Türkiye’ye Yerleşenlere Yurt Dışı Kazançta 20 Yıl Gelir Vergisi İstisnası 2026: GVK Mükerrer 20/D, 333 Seri No.lu Tebliğ, Son Üç Yıl Şartı, İstisna Belgesi ve Başvuru Süresi, Uzaktan Çalışma Riski ve Mirasta Yüzde 1 Veraset Vergisi

Son üç yılda Türkiye’de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan bir kişi 2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşirse, yurt dışından elde ettiği kazanç ve iratlar yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisna. 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7582 sayılı Kanun, Gelir Vergisi Kanunu’na mükerrer 20/D maddesini ekledi. Aynı Kanun, bu süre içinde istisnadan yararlanan kişinin ölümüyle gerçekleşen veraset yoluyla intikallerde veraset ve intikal vergisi oranını yüzde 1 olarak belirledi. 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 333 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ise istisnayı “istisna belgesi” alınmasına ve sıkı bir başvuru süresine bağladı. Bu yazı kimlerin yararlanabileceğini, son üç yıl şartının nasıl okunduğunu, başvuru süresini, hangi gelirlerin yurt dışından elde edilmiş sayılacağını, uzaktan çalışma ve yurt dışı şirket yapılarındaki riskleri, yüzde 1 veraset vergisini ve belge reddine karşı yolları kanun ve tebliğ hükümleriyle anlatıyor.

Yasal Dayanak: GVK Mükerrer 20/D ve 333 Seri No.lu Tebliğ

Gelir Vergisi Kanunu’na göre Türkiye’de yerleşmiş olanlar, Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilir (GVK m.3). 7582 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle eklenen mükerrer 20/D maddesi bu genel kurala yeni yerleşenler için bir istisna getirmiştir. Madde yedi fıkradan oluşur: istisnanın şartları, Türkiye’deki bazı gelirler nedeniyle önceden bulunan mükellefiyetin engel olmaması, istisna gelirlerin beyannameye dâhil edilmemesi, bu gelirlere ait gider ve maliyetlerin vergiye tabi gelirlerden düşülememesi, yurt dışında ödenen vergilerin mahsup edilememesi, şartların taşınmadığının sonradan anlaşılması hâlinde vergilerin ziyaa uğramış sayılması ve Hazine ve Maliye Bakanlığının usul ve esas belirleme yetkisi.

7582 sayılı Kanun’un yürürlük maddesi bu hükmü, 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe koymuştur (7582 s.K. m.14/a). Tebliğ de istisnadan 1.1.2026’dan itibaren yerleşmiş sayılanların yararlanabileceğini tekrarlar (GVGT 333 m.3/3). Konuya ilişkin ilk gündem notlarımız için yurt dışı kazanç istisnası notumuza bakılabilir. 7582 sayılı Kanun’un diğer düzenlemeleri için nitelikli hizmet merkezi rehberimiz ve varlık barışı yazımız yol gösterir.

Kimler Yararlanabilir? Türkiye’de Yerleşmiş Sayılma

İstisna yalnızca gerçek kişilere tanınmıştır; kurumlar vergisi mükellefleri yararlanamaz (GVGT 333 m.3/10). Kişinin vatandaşlığı önemli değildir: yurt dışında yaşayıp Türkiye’ye dönen Türk vatandaşları da, Türkiye’ye yerleşen yabancılar da şartları taşıyorsa istisnadan yararlanır. Belirleyici olan, kişinin Türkiye’de yerleşmiş sayılmasıdır. Kanun’a göre ikametgâhı Türkiye’de bulunanlar ile bir takvim yılı içinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar Türkiye’de yerleşmiş sayılır; geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez (GVK m.4). İkametgâh, Türk Medeni Kanunu’nun yerleşim yerine ilişkin hükümlerine göre belirlenir.

Belli ve geçici görev veya iş için Türkiye’ye gelen iş, ilim ve fen adamları, uzmanlar, memurlar, basın ve yayın muhabirleri ve benzerleri ile tahsil, tedavi, istirahat veya seyahat amacıyla gelen yabancılar, altı aydan fazla kalsalar bile Türkiye’de yerleşmiş sayılmaz (GVK m.5). Değerlendirmemize göre bu hüküm istisnayı isteyen yabancılar bakımından ters yönde işler: kişi Türkiye’ye geçici bir görev için gelmişse yerleşmiş sayılmaz ve istisnadan yararlanamaz; zaten dar mükellef olarak yalnızca Türkiye’de elde ettiği gelirler üzerinden vergilendirilir (GVK m.6). İstisnaya ihtiyaç duyan kişi, Türkiye’ye kalıcı olarak yerleşen ve normal şartlarda dünya çapındaki geliri üzerinden vergilendirilecek olan kişidir.

Yurt dışında yaşayanların Türkiye’deki gelirlerinin vergilendirilmesi için dar mükellefiyet ve mukimlik yazımıza bakılabilir. Yabancıların Türkiye’de çalışması için ayrıca çalışma izni gerekir; bunun için yabancıların çalışma izni yazımıza bakılabilir.

Son Üç Takvim Yılı Şartı: İkametgâh ve Vergi Mükellefiyeti

İstisnanın asıl şartı, kişinin Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhının ve vergi mükellefiyetinin bulunmamasıdır (GVK mük. m.20/D/1). Kanun tek bir yumuşatma getirmiştir: kişinin bu madde kapsamına girmeden önce Türkiye’de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması istisnaya engel değildir (GVK mük. m.20/D/2). Buna karşılık ücret, serbest meslek ve ticari kazanç nedeniyle mükellefiyet bu istisnanın dışında bırakılmıştır.

Örnek 6 özellikle dikkat çekicidir. Tevkifata tabi ücret geliri yıllık beyanname gerektirmese de Tebliğ bunu “vergi mükellefiyeti” saymış ve istisnayı engelleyen bir durum olarak değerlendirmiştir. Değerlendirmemize göre bu yorum, Kanun’un yalnızca üç gelir türünü saymış olmasıyla uyumludur; ancak kısa süreli bir proje için Türkiye’de çalışıp ücret almış kişiler, üç yıl dolmadan yerleşirlerse istisnayı kaybederler. Kanun’daki “vergi mükellefiyeti” ifadesinin gelir vergisi mükellefiyetini mi, yoksa emlak vergisi veya motorlu taşıtlar vergisi gibi her türlü vergi mükellefiyetini mi kapsadığı ise açık değildir. Değerlendirmemize göre madde Gelir Vergisi Kanunu’nda yer aldığından ve ikinci fıkra gelir vergisi mükellefiyeti türlerini saydığından, Türkiye’de taşınmaz sahibi olmaktan doğan emlak vergisi mükellefiyeti istisnayı engellememelidir. Türkiye’de kira geliri elde eden kişinin bile istisnadan yararlanabilmesi, aynı taşınmaz için emlak vergisi ödemenin engel sayılmayacağını destekler. Emlak vergisinin kendisi için emlak vergisi yazımıza bakılabilir.

İstisna Belgesi: Başvuru Süresi ve Vergi Dairesinin İncelemesi

Kanun bir başvuru veya belge şartı öngörmemiş, usul ve esasları belirleme yetkisini Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiştir (GVK mük. m.20/D/7). 333 Seri No.lu Tebliğ bu yetkiye dayanarak bir başvuru sistemi kurmuştur: istisnadan faydalanmak isteyenler, yerleşmiş sayıldıkları takvim yılının sonuna kadar, takvim yılının son iki ayında yerleşmiş sayılanlar ise izleyen takvim yılının ikinci ayının sonuna kadar tarha yetkili vergi dairesine başvurarak “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin İstisna Belgesi” almalıdır (GVGT 333 m.3/4). Başvuru tarihinde kişinin Türkiye’de yerleşmiş sayılması da şarttır (GVGT 333 m.3/2). Vergi dairesi son üç yıl şartını, yerleşmeyi ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığını kontrol eder (GVGT 333 m.4).

Değerlendirmemize göre başvuru süresinin istisnanın kendisini ortadan kaldıracak şekilde uygulanması tartışmaya açıktır. Kanun istisnayı üç maddi şarta bağlamış, Bakanlığa yalnızca “usul ve esasları belirleme” yetkisi vermiştir. Vergi ödevlerinin ve bunlara ilişkin istisnaların kanunla düzenleneceği ilkesi karşısında (Anayasa m.73/3), usule ilişkin bir sürenin kaçırılmasının yirmi yıllık bir kanuni hakkı tamamen ortadan kaldırması ölçülü bir sonuç değildir. Süresinden sonra başvuran ve maddi şartları taşıyan bir kişinin belge talebinin reddine karşı açılacak davada bu husus ileri sürülebilir. Ancak dava sonucu belirsiz olduğundan, en doğru yol süreyi kaçırmamaktır.

Hangi Gelirler Yurt Dışından Elde Edilmiş Sayılır?

İstisna yalnızca “Türkiye dışında elde edilen” kazanç ve iratları kapsar; Türkiye’de elde edilen gelirler için vergisel yükümlülükler devam eder (GVGT 333 m.3/7). Kanun, bir gelirin nerede elde edildiğini dar mükellefler için belirlemiştir. Buna göre ücrette hizmetin Türkiye’de ifa edilmesi veya Türkiye’de değerlendirilmesi, serbest meslek kazancında faaliyetin Türkiye’de icra edilmesi veya değerlendirilmesi, gayrimenkul sermaye iradında gayrimenkulün Türkiye’de bulunması, menkul sermaye iradında sermayenin Türkiye’de yatırılmış olması, diğer kazanç ve iratlarda işin veya muamelenin Türkiye’de ifa edilmesi veya değerlendirilmesi gelirin Türkiye’de elde edildiğini gösterir; değerlendirme, ödemenin Türkiye’de yapılması veya Türkiye’deki ödeyenin hesaplarına intikal ettirilmesidir (GVK m.7). Değerlendirmemize göre istisnanın uygulanmasında bu ölçütler kıyasen esas alınacaktır; Tebliğ’in örnekleri de bu yöndedir.

Tablodaki son satır, uygulamada en çok karşılaşılacak tuzaklardan biridir. Kişi Türkiye’ye yerleştikten sonra yabancı menkul kıymetlerini Türkiye’deki bir banka veya aracı kurum üzerinden alıp satarsa, idare işlemin Türkiye’de ifa edildiğini ileri sürebilir. Değerlendirmemize göre istisna süresince yabancı yatırımların yurt dışındaki aracı kurumlarda tutulması ve işlemlerin orada yapılması riski azaltır. Türkiye’deki menkul sermaye iratlarının vergilendirilmesi için menkul sermaye iradı yazımıza bakılabilir.

Uzaktan Çalışma, Serbest Meslek ve Yurt Dışı Şirketler: En Riskli Alan

İstisna, Türkiye’ye taşınıp yabancı işverenine uzaktan çalışmaya devam eden kişiler için çoğu zaman beklenen avantajı sağlamaz. Ücret, hizmetin Türkiye’de ifa edilmesi hâlinde Türkiye’de elde edilmiş sayılır (GVK m.7/3-a). Değerlendirmemize göre bu nedenle işveren yurt dışında olsa ve ücret yurt dışındaki bir hesaba ödense bile, Türkiye’de fiilen yapılan işin karşılığı olan ücret istisna kapsamında değildir. Aynı durum Tebliğ’in açık örneğiyle serbest meslek kazancı için de geçerlidir: Türkiye’de faaliyette bulunan bir mühendisin yurt dışındaki müşterilerine verdiği danışmanlık hizmetinin bedeli istisna dışıdır (GVGT 333 m.3/7, Örnek 10). Ücret gelirinin genel vergilendirme kuralları için ücret gelirinin vergilendirilmesi yazımıza bakılabilir.

Yurt dışında şirket sahibi olan kişiler için ikinci bir risk vardır. Kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan kurumlar tam mükelleftir; iş merkezi, iş bakımından işlemlerin fiilen toplandığı ve yönetildiği merkezdir (KVK m.3/1, 3/6). Değerlendirmemize göre Türkiye’ye yerleşen kişi yurt dışındaki şirketini fiilen Türkiye’den yönetirse, idare şirketin iş merkezinin Türkiye’ye taşındığını ileri sürebilir. Bu durumda şirketin bütün kazancı Türkiye’de kurumlar vergisine tabi olur ve şirketten alınan kâr payı da artık yurt dışından değil, Türkiye’deki bir kurumdan elde edilmiş sayılabilir. Yönetim kurulu toplantılarının, önemli kararların ve şirket yönetiminin yurt dışında yapıldığının belgelenmesi bu riski azaltır.

Kontrol edilen yabancı kurum kuralı da gözden geçirilmelidir. Tam mükellef gerçek kişi ve kurumların en az yüzde 50 oranında kontrol ettikleri, gelirlerinin yüzde 25 veya fazlası pasif nitelikte olan ve yüzde 10’dan az vergi yükü taşıyan yurt dışı iştiraklerinin kazançları, dağıtılmasa bile Türkiye’de vergiye tabidir (KVK m.7/1). Değerlendirmemize göre bu kazanç yurt dışındaki bir kurumun kazancı olduğundan istisna kapsamında görülmelidir; ancak Kanun bu ilişkiyi düzenlemediği için düşük vergili ülkelerdeki pasif gelir şirketlerine sahip kişilerin beyandan önce özelge istemesi uygun olur. Düşük vergili ülkelere ilişkin genel kurallar için vergi cenneti yazımıza bakılabilir.

Türkiye’deki Gelirler ve Beyanname

İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmez; kişi Türkiye’deki diğer gelirleri nedeniyle beyanname veriyorsa da bu gelirler beyannameye dâhil edilmez (GVK mük. m.20/D/3; GVGT 333 m.3/6). Bu kural yalnızca beyan kolaylığı değildir: istisna gelirler beyannameye girmediği için, Türkiye’deki gelirlerin vergilendirildiği artan oranlı tarifenin dilimlerini de yükseltmez. Tebliğ’in örneğinde İstanbul’daki taşınmazından kira geliri ve tam mükellef bir kurumdan kâr payı elde eden, ayrıca İspanya’dan kâr payı ve Monako’daki taşınmazından kira geliri alan kişi, yalnızca Türkiye’deki gelirleri için beyanname verecek, yurt dışı gelirlerini beyannameye dâhil etmeyecektir (GVGT 333 Örnek 11).

Yurt dışında ödenen vergilerin mahsup edilememesi kuralı, normal tam mükellefiyette uygulanan mahsup sisteminin (GVK m.123) istisna gelirler için devre dışı bırakılmasıdır. Gelir zaten istisna olduğundan bu kural çoğu durumda kayıp doğurmaz. Değerlendirmemize göre istisna gelirlerle ilgili kredi faizi gibi giderlerin Türkiye’deki kira gelirinden düşülmemesi, kayıt düzeninde gelir ve giderlerin ülke bazında ayrı izlenmesini gerektirir. Kira gelirinde beyan kuralları için kira gelirinde beyan yazımıza bakılabilir.

Yirmi Yıllık Süre, Türkiye’den Ayrılma ve Geri Dönüş

Kanun istisnanın “yirmi yıl boyunca” uygulanacağını belirtir; sürenin başlangıcını açıkça düzenlemez (GVK mük. m.20/D/1). Tebliğ’in belge iptaline ilişkin örneğinde belge, kişinin yerleşmiş sayıldığı tarih itibarıyla iptal edilmektedir (GVGT 333 m.5, Örnek 12). Değerlendirmemize göre bu, istisnanın yerleşme tarihinden itibaren işlediğini ve yirmi yılın da bu tarihten hesaplanacağını gösterir; örneğin 12.7.2026’da yerleşen kişi için istisna 11.7.2046 tarihine kadar elde edilen yurt dışı gelirleri kapsar. Kanun “takvim yılı” değil “yıl” ifadesini kullandığından son yılın tamamının istisna kapsamında olduğu söylenemez.

Tebliğ’e göre istisna belgesi aldıktan sonra Türkiye mukimi olmaktan çıkan kişiler zaten dar mükellef olur ve yurt dışında elde ettikleri gelirler Türkiye’de vergilendirilmez (GVGT 333 m.6). Kişinin yirmi yıl dolmadan yeniden Türkiye’ye dönmesi hâlinde ne olacağı ise düzenlenmemiştir. Değerlendirmemize göre iki yorum mümkündür: süre yerleşme tarihinden itibaren kesintisiz işler ve kişi kalan süre için istisnadan yararlanmaya devam eder; ya da yeni yerleşme, son üç yıl şartının yeniden incelenmesini gerektirir. Ayrılış Türkiye’de ikametgâhın ve vergi mükellefiyetinin sona ermesi anlamına geleceğinden, üç yıl geçmeden dönen kişinin yeni bir belge alması mümkün olmayabilir. Bu belirsizlik, istisna süresince yurt dışına uzun süreli taşınmayı düşünen kişilerin önceden özelge istemesini gerektirir.

Şartların Sonradan Kaybedildiği Tespit Edilirse

İstisnaya ilişkin şartların taşınmadığının sonradan tespit edilmesi hâlinde tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır (GVK mük. m.20/D/6). Tebliğ’e göre şartları taşımadığı hâlde istisnadan yararlanan mükelleflerin eksik tahakkuk eden vergileri, vergi ziyaı cezası kesilerek gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir (GVGT 333 m.5). Tebliğ’in örneğinde 12.5.2026’da yerleşip belge alan kişinin 2025 ve 2026’da kayıt dışı ticari faaliyette bulunduğu incelemeyle anlaşılmış, resen mükellefiyet tesis edilmiş, belge yerleşme tarihi itibarıyla iptal edilmiş ve beyan edilmeyen yurt dışı kazançlar için vergi ziyaı cezalı tarhiyat yapılmıştır (Örnek 12).

Bu örnek iki önemli sonuç doğurur. Birincisi, istisna belgesi kesin bir güvence değildir; belge, vergi dairesinin başvuru tarihindeki kayıtlara göre yaptığı kontrole dayanır ve sonradan ortaya çıkan bir mükellefiyet belgeyi geriye etkili olarak ortadan kaldırır. İkincisi, belge iptal edildiğinde kişi yerleşme tarihinden itibaren bütün dünya gelirini beyan etmemiş sayılır. Vergi alacağının doğduğu takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıllık zamanaşımı süresi işler (VUK m.114/1). Değerlendirmemize göre başvuru öncesinde son üç yıla ait bütün Türkiye bağlantılarının (iş sözleşmeleri, şirket ortaklıkları, banka hesapları, adres kayıtları) gözden geçirilmesi, belge iptali riskini azaltmanın tek yoludur. İnceleme süreçleri için vergi incelemesi yazımıza bakılabilir.

Veraset ve İntikal Vergisinde Yüzde 1 Oran

7582 sayılı Kanun Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na şu hükmü eklemiştir: Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/D maddesi kapsamında gelir vergisi istisnasından yararlananlardan, istisna için öngörülen süre içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalinde vergi oranı yüzde 1 olarak uygulanır (VİK m.16/3). Normal veraset tarifesi 2026 yılı için yüzde 1 ile yüzde 10 arasında artan oranlıdır ve dilim tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (VİK m.16). Füruğ ve eşten her birine isabet eden miras hissesinin 2026 için 2.907.136 TL’si istisnadır (VİK m.4/b; 57 Seri No.lu VİK Genel Tebliği).

Bu örnekte mirasçıların toplam vergisi 2.704.858,24 TL azalmaktadır. Miras payları, sağ kalan eşin altsoyla birlikte mirasçı olması hâlinde mirasın dörtte birini alacağı kuralına göre hesaplanmıştır (TMK m.499). Değerlendirmemize göre istisna tutarları yüzde 1 oranın uygulandığı durumlarda da düşülmelidir; hüküm yalnızca oranı değiştirmekte, matrahın hesabına dokunmamaktadır.

Hükmün iki önemli sınırı vardır. Birincisi, yalnızca “veraset yoluyla” intikaller kapsamdadır; hayattayken yapılan bağış gibi ivazsız intikaller normal tarifeye tabidir. Örneğin istisna sahibinin çocuğuna hayattayken 10.000.000 TL bağışlaması hâlinde, ana-babadan yapılan ivazsız intikallerde oranların yarısının uygulanacağı kuralıyla vergi yaklaşık 669.979,88 TL olur (VİK m.16/2). İkincisi, hükmün lafzı (“istisnasından yararlananlardan … intikalinde”) değerlendirmemize göre istisna sahibinin ölümüyle onun mirasçılarına yapılan intikali kasteder; istisna sahibinin başka birinden mirasçı olması hâlinde yüzde 1 oranın uygulanacağı açık değildir. Bu konuda bir tebliğ açıklaması henüz yoktur.

Veraset ve intikal vergisinin kapsamı da ayrıca değerlendirilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetindeki kişilere ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların intikali vergiye tabidir; Türk tabiiyetindeki kişilerin yurt dışında edindikleri mallar da kapsamdadır (VİK m.1). Değerlendirmemize göre yabancı uyruklu bir istisna sahibinin yurt dışındaki mallarının yabancı mirasçılarına intikali zaten bu verginin konusuna girmeyebilir; yüzde 1 oranın asıl etkisi Türk vatandaşları ile yabancıların Türkiye’deki malları bakımından ortaya çıkar. Veraset vergisinin hesaplanması için veraset ve intikal vergisi hesaplama yazımıza, beyan ve ödeme için beyan ve ödeme rehberimize, değerleme için değerleme ve taksitlendirme yazımıza bakılabilir.

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları ve Bilgi Değişimi

Türkiye’ye yerleşen kişi, eski ülkesinin iç mevzuatına göre de mukim sayılmaya devam edebilir. Bu durumda iki ülke arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması varsa, anlaşmanın mukimlik hükmündeki sıralı ölçütler (daimi mesken, hayati menfaatler merkezi, mutat ikamet, vatandaşlık) kişinin hangi ülkenin mukimi sayılacağını belirler. Değerlendirmemize göre anlaşmaya göre diğer ülkenin mukimi sayılan kişi bakımından istisna pratik bir anlam taşımaz; çünkü bu kişinin yurt dışı gelirini zaten diğer ülke vergilendirir. İstisnadan gerçekten yararlanmak isteyen kişinin, Türkiye’den mukimlik belgesi alabilecek ve eski ülkesindeki mukimliğini sona erdirebilecek şekilde taşınması gerekir. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının işleyişi için yurt dışı kazançlar ve çifte vergilendirme yazımıza bakılabilir.

Türkiye, otomatik bilgi değişimi anlaşmaları çerçevesinde yurt dışındaki finansal hesaplara ilişkin bilgileri almaktadır. İstisna sahibi kişinin yurt dışı hesaplarına ilişkin bilgiler de idareye ulaşacaktır. İstisna kapsamındaki gelirler için beyan yükümlülüğü bulunmasa da, değerlendirmemize göre istisna belgesi, yerleşme tarihini ve gelirlerin yurt dışı kaynaklı olduğunu gösteren belgelerin her yıl düzenli olarak saklanması, ileride yapılacak bir bilgi talebinde ispatı kolaylaştırır. Uluslararası bilgi değişimi ve yurt dışı varlıklar için uluslararası bilgi değişimi yazımıza bakılabilir.

Yurt Dışından Getirilen Varlıklar ve Belge Düzeni

İstisna gelir vergisine ilişkindir; servet üzerinden bir vergi söz konusu değildir. Kişinin Türkiye’ye yerleşmeden önce yurt dışında edindiği birikimleri Türkiye’ye getirmesi gelir değildir. Tebliğ, Türkiye’de yerleşmiş olmayan bir kişinin yurt dışından Türkiye’deki banka hesabına para göndermesinin ve yurt dışı kira gelirini bu hesaba aktarmasının Türkiye’de vergilendirilmeyeceğini örnekle açıklamıştır (GVGT 333 m.6, Örnek 13). Değerlendirmemize göre istisna sahibinin istisna süresi içinde elde ettiği yurt dışı gelirleri Türkiye’ye getirmesi de vergiyi doğurmaz; çünkü getirilen tutar zaten istisna bir gelirden kaynaklanır.

Buna karşılık bankalar, büyük tutarlı transferlerde fonun kaynağını sorabilir. Bu nedenle yerleşme öncesi varlıkların, yurt dışındaki kira, kâr payı ve satış gelirlerinin kaynağını gösteren belgelerin (tapu, satış sözleşmesi, şirket kararları, banka ekstreleri) dosyada hazır tutulması gerekir. 7582 sayılı Kanun’la getirilen varlık barışı düzenlemesi, Türkiye’de yerleşik kişilerin kayıt dışı yurt dışı varlıklarına ilişkindir; değerlendirmemize göre yerleşmeden önce edinilmiş ve kaynağı belgelenebilen varlıklar için bu düzenlemeye başvurmaya gerek yoktur. Varlık barışının şartları için varlık barışı yazımıza, yurt dışındaki mirasçıların Türkiye’deki işlemleri için yurt dışındaki mirasçı yazımıza bakılabilir.

Açık Yorum Sorunları

Kanun kısa, Tebliğ ise örnek ağırlıklıdır. Aşağıdaki sorular uygulamada tartışma doğurmaya adaydır.

Belgenin Reddi, İnceleme ve Dava; Kontrol Listesi

İstisna belgesi talebinin reddi, vergi dairesinin bir idari işlemidir ve vergi mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir; vergi mahkemelerinde dava açma süresi otuz gündür (İYUK m.7). Belgenin sonradan iptali ve buna bağlı tarhiyat yapılması hâlinde ise tarhiyat sonrası uzlaşma veya vergi mahkemesinde dava yolu açıktır; dava açılması dava konusu vergi ve cezanın tahsilini durdurur (İYUK m.27/4). Uzlaşma için uzlaşma yazımıza bakılabilir. Aşağıdaki örnek, başvurunun süre geçtiği ve kişinin daha önce Türkiye’de emlak vergisi mükellefi olduğu gerekçesiyle reddedildiği varsayımsal bir olay için hazırlanmıştır.

Vergi alanındaki gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızdan, diğer rehberleri Vergi Hukuku Rehberi sayfasından takip edebilirsiniz. Şirket yapısıyla Türkiye’ye gelecek gruplar için transit ticaret indirimi rehberimize bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışı kazanç istisnası nedir?

Son üç yılda Türkiye’de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan kişilerin, Türkiye’ye yerleştikten sonra yurt dışından elde ettiği kazanç ve iratların yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulmasıdır (GVK mük. m.20/D).

Kimler yararlanabilir?

1.1.2026’dan itibaren Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişiler; vatandaşlık önemli değildir. Kurumlar yararlanamaz (GVGT 333 m.3).

İstisna belgesi almak zorunlu mu?

Tebliğ’e göre evet. Yerleşilen yılın sonuna kadar, son iki ayda yerleşenler izleyen yılın şubat sonuna kadar vergi dairesine başvurulmalıdır (GVGT 333 m.3/4).

Başvuru süresini kaçırırsam ne olur?

Tebliğ’e göre belge verilmez. Değerlendirmemize göre bu sonucun Kanun’a uygunluğu tartışmalıdır; ret işlemine karşı otuz gün içinde dava açılabilir.

Türkiye’de kira geliri beyan etmem engel mi?

Hayır. Önceden yalnızca kira, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyet bulunması engel değildir (GVK mük. m.20/D/2).

Türkiye’de daha önce maaşlı çalıştım, yararlanabilir miyim?

Son üç takvim yılında Türkiye’de ücret geliri elde edilmişse Tebliğ’e göre belge verilmez (GVGT 333 Örnek 6).

Yabancı şirkete Türkiye’den uzaktan çalışmanın ücreti istisna mı?

Değerlendirmemize göre hayır; hizmet Türkiye’de ifa edildiği için ücret Türkiye’de elde edilmiş sayılır (GVK m.7/3-a).

Türkiye’deki gelirlerim ne olacak?

Genel hükümlere göre vergilendirilir; yurt dışı gelirler beyannameye eklenmez (GVGT 333 m.3/6-7).

Yurt dışında ödediğim vergiyi mahsup edebilir miyim?

İstisna kapsamındaki gelirler için hayır (GVK mük. m.20/D/5).

Şartları taşımadığım sonradan anlaşılırsa?

Belge yerleşme tarihi itibarıyla iptal edilir, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle tarhiyat yapılır (GVGT 333 m.5).

Miras vergisinde yüzde 1 oran nasıl uygulanır?

İstisna süresinde istisnadan yararlananlardan veraset yoluyla intikalde oran yüzde 1’dir; bağışlar normal tarifeye tabidir (VİK m.16).

Türkiye’den ayrılırsam istisna ne olur?

Dar mükellef olursunuz ve yurt dışı gelirleriniz zaten vergilendirilmez (GVGT 333 m.6). Geri dönüşte durumunuz belirsiz olduğu için özelge önerilir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; Türkiye’ye dönmeyi veya yerleşmeyi planlayan Türk vatandaşları ile yabancılara son üç yıl şartının kontrolü, yerleşme tarihinin belgelenmesi, istisna belgesi başvurusu, gelirlerin Türkiye ve yurt dışı kaynaklı olarak sınıflandırılması, yurt dışı şirket ve yatırım yapılarının istisnayla uyumlu hâle getirilmesi, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları ve miras planlaması konularında danışmanlık verir. Belge talebinin reddine veya belge iptaline bağlı tarhiyatlara karşı uzlaşmada ve vergi mahkemesinde hukuki destek sağlar. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: Anayasa m.73/3; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.3, 4, 5, 6, 7, 21, 74, 123, mükerrer m.20/D; 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.1, 4/b, 16; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.3, 7; 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 4.6.2026/33270) m.2, 4, 14/a; Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 333 (RG 4.7.2026/33300); Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği Seri No: 57 (RG 31.12.2025/33124 5. Mükerrer); 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.499; 213 sayılı VUK m.114, 369, 413; 2577 sayılı İYUK m.7, 27/4. Örnekler, hesaplar ve dilekçe varsayımsaldır. Yazı 10 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.