İstanbul Finans Merkezi Vergi Teşvikleri 2026: 7412 Sayılı Kanun m.6 ve Geçici m.1, 7582 ile 2047’ye Uzatılan Yüzde 100 Kurumlar Vergisi İndirimi, Finansal Hizmet İhracatı, BSMV ve Harç İstisnaları, Personel Ücret İstisnası ve Katılımcı Belgesi

İstanbul Finans Merkezi’nde katılımcı belgesi alarak faaliyet gösteren finansal kuruluşların finansal hizmet ihracatından elde ettiği kazançlar, 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu’na göre kurumlar vergisi matrahından indirilir. Kanun’daki yüzde 75’lik oran geçici bir hükümle yüzde 100 olarak uygulanıyor. 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7582 sayılı Kanun bu yüzde 100’lük uygulamayı 2031’den 2047 yılına kadar uzattı, finansal faaliyet harçlarındaki muafiyeti beş yıldan yirmi yıla çıkardı ve yurt dışı tecrübeli personele tanınan ücret istisnasını yalnızca finansal kuruluşlarla sınırlı olmaktan çıkararak bütün katılımcılara genişletti. Aynı Kanun bu indirimin asgari kurumlar vergisi hesabında da düşülmesini sağladı. Bu yazı katılımcı belgesini, finansal hizmet ihracatının sınırlarını, kurumlar vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi, damga vergisi ve harç istisnalarını, personel ücret istisnasını, yabancı para ile defter tutmayı, açık yorum sorunlarını ve tarhiyata karşı yolları kanun, yönetmelik ve tebliğ hükümleriyle anlatıyor.

Yasal Dayanak: 7412 Sayılı Kanun, Yönetmelik ve 7582 Sayılı Kanunla Gelen Değişiklikler

7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu, 28 Haziran 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun’un amacı Türkiye’nin finansal rekabet gücünü uluslararası alanda artırmak ve İstanbul Finans Merkezini önde gelen küresel finans merkezlerinden biri hâline getirmektir (7412 s.K. m.1). Kanun, merkezin sınırlarını, yönetimini, katılımcı belgesini, tek durak büroyu ve teşvikleri düzenler. Ayrıntılar, Cumhurbaşkanınca çıkarılan ve 7 Temmuz 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan İstanbul Finans Merkezi Yönetmeliği ile belirlenmiştir (7412 s.K. m.10).

7582 sayılı Kanun’un 12. ve 13. maddeleri doğrudan 7412 sayılı Kanun’u değiştirmiştir. Personel ücret istisnasındaki “Katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların” ibaresi “Katılımcıların” şeklinde değiştirilmiş, nitelikli hizmet merkezleri bakımından çifte istisnayı önleyen bir cümle eklenmiştir. Geçici 1. maddedeki “2031” ibaresi “2047”, “beş” ibaresi ise “yirmi” olmuştur. Kanun’un 9. maddesiyle de Kurumlar Vergisi Kanunu’nun asgari kurumlar vergisi maddesine İFM indirimi eklenmiştir. Bu değişiklikler 4.6.2026’da yürürlüğe girmiş; asgari kurumlar vergisi değişikliği 1.1.2026’dan başlayan dönemlere uygulanmıştır (7582 s.K. m.14). 7582 sayılı Kanun’un aynı paketteki öteki vergi düzenlemeleri için nitelikli hizmet merkezi, transit ticaret ve teknogirişim pay senedi istisnası rehberlerimize bakılabilir.

Katılımcı Belgesi: Kimler Alabilir, Kim Verir, Nasıl Başvurulur?

Katılımcı; katılımcı belgesi alarak ofis alanında faaliyet gösterecek gerçek ve tüzel kişiler, bunların şubeleri ve temsilcilikleri, adi ortaklıklar, irtibat büroları, bölgesel yönetim merkezleri ve ulusal varlık fonlarıdır (7412 s.K. m.2/1-d). Finansal kuruluş ise bankacılık, sermaye piyasası, sigortacılık, bireysel emeklilik, finansal kiralama, faktoring ve finansman, kart sistemleri, ödeme ve elektronik para ile kambiyo mevzuatı kapsamındaki faaliyetlerde bulunan tüzel kişiler, bunların şubeleri, irtibat büroları, temsilcilikleri ve ulusal varlık fonlarıdır (m.2/1-a, b). Bu ayrım teşvikler bakımından belirleyicidir: kurumlar vergisi indirimi ve BSMV istisnası yalnızca finansal kuruluşlara, personel ücret istisnası ise 4.6.2026’dan itibaren bütün katılımcılara uygulanır.

İFM ofis alanında faaliyet göstermek ve 7412 sayılı Kanun ile diğer mevzuattaki teşviklerden yararlanmak için katılımcı belgesi alınması zorunludur (Yönetmelik m.10/1). Kanun’un ilk hâlinde belgeyi Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi veriyordu; 23.1.2026 tarihli ve 7573 sayılı Kanun’la belge verme yetkisi Türkiye Varlık Fonu tarafından kurulan yönetici şirkete geçmiştir (7412 s.K. m.3/3). Yönetmelik’in 2023 tarihli metninde başvuruların Finans Ofisi’ne yapılacağı belirtilmektedir; değerlendirmemize göre bu konuda Kanun hükmü esas alınmalı ve başvuru süreci İFM portalında ilan edilen güncel usule göre yürütülmelidir.

İFM içindeki alışveriş merkezi, otel ve benzeri yerlerden oluşan kapsam dışı alanda faaliyet gösterenlere katılımcı belgesi verilmez; bu alanda Kanun’un vergi, defter ve yabancı personel hükümleri uygulanmaz (7412 s.K. m.3/2; Yönetmelik m.13). Katılımcı belgesi herhangi bir sebeple iptal edilirse katılımcının İFM’deki kira sözleşmesi de kendiliğinden sona erer ve tahliye için 3091 sayılı Kanun hükümleri uygulanır (7412 s.K. m.9/3). Değerlendirmemize göre bu sonuç, belge iptaline karşı idari yargı yolunun hızlı kullanılmasını ve yürütmenin durdurulması talebini önemli hâle getirir.

Finansal Hizmet İhracatı Nedir, Ne Değildir?

Katılımcı belgesi alarak finansal faaliyet gösteren kuruluşların yurt dışında yerleşik kişilere sundukları finansal hizmetler, hizmetten nihai olarak yurt dışında faydalanılması koşuluyla finansal hizmet ihracatı sayılır (7412 s.K. m.5/1). Finansal kuruluşların kendi nam ve hesabına gerçekleştirdikleri türev işlemleri, portföylerine varlık alma veya portföylerinden varlık satma işlemleri ile yurt içinde yerleşik kişilerin tasarruflarını yurt dışına çıkaran faaliyet, hizmet ve işlemler finansal hizmet ihracatı sayılmaz (m.5/2). Kurumlar vergisi indirimi ile BSMV, damga vergisi ve harç istisnalarının tamamı bu tanıma bağlıdır.

“Nihai olarak yurt dışında faydalanma” ölçütü, hizmet ihracatındaki genel yaklaşımı hatırlatır, ancak 7412 sayılı Kanun bu kavramı ayrıca tanımlamaz. Değerlendirmemize göre yurt dışındaki bir fonun Türkiye’de bir şirkete yatırım yapması için verilen danışmanlık veya Türkiye’deki bir varlığın satın alınmasına ilişkin finansman hizmetinde, idarenin hizmetten Türkiye’de faydalanıldığını ileri sürmesi mümkündür. Buna karşılık yatırım kararını yurt dışında veren ve sonuçlarını yurt dışında bilançosuna yansıtan müşteri bakımından faydalanmanın yurt dışında gerçekleştiği savunulabilir. Bu belirsiz kalemler için hizmet sözleşmesinde müşterinin yerleşim yeri, karar merkezi ve hizmetin kullanım amacı açıkça yazılmalı ve gerekirse özelge istenmelidir.

Kanun, faaliyetin “İFM’de gerçekleştirilen” olmasını da şart koşar (m.6/1). Değerlendirmemize göre bu, yalnızca İFM’de bir ofis veya şube bulunmasını değil, hizmetin İFM’deki personel ve organizasyonla fiilen yürütülmesini gerektirir. İdarenin transit ticaret indirimine ilişkin açıklamasında da bölge dışında gerçekleştirilen faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirim uygulanmayacağı belirtilmiştir (KVGT Seri No: 1, 10.7.1). Genel merkezi İFM dışında olan bir bankanın İFM şubesi için indirim kullanılacaksa, ilgili hizmetin şubede çalışan personel tarafından yürütüldüğü, sözleşmelerin şubece akdedildiği ve gelirlerin şube kayıtlarında izlendiği gösterilmelidir.

Kurumlar Vergisi İndirimi: Yüzde 100, 2047 ve Sonrası

Katılımcı belgesi almış finansal kuruluşlar tarafından İFM’de gerçekleştirilen finansal hizmet ihracatı niteliğindeki faaliyetler kapsamında elde edilen kazançların yüzde 75’i, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurum kazancından indirilir (7412 s.K. m.6/1-a). Bu oran, kurumların 2022 ila 2047 yılları vergilendirme dönemlerine ait kurum kazançları için yüzde 100 olarak uygulanır; özel hesap dönemi tayin edilen kurumlarda ilgili yıllar içinde başlayan hesap dönemleri esas alınır (geç. m.1/1). 7582 sayılı Kanun’dan önce yüzde 100’lük uygulama 2031 dönemiyle sınırlıydı. Geçici madde sona erdiğinde, yani 2048 ve sonraki dönemlerde, Kanun’un asıl hükmündeki yüzde 75’lik oran süresiz olarak uygulanmaya devam edecektir.

Bankalar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri kurumlar vergisini yüzde 30 oranında öder (KVK m.32/1). Bu kuruluşlar bakımından indirimin değeri, genel orandaki şirketlere göre daha yüksektir. Bölgesel hazine ve finansal yönetim merkezleri de en az üç ülkede aktif olarak faaliyet gösteren katılımcılara ait olmaları şartıyla madde hükümlerinden yararlanır (m.6/4).

Ortak giderlerin dağıtımı bu indirimdeki en tartışmalı konudur. Genel yönetim giderleri, bilgi işlem ve uyum maliyetleri gibi kalemler indirim kapsamındaki faaliyetlere yeterince dağıtılmazsa, indirim kapsamındaki kazanç olduğundan yüksek görünür. Değerlendirmemize göre dağıtım anahtarının (hasılat, personel sayısı, işlem hacmi gibi) önceden belirlenmesi, her yıl aynı şekilde uygulanması ve yazılı bir politika ile belgelenmesi gerekir. Yurt dışındaki ilişkili kişilere verilen hizmetlerde fiyatlandırmanın emsallere uygun olması da şarttır; aksi hâlde kazanç örtülü olarak İFM’deki şubeye kaydırılmış sayılabilir (KVK m.13).

Asgari Kurumlar Vergisi: 7582 Sayılı Kanunla Gelen Düzeltme

Kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının yüzde 10’undan az olamaz (KVK m.32/C/1). Asgari vergi hesaplanırken yalnızca maddede sayılan istisna ve indirimler düşülebilir (m.32/C/2). 7582 sayılı Kanun bu listeye “7412 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan kazanç indirimi”ni eklemiştir (m.32/C/2-d). Bu değişiklik 1.7.2026’dan itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere 1.1.2026’dan itibaren başlayan dönemlerin kazançlarına uygulanır (7582 s.K. m.14/b). İlk defa faaliyete başlayan kurumlara faaliyete başladıkları dönemden itibaren üç hesap dönemi boyunca asgari vergi uygulanmaz (KVK m.32/C/5).

Örnekte 2025 dönemi için asgari vergi, hesaplanan vergiden yüksek olduğu için ödenecek vergi 50.000.000 TL’dir; aynı tablo 2026 dönemine ait olsaydı 30.000.000 TL ödenecekti. Fark 20.000.000 TL’dir. Değişiklik geriye yürümediğinden 2024 ve 2025 dönemlerinde ödenen asgari vergi için iade talebinin dayanağı zayıftır. Örnekte indirim öncesi kurum kazancı, asgari vergi hesabındaki tanıma uygun olarak ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderlerin eklenmesiyle bulunan tutar olarak varsayılmıştır (KVK m.32/C/6). Asgari kurumlar vergisi ve indirimli oran uygulamaları için indirimli kurumlar vergisi ve asgari vergi yazımıza, üretim kazançları için sanayi sicil belgeli üreticilere yüzde 12,5 oran yazımıza bakılabilir.

BSMV, Damga Vergisi, Harç ve Finansal Faaliyet Harcı Muafiyeti

Katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların İFM’de gerçekleştirdiği finansal hizmet ihracatı niteliğindeki işlemler ile bu işlemler nedeniyle lehe alınan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır (7412 s.K. m.6/1-b). Bu faaliyetlere ilişkin işlemler her türlü harçtan, işlemlere ilişkin düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır (m.6/1-c). İFM’de yer alan taşınmazların kiralanmasına dair işlemler de her türlü harçtan, bu işlemlere ilişkin kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır (m.6/3). Değerlendirmemize göre bu son istisna finansal hizmet ihracatı şartına bağlı değildir ve ofis alanındaki bütün kira sözleşmelerini kapsar; kapsam dışı alandaki kiralamalara ise Kanun’un 6. maddesi uygulanmadığı için istisna uygulanmaz (m.3/2).

Finansal faaliyet harçları, bankaların kuruluş ve faaliyet izin belgeleri, şube izin belgeleri ve sermaye piyasasında aracılık yapan kurumların yetki belgeleri gibi her yıl ödenen yüksek tutarlı harçlardır (492 s. Harçlar K., (8) sayılı tarife, XI). Katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların İFM’deki merkez ve şubelerinden bu harçlar Kanun’un yürürlük tarihinden itibaren yirmi yıl süreyle alınmaz; Kanun’un yürürlük tarihinde tahakkuk etmiş harçlar terkin edilmez, tahsil olunanlar iade edilmez (geç. m.1/2). 7582 sayılı Kanun’dan önce bu süre beş yıldı ve 28.6.2027’de dolacaktı; yeni süre 28.6.2042’de sona erer. Değerlendirmemize göre muafiyet yalnızca İFM’deki merkez ve şubelere ilişkin harçları kapsar; aynı bankanın İFM dışındaki şubeleri için harç ödenmeye devam eder.

Personel Ücret İstisnası: Kimler, Hangi Oranda?

Katılımcıların İFM’de istihdam ettikleri personele ödenen aylık ücretin gerçek safi değerinin; yurt dışında en az beş yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde yüzde 60’ı, en az on yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde yüzde 80’i gelir vergisinden müstesnadır. İstisna, İFM’de çalışmaya başlamadan önceki son üç yılda Türkiye’de çalışmamış olan personelin ücret gelirlerine uygulanır (7412 s.K. m.6/2). 7582 sayılı Kanun’dan önce istisna yalnızca katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların personeline uygulanıyordu. 4.6.2026’dan itibaren katılımcı belgesi alan hukuk ve danışmanlık büroları, teknoloji şirketleri, emtia ve lojistik şirketleri ile nitelikli hizmet merkezleri de bu istisnadan yararlanabilir.

Ücretin gerçek safi değeri, brüt ücretten sosyal güvenlik primleri, işsizlik sigortası primi ve kanunda sayılan diğer indirimler düşülerek bulunur (GVK m.63). Örnekteki prim tutarı varsayımsaldır; gerçek hesapta prime esas kazanç üst sınırı ve sosyal güvenlik sözleşmeleri dikkate alınır. İstisna dışında kalan kısım genel hükümlere göre kümülatif matrah üzerinden vergilendirilir; bunun için ücret gelirinin vergilendirilmesi yazımıza bakılabilir. Kanun bu fıkrada damga vergisi istisnası öngörmemiştir. Yazı tarihi itibarıyla bu istisnaya ilişkin ayrıntılı bir genel tebliğ açıklamasına ulaşamadık.

Nitelikli Hizmet Merkezleri, Yurt Dışı Kazanç İstisnası ve Diğer Rejimlerle İlişki

7582 sayılı Kanun, nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katını, İFM’de katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren merkezlerde beş katını aşmayan kısmını gelir vergisinden istisna etmiştir (GVK m.23/1-20). Aynı Kanun, nitelikli hizmet merkezlerinin 7412 sayılı Kanun’daki ücret istisnasından yararlanan personeline bu istisnanın uygulanmayacağını hükme bağlamıştır (7412 s.K. m.6/2, son cümle). Değerlendirmemize göre seçim personel bazında yapılır: aynı merkezde yurt dışı tecrübeli ve son üç yılda Türkiye’de çalışmamış yöneticilere yüzde 60 veya 80 oranlı istisna, diğer nitelikli personele asgari ücretin beş katına kadar istisna uygulanabilir; ancak aynı kişinin ücretine iki istisna birlikte uygulanamaz. Nitelikli hizmet merkezlerinin kurumlar vergisi indirimi de İFM’de yüzde 100 olarak uygulanır (KVK m.10/1-j); ayrıntılar için nitelikli hizmet merkezi rehberimize bakılabilir.

Yurt dışından Türkiye’ye taşınarak İFM’de çalışmaya başlayan bir yönetici, ücret geliri için 7412 sayılı Kanun’daki istisnadan, yurt dışındaki kira, kâr payı ve faiz gelirleri için de şartları taşıyorsa yurt dışı kazanç istisnasından birlikte yararlanabilir; çünkü iki istisna farklı gelirlere ilişkindir. Ancak İFM’de fiilen yapılan işin ücreti Türkiye’de elde edilmiş sayıldığından yurt dışı kazanç istisnasına girmez. Bunun için yurt dışı kazanç istisnası rehberimize, mukimlik ve çifte vergilendirme konuları için çifte vergilendirmeyi önleme yazımıza ve dar mükellefiyet yazımıza bakılabilir. İFM’deki transit ticaret indiriminin ayrıntıları transit ticaret rehberimizde yer almaktadır.

Yabancı Para ile Defter, Türkçe Kullanma Zorunluluğu ve Hukuk Seçimi

Katılımcıların defterlerini ve belgelerini yabancı para birimiyle tutabilmeleri ve düzenleyebilmeleri için Vergi Usul Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu hükümlerine bağlı olmaksızın düzenleme yapmaya Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir (7412 s.K. m.7/1). Bakanlık bu yetkiyi 569 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile kullanmıştır. Faaliyetleri münhasıran 7412 sayılı Kanun’un 6/1. maddesindeki indirim ve istisnalara veya Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-i bendindeki indirime esas faaliyetlerden oluşan katılımcılar, 2025 hesap döneminden itibaren dilerlerse defterlerini Merkez Bankasınca günlük kuru belirlenen herhangi bir yabancı para birimiyle tutabilir (VUK GT 569 m.3/2).

Katılımcıların kendi aralarında ve İFM’de yürüttükleri faaliyetler kapsamında düzenlenen her türlü muamele, sözleşme ve yazışmada 805 sayılı İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun’un 1. ve 3. maddeleri uygulanmaz (7412 s.K. m.7/2). Katılımcılar kendi aralarında İFM’de yürüttükleri faaliyetlerde, faaliyetlerinin tabi olduğu mevzuata aykırı olmamak kaydıyla, özel hukuka tabi işlem ve sözleşmelerinde serbestçe hukuk seçimi yapabilir (m.7/3). Değerlendirmemize göre bu serbestlik yalnızca katılımcılar arasındaki ilişkilerle sınırlıdır; katılımcı ile İFM dışındaki bir Türk müşteri arasındaki sözleşmede genel kurallar geçerlidir.

Yabancı Personel ve Tek Durak Büro

İFM’de faaliyet gösterecek katılımcılar ile en az üç ülkede aktif olarak faaliyet gösteren katılımcıların bölgesel hazine ve finansal yönetim merkezleri, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca düzenlenen çalışma izni ile yabancı uyruklu personel çalıştırabilir ve bu başvurular aynı Kanun’un istisnai çalışma izinlerine ilişkin 16. maddesi çerçevesinde değerlendirilir (7412 s.K. m.8). Başvuru, katılımcı belgesi düzenlenen kişi tarafından e-Devlet üzerinden yapılır; teknik ve idari destek tek durak büroda sağlanır. Çalışma izni, yabancının iş veya hizmet sözleşmesi ya da faaliyet izni süresince düzenlenebilir (Yönetmelik m.26). Genel kurallar için yabancıların çalışma izni yazımıza bakılabilir.

Katılımcıların faaliyetlerine ilişkin izin, ruhsat ve lisans başvuruları ile çalışanların ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin izin ve onay başvurularının hızlandırılması için tek durak büro oluşturulmuştur; büroda ilgili bakanlıkların ve ilçe belediyesinin temsilcileri yer alır ve büro Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi tarafından sevk ve idare edilir (7412 s.K. m.4). Değerlendirmemize göre tek durak büro bir koordinasyon mekanizmasıdır; ilgili kurumların yetkisini devralmaz. Bir başvurunun reddi, kararı veren kurumun işlemi olarak o kuruma karşı dava konusu edilir.

Belge İptali, Askıya Alma ve Teşviklerin Kaybı

Katılımcı belgesi askıya alınanlar, askıya alındığı süre boyunca; belgesi iptal edilenler ise iptal tarihinden itibaren 7412 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerden yararlanamaz (Yönetmelik m.15/2, 16/5). Kanun bu sonuçları ayrıca düzenlememiştir; ancak teşviklerin “katılımcı belgesi almış” kuruluşlara tanınmış olması, belgenin geçerli olduğu dönemle sınırlı bir hak doğduğunu gösterir. Değerlendirmemize göre iptal kararının gerçeğe aykırı beyan nedeniyle geriye etkili olarak verilmesi hâlinde, idare önceki dönemlerde yararlanılan indirimleri de sorgulayabilir; buna karşılık sonradan ortaya çıkan bir sebeple yapılan iptal geçmiş dönemleri etkilememelidir.

Katılımcı belgesi verilmesi, askıya alınması ve iptali birer idari işlemdir. Değerlendirmemize göre bu işlemlere karşı, tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; belgenin iptali kira sözleşmesinin de kendiliğinden sona ermesi sonucunu doğurduğundan yürütmenin durdurulması talebi ayrıca önem taşır. Vergi incelemesi sonucunda indirimin reddedilmesi ise vergi mahkemesinin görev alanındadır.

Kayıt Düzeni, İspat ve İnceleme Riskleri

İFM teşvikleri yüksek tutarlı olduğu için vergi incelemelerinde ayrıntılı biçimde sorgulanması beklenir. İnceleme elemanının odaklanacağı konular genellikle aynıdır: müşterinin yurt dışında yerleşik olup olmadığı, hizmetten nerede faydalanıldığı, işlemin kendi nam ve hesabına türev veya portföy işlemi olup olmadığı, hizmetin İFM’de yürütülüp yürütülmediği ve gider dağıtımının doğruluğu. İnceleme sürecindeki haklar ve tutanaklar için vergi incelemesi yazımıza bakılabilir.

Teşvikten yararlanılan bir dönem için yapılacak tarhiyatta zamanaşımı, vergi alacağının doğduğu takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıldır (VUK m.114/1). Örneğin 2026 dönemine ait indirim 2031 sonuna kadar incelenebilir. Zamanaşımının genel kuralları için vergilendirmede zamanaşımı yazımıza bakılabilir. Belgelerin bu süre boyunca saklanması gerekir.

Açık Yorum Sorunları

Kanun kısadır ve finansal hizmet ihracatı indirimi için ayrıntılı bir tebliğ açıklaması bulunmamaktadır. Aşağıdaki sorular uygulamada tartışma doğurmaya adaydır.

Tarhiyata Karşı Yollar, Dava Dilekçesi ve Kontrol Listesi

İndirimin reddedilmesi üzerine yapılan tarhiyata karşı uzlaşma talep edilebilir veya ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m.7). Vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu vergi ve cezanın tahsilini durdurur (İYUK m.27/4); bunun için vergi davasının tahsilata etkisi yazımıza, uzlaşma için uzlaşma yazımıza bakılabilir. Aşağıdaki örnek, İFM’deki bir aracı kurum şubesinin yurt dışındaki müşterileri adına türev işlemlerine aracılıktan elde ettiği komisyonlar için uyguladığı indirimin, “türev işlemleri kapsam dışıdır” gerekçesiyle reddedildiği varsayımsal bir dosya için hazırlanmıştır.

Vergi alanındaki gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızdan, diğer rehberleri Vergi Hukuku Rehberi sayfasından takip edebilirsiniz. Yurt dışındaki varlıkların Türkiye’ye getirilmesi için varlık barışı yazımız yol gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

İstanbul Finans Merkezi’nde hangi vergi teşvikleri var?

Finansal hizmet ihracatı kazancında kurumlar vergisi indirimi, BSMV, damga vergisi ve harç istisnaları, finansal faaliyet harcı muafiyeti, kira işlemlerinde harç ve damga istisnası ve yurt dışı tecrübeli personelde ücret istisnası (7412 s.K. m.6, geç. m.1).

Kurumlar vergisi indirimi ne kadar?

2022–2047 dönemlerinde finansal hizmet ihracatı kazancının tamamı, 2048’den itibaren yüzde 75’i kurum kazancından indirilir (m.6/1-a, geç. m.1/1).

7582 sayılı Kanun neyi değiştirdi?

Yüzde 100’lük indirimi 2031’den 2047’ye, harç muafiyetini beş yıldan yirmi yıla uzattı; personel ücret istisnasını bütün katılımcılara genişletti; indirimi asgari kurumlar vergisi hesabına dahil etti.

Finansal hizmet ihracatı nedir?

Katılımcı belgeli finansal kuruluşların yurt dışında yerleşik kişilere sunduğu ve nihai olarak yurt dışında faydalanılan finansal hizmetlerdir (m.5/1).

Hangi işlemler kapsam dışı?

Kendi nam ve hesabına türev işlemleri, portföye varlık alım satımı ve yurt içindeki tasarrufları yurt dışına çıkaran işlemler (m.5/2).

Katılımcı belgesi olmadan teşvikten yararlanılabilir mi?

Hayır. Ofis alanında faaliyet ve teşviklerden yararlanma katılımcı belgesine bağlıdır; kapsam dışı alandakilere belge verilmez (Yönetmelik m.10, 13).

Katılımcı belgesini kim verir?

7573 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra belgeyi yönetici şirket verir (7412 s.K. m.3/3).

Asgari kurumlar vergisinde İFM indirimi düşülür mü?

1.1.2026’dan başlayan dönemlerden itibaren evet (KVK m.32/C/2-d; 7582 s.K. m.14/b).

Personel ücret istisnasının şartları neler?

Son üç yılda Türkiye’de çalışmamış olmak ve yurt dışında en az beş (yüzde 60) veya on (yüzde 80) yıllık mesleki tecrübe; oran ücretin gerçek safi değerine uygulanır (m.6/2).

Nitelikli hizmet merkezi personeli iki istisnadan yararlanabilir mi?

Hayır. 7412 sayılı Kanun’daki istisnadan yararlanan personele GVK m.23/1-20’deki istisna uygulanmaz (m.6/2, son cümle).

Defter yabancı parayla tutulabilir mi?

Faaliyetleri münhasıran teşvikli faaliyetlerden oluşan katılımcılar 2025’ten itibaren tutabilir; diğerleri bölge şubesi için izin almalıdır (VUK GT 569).

Belge iptal edilirse ne olur?

İptal tarihinden itibaren teşviklerden yararlanılamaz, kira sözleşmesi kendiliğinden sona erer (7412 s.K. m.9/3; Yönetmelik m.16).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet planlayan bankalara, aracı kurumlara, portföy yönetim şirketlerine, ödeme kuruluşlarına, bölgesel hazine merkezlerine, nitelikli hizmet merkezlerine ve destek hizmeti sunan şirketlere katılımcı belgesi başvurusu, finansal hizmet ihracatı kapsamındaki gelirlerin ayrıştırılması, kurumlar vergisi ve asgari vergi hesabı, BSMV ve harç istisnaları, personel ücret istisnası, yabancı personel ve çalışma izni, yabancı para ile defter tutma ve özelge talepleri konularında danışmanlık verir. Katılımcı belgesinin askıya alınması veya iptaline karşı idare mahkemesinde, indirimin reddine dayanan tarhiyatlara karşı uzlaşmada ve vergi mahkemesinde hukuki destek sağlar. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu (RG 28.6.2022/31880) m.1–10, geçici m.1–2; 7573 sayılı Kanun m.12; 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 4.6.2026/33270) m.9, 12, 13, 14; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.10/1-i ve j, 13, 32/1, 32/C; 193 sayılı GVK m.23/1-20, 63, mükerrer m.20/D; 213 sayılı VUK m.114, 344, 369; 492 sayılı Harçlar Kanunu (8) sayılı tarife XI; 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.37; 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.16; 805 sayılı Kanun m.1, 3; İstanbul Finans Merkezi Yönetmeliği (Karar Sayısı: 7364, RG 7.7.2023/32241) m.4, 9–16, 26; Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1) 10.7 (Seri No: 21 ile eklenen, RG 1.3.2023); Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 569) (RG 26.9.2024/32674); 2577 sayılı İYUK m.7, 27/4. Örnekler, hesaplar ve dilekçe varsayımsaldır. Yazı 10 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.