Yurt Dışında Yaşayan Mirasçının Türkiye’deki Miras İşlemleri
20 Ağustos 2026

Yurt Dışında Yaşayan Mirasçının Türkiye’deki Miras İşlemleri

Yurt dışında yaşayan bir mirasçı için Türkiye’deki miras süreci iki kat zorlaşır. Vefat haberi geç ulaşır, tebligatlar eski adrese gider, belgeler apostil ve tercüme gerektirir. Bu gecikmelerin en ağır sonucu ise şudur: üç aylık ret süresi ve diğer hak düşürücü süreler bu arada işlemeye devam eder.

Asıl Sorun: Zaman

Yurt dışında yaşayan mirasçının karşılaştığı güçlük, işlemlerin imkânsız olması değildir; neredeyse her şey vekil aracılığıyla yürütülebilir.

Asıl sorun zamandır. Vefat haberi geç ulaşır, vekâletname çıkarmak randevu gerektirir, yabancı belgelerde apostil ve yeminli tercüme aranır. Bu adımların her biri haftalar alır.

Bu arada süreler işlemeye devam eder. Yurt dışında bulunmak, mirasın reddi için öngörülen üç aylık süreyi ya da tenkis için öngörülen süreleri kendiliğinden durdurmaz.

Bu nedenle yurt dışındaki mirasçı için doğru strateji şudur: önce süreyi güvenceye al, belgeleri sonra tamamla.

Vekâletname: En Kritik Belge

Sürecin tamamı bu tek belgeye dayanır ve en sık yapılan hata burada ortaya çıkar: genel vekâletname çıkarmak.

Miras işlemlerinin önemli bir kısmı, vekâletnamede o işlem için açık ve özel yetki bulunmasını gerektirir. Genel vekâletname ile başvurulduğunda işlem reddedilir ve süreç baştan başlar.

İşlemVekâletnamede aranan
Mirasçılık belgesi alınmasıGenel yetki çoğu zaman yeterli
Mirasın reddiRet için açık ve özel yetki
Mirastan feragatFeragat için özel yetki
Miras payının devriDevir ve temlik için özel yetki
Taşınmaz satışıSatış için özel yetki, taşınmaz belirtilerek
Dava açma ve takipDava ve husumete ehil olma yetkisi
Sulh, feragat, kabulBu işlemler için ayrı ayrı yetki
Banka işlemleriİlgili bankaya ilişkin açık yetki

Pratik öneri: vekâletname çıkarılırken yapılacak işlemlerin tamamı önceden belirlenmeli ve tek belgede toplanmalıdır. İkinci kez vekâletname çıkarmak, yeni bir randevu ve haftalarca gecikme demektir.

Yurt dışından miras işlemleri ve vekâlet için
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Belge Yolu: Apostil ve Tercüme

Yurt dışında düzenlenen belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için belirli bir zincir izlenir.

Türk konsolosluğunda düzenlenen belgeler doğrudan kullanılabilir; apostil gerekmez. Bu yol daha hızlıdır ve tercih edilmelidir.

Yabancı makam veya noterde düzenlenen belgeler için apostil şerhi gerekir. Apostil, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkeler arasında geçerlidir.

Sözleşmeye taraf olmayan ülkelerde apostil yerine konsolosluk onayı yolu izlenir; bu daha uzun sürer.

Yeminli tercüme her hâlde gerekir. Yabancı dildeki belgelerin Türkiye’de işlem görebilmesi için yeminli tercüman tarafından çevrilmesi ve noterce onaylanması aranır.

Bu zincirin toplam süresi ülkeye göre değişmekle birlikte çoğu zaman haftalarla ölçülür. Bu nedenle hangi belgelerin gerekeceği en baştan listelenmeli ve süreç paralel yürütülmelidir.

Tebligat Sorunu

Yurt dışındaki mirasçı çoğu zaman kendisine karşı yürütülen bir süreçten haberdar olamaz.

Yurt dışı tebligat uluslararası usullere göre yapılır ve aylar sürebilir. Adres bilinmiyorsa, usulüne uygun araştırma sonrasında ilanen tebligat yoluna gidilebilir.

Bunun ağır sonucu şudur: mirasçı, hakkında yürütülen bir davadan haberi olmadan taraf hâline gelebilir ve karar verilebilir.

Bu riski azaltmak için iki önlem alınabilir. Birincisi, Türkiye’deki nüfus kayıtlarında güncel adres bilgisinin bulundurulması. İkincisi, aile içinde iletişim kanalının açık tutulması ve vefat hâlinde bilgilendirme yapılacağının önceden konuşulması.

Süreçten sonradan haberdar olan mirasçı bakımından ise, mirasçı olduğunu ya da davayı sonradan öğrendiğini ispatlaması hâlinde sürelerin öğrenme anından işlemesi gündeme gelir.

İlk 30 Günde Yapılacaklar

Uzun bir rehberdi; en kritik noktaları bir arada bırakalım.

  • Vefat tarihini ve ölüm belgesini teyit edin; süre bu tarihe bağlıdır.
  • Terekenin borca batık olma ihtimalini ilk günlerde değerlendirin.
  • Türkiye’de güvendiğiniz bir kişiyi veya avukatı vekil olarak belirleyin.
  • Konsolosluk randevusunu hemen alın; bekleme süresi uzun olabilir.
  • Vekâletnameye ret, feragat, devir ve dava yetkilerini birlikte koydurun.
  • Mirasçılık belgesi başvurusunu vekil aracılığıyla başlatın.
  • Ret düşünülüyorsa üç aylık süreyi takvime işleyin.
  • Tereke mallarına dokunmayın; ret hakkını düşürebilir.

Son kalem yurt dışındaki mirasçılar bakımından özellikle önemlidir: uzaktan verilen bir talimatla kira tahsil edilmesi ya da hesaptan para çekilmesi, mirasın zımnen kabulü sonucunu doğurabilir.

Süre kaçırılmış dosyalarda çözüm için
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Sürelerin Yurt Dışı Boyutu

Yurt dışında bulunmak süreleri durdurmaz; ancak bazı sürelerin başlangıcı öğrenme anına bağlı olduğundan pratikte hareket alanı doğar.

TalepSüreBaşlangıçYurt dışı etkisi
Mirasın reddi3 ayÖlümün veya mirasçılığın öğrenilmesiÖğrenmenin ispatı öne çıkar
Hükmen retSüreye tabi değil—Aciz açıksa her zaman
Tenkis1 yıl / 10 yılSaklı payın zedelendiğinin öğrenilmesiÖğrenme anı ispatlanmalı
Vasiyetnamenin iptali1 yılTasarrufu ve sebebi öğrenmeTebligat gecikmesi lehe olabilir
Veraset ve intikal vergisiKural olarak 4 ayÖlüm tarihiFarklı düzenleme gündeme gelebilir
Miras sebebiyle istihkakZamanaşımıMirasçılığı ve malı öğrenmeÖğrenme anı belirleyicidir

Ortak nokta öğrenme anının ispatıdır. Yurt dışı ikamet kayıtları, giriş çıkış belgeleri, konsolosluk başvuru tarihleri ve yazışmalar bu ispatta kullanılır. Bu belgelerin tarihleri baştan saklanmalıdır.

Uygulamada güvenli yol şudur: süre riski varsa önce başvuru veya dava yapılır, eksik belgeler süreç içinde tamamlanır. Belge beklemek uğruna kaçırılan süre geri getirilemez.

Sık Karşılaşılan Beş Sorun

Genel vekâletname ile başvurmak. En yaygın hatadır. Ret, feragat, devir ve satış işlemleri için özel yetki gerekir; genel vekâletname ile yapılan başvuru reddedilir.

Vekâletnamede eksik yetki bırakmak. Süreç ilerledikçe yeni işlem ihtiyacı doğar. İkinci vekâletname çıkarmak haftalar kaybettirir; yetkiler baştan geniş tutulmalıdır.

Tercümeyi atlamak. Yabancı dildeki belgeler yeminli tercüme ve noter onayı olmadan işleme alınmaz.

Adres güncellememek. Türkiye’deki kayıtlarda eski adres bulunuyorsa tebligatlar oraya gider ve süreçten habersiz kalınır.

Uzaktan tereke işlemi yapmak. Ret düşünülüyorken kira tahsil edilmesi veya hesaptan para çekilmesi talimatı vermek, mirasın zımnen kabulü sonucunu doğurabilir.

Yabancılık Unsuru Taşıyan Terekede Ek Sorunlar

Mirasçının yurt dışında olması ile terekenin yurt dışında mal içermesi farklı sorunlardır; ikisi bir arada bulunduğunda süreç daha da katmanlanır.

Uygulanacak hukuk. Yabancılık unsuru taşıyan miras ilişkilerinde hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı ayrı bir değerlendirme gerektirir. Taşınmazlar bakımından bulundukları ülke hukuku belirleyici olabilir.

Yabancı kararların tanınması. Yurt dışında verilmiş bir mirasçılık belgesi veya mahkeme kararının Türkiye’de sonuç doğurabilmesi için tanıma ya da tenfiz davası açılması gerekebilir.

Çifte vergilendirme. Terekenin birden fazla ülkede vergilendirilmesi ihtimali doğar; varsa ikili anlaşma hükümleri incelenmelidir.

Belge zinciri. Her ülke için ayrı belge, apostil ve tercüme süreci işletilir. Bu nedenle işlemler paralel yürütülmeli, sıraya konulmamalıdır.

Bu başlıkların her biri kendi başına uzmanlık gerektirdiğinden, çok ülkeli terekelerde baştan bütünsel bir plan kurulması zaman kazandırır.

Yurt Dışından Miras İşlemleri: Pratik Yol

Yurt dışındaki mirasçı için süreç vekâletname ve belge tasdiki üzerinden yürür.

Yurt dışındaki mirasçının işlemleri
KonuKuralNot
1. VekâletnameKonsoloslukta veya apostilli noterdeİlk adım
2. Yetki kapsamıMiras işlemleri, ret, dava, tapu devriAçıkça sayın
3. TercümeYeminli tercüman ve noter onayıYabancı belgeler
4. Vergi numarasıBeyan için gerekirVergi dairesi
5. Banka hesabıBedel tahsili içinAçılması gerekebilir
6. Süre riskiRet ve tenkis süreleri işlerGecikmeyin
7. Yabancı belgeApostil zorunluTasdik
8. Türkiye’deki malTürk hukuku ve Türk mahkemeleriTaşınmazlarda
9. TebligatYurt dışı tebligat uzun sürerAdres bildirin

İkinci ve altıncı satırlar en kritik iki noktadır: vekâletnamede mirasın reddi, dava açma ve tapu devri gibi yetkilerin açıkça sayılması gerekir — genel vekâletname bu işlemler için yeterli olmayabilir; ayrıca belge tasdiki ve tercüme süreçleri uzun sürdüğünden üç aylık ret süresi gibi hak düşürücü süreler kaçırılabilir.

Miras rehberlerimiz: önalım hakkı · mirasçılar arasında ecrimisil · miras davalarında süreler · sonradan çıkan mirasçı · paylaşmayan mirasçı · yabancılık unsurlu miras

Sürelerin Yurt Dışı Boyutu: Hangi Süre Nereden İşler?

Yurt dışındaki mirasçının en büyük riski, sürelerin Türkiye’deki mirasçılarla aynı anda işlemeye başladığını sanmak — ya da tam tersine, yurt dışında olduğu için sürelerin durduğunu düşünmektir. İkisi de yanlıştır. Kanun sürelerin başlangıcını öğrenmeye bağladığı hâllerde, yurt dışındaki mirasçı bakımından bu tarih farklı olabilir.

İşlemSüreBaşlangıçDayanak
Mirasın reddi3 ayÖlümü ve mirasçı olduğunu öğrenmeTMK m.606
Resmî defter tutma1 ayAynıTMK m.619
Vasiyetnamenin iptali1 yılTasarrufu, sebebi ve hak sahipliğini öğrenmeTMK m.559
Tenkis davası1 yılSaklı payın zedelendiğini öğrenmeTMK m.571
Miras sebebiyle istihkak1 yılMirasçılığını ve malın elde tutulduğunu öğrenmeTMK m.639
Atanmış mirasçıya itiraz1 ayTasarrufun bildirilmesiTMK m.598/2

Tabloda dikkat edilmesi gereken nokta şudur: ilk beş satırda başlangıç öğrenme tarihidir. TMK m.606 bunu açıkça düzenler: yasal mirasçılar için süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe ölümü öğrendikleri tarihten işler.

Yurt dışında yaşayan ve ölümden geç haberdar olan mirasçı için bu, gerçek bir imkândır. Ancak ispat yükü mirasçıdadır. Öğrenme tarihini belgeleyecek deliller baştan toplanmalıdır:

DelilNeyi gösterir
Konsolosluk başvuru kaydıİşleme başlama tarihi
Yurt dışı giriş-çıkış kayıtlarıTürkiye’de bulunulmadığı dönem
Aile bireyleriyle yazışmalarHaberdar olunan tarih
Tebligat evrakıResmî bildirimin ulaştığı tarih
Mirasçılık belgesi başvuru tarihiMirasçılık sıfatının öğrenilmesi
Banka veya icra bildirimleriTerekeden haberdar olma anı

Altıncı satırdaki bir aylık süre ise öğrenmeye değil bildirime bağlıdır ve daha risklidir. Vasiyetname ilan yoluyla tebliğ edilmişse (TMK m.597/2), yurt dışındaki mirasçı fiilen haberdar olmasa dahi süre işlemeye başlayabilir.

Yurt Dışındaki Mirasçı İçin İlk Üç Ay Planı

Üç aylık ret süresi, yurt dışından yürütülen dosyalarda en dar penceredir. Vekâletname, apostil ve tercüme süreçleri tek başına haftalar alabilir. Aşağıdaki sıra, süreyi kaçırmadan hareket etmeyi sağlar.

HaftaYapılacakNeden
1Konsolosluktan vekâletname düzenletinTürkiye’deki tüm işlemlerin ön şartı
1-2Nüfus kayıt örneği ve ölüm belgesini temin edinMirasçılık belgesi için gerekli
2-3Mirasçılık belgesi alınmasını sağlayınTapu, banka ve dava işlemlerinin ön şartı
3-6Terekenin tespitini talep ettirinBorç-mal dengesi bilinmeden karar verilemez
4-8Borç araştırması yaptırınKefalet, vergi, SGK borçları çoğu zaman gizlidir
8-10Ret / defter / kabul kararını verinSüre dolmadan karar zorunlu
10-12Kararı uygulayınRet beyanı sulh mahkemesine yapılır

Dördüncü ve beşinci satırlar birlikte yürütülmelidir. Terekenin borca batık olup olmadığı bilinmeden verilecek bir kabul kararı geri alınamaz; TMK m.610 uyarınca terekeyi sahiplenen tek bir işlem dahi ret hakkını düşürür.

Vekâletnamede mirasın reddi ve resmî defter tutulmasını isteme yetkilerinin açıkça yer alması kritiktir. Genel dava vekâletnamesi bu işlemler için çoğu zaman yeterli görülmez ve süre içinde ikinci bir vekâletname düzenletmek mümkün olmayabilir.

Türkiye’deki Diğer Mirasçılarla İlişki

Yurt dışındaki mirasçı, Türkiye’deki mirasçıların işlemleriyle de bağlıdır. Elbirliği mülkiyeti nedeniyle bu ilişki karşılıklıdır.

DurumYurt dışındaki mirasçıya etkisiDayanak
Diğer mirasçılar tereke malını satmak istiyorOnun da imzası gerekirTMK m.640/2
Bir mirasçı koruma önlemi aldırmışKorumadan o da yararlanırTMK m.640/4
Bir mirasçı defter tutulmasını istemişİstem diğerleri hakkında da etkiliTMK m.619/3
Bir mirasçı mirası kabul etmişResmî tasfiye istemi dikkate alınmazTMK m.632/2
Paylaşma davası açılmışZorunlu taraf olarak davaya dâhil edilirTMK m.642

Üçüncü satır yurt dışındaki mirasçı için bir avantajdır: TMK m.619/3’e göre mirasçılardan birinin defter tutma istemi, diğerleri hakkında da etkili olur. Türkiye’deki bir mirasçı bir ay içinde bu talebi yapmışsa, yurt dışındaki mirasçı da bu korumadan yararlanır.

Dördüncü satır ise tersine bir risktir: Türkiye’deki bir mirasçının mirası kabul etmesi, diğerlerinin resmî tasfiye talebini etkisiz kılar. Bu nedenle borca batıklık şüphesi varsa, mirasçılar arasında baştan koordinasyon kurulması gerekir.

Yurt Dışındaki Mirasçı İçin Kontrol Listesi

İşlemler doğru sırayla yapıldığında süreç hızlanır.

Kontrol listesi
KonuKuralNot
1. Ölüm belgesiTürkiye’den veya yurt dışındanApostilli
2. VekâletnameKapsamlı yetkilerleKonsolosluk veya apostil
3. Veraset ilamıVekil aracılığıylaNoter veya mahkeme
4. Vergi numarasıBeyan içinAlınmalı
5. Veraset beyannamesiSüresindeİlişik kesme
6. Tereke araştırmasıTapu, banka, araç, icraBorç kontrolü
7. Ret kararıGerekiyorsa süresindeÜç ay
8. Banka hesabıBedel tahsili içinTürkiye’de
9. TakipVekilinizle düzenli iletişimSüre riski

Altıncı ve yedinci satırlar en kritik zamanlamayı verir: terekenin borç durumu araştırılmadan yapılan işlemler mirasın zımnen kabulü sonucunu doğurabilir; bu nedenle borç araştırması ret süresi içinde tamamlanmalı ve gerekiyorsa üç aylık süre dolmadan ret beyanında bulunulmalıdır.

Miras rehberlerimiz: önalım hakkı · mirasçılar arasında ecrimisil · miras davalarında süreler · sonradan çıkan mirasçı · paylaşmayan mirasçı · yabancılık unsurlu miras

Yabancılık Unsuru: Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır?

Yurt dışındaki mirasçının en çok merak ettiği konu, hangi ülkenin miras hukukunun geçerli olacağıdır. Cevap malın türüne göre değişir ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’a (MÖHUK) göre belirlenir.

KonuUygulanacak hukuk
Türkiye’deki taşınmazlarTürk hukuku
Taşınırlar ve diğer malvarlığıÖlenin millî hukuku
Ölüme bağlı tasarrufun şekliYapıldığı yer hukuku veya millî hukuk
Türkiye’de bulunan malda mirasçısızlıkTürk hukuku (mal Devlete kalır)

Birinci satır pratikte en önemlisidir: Türkiye’deki taşınmazlar bakımından her hâlde Türk hukuku uygulanır. Mirasbırakan yabancı uyruklu olsa veya yurt dışında yaşamış olsa dahi, Türkiye’deki daire, tarla veya dükkân için saklı pay, tenkis ve paylaşma kuralları Türk Medeni Kanunu’na göre işler.

Bu, yurt dışında yapılmış bir vasiyetnamenin Türkiye’deki taşınmaz bakımından sınırsız hüküm doğurmayacağı anlamına gelir. Bulunduğu ülkede saklı pay kurumu bulunmayan bir hukuka göre düzenlenmiş vasiyetname, Türkiye’deki taşınmaz için TMK m.506’daki saklı pay sınırlarına tabidir.

Yurt Dışında Alınan Kararlar Türkiye’de Geçerli mi?

Yabancı mahkemeden alınan mirasçılık belgesi veya miras kararı, Türkiye’de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Tapu ve banka işlemleri için kural olarak tanıma veya tenfiz kararı gerekir.

BelgeTürkiye’de kullanım
Yabancı mirasçılık belgesiKural olarak tanıma gerekir
Yabancı mahkeme miras kararıTanıma veya tenfiz gerekir
Yabancı noterde düzenlenmiş vekâletnameApostil + yeminli tercüme
Konsoloslukta düzenlenmiş vekâletnameDoğrudan kullanılabilir
Yabancı ölüm belgesiApostil + tercüme; nüfusa tescil

Dördüncü satır en pratik yoldur: Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname apostil ve tercüme gerektirmez, doğrudan kullanılabilir. Yurt dışındaki mirasçı için zaman kazandıran en önemli tercih budur.

Yabancı noterde düzenlenen belgelerde ise Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde apostil şerhi yeterlidir; taraf olmayan ülkelerde konsolosluk onayı zinciri gerekir. Bu fark, süre planlamasında haftalar anlamına gelebilir.

Türkiye’de mirasçılık belgesinin doğrudan alınması çoğu zaman daha hızlıdır. Yabancılık unsuru bulunan hâllerde noter yetkili olmadığından, başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır (TMK m.598).

Yurt Dışına Özgü Süreler: 7338 s.K. m.9, 7201 s.K. m.25/a ve TMK m.609

Yurt dışındaki mirasçı bakımından kanun, bazı süreleri uzatmış, bazı tebligat usullerini ise özel olarak düzenlemiştir. Bu hükümler bilinmediğinde dosya, hiç işlemeyen bir süreye göre yürütülür.

Vergi beyanında uzatılmış süreler: 7338 s.K. m.9. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, ölüm ve mükelleflerin bulunduğu yere göre farklı sürelerde verilir: ölüm Türkiye’de olup mükellefler yabancı bir memlekette ise altı ay; ölüm yabancı bir memlekette olup mükellefler Türkiye’de ise altı ay; mükellefler ölenin bulunduğu memlekette ise dört ay; mükellefler ölenin bulunduğu memleket dışında başka bir yabancı memlekette ise sekiz ay.

Bu ayrımın pratik değeri. Türkiye’de ölüm gerçekleşmiş ve mirasçı yurt dışındaysa süre dört ay değil altı aydır; mirasçı ölenin yaşadığı ülkeden farklı bir ülkede ise sekiz aya kadar uzar. Buna karşılık sürenin uzaması beyan yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz ve tapu işlemleri için gereken ilişik kesme belgesi, beyan yapılmadan alınamaz.

Konsolosluk yoluyla tebligat: 7201 s.K. m.25/a. Yabancı ülkede kendisine tebliğ yapılacak kimse Türk vatandaşı ise, tebliğ o yerdeki Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla da yapılabilir. Tebliğin konusu ile hangi merci tarafından çıkarıldığı bilgilerinin yer aldığı ve otuz gün içinde başvurulmadığı takdirde tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarını içeren bildirim, muhataba o ülkenin mevzuatının izin verdiği yöntemle gönderilir.

Otuzuncu günün sonu. Kritik kural şudur: bildirimin o ülkenin mevzuatına göre muhataba tebliğ edildiği belgelendirildiğinde, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğuna başvurulmadığı takdirde tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır. Muhatap başvurduğu hâlde evrakı almaktan kaçınırsa, bu konuda düzenlenecek tutanak tarihinde tebliğ yapılmış sayılır. Yani “elime ulaşmadı” savunması, bu usul izlenmişse sonuç doğurmaz.

Adres değişikliği bildirilmezse. Daha önce yurt dışındaki adresine tebligat yapılmış Türk vatandaşı, yurt dışı adresini değiştirir ve bunu tebliğ çıkaran mercie bildirmezse, adres kayıt sisteminden de yerleşim yeri tespit edilemiyorsa; eski adrese m.25/a’ya göre gönderilen bildirimin adrese ulaştığının belgelendiği tarihten itibaren otuz gün sonra tebligat yapılmış sayılır. Bu nedenle yurt dışı adres değişikliği, dosyanın görüldüğü mercie yazılı olarak bildirilmelidir.

Yabancı makam yoluyla tebligat: 7201 s.K. m.25. Muhatap Türk vatandaşı değilse veya bu yol tercih edilmezse, yabancı memlekette tebliğ o memleketin yetkili makamı vasıtasıyla yapılır. Bu usul, ülkeler arası adli yardımlaşma kanallarıyla yürüdüğünden aylarca sürebilir; bu nedenle dava açarken karşı tarafın yurt dışı adresi biliniyorsa, süre planlaması buna göre yapılmalıdır.

Ret beyanının şekli: TMK m.609. Yurt dışındaki mirasçının en çok karıştırdığı nokta budur: mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir; sulh hâkimi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit eder. Ret beyanı bu şekle tabi olduğundan, konsolosluk veya noter beyanı tek başına ret sonucunu doğurmaz; bu beyan, vekâletname ile birlikte mahkemeye sunulacak bir belge niteliğindedir.

Yetkinin kaynağı: MÖHUK m.43. Türkiye’de açılacak dava bakımından kural nettir: mirasa ilişkin davalar, ölenin Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde; son yerleşim yerinin Türkiye’de olmaması hâlinde terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür. Mirasbırakan yurt dışında yaşamış olsa bile, Türkiye’de tereke malı bulunması Türk mahkemesinin yetkisi için yeterlidir.

KonuKuralDayanak
Ölüm Türkiye’de, mirasçı yurt dışındaAltı ay7338 s.K. m.9
Ölüm yurt dışında, mirasçı Türkiye’deAltı ay7338 s.K. m.9
Mirasçı ölenin bulunduğu ülkedeDört ay7338 s.K. m.9
Mirasçı başka bir ülkedeSekiz ay7338 s.K. m.9
Konsolosluk tebligatıTürk vatandaşına yapılabilir7201 s.K. m.25/a
Bildirimin ihtarıOtuz gün içinde başvurulmazsa tebliğ sayılır7201 s.K. m.25/a
Tebliğ anıOtuzuncu günün bitimi7201 s.K. m.25/a
Almaktan kaçınmaTutanak tarihinde tebliğ sayılır7201 s.K. m.25/a
Adres değişikliğiBildirimin ulaşmasından otuz gün sonra7201 s.K. m.25/a
Yabancı uyruklu muhatapO memleketin yetkili makamı aracılığıyla7201 s.K. m.25
Ret beyanıSulh mahkemesine sözlü veya yazılıTMK m.609
Reddin niteliğiKayıtsız ve şartsız; tutanakla tespitTMK m.609
YetkiSon yerleşim yeri; yoksa malların bulunduğu yerMÖHUK m.43

Yurt Dışındaki Mirasçı İçin İşlem Sırası

Türkiye’ye gelmeden miras işlemlerini yürütmek mümkündür; ancak belgelerin sırası ve niteliği önem taşır. Aşağıdaki tablo izlenecek yolu gösterir.

Yurt dışındaki mirasçının işlem sırası

AdımNerede yapılırDikkat edilecek
VekâletnameKonsolosluk / noterYetkiler geniş tutulmalı
Mirasçılık belgesiTürkiyeVekil aracılığıyla
Veraset beyanıVergi dairesiSüre takibi
Tapu intikaliTapu müdürlüğüİlişik kesme yazısı
Banka işlemleriİlgili bankaEk belge istenebilir
Yabancı belgelerApostil + tercümeOnay şart

İlk satır tüm süreci belirler: dar kapsamlı düzenlenen bir vekâletname, her yeni işlem için konsolosluğa yeniden gitmeyi gerektirir ve süreç aylarca uzar. Vekâletnamede mirasçılık belgesi alma, vergi beyanı, tapu ve banka işlemleri ile dava takibi yetkilerinin birlikte yer alması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışındayken vergi beyannamesi süresi farklı mı?

Evet. 7338 s.K. m.9 uyarınca ölüm Türkiye’de olup mükellefler yabancı memlekette ise altı ay; ölüm yabancı memlekette olup mükellefler Türkiye’de ise altı ay; mükellefler ölenin bulunduğu memlekette ise dört ay; ölenin bulunduğu memleket dışında başka bir yabancı memlekette ise sekiz ay süre uygulanır.

Konsolosluk yoluyla tebligat nasıl yapılır?

7201 s.K. m.25/a uyarınca muhatap Türk vatandaşıysa tebliğ, o yerdeki Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla da yapılabilir; otuz gün içinde başvurulmadığı takdirde tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarını içeren bildirim, o ülkenin mevzuatının izin verdiği yöntemle gönderilir.

Tebligat elime ulaşmazsa süre işlemez mi?

7201 s.K. m.25/a uyarınca bildirimin o ülkenin mevzuatına göre muhataba tebliğ edildiği belgelendirildiğinde, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Büyükelçilik veya Konsolosluğa başvurulmazsa tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır. Başvurup evrakı almaktan kaçınılırsa tutanak tarihinde tebliğ yapılmış sayılır.

Ret beyanını konsolosluktan yapabilir miyim?

TMK m.609 uyarınca mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır; reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir ve sulh hâkimi beyanı bir tutanakla tespit eder. Konsolosluk veya noter beyanı tek başına ret sonucu doğurmaz; vekâletname ile birlikte mahkemeye sunulacak bir belgedir.

Mirasbırakan yurt dışında yaşıyordu; dava Türkiye’de açılabilir mi?

MÖHUK m.43 uyarınca mirasa ilişkin davalar ölenin Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde; son yerleşim yerinin Türkiye’de olmaması hâlinde terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür. Türkiye’de tereke malı bulunması Türk mahkemesinin yetkisi için yeterlidir.

Türkiye’ye gelmeden işlem yapabilir miyim?

Büyük ölçüde evet. İşlemler, Türk konsolosluğunda düzenlenmiş özel vekâletname ile vekil aracılığıyla yürütülebilir. Ancak bazı işlemler bakımından bizzat başvuru ya da özel usuller gerekebilir.

Genel vekâletname yeterli mi?

Yeterli değildir. Mirasın reddi, taşınmaz satışı, miras payının devri ve feragat gibi işlemler için vekâletnamede o işlemin açıkça ve ayrıca yetkilendirilmiş olması gerekir.

Vekâletnameyi nereden alırım?

Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğundan alınabilir. Alternatif olarak yabancı noterde düzenlenip apostil şerhi konularak ve yeminli tercümesi yaptırılarak da kullanılabilir.

Apostil nedir, her ülkede geçerli mi?

Apostil, yabancı resmî belgenin doğruluğunu onaylayan bir şerhtir ve Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkeler arasında geçerlidir. Taraf olmayan ülkelerde konsolosluk onayı yolu izlenir.

Ret süresi ne zaman başlar?

Yasal mirasçılar için süre, ölümü öğrendikleri tarihten; mirasçı olduklarını sonradan öğrendiklerini ispat etmeleri hâlinde ise bu tarihten işler. Yurt dışında bulunmak süreyi kendiliğinden durdurmaz.

Ret beyanını konsolosluktan yapabilir miyim?

Ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yöneliktir. Uygulamada ret için özel yetki içeren vekâletname ile vekil aracılığıyla başvuru yapılması tercih edilir.

Tebligat bana ulaşmazsa ne olur?

Yurt dışı tebligat uluslararası usullere göre yapılır ve aylar sürebilir. Adresiniz bilinmiyorsa ilanen tebligat yoluna gidilebilir; bu hâlde süreçten haberdar olmadan karar verilebilir.

Türk vatandaşlığından çıktım, mirasçı olabilir miyim?

Mirasçılık sıfatı vatandaşlığa değil soybağına ve kanuni mirasçılık kurallarına bağlıdır. Mavi kart sahibi olanlar bakımından da miras hakları korunur.

Vergi beyanını nasıl veririm?

Veraset ve intikal vergisi beyannamesi vekil aracılığıyla verilebilir. Mirasçının yurt dışında bulunması hâlinde beyan süresi bakımından farklı düzenlemeler gündeme gelebileceğinden, süre başlangıcı ayrıca teyit edilmelidir.

Yurt dışında olmam süreleri durdurur mu?

Durdurmaz. Ancak bazı sürelerin başlangıcı öğrenme anına bağlı olduğundan, öğrenme tarihinin belgelenmesi hareket alanı sağlar.

Vekâletnamede hangi yetkileri koydurmalıyım?

Ret, feragat, miras payının devri, taşınmaz satışı, dava açma ve takip ile sulh ve kabul yetkilerini birlikte koydurun. İkinci vekâletname çıkarmak haftalar kaybettirir.

Yurt dışında alınmış mirasçılık belgesi Türkiye’de geçerli mi?

Doğrudan sonuç doğurmayabilir. Yabancı belge ve kararların Türkiye’de etki gösterebilmesi için tanıma veya tenfiz yoluna başvurulması gerekebilir.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme gereklidir.

Vekâletname süreli olabilir mi?

Süreli düzenlenebilir; ancak miras işlemleri uzun sürdüğünden süresiz veya uzun süreli düzenlenmesi tercih edilir.

Yurt dışındaki mirasçıya tebligat nasıl yapılır?

Konsolosluk aracılığıyla veya ilgili uluslararası düzenlemeler çerçevesinde yapılır. Bu, süreci fiilen uzatır.

Post by Av. Fatma Öztürk