Kısa dönem ikamet izni, Türkiye’de doksan günden fazla kalacak yabancılara 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 31. maddesinde sayılan gerekçelerden birine dayanarak verilen izindir. Bu gerekçeler arasında bilimsel araştırma, taşınmaz sahipliği, ticari bağlantı, turizm, tedavi, Türkçe kursu, mezuniyet sonrası kalış, yatırım ve aile izninden geçiş vardır. Kanun’un 32. maddesine göre başvurunun dayandığı gerekçenin belgelenmesi, kabul edilemeyen yolcu kapsamına girmemek, uygun barınma, istenirse adli sicil belgesi ve adres bilgisi şarttır. Yönetmelik bunlara yeterli ve düzenli maddi imkânı ve kalış süresini kapsayan sağlık sigortasını ekler. İzin her defasında en fazla iki yıllık sürelerle verilir; yatırım ve KKTC vatandaşlığı gerekçesinde bu süre beş yıldır. Uzatma başvurusu iznin bitmesine altmış gün kala başlar ve süre dolmadan yapılmalıdır. Şartların ortadan kalkması, amaç dışı kullanım veya son bir yılda 120 günden fazla yurt dışında kalış izni iptal ettirir.
Kısa dönem ikamet başvurusu mu yapacaksınız?
Başvuru gerekçenizi, belgelerinizi ve maddi imkân hesabınızı başvurudan önce birlikte kontrol edelim; ret ve uzatma sorunlarını baştan önleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Kısa Dönem İkamet İzni Nedir, Kimler Almak Zorundadır?
Kanun’un 19. maddesine göre Türkiye’de vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacak yabancıların ikamet izni almaları zorunludur; alınan ikamet izni altı ay içinde kullanılmaya başlanmazsa geçerliliğini kaybeder. Yönetmeliğe göre bu sürelerden daha kısa kalacak yabancılar da ikamet izni başvurusunda bulunabilir (Yönetmelik m.19/2). Kısa dönem ikamet izni, Kanun’un 30. maddesinde sayılan altı ikamet izni türünden biridir ve aile, öğrenci, uzun dönem, insani veya insan ticareti mağduru izinlerinin kapsamına girmeyen kalış amaçları için kullanılan genel izindir.
İkamet izni başvurusu kural olarak yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki konsolosluğa yapılır (m.21/1). Kanun’un 22. maddesinde sayılan hâllerde başvuru valiliğe de yapılabilir; uygulamada Türkiye’de vize veya muafiyetle bulunan yabancıların başvuruları bu kapsamda il göç idaresi müdürlüklerine elektronik ortamda yapılan ön kayıt ve randevu üzerinden alınır (Yönetmelik m.19/3-4). Başvurunun yabancı tarafından bizzat yapılması esastır; yasal temsilci veya vekâletnameye haiz avukat aracılığıyla da yapılabilir (Yönetmelik m.21/4). Türkiye içinden yapılan başvurular vize veya muafiyet süresi bitmeden yapılmalıdır; süreyi on güne kadar aşmış olanların başvuruları da alınır (Yönetmelik m.21/2).
Kısa Dönem İkamet İzni Hangi Gerekçelerle Verilir? (m.31)
Kanun’un 31. maddesinin birinci fıkrası kısa dönem ikamet izni verilebilecek yabancıları sayar. Başvuru, bu bentlerden en az birine dayanmalı ve gerekçe belgelenmelidir. Yönetmeliğin 28. maddesi her gerekçe için ek kurallar öngörür.
6458 m.31/1: kısa dönem ikamet izni gerekçeleri
| Bent | Gerekçe | Özel kural |
|---|---|---|
| a | Bilimsel araştırma amacıyla gelecekler | İzne tabi araştırmada kurum izni; arkeolojik kazıda amacına uygun vize (Yön. m.28/2) |
| b | Türkiye’de taşınmaz malı bulunanlar | Taşınmaz konut olmalı ve bu amaçla kullanılmalı; nitelik ve değer Bakanlıkça belirlenir (Yön. m.28/3; Kanun m.31/6) |
| c | Ticari bağlantı veya iş kuracaklar | Üç ayı aşan talepte davet mektubu istenebilir (Yön. m.28/4) |
| ç | Hizmet içi eğitim programlarına katılacaklar | Program süresince (Yön. m.28/5) |
| d | Anlaşmalar veya öğrenci değişim programları çerçevesinde gelecekler | Süre programı aşamaz (Yön. m.28/6) |
| e | Turizm amaçlı kalacaklar | Seyahat planı değerlendirilir (Yön. m.28/7) |
| f | Kamu sağlığına tehdit hastalığı taşımamak kaydıyla tedavi görecekler | Hastane kabulü; masrafı ödeyenlerden sigorta aranmaz (Yön. m.28/11) |
| g | Adli veya idari makamların talep veya kararıyla kalması gerekenler | Sigorta ve maddi imkân aranmayabilir (Yön. m.28/12) |
| ğ | Aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçenler | Kanun m.34/5-7 |
| h | Türkçe öğrenme kurslarına katılacaklar | En fazla iki defa; MEB izinli kurum (Kanun m.31/3; Yön. m.28/13) |
| ı | Kamu kurumları aracılığıyla eğitim, araştırma, staj ve kursa katılacaklar | En fazla bir yıl (Yön. m.28/14) |
| i | Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayıp altı ay içinde başvuranlar | Bir defaya mahsus, en fazla bir yıl (Kanun m.31/4) |
| j | Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenen kapsam ve tutarda yatırım yapacaklar ve aileleri | Beşer yıllık sürelerle (Kanun m.31/5) |
| k | Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları | Beşer yıllık sürelerle (Kanun m.31/5) |
Yönetmeliğin 28. maddesinin onuncu fıkrasına göre sayılan gerekçeler dışındaki ikamet izni talepleri turizm amaçlı talepler olarak değerlendirilir. Bu kural, turizm gerekçesini kısa dönem izninin genel kalemi hâline getirir; ancak aynı zamanda en sıkı incelenen gerekçe de odur.
Konsolosluk mu Valilik mi? Türkiye İçinden Başvuru (m.22)
Kanun’un 21. maddesi ikamet izni başvurusunun kural olarak konsolosluğa yapılacağını, 22. maddesi ise hangi hâllerde istisnai olarak valiliklere de yapılabileceğini düzenler. Türkiye’de bulunan yabancının hangi bende dayandığı, başvurunun yurt içinden alınıp alınmayacağını belirler.
6458 m.22: valiliğe yapılabilecek başvurular
| Bent | Hâl |
|---|---|
| a | Adli veya idari makamların kararlarında veya taleplerinde |
| b | Yabancının Türkiye’den ayrılmasının makul veya mümkün olmadığı durumlarda |
| c, ç, d, e | Uzun dönem, öğrenci, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izinlerinde |
| f | Aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçişlerde |
| g | Türkiye’de ikamet izni bulunan anne veya babanın Türkiye’de doğan çocukları için |
| ğ | Geçerli iznin gerekçesinin sona ermesi veya değişmesi nedeniyle yeni amaca uygun izin için |
| h | İkamet izninden muafiyeti sona erenlerin başvurularında (m.20/2) |
| ı | Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayanların kısa dönem iznine geçişlerinde |
Uygulamada vize veya vize muafiyetiyle Türkiye’ye gelen yabancıların kısa dönem başvuruları da valiliklerce alınmaktadır; Yönetmeliğin 21. maddesinin ikinci fıkrası, Türkiye içinden valiliklere yapılabilecek başvuruların yasal süre bitmeden yapılmasını ve süreyi on güne kadar aşmış olanların başvurularının da alınmasını düzenler. Gerekçesi değişen yabancı, gerekçenin sona erdiği tarihten itibaren on gün içinde yeni amaca uygun izin için valiliğe başvurmalıdır (Yönetmelik m.26/1). Türkiye’de doğan yabancı çocuklar için doğumdan itibaren yüz seksen gün içinde durumlarına uygun ikamet izni alınması zorunludur (Yönetmelik m.21/13).
Kısa Dönem İkamet İzninin Şartları (m.32; Yönetmelik m.22)
Kanun’un 32. maddesine göre kısa dönem ikamet izni için şunlar aranır: 31. maddedeki gerekçelerden birini ileri sürerek talepte bulunmak ve ilgili bilgi ve belgeleri ibraz etmek, 7. madde kapsamına girmemek, yani kabul edilemeyen yolcu sayılmamak, genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma şartlarına sahip olmak, istenmesi hâlinde vatandaşı olunan veya yasal olarak ikamet edilen ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş adli sicil belgesini sunmak ve Türkiye’de kalınacak adres bilgilerini vermek. Yönetmelik bu şartları uygulamaya yönelik ayrıntılarla tamamlar.
Şartlar ve Yönetmelikteki ölçütler
| Şart | Ölçüt | Dayanak |
|---|---|---|
| Yeterli ve düzenli maddi imkân | Kural olarak beyan esastır; beyan ikna edici değilse net asgari ücret kadar aylık gideri karşılayacak güç ve her aile üyesi için asgari ücretin üçte biri aranır; yalnızca üçüncü kişi taahhüdü yetmez | Yönetmelik m.22/6 |
| Barınma | Beyan esastır; gerektiğinde adres kayıt sisteminden veya yerinde araştırma | Kanun m.32/1-c; Yönetmelik m.22/7 |
| Adres | Sabit adres veya konaklama tesisi; yat turizminde yat limanı | Kanun m.32/1-d; Yönetmelik m.22/8-9 |
| Sağlık sigortası | Talep edilen süreyi kapsayan geçerli sigorta; yurt içi başvurularda yabancı şirket poliçesi Türkiye’de akdettirilmiş olmalı | Yönetmelik m.22/13-14 |
| Pasaport | Talep edilen izin süresinden altmış gün daha uzun geçerli pasaport | Kanun m.21/2, m.23/1 |
| Borç bulunmaması | Vize veya ikamet ihlalinden, kamu alacaklarından, yargılama giderlerinden veya TCK’ya göre takip edilen cezalardan borç ödenmemişse başvuru reddedilir | Yönetmelik m.22/10 |
| Kabul edilemeyen yolcu olmamak | Giriş yasağı, sahte belge ve 15. maddedeki hâller | Kanun m.7, m.32/1-b |
Maddi imkân ölçütü uygulamada en çok tartışılan konudur. Yönetmelik önce beyanı esas alır; belge ancak beyan ikna edici bulunmazsa istenir. Bu durumda başvuru yılının net asgari ücreti kadar aylık gideri karşılayabilecek maddi güç ve aile ile birlikte başvurulan hâllerde her aile üyesi için asgari ücretin üçte biri kadar ek güç aranır; toplam gelir asgari ücretten az olamaz. Banka hesap dökümleri, düzenli gelir belgeleri, emekli maaşı yazıları ve kira geliri gibi belgeler bu amaçla kullanılır; maddi imkân yalnızca üçüncü kişilerin taahhüdüne dayandırılamaz.
Sağlık sigortasında Türkiye’de genel sağlık sigortası kapsamında olanların geçerli sigortası olduğu kabul edilir. Bir yıl ve üzeri taleplerde, genel sağlık sigortası kapsamında olmayanlardan yıl sonunda yenilenmek kaydıyla bir yıllık özel sağlık sigortası aranır (Yönetmelik m.22/14). İkili sosyal güvenlik anlaşması kapsamında Türkiye’de sağlık hizmetinden yararlanabilenler bunu belgelerse ayrıca sigorta aranmaz. Ayrıntılar için Yabancılarda Sağlık Sigortası yazımıza bakabilirsiniz.
Taşınmaz Sahipliğine Dayanan İkamet İzni
Türkiye’de taşınmaz malı bulunan yabancılar kısa dönem ikamet izni alabilir (m.31/1-b). Yönetmeliğin 28. maddesinin üçüncü fıkrası bu gerekçeyi daraltır: taşınmazın konut olması ve bu amaçla kullanılması gerekir. Arsa, tarla, dükkân veya ofis niteliğindeki taşınmazlar bu gerekçeyi taşımaz. Aile üyeleri konut üzerinde paylı veya elbirliğiyle mülkiyet hakkına sahipse onlar da bu gerekçeyle başvurabilir; mülkiyette payı bulunmayan aile üyeleri için taşınmaz yalnızca maddi imkânın tespitine dayanak olabilir.
7533 sayılı Kanunla 2024’te eklenen 31. maddenin altıncı fıkrasına göre kısa dönem ikamet izni verilmesine esas olacak taşınmazın niteliği ve değeri Bakanlıkça belirlenir. Bu nedenle taşınmaz alınmadan önce, ikamet izni amacıyla alınacaksa güncel değer eşiği ve nitelik şartları Göç İdaresinden kontrol edilmelidir. Taşınmazın satılması veya konut dışında kullanılması iznin dayandığı gerekçeyi ortadan kaldırır ve iptal sebebidir (m.33/1-a, b). Taşınmaz yoluyla vatandaşlık ayrı bir rejimdir; ayrıntılar için Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı yazımıza bakabilirsiniz.
Diğer Gerekçelerde Dikkat Edilecekler
Ticari bağlantı veya iş kurma gerekçesiyle üç aydan uzun süreli talepte, temas kurulacak kişi veya şirketlerin davet mektubu istenebilir (Yönetmelik m.28/4). Bu gerekçe çalışma izni yerine geçmez; Türkiye’de fiilen çalışmak için ayrıca çalışma izni gerekir. Tedavi gerekçesinde kamu veya özel hastaneye kabul aranır ve tüm tedavi masraflarını ödediğini belgeleyenlerden sağlık sigortası istenmez; izin tedavi süresine uygun düzenlenir (Yönetmelik m.28/11). Adli veya idari makamların talebiyle verilen izinlerde, örneğin bir ceza yargılamasında tanık veya sanık olarak bulunması gereken yabancıda, sigorta ve maddi imkân şartları aranmayabilir (Yönetmelik m.28/12).
Türkçe öğrenme kursu gerekçesiyle izin en fazla iki defa verilebilir; kursu veren kurumun Millî Eğitim Bakanlığından izinli olması gerekir ve kurum kursiyerin devam durumunu il müdürlüğüne bildirir (m.31/3; Yönetmelik m.28/13). Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayanlar mezuniyetten itibaren altı ay içinde başvururlarsa bir defaya mahsus en fazla bir yıllık izin alabilir (m.31/4; Yönetmelik m.28/16); bu süre iş aramak veya başka bir izne geçmek için kullanılır. Aile ikamet izniyle en az üç yıl kalmış olup on sekiz yaşını tamamlayanlar, boşanan ve en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış olan Türk vatandaşının yabancı eşi ve destekleyicisi ölen aile üyeleri kısa dönem ikamet iznine geçebilir (m.34/5-7). Aile izni için Aile İkamet İzni yazımıza bakabilirsiniz.
Başvurunuz reddedildi mi, uzatma mı yaklaşıyor?
Ret gerekçesini, on günlük kalma belgesini ve altmış günlük dava süresini aynı gün değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Başvuru ve Değerlendirme Süreci
Başvuru sırasında eksik belgeler yabancıya bildirilir ve bildirimden itibaren otuz gün içinde tamamlanmazsa başvuru işlemden kaldırılır (Yönetmelik m.22/1). Başvurular, belgelerin tam olarak teslim edildiği tarihten itibaren en geç doksan gün içinde sonuçlandırılır; süre uzarsa yabancıya bilgi verilir (m.21/5; Yönetmelik m.22/2). Değerlendirme sırasında yabancıyla görüşme yapılabilir ve gerekirse kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından araştırma yapılır (Yönetmelik m.22/3-4). Başkanlık kamu düzeni veya kamu güvenliği nedeniyle ikamet izni verilebilecek illerle ilgili düzenleme yapabilir (Yönetmelik m.21/15); bu nedenle başvurudan önce gösterilecek adresin bulunduğu yerde ikamet izni başvurusu alınıp alınmadığı kontrol edilmelidir.
Türkiye içinden başvurusunu tamamlayan yabancıya ikamet izni müracaat belgesi verilir. Bu belge başvuru sonuçlanıncaya kadar Türkiye’de kalma hakkı sağlar. Harçlarını ödediğini kanıtlayan yabancı, talep ettiği izin süresi içinde olmak kaydıyla bu belgeyle birden fazla çıkış yapabilir ve her defasında on beş gün içinde dönerse vize koşulundan muaf tutulur (Yönetmelik m.21/8-9). İkamet izni, vize veya muafiyet süresinin sona erdiği tarihten, talep hâlinde müracaat tarihinden itibaren başlatılır (Yönetmelik m.23/1-ç).
İzin alındıktan sonra iki yükümlülük önemlidir. Ülke içinden izin alanlar izin belgesinin tesliminden itibaren en geç yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kaydolmak zorundadır (Yönetmelik m.22/12). İkamet adresi, medeni hâl veya pasaporttaki isim değişiklikleri yirmi iş günü içinde valiliğe bildirilir; başka bir ile taşınan yabancı yirmi iş günü içinde taşındığı ilde yeni ikamet izni için başvurur, izin türü değişmiyorsa harcı ödenmiş süre için yeniden harç alınmaz (Yönetmelik m.23/2-3). Adres kaydı için Yabancı Kimlik Numarası ve Adres Kaydı yazımıza bakabilirsiniz.
Süre, Uzatma ve İkamette Kesinti
Kanun’un 31. maddesinin ikinci fıkrasına göre kısa dönem ikamet izni, yatırım ve KKTC vatandaşlığı gerekçeleri hariç, her defasında en fazla ikişer yıllık sürelerle verilebilir; bu iki gerekçede süre beşer yıla kadardır (m.31/5). Süre belirlenirken yabancının talebi, gerekçesi ve diğer hususlar göz önünde bulundurulur (Yönetmelik m.28/1). İzin pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa düzenlenir (m.23/1).
Kanun’un 24. maddesine göre uzatma başvuruları iznin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her koşulda süre dolmadan valiliklere yapılır. Uzatma başvurusu yapan yabancıya harca tabi olmayan bir belge verilir ve yabancı, izni sona ermiş olsa dahi hakkında karar verilinceye kadar bu belgeyle Türkiye’de ikamet edebilir. Uzatılan izin, önceki iznin bitim tarihinden itibaren başlar. Uzatmada başvuru gerekçesinin devam edip etmediği yeniden değerlendirilir. Ayrıntılar için İkamet İzni Uzatma yazımıza bakabilirsiniz.
Kısa dönem ikamet izniyle geçen süreler, uzun dönem ikamet izni için aranan kesintisiz sekiz yıllık sürenin hesabında tam olarak sayılır (m.28/2, m.43/1-a). Ancak zorunlu kamu hizmeti, eğitim ve sağlık nedenleri dışında bir yılda toplam altı ayı geçen veya son beş yıl içinde toplam bir yılı aşan yurt dışı kalışlar ikamette kesinti sayılır ve önceki süreler hesaba katılmaz (m.28/1). Kısa dönem izninin kendisi de son bir yıl içinde toplam yüz yirmi günü aşan yurt dışı kalışta iptal edilir (Yönetmelik m.29/1-c). Uzun dönem izni için Uzun Dönem İkamet İzni yazımıza bakabilirsiniz.
Ret, Uzatmama ve İptal
Kanun’un 33. maddesine göre 32. maddedeki şartlardan birinin veya birkaçının yerine getirilmemesi veya ortadan kalkması, iznin veriliş amacı dışında kullanılması ve hakkında geçerli sınır dışı etme veya giriş yasağı kararı bulunması hâllerinde kısa dönem ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitenler uzatılmaz. Yönetmelik buna son bir yıl içinde toplam yüz yirmi günden fazla yurt dışında kalmayı ekler; zorunlu kamu hizmeti, görev, eğitim ve sağlık nedenleri bu hesabın dışındadır (Yönetmelik m.29/1-c).
Ret veya uzatmama hâlinde yabancıya Türkiye’de on güne kadar kalma imkânı tanıyan belge verilir (Yönetmelik m.22/11); uzatma başvurusu reddedilen yabancı on gün içinde çıkmazsa hakkında sınır dışı etme kararı alınır (m.54/1-j). Valilik bu işlemler sırasında yabancının aile bağlarını, ikamet süresini, menşe ülkedeki durumunu ve çocuğun yüksek yararını gözetmek zorundadır ve kararın icrasını erteleyebilir; bu durumda yabancıya bir aylık kalma hakkı veren ve birer aylık sürelerle uzatılabilen belge verilir (m.25/1; Yönetmelik m.22/18). İkamet izni reddedilen veya iptal edilen yabancı altı ay içinde yeniden başvurursa yeni bir talep gerekçesi sunması istenir (Yönetmelik m.21/10). İptal için ayrıntılar İkamet İzninin İptali yazımızdadır.
Ret ve iptal kararlarına karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (2577 m.7). 7533 sayılı Kanunla eklenen 31. maddenin yedinci fıkrası kısa dönem ikamet izni başvurusunun reddi ve iznin iptali davalarına özel bir usul getirir: savunmanın verilmesi veya savunma süresinin geçmesiyle dosya tekemmül eder, davacının adresine tebligat yapılamazsa 2577 sayılı Kanun’un 26. maddesinin üçüncü fıkrasındaki süre iki ay uygulanır ve duruşma mahkemenin takdirine bağlıdır.
Uygulamadan Örnek Durumlar
Antalya’da konut satın alan emekli bir yabancı çift, tapuda paylı malik olarak kayıtlıdır. Her iki eş de taşınmaz sahipliği gerekçesiyle başvurabilir (Yönetmelik m.28/3). Çiftin Türkiye’de üniversite okuyan çocuğu ise öğrenci ikamet iznine başvurmalıdır; tapuda payı bulunmayan bir aile üyesi için konut yalnızca maddi imkânın tespitinde dikkate alınır.
Türkiye’de bir şirketle iş görüşmeleri yürüten bir yabancı, ticari bağlantı gerekçesiyle altı aylık izin talep etmiştir. Talep üç ayı aştığından şirketin davet mektubu istenebilir (Yönetmelik m.28/4). Görüşmeler sonunda şirkette çalışmaya başlayacaksa çalışma izni alması gerekir; ticari bağlantı izniyle fiilen çalışması iznin amaç dışı kullanımı sayılır (m.33/1-b).
İstanbul’da bir üniversiteden mezun olan yabancı öğrenci, mezuniyetten dört ay sonra kısa dönem ikamet izni başvurusu yapmıştır. Altı aylık süre içinde başvurduğu için bir defaya mahsus en fazla bir yıllık izin alabilir (m.31/1-i, m.31/4). Bu süre içinde bir iş bulursa çalışma iznine, Türk vatandaşıyla evlenirse aile ikamet iznine geçiş başvurusu yapabilir.
Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusunun Reddine Karşı Dava Dilekçesi
Aşağıdaki metin, taşınmaz sahipliği gerekçesiyle yapılan kısa dönem ikamet izni başvurusu maddi imkân yetersizliği gerekçesiyle reddedilen yabancı için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulmalı, dosyada karşılığı bulunmayan husus metinden çıkarılmalıdır.
[ … ] NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR
DAVACI: [Ad Soyad], [uyruğu] uyruklu, Yabancı Kimlik No: [ … ], [adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [adres]
DAVALI: [ … ] Valiliği (İl Göç İdaresi Müdürlüğü)
DAVA KONUSU: Davacının kısa dönem ikamet izni başvurusunun reddine ilişkin [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı işlemin yürütmesinin durdurulması ve iptali.
TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]
AÇIKLAMALAR
1. Dava süresinde açılmıştır (2577 sayılı Kanun m.7; 6458 sayılı Kanun m.25/2, m.31/7)
Ret işlemi davacıya [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Dava altmış günlük süre içinde açılmıştır. 6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca dosya savunmanın verilmesiyle tekemmül edecektir; davacının güncel adresi yukarıda gösterilmiştir.
2. Davacı taşınmaz sahipliği gerekçesinin şartlarını taşımaktadır (6458 sayılı Kanun m.31/1-b; Yönetmelik m.28/3)
Davacı [il, ilçe, ada, parsel] adresindeki konut niteliğindeki taşınmazın maliki olup [tarih] tarihinden bu yana bu konutta oturmaktadır. Tapu kaydı ve adres kayıt belgesi ektedir. Yönetmelik, taşınmazın konut olmasını ve bu amaçla kullanılmasını aramaktadır; her iki şart da gerçekleşmiştir.
3. Davacının yeterli ve düzenli maddi imkânı vardır (Yönetmelik m.22/6)
Yönetmelik maddi imkânın tespitinde yabancının beyanını esas alır ve beyan ikna edici bulunmazsa net asgari ücret kadar aylık gideri karşılayacak maddi güç arar. Davacı [ülke]den aylık [ … ] tutarında emekli maaşı almakta olup bu tutar başvuru yılının net asgari ücretinin üzerindedir. Emekli maaşı belgesi ve son altı aylık banka hesap dökümleri ektedir. Davacının kendi konutunda oturması nedeniyle kira gideri de bulunmamaktadır. Ret işleminde bu belgelerin neden yetersiz görüldüğü açıklanmamıştır.
4. Davacının geçerli sağlık sigortası vardır (Yönetmelik m.22/13)
Davacı talep ettiği izin süresini kapsayan ve Türkiye’de akdettirilmiş [ … ] sigorta şirketine ait sağlık sigortası poliçesine sahiptir. Poliçe ektedir.
5. Davacının aile bağları ve ikamet süresi değerlendirilmemiştir (6458 sayılı Kanun m.25/1; Yönetmelik m.22/18)
Davacı [ … ] yıldır Türkiye’de kısa dönem ikamet izniyle yaşamaktadır; [kızı / oğlu] [ … ] Türk vatandaşıdır ve aynı şehirde oturmaktadır. Kanun, ret kararı verilirken bu hususların göz önünde bulundurulmasını emreder. Dava konusu işlemde bu yönde bir değerlendirme bulunmamaktadır.
6. Yürütmenin durdurulması şartları oluşmuştur (2577 sayılı Kanun m.27/2)
Ret işlemi üzerine davacıya yalnızca on gün kalma imkânı veren belge verilmiştir (Yönetmelik m.22/11). İşlemin uygulanması davacının kendi konutunu ve Türkiye’deki ailesini terk etmesine yol açacak, bu zarar sonradan giderilemeyecektir. İşlem yukarıda açıklanan nedenlerle açıkça hukuka aykırıdır.
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle öncelikle dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına, yargılama sonunda işlemin iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederiz.
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
EKLER: Ret işlemi ve tebliğ belgesi, tapu kaydı, adres kayıt belgesi, emekli maaşı belgesi ve tercümesi, banka hesap dökümleri, sağlık sigortası poliçesi, nüfus kayıtları, vekâletname.
Kontrol Listesi
- Başvuru gerekçenizi m.31’deki bentlerden birine dayandırın ve belgeleyin.
- Vize veya muafiyet süreniz dolmadan başvurun (Yönetmelik m.21/2).
- Pasaportunuzun talep ettiğiniz süreden altmış gün daha uzun geçerli olduğunu kontrol edin (m.21/2).
- Maddi imkânınızı net asgari ücret ölçütüne göre belgeleyin (Yönetmelik m.22/6).
- Talep ettiğiniz süreyi kapsayan sağlık sigortası yaptırın (Yönetmelik m.22/13-14).
- Önceki vize veya ikamet ihlallerinden borç varsa ödeyin (Yönetmelik m.22/10).
- İzin alındıktan sonra yirmi iş günü içinde adres kaydı yaptırın; değişiklikleri yirmi iş günü içinde bildirin (Yönetmelik m.22/12, m.23/2).
- Uzatma başvurusunu iznin bitmesine altmış gün kala başlayan dönemde yapın (m.24/2).
- Son bir yılda toplam yüz yirmi günden fazla yurt dışında kalmayın (Yönetmelik m.29/1-c).
Kısa dönem ikamet izni başvurusu, uzatma ve ret davaları için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Vize veya muafiyet süresi bittikten sonra başvurmak.
- Turizm gerekçesiyle art arda uzatma isteyip somut bir kalış planı sunmamak.
- Konut olmayan veya kiraya verilmiş taşınmaza dayanarak başvurmak.
- Maddi imkânı yalnızca bir yakının taahhüdüne dayandırmak.
- Başka bir ile taşınıp yirmi iş günü içinde yeni izin başvurusu yapmamak.
- Kısa dönem izinle çalışma izni almadan çalışmak.
- Uzatma başvurusunu iznin süresi dolduktan sonra yapmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Kısa dönem ikamet izni kimlere verilir?
6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinde sayılan gerekçelerden birine dayanan yabancılara: bilimsel araştırma, taşınmaz sahipliği, ticari bağlantı, turizm, tedavi, Türkçe kursu, mezuniyet sonrası kalış, yatırım ve diğerleri.
Kısa dönem ikamet izni kaç yıllık verilir?
Her defasında en fazla iki yıllık; yatırım ve KKTC vatandaşlığı gerekçesinde beş yıllık sürelerle (m.31/2, 5). Yönetmelikteki bir yıllık ifade Kanunun 2016’daki değişikliğinden önceki düzenlemeye dayanır.
Kısa dönem ikamet izni için ne kadar para gerekir?
Beyan esastır; beyan ikna edici bulunmazsa net asgari ücret kadar aylık gideri karşılayacak maddi güç ve her aile üyesi için asgari ücretin üçte biri aranır (Yönetmelik m.22/6).
Ev alan yabancı ikamet izni alabilir mi?
Evet. Taşınmazın konut olması, bu amaçla kullanılması ve Bakanlıkça belirlenen nitelik ve değer şartlarını taşıması gerekir (m.31/1-b, m.31/6; Yönetmelik m.28/3).
Turizm amaçlı ikamet izni uzatılır mı?
Uzatılabilir; ancak her uzatmada seyahat planı ve kalış amacı yeniden değerlendirilir (Yönetmelik m.28/7).
Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
Belgelerin tam teslim edildiği tarihten itibaren en geç doksan gün içinde (m.21/5; Yönetmelik m.22/2).
Başvuru sürerken Türkiye’de kalabilir miyim?
Evet. İkamet izni müracaat belgesi başvuru sonuçlanıncaya kadar Türkiye’de kalma hakkı sağlar (Yönetmelik m.21/9-ç).
Başvuru sürerken yurt dışına çıkabilir miyim?
Harçlarını ödediğini kanıtlayan yabancı müracaat belgesiyle çıkabilir ve on beş gün içinde dönerse vize koşulundan muaf tutulur (Yönetmelik m.21/9-d).
Uzatma başvurusunu ne zaman yapmalıyım?
İznin bitmesine altmış gün kalmasından itibaren ve her koşulda süre dolmadan (m.24/2).
Kısa dönem ikamet izniyle çalışabilir miyim?
Hayır. Çalışmak için çalışma izni gerekir; çalışma izni olmadan çalışmak iznin iptaline ve sınır dışı etme kararına yol açabilir (m.33/1-b, m.54/1-ğ).
Kısa dönem ikamet izni uzun döneme sayılır mı?
Evet. Kısa dönem izinle geçen süreler uzun dönem ikamet izni için aranan sekiz yılın hesabında tam sayılır; ikamette kesinti varsa önceki süreler sayılmaz (m.28).
Başvurum reddedildi, ne yapmalıyım?
Size on gün kalma imkânı veren belge verilir. Tebliğden itibaren altmış gün içinde dava açabilir ve yürütmenin durdurulmasını isteyebilirsiniz (Yönetmelik m.22/11; 2577 m.7).
Başka bir şehre taşınırsam ne yapmalıyım?
Yirmi iş günü içinde taşındığınız ilde yeni ikamet izni için başvurmalısınız; izin türü değişmiyorsa ödenmiş süre için yeniden harç alınmaz (Yönetmelik m.23/3).
Mezun olduktan sonra Türkiye’de kalabilir miyim?
Mezuniyetten itibaren altı ay içinde başvurursanız bir defaya mahsus en fazla bir yıllık kısa dönem ikamet izni alabilirsiniz (m.31/1-i, m.31/4).
Türkiye’de doğan çocuğum için ikamet izni gerekir mi?
Evet. Çocuk, seyahat belgesi düzenlenip başvuru yapılana kadar doğum belgesiyle anne veya babanın ikamet izni süresine bağlı olarak kalabilir; ancak doğumdan itibaren yüz seksen gün içinde durumuna uygun ikamet izni alınmalıdır. İzin doğum tarihinden geçerli düzenlenir (Yönetmelik m.21/13).
İkamet izni hangi tarihten başlar?
Vize veya vize muafiyeti süresinin sona erdiği tarihten, talep hâlinde müracaat tarihinden itibaren başlatılır; uzatılan izin önceki iznin bitiminden başlar (Yönetmelik m.23/1-ç, d).
İlgili Rehberler
- Yabancılar Hukuku Rehberi (küme rehberi)
- İkamet İzni Başvurusu ve Reddi
- İkamet İzninin İptali
- İkamet İzni Uzatma
- Aile İkamet İzni
- Uzun Dönem İkamet İzni
- Öğrenci İkamet İzni
- Vize İhlali Cezası
- Yabancılarda Sağlık Sigortası
- Yabancı Kimlik Numarası ve Adres Kaydı
- Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı
- Yabancıların Türkiye’de Çalışma İzni


