigortası Fonundan, her ayın beşinde aylık olarak doğrudan işçiye ödenir (4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/13). İşçinin fiilen çalıştığı sürenin ücretini ise işveren öder.
Uygunluk tespitini kim yapar?
Talep önce Kurum birimince sebep ve şekil yönünden incelenir, ardından iş müfettişlerince uygunluk tespiti yapılmak üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına gönderilir. Sonuç Kurum birimince işverene bildirilir ve işveren bunu işyerinde ilan eder (Yönetmelik m.5).
Kısa çalışmada işçiyi fazla çalıştırırsam ne olur?
İş müfettişi denetimde hatalı bilgi ve belge verildiğini tespit eder ve yazılı olarak talep ederse ödenek durdurulur (Yönetmelik m.8). İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler yasal faiziyle işverenden tahsil edilir (4447 s.K. ek m.2).
Kısa çalışma ile ücretsiz izin arasındaki fark nedir?
Kısa çalışma İŞKUR onayına bağlıdır ve işçiye çalışılmayan süre için ödenek sağlar. Ücretsiz izin ise kanunda işverene tek taraflı tanınmış bir yetki değildir; çalışma koşullarında esaslı değişiklik işçinin yazılı kabulüne bağlıdır (İş K. m.22).
Kısa çalışma ödeneği işsizlik ödeneğinden düşülür mü?
1 Mart 2024 ve sonrasında başlayan kısa çalışmalarda ödenen süreler, aynı gerekçeyle yapılan ilk talebin başlama tarihinden itibaren üç yıl içindeki fesihlerde işsizlik ödeneği hak sahipliği sürelerinden düşülür (4447 s.K. ek m.2; Yönetmelik m.7/16). Anayasa Mahkemesi bu kuralın iptali istemini reddetmiştir (E.2024/70, K.2025/36).
Kısa çalışmayı erken bitirmek istersem ne yapmalıyım?
Normal faaliyete erken dönmeye karar veren işveren, durumu Kurum birimine, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya ve işçilere altı işgünü önce yazılı olarak bildirmek zorundadır; kısa çalışma bildirimde belirtilen tarihte sona erer (Yönetmelik m.11).
İlgili Rehberler
- Kısa Çalışma Ödeneği Nedir?
- Maaşları Ödeyemeyen Şirket Ne Yapmalı?
- Fon Kilidi Nedeniyle Maaş Ödeyemeyen İşveren
- Zorlayıcı Sebeple Fesih ve Yarım Ücret
- İş Sözleşmesinin Askıya Alınması ve Ücretsiz İzin
- Selden Zarar Gören İşyeri
- İşsizlik Ödeneği Hesaplama
- Likidite Krizi Hukuk Rehberi
- Şirketimin Parası Fonda Kilitli
- Konkordato Hukuku Rehberi
- İş Hukuku Rehberi
- Borçlarımı Ödeyemiyorum: Borçlu Rehberi 2026
Kaynakça
Mevzuat ve kararlar
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu: ek m.2
- Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 11.06.2024, 32573): m.3-11
- 4857 sayılı İş Kanunu: m.22, 24/III, 25/III, 34, 40, 63
- Anayasa Mahkemesi, E.2024/70, K.2025/36, 11.02.2025 (RG 29.04.2025, 32885)
- Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı 2025/1 (RG 26.12.2025)
Madde metinleri 9 Kasım 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete üzerindeki metinlerden kontrol edilmiştir. Başvuru yöntemi ve gerekçelere ilişkin Yönetim Kurulu kararları İŞKUR tarafından duyurulur; başvurudan önce güncel durumu teyit edin. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
