Öğrenci ikamet izni, Türkiye’de bir yükseköğretim kurumunda ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora öğrenimi görecek yabancılara verilen izindir. Bakımı ve masrafları üstlenilen ilk ve orta öğrenim öğrencilerine de velilerinin muvafakatiyle birer yıllık sürelerle verilebilir. Bu iki durum 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 38-41. maddelerinde düzenlenir. Şartlar sade tutulmuştur: öğrenime ilişkin belgeler, kabul edilemeyen yolcu kapsamına girmemek ve adres bilgisi (m.39). Yükseköğretimde izin öğrenim programının tamamını kapsayacak şekilde düzenlenebilir. Okul değişikliği yirmi gün içinde bildirilmelidir; kayıt dondurulursa izin kesilir. Açık öğretim, uzaktan eğitim ve özel öğrencilik için öğrenci izni verilmez. Ön lisans ve lisans öğrencileri ilk yıldan sonra çalışma izni alarak çalışabilir. Öğrenci izni yalnızca eş ve çocuklar için destekleyicilik hakkı verir. Mezuniyetle izin kesilir ve on gün içinde başka bir izne geçiş başvurusu yapılmalıdır.
Öğrenci izninizle ilgili bir sorun mu var?
Kayıt dondurma, okul değişikliği, iptal veya mezuniyet sonrası geçiş: durumunuzu ve süreleri aynı gün değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Öğrenci İkamet İzni Kimlere Verilir? (m.38)
Kanun’un 38. maddesine göre Türkiye’de bir yükseköğretim kurumunda ön lisans, lisans, yüksek lisans ya da doktora öğrenimi görecek yabancılara öğrenci ikamet izni verilir. Bakımı ve masrafları bir gerçek veya tüzel kişi tarafından üstlenilen ilk ve orta derecede öğrenim görecek yabancılara da velilerinin veya yasal temsilcilerinin muvafakatiyle öğrenimleri süresince birer yıllık sürelerle öğrenci ikamet izni verilebilir ve uzatılabilir. Kamu kurum ve kuruluşları aracılığıyla gelerek Türkiye’de öğrenim görecek yabancılara öğrenim süresince ikamet izni verilebilir (m.38/5).
Yönetmeliğin 35. maddesi izni bir yükümlülük olarak düzenler: yükseköğretim öğrencileri ile aile ikamet izni bulunmayan ilk ve orta öğrenim öğrencileri öğrenci ikamet izni almakla yükümlüdür. Aile ikamet izni olan çocuklar ise on sekiz yaşına kadar ayrıca öğrenci izni almadan ilk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim görebilir (Kanun m.34/4; Yönetmelik m.30/5). Türkiye’den yapılacak başvurularda ilk ve orta öğrenim görecek yabancılardan amacına uygun vize aranır (Yönetmelik m.35/2).
Öğrenci ikamet izninde öğrenim düzeyine göre kurallar
| Öğrenim düzeyi | İzin | Dayanak |
|---|---|---|
| Ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora | Öğrenci ikamet izni verilir; programın tamamını kapsayacak şekilde düzenlenebilir | 6458 m.38/1; Yönetmelik m.37/2 |
| İlk ve ortaöğretim (aile izni yoksa) | Bakım ve masraf üstlenilmiş olmak ve veli muvafakatiyle birer yıllık | 6458 m.38/2; Yönetmelik m.37/1 |
| İlk ve ortaöğretim (aile izni varsa) | On sekiz yaşına kadar ayrıca öğrenci izni gerekmez | 6458 m.34/4; Yönetmelik m.30/5 |
| Türkçe hazırlık | Okulun yönlendirmesiyle bir sonraki dönem başlangıcına kadar | Yönetmelik m.35/10 |
| Kamu kurumları aracılığıyla | Öğrenim süresince; gelir beyanı istenmeyebilir | 6458 m.38/5; Yönetmelik m.35/9 |
| Özel öğrenci, açık öğretim, uzaktan eğitim | Öğrenci ikamet izni verilmez | Yönetmelik m.35/14 |
Yönetmeliğin 35. maddesinin on dördüncü fıkrası uygulamada sık karşılaşılan bir yanılgıyı giderir: özel öğrencilik, açık öğretim veya uzaktan eğitim gerekçesiyle öğrenci ikamet izni verilmez. Açık öğretim fakültesine kayıtlı bir yabancı, Türkiye’de kalmak için başka bir ikamet izni türünün şartlarını taşımalıdır. Kısa dönem ikamet izni için Kısa Dönem İkamet İzni yazımıza bakabilirsiniz.
İlk ve Ortaöğretim Öğrencileri
İlk ve orta öğrenim görecek yabancı çocuklar için Kanun daha sıkı bir çerçeve çizer. Kanun’un 38. maddesinin ikinci fıkrasına göre öğrenci ikamet izni ancak çocuğun bakımı ve masrafları bir gerçek veya tüzel kişi tarafından üstlenilmişse ve velisinin veya yasal temsilcisinin muvafakati varsa verilebilir; izin öğrenim süresince birer yıllık sürelerle verilir ve uzatılır. Bakım ve masrafların üstlenilmesine ilişkin ölçütleri Başkanlık belirler (Yönetmelik m.35/5). İzin, öğrenime başlanacak tarihten bir sonraki öğretim yılının başlangıcına kadar geçerli olacak şekilde en fazla bir yıla kadar düzenlenir (Yönetmelik m.37/1).
Ailesiyle birlikte Türkiye’de yaşayan ve aile ikamet izni bulunan çocuk için ayrıca öğrenci izni gerekmez: aile ikamet izni on sekiz yaşına kadar öğrenci izni almadan ilk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim hakkı sağlar (m.34/4). Aile ikamet iznine sahip olan yabancının öğrenci izni alma koşulları ortaya çıkarsa aile izni devam ettirilir ve yabancı öğrenci izninin haklarından da yararlanır (Yönetmelik m.26/5). Türkiye’den yapılacak başvurularda ilk ve orta öğrenim görecek yabancılardan amacına uygun vize aranır (Yönetmelik m.35/2); bu nedenle turist vizesiyle gelip okula kaydolan çocuk için öğrenci izni başvurusu sorunlu olabilir.
Uluslararası Koruma ve Geçici Koruma Kapsamındaki Öğrenciler
Yönetmeliğin 35. maddesinin birinci fıkrası, uluslararası koruma başvuru sahibi veya statü sahipleriyle ilgili hükümleri saklı tutar. Kanun’un 89. maddesinin birinci fıkrasına göre başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişi ve aile üyeleri ilköğretim ve ortaöğretim hizmetlerinden faydalanır. Başvuru sahibi ve statü sahibi kimlik belgeleri ikamet izni yerine geçtiği için bu kişiler öğrenim görmek üzere ayrıca öğrenci ikamet iznine ihtiyaç duymaz (m.20/1-g, m.76/4, m.83/2). İnsani ikamet izni ve insan ticareti mağduru ikamet izni sahipleri de öğrenci izni koşulları ortaya çıktığında öğrenci iznine geçmeden bu iznin haklarından yararlanabilir (Yönetmelik m.26/7). Ayrıntılar için Uluslararası Koruma Başvurusu ve İnsani İkamet İzni yazılarımıza bakabilirsiniz.
Şartlar ve Sağlık Sigortası (m.39; Yönetmelik m.35)
Kanun’un 39. maddesine göre öğrenci ikamet izninde üç şart aranır: 38. madde kapsamındaki bilgi ve belgeleri ibraz etmek, 7. madde kapsamına girmemek, yani kabul edilemeyen yolcu sayılmamak, ve Türkiye’de kalınacak adres bilgilerini vermek. Kısa dönem iznindeki barınma ve adli sicil şartları burada ayrıca sayılmamıştır. Pasaportun talep edilen izin süresinden altmış gün daha uzun geçerli olması şartı ise bütün ikamet izinlerinde aranır (m.21/2, m.23/1).
Sağlık sigortası bakımından Yönetmeliğin 35. maddesinin sekizinci fıkrası özel bir kural koyar: ilk kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde genel sağlık sigortalısı olmak için talepte bulunan yabancı öğrencilerden ayrıca sağlık sigortası istenmez; bu süreyi kaçıranlardan özel sağlık sigortası istenir. Kamu kurumları aracılığıyla getirilen ve iaşe, sağlık ve barınma giderleri kurumca karşılanan öğrencilerden gelir beyanı istenmez (Yönetmelik m.35/9). Türk okul ve fakültelerinde okuyan öğrencilere ikamet izni harçsız düzenlenir; Türk okulu sayılmayan konsolosluk, büyükelçilik ve uluslararası okulların öğrencilerinden harç alınır (Yönetmelik m.35/3). Sağlık sigortası için Yabancılarda Sağlık Sigortası yazımıza bakabilirsiniz.
Başvuru Nasıl Yapılır? (Yönetmelik m.36)
Yönetmeliğin 36. maddesine göre öğrenci ikamet izni başvurusu, öğrencinin ön kayıt işlemi tamamlandıktan sonra öğrenci ya da öğrenim göreceği okul tarafından Başkanlığın belirleyeceği usul ve esaslara göre yapılır. Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu kararıyla yerleştirilenlerden ön kayıt şartı aranmaz. Öğretim kurumları, öğrenci iznini konsolosluklardan almak isteyenler için de başvuru yapabilir. Kanun’un 22. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi öğrenci ikamet izni başvurularının valiliklere de yapılabileceğini düzenler.
On sekiz yaşını doldurmayan öğrencilerin işlemlerinde Yönetmeliğin 122. maddesi uygulanır (Yönetmelik m.36/3): ortak velayette anne ve babanın birlikte muvafakati aranır, velayetin kendisinde olduğunu belgeleyen ebeveyn işlemleri tek başına yapabilir ve yasal temsilci ile çocuk farklı ülkelerdeyse yasal temsilcinin onayı ve refakatçinin taahhüdüyle refakatçi işlemleri yürütebilir. İlk ve orta öğrenim öğrencilerinin bakım ve masraflarının üstlenilmesine ilişkin ölçütler Başkanlıkça belirlenir (Yönetmelik m.35/5).
Başvuru belgelerinin tam teslim edilmesinden itibaren en geç doksan gün içinde sonuçlandırılır (Yönetmelik m.22/2). Başvurusunu tamamlayana verilen ikamet izni müracaat belgesi başvuru sonuçlanıncaya kadar Türkiye’de kalma hakkı sağlar (Yönetmelik m.21/9-ç). İzin alındıktan sonra yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıt yaptırılmalıdır (Yönetmelik m.22/12). Adres kaydı için Yabancı Kimlik Numarası ve Adres Kaydı yazımıza bakabilirsiniz.
Süre ve Uzatma (Yönetmelik m.37)
İlk ve orta dereceli okullarda öğrenim görecek yabancılara öğrenime başlanacak tarihten bir sonraki öğretim yılının başlangıcına kadar geçerli olacak şekilde en fazla bir yıla kadar izin düzenlenir (Yönetmelik m.37/1). Yükseköğretim öğrencilerine verilecek izin ise müracaat tarihinden itibaren öğrenim programının tamamını kapsayacak şekilde düzenlenebilir (Yönetmelik m.37/2). Öğrenim süresi bir yıldan kısa ise izin süresi öğrenim süresini aşamaz (m.38/4; Yönetmelik m.35/7).
Normal eğitim süresinde mezun olamayan öğrencinin izni en fazla birer yıllık sürelerle ve azami eğitim süresini aşmayacak şekilde uzatılır (Yönetmelik m.37/2). Uzatma başvurusu iznin bitmesine altmış gün kalmasından itibaren ve süre dolmadan yapılmalıdır; başvuru yapana verilen belge, karar verilinceye kadar Türkiye’de kalma hakkı sağlar (m.24/2). Ayrıntılar için İkamet İzni Uzatma yazımıza bakabilirsiniz.
Okul Değişikliği, Kayıt Dondurma ve Bildirim Yükümlülüğü
Yönetmeliğin 35. maddesinin on birinci fıkrasına göre öğrenciler ve ilgili öğretim kurumları, öğrencilik ve kayıt durumuna ilişkin değişiklikleri yirmi gün içinde il müdürlüklerine bildirir. Bu yükümlülük yalnızca öğrenciye değil, okula da aittir. Bildirimin yapılmaması, iznin dayanağının ortadan kalktığının sonradan tespit edilmesine ve iptal işlemine yol açabilir.
Öğrencilik durumundaki değişikliklerin izne etkisi
| Değişiklik | İzne etkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Aynı okulda fakülte veya bölüm değişikliği | Ara verilmez ve süresinde bildirilirse izin geçerliliğini korur; gerekirse öğrenim süresi kadar uzatılır | Yönetmelik m.35/12-a |
| Aynı ilde okul değişikliği | Ara verilmez ve süresinde bildirilirse izin geçerliliğini korur | Yönetmelik m.35/12-a |
| Farklı ilde okul | Yeni il valiliğince mevcut izin kesilir, yeni öğrenim süresi kadar izin düzenlenir | Yönetmelik m.35/12-b |
| Kayıt dondurma | Kayıt dondurma tarihinden itibaren izin kesilir | Yönetmelik m.35/13 |
| Kaydın silinmesi veya öğrenimin sürdürülemeyeceği | İptal sebebi | 6458 m.40/1-a, b |
| Mezuniyet | Mezuniyet tarihi itibarıyla kesilir; on günlük geçiş süresi başlar | Yönetmelik m.37/2, m.26/1 |
Kayıt dondurma kuralı özellikle önemlidir: hastalık, aile meselesi veya askerlik gibi nedenlerle kaydını donduran öğrencinin izni dondurma tarihinden itibaren kesilir (Yönetmelik m.35/13). Bu durumda öğrenci Türkiye’de kalmaya devam edecekse, gerekçesi sona eren izinler için öngörülen on günlük süre içinde başka bir izin türüne geçiş başvurusu yapmalı (Yönetmelik m.26/1) veya Türkiye’den çıkmalıdır. Aksi hâlde ikamet ihlali ve sınır dışı etme riski doğar.
Kaydınızı mı donduracaksınız, okul mu değiştiriyorsunuz?
İzninizin kesilmemesi için atmanız gereken adımları ve yirmi günlük bildirim süresini birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Öğrencilerin Çalışma Hakkı (m.41; Yönetmelik m.38)
Kanun’un 41. maddesine göre Türkiye’de örgün öğrenim gören ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri çalışma izni almak kaydıyla çalışabilir. Ön lisans ve lisans öğrencileri için çalışma hakkı ilk yıldan sonra başlar ve ilgili kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle düzenlenir. Bu hükmün iki sonucu vardır: çalışma hakkı yalnızca örgün öğrenim gören öğrencilere tanınmıştır ve her durumda çalışma izni alınması gerekir. Çalışma izni olmadan çalışmak hem iznin amaç dışı kullanılması (m.40/1-c) hem de sınır dışı etme sebebi (m.54/1-ğ) olarak değerlendirilebilir.
Yüksek lisans ve doktora öğrencileri bakımından Yönetmeliğin 38. maddesi iki önemli kural koyar. Çalışma izni alan öğrencilerin çalışma izni sürelerinin tamamı ikamet izni süreleri toplamına dâhil edilir; aynı dönem için öğrenci ikamet izni süreleri ayrıca sayılmaz. Çalışma izni alan öğrenciler çalışma izninin geçerli olduğu süre içinde öğrenci ikamet izni alma yükümlülüğünden muaftır; çalışma izni süresi bittiğinde veya uzatılmadığında öğrenci ikamet izni almak zorundadır. Çalışma iznine sahip olan yabancının öğrenci izni alabilme koşulları ortaya çıkarsa çalışma izni devam eder ve yabancı öğrenci izninin haklarından da yararlanır (Yönetmelik m.26/6). Çalışma izni için Yabancıların Türkiye’de Çalışma İzni yazımıza bakabilirsiniz.
Öğrenci İzninin Aileye Etkisi (m.38/3; Yönetmelik m.35/6)
Kanun’un 38. maddesinin üçüncü fıkrasına göre öğrenci ikamet izni, öğrencinin anne ve babası ile diğer yakınlarına ikamet izni alma konusunda hiçbir hak sağlamaz. Yönetmeliğin 35. maddesinin altıncı fıkrası bu kuralın sınırını gösterir: öğrenci ikamet izni, öğrenciye yalnızca eş ve çocuklarının aile ikamet izni başvurularında destekleyici olabilme hakkı sağlar. Kanun’un 34. maddesi de ikamet izinlerinden birine sahip yabancının yabancı eşine ve ergin olmayan veya bağımlı çocuğuna aile ikamet izni verilebileceğini düzenler. Bu nedenle evli bir doktora öğrencisi eşi ve çocukları için destekleyici olabilir; ancak anne ve babası bu izne dayanarak ikamet izni alamaz.
Destekleyici olan öğrencinin aile ikamet izni başvurusunda Kanun’un 35. maddesindeki gelir, barınma ve sağlık sigortası şartlarını ayrıca karşılaması gerekir. Aile ikamet izninin süresi destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz (m.34/1). Öğrenci izni sahibi bir yabancının sonradan aile ikamet izni alma koşulları ortaya çıkarsa, örneğin bir Türk vatandaşıyla evlenirse, kendisine aile ikamet izni düzenlenir ve öğrenci izninin koşullarını taşımaya devam ettiği sürece öğrenci izninin haklarından aynen yararlanır (Yönetmelik m.26/4). Ayrıntılar için Aile İkamet İzni yazımıza bakabilirsiniz.
Mezuniyetten Sonra: On Gün Kuralı ve Geçiş Yolları
Yönetmeliğin 37. maddesinin ikinci fıkrasına göre mezun olan öğrencilerin izinleri mezuniyet tarihi itibarıyla kesilir ve Yönetmeliğin 26. maddesinin birinci fıkrasındaki on günlük süre mezuniyet tarihinden itibaren başlar. Bu süre içinde yeni kalış amacına uygun bir ikamet izni için valiliğe başvurulmalıdır. Süre mezuniyet tarihinden işlediği için bu tarih okulun kayıtlarından teyit edilmeli ve geçiş başvurusu beklemeden yapılmalıdır.
Mezuniyet sonrası geçiş yolları
| Yol | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Mezun kısa dönem izni | Mezuniyetten itibaren altı ay içinde başvuru; bir defaya mahsus en fazla bir yıl | 6458 m.31/1-i, m.31/4; Yönetmelik m.28/16 |
| Çalışma izni | Bağımlı çalışmada işverenin başvurusu ve 6735 sayılı Kanun’daki şartlar | 6458 m.27; 6735 sayılı Kanun |
| Yeni öğrenim (yüksek lisans, doktora) | Yeni programa kayıt | 6458 m.38 |
| Aile ikamet izni | Türk vatandaşı veya izinli yabancıyla evlilik ve m.35 şartları | 6458 m.34-35 |
| Diğer kısa dönem gerekçeleri | Taşınmaz, ticari bağlantı gibi m.31 gerekçeleri | 6458 m.31-32 |
Mezunlara özgü kısa dönem iznine ilişkin Yönetmelik hükmüne göre bu iznin verilmesinde kişinin talebine esas oluşturacak gerekçeler ve ilgili kurumlardan alınabilecek görüşler değerlendirilebilir (Yönetmelik m.28/16). Bu süre iş aramak, çalışma izni sürecini tamamlamak veya başka bir izne geçmek için kullanılabilir. Kanun’un 28. maddesinin ikinci fıkrasına göre kesintisiz ikamet sürelerinin hesaplanmasında öğrenci ikamet izinlerinin yarısı, diğer ikamet izinlerinin tamamı sayılır; bu kural ileride uzun dönem ikamet izni veya vatandaşlık için süre hesaplanırken dikkate alınmalıdır.
Ret, İptal ve Uzatmama (m.40; Yönetmelik m.39)
Kanun’un 40. maddesine göre öğrenci ikamet izni şu hâllerde verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi uzatılmaz: 39. maddedeki şartların karşılanmaması veya ortadan kalkması, öğrenimin sürdürülemeyeceği konusunda kanıtların ortaya çıkması, iznin veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi ve hakkında geçerli sınır dışı etme kararı veya Türkiye’ye giriş yasağı bulunması. Türkiye Burslusu öğrencilerin izinlerinin reddi, uzatılmaması veya iptali hâlinde burs veren kuruma bilgi verilir ve karar öğrenciye, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir (Yönetmelik m.39/2-3).
“Öğrenimin sürdürülemeyeceği konusunda kanıt” ifadesi, uzun süreli devamsızlık, üst üste başarısızlık nedeniyle kaydın silinmesi veya azami öğrenim süresinin dolması gibi durumları kapsar. Valilik bu işlemlerde öğrencinin aile bağlarını, ikamet süresini, menşe ülkedeki durumunu ve çocuğun yüksek yararını gözetmek zorundadır (m.25/1). İkamet izni iptal edilen öğrenci hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir (m.54/1-f). İptal kararına karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir (2577 m.7, m.27/2). Ayrıntılar için İkamet İzninin İptali yazımıza bakabilirsiniz.
Uygulamadan Örnek Durumlar
Lisans öğrencisi bir yabancı, ikinci yılında bir kafede yarı zamanlı çalışmaya başlamıştır, ancak çalışma izni yoktur. Kolluk denetiminde tespit edilmesi hâlinde hem öğrenci izninin amaç dışı kullanım gerekçesiyle iptali (m.40/1-c) hem de çalışma izni olmadan çalışma nedeniyle sınır dışı etme kararı (m.54/1-ğ) gündeme gelir. İlk yıl tamamlandıktan sonra çalışma hakkı doğar; ancak bu hak çalışma izni alınarak kullanılır (m.41).
Bir öğrenci ailevi nedenlerle bir yıl kayıt dondurmuş ve ülkesine dönmeden Türkiye’de kalmıştır. Yönetmeliğe göre izni kayıt dondurma tarihinden itibaren kesilmiştir (m.35/13). Öğrencinin Türkiye’de kalabilmesi için on gün içinde başka bir izin türüne, örneğin şartlarını taşıyorsa kısa dönem iznine başvurması gerekirdi. Bu yapılmadıysa kalış ikamet ihlaline dönüşür; kayıt yenilendiğinde yeniden öğrenci izni başvurusu yapılırken önceki ihlalin harç ve cezaları da gündeme gelir (Yönetmelik m.22/10).
İstanbul’daki bir üniversiteden Ankara’daki bir üniversiteye yatay geçiş yapan öğrencinin mevcut izni, Ankara valiliğince kesilerek yeni öğrenim süresi kadar izin düzenlenir (Yönetmelik m.35/12-b). Geçişin ve yeni kaydın yirmi gün içinde il müdürlüğüne bildirilmesi gerekir (Yönetmelik m.35/11). Başka bir ile taşınan yabancının yirmi iş günü içinde yeni ilde başvurma yükümlülüğü de bulunur (Yönetmelik m.23/3).
Doktora öğrencisi bir yabancı, üniversitesinde araştırma görevlisi olarak çalışmak üzere çalışma izni almıştır. Çalışma izninin geçerli olduğu süre boyunca öğrenci izni alma yükümlülüğünden muaftır ve bu süreler ikamet süresi hesabında tam sayılır (Yönetmelik m.38/2-3). Çalışma izni sona ererse ve öğrenim devam ediyorsa öğrenci ikamet iznine yeniden başvurması gerekir.
Öğrenci İkamet İzninin İptaline Karşı Dava Dilekçesi
Aşağıdaki metin, sağlık nedeniyle bir dönem derslere devam edemeyen ve “öğrenimin sürdürülemeyeceği” gerekçesiyle öğrenci ikamet izni iptal edilen yükseköğretim öğrencisi için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulmalı, dosyada karşılığı bulunmayan husus metinden çıkarılmalıdır.
[ … ] NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR
DAVACI: [Ad Soyad], [uyruğu] uyruklu, Yabancı Kimlik No: [ … ], [adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [adres]
DAVALI: [ … ] Valiliği (İl Göç İdaresi Müdürlüğü)
DAVA KONUSU: Davacının öğrenci ikamet izninin iptaline ilişkin [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı işlemin yürütmesinin durdurulması ve iptali.
TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]
AÇIKLAMALAR
1. Dava süresinde açılmıştır (2577 sayılı Kanun m.7; 6458 sayılı Kanun m.25/2)
Dava konusu işlem davacıya [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Dava altmış günlük süre içinde açılmıştır.
2. Davacının öğrenciliği devam etmektedir (6458 sayılı Kanun m.38/1, m.39, m.40/1-a)
Davacı [ … ] Üniversitesi [ … ] Fakültesi [ … ] bölümünde [ … ]. sınıf öğrencisidir. Kaydı silinmemiş ve dondurulmamıştır; [ … ] yarıyılı için kayıt yenilemesi yapılmıştır. Güncel öğrenci belgesi ve transkript ektedir. Öğrenci ikamet izninin dayandığı şart ortadan kalkmamıştır.
3. Öğrenimin sürdürülemeyeceğine dair bir kanıt yoktur (6458 sayılı Kanun m.40/1-b)
Dava konusu işlem, davacının [ … ] yarıyılında derslere devam etmediği tespitine dayanmaktadır. Davacı bu dönemde [hastalık] nedeniyle [hastane]de tedavi görmüş ve bu durum ekli sağlık raporlarıyla sabittir. Üniversite, raporu kabul ederek devamsızlığı mazeretli saymıştır. Bir dönemlik mazeretli devamsızlık, öğrenimin sürdürülemeyeceğini göstermez; davacı sonraki dönemde derslerine devam etmekte ve sınavlara girmektedir.
4. İzin amaç dışında kullanılmamıştır (6458 sayılı Kanun m.40/1-c)
Davacı Türkiye’de yalnızca öğrenim amacıyla bulunmaktadır; çalışma izni olmadan çalıştığına veya izni başka bir amaçla kullandığına ilişkin herhangi bir tespit bulunmamaktadır.
5. Valilik değerlendirme yükümlülüğünü yerine getirmemiştir (6458 sayılı Kanun m.25/1)
Kanun, iptal işleminde yabancının ikamet süresinin ve diğer kişisel durumlarının gözetilmesini emreder. Davacı [ … ] yıldır Türkiye’de öğrenim görmektedir ve mezuniyetine [ … ] dönem kalmıştır. İşlemde bu hususlara ve sağlık nedenli mazerete değinilmemiş, üniversiteden bilgi istenmemiştir.
6. Yürütmenin durdurulması şartları oluşmuştur (2577 sayılı Kanun m.27/2; 6458 sayılı Kanun m.54/1-f)
İptal işlemi, davacı hakkında sınır dışı etme kararı alınmasına yol açabilecek niteliktedir. İşlemin uygulanması hâlinde davacı öğrenimini yarıda bırakmak zorunda kalacak ve bu zarar telafi edilemeyecektir. İşlem açıkça hukuka aykırıdır.
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle öncelikle dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına, yargılama sonunda işlemin iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederiz.
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
EKLER: İptal işlemi ve tebliğ belgesi, öğrenci belgesi, transkript, sağlık raporları, üniversitenin mazeret kabul yazısı, vekâletname.
Kontrol Listesi
- Kesin kaydınızı yaptırın; açık öğretim ve uzaktan eğitim için öğrenci izni verilmediğini unutmayın (Yönetmelik m.35/14).
- İlk kayıttan itibaren üç ay içinde genel sağlık sigortası başvurusu yapın (Yönetmelik m.35/8).
- İzin alındıktan sonra yirmi iş günü içinde adres kaydı yaptırın (Yönetmelik m.22/12).
- Okul, bölüm veya kayıt durumu değişikliklerini yirmi gün içinde bildirin (Yönetmelik m.35/11).
- Kayıt dondurursanız iznin kesileceğini bilin; on gün içinde başka izne geçin veya çıkış yapın.
- Çalışmadan önce çalışma izni alın (m.41).
- Uzatma başvurusunu süre dolmadan yapın (m.24/2).
- Mezuniyetten itibaren on gün içinde geçiş başvurusu yapın; mezun kısa dönem izni için altı aylık süreyi kaçırmayın (Yönetmelik m.37/2; m.31/1-i).
Öğrenci ikamet izni, iptal ve mezuniyet sonrası geçiş için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Açık öğretim veya uzaktan eğitim kaydıyla öğrenci ikamet izni almaya çalışmak.
- Kayıt dondurduktan sonra iznin devam ettiğini sanmak.
- Okul değişikliğini yirmi gün içinde bildirmemek.
- Çalışma izni almadan yarı zamanlı çalışmak.
- Öğrenci izninin anne ve babaya da ikamet hakkı sağladığını düşünmek.
- Mezuniyet sonrası on günlük süreyi kaçırmak.
- Genel sağlık sigortası başvurusunu ilk üç ay içinde yapmamak.
Sıkça Sorulan Sorular
Öğrenci ikamet izni kimlere verilir?
Türkiye’de bir yükseköğretim kurumunda ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora öğrenimi görecek yabancılara; bakım ve masrafları üstlenilen ilk ve orta öğrenim öğrencilerine veli muvafakatiyle (m.38).
Öğrenci ikamet izninin şartları nelerdir?
Öğrenime ilişkin belgeleri sunmak, kabul edilemeyen yolcu kapsamına girmemek ve adres bilgisi vermek (m.39). Sağlık sigortası ve pasaport süresi şartları da aranır.
Açık öğretim öğrencisi öğrenci ikamet izni alabilir mi?
Hayır. Özel öğrencilik, açık öğretim veya uzaktan eğitim gerekçesiyle öğrenci ikamet izni verilmez (Yönetmelik m.35/14).
Öğrenci ikamet izni kaç yıllık verilir?
Yükseköğretimde öğrenim programının tamamını kapsayacak şekilde düzenlenebilir; ilk ve ortaöğretimde en fazla bir yıllık verilir (Yönetmelik m.37).
Kaydımı dondurursam iznim ne olur?
Kayıt dondurma tarihinden itibaren izin kesilir (Yönetmelik m.35/13).
Okul değiştirirsem yeni izin almam gerekir mi?
Aynı ilde okul veya bölüm değişikliğinde ara verilmez ve süresinde bildirilirse izin geçerli kalır; farklı ilde yeni izin düzenlenir (Yönetmelik m.35/12).
Öğrenciler çalışabilir mi?
Örgün öğrenim gören öğrenciler çalışma izni almak kaydıyla çalışabilir; ön lisans ve lisans öğrencileri için çalışma hakkı ilk yıldan sonra başlar (m.41).
Öğrenci izniyle ailemi Türkiye’ye getirebilir miyim?
Eşiniz ve çocuklarınız için aile ikamet izninde destekleyici olabilirsiniz; anne, baba ve diğer yakınlarınız için olamazsınız (m.38/3; Yönetmelik m.35/6).
Öğrenci izni harca tabi mi?
Türk okul ve fakültelerinde okuyanlara harçsız düzenlenir; Türk okulu sayılmayan okulların öğrencilerinden harç alınır (Yönetmelik m.35/3).
Sağlık sigortası zorunlu mu?
İlk kayıttan itibaren üç ay içinde genel sağlık sigortası başvurusu yapan öğrencilerden ayrıca sağlık sigortası istenmez; bu süreyi kaçıranlardan özel sigorta istenir (Yönetmelik m.35/8).
Mezun olunca ne kadar süre içinde başvurmalıyım?
İzin mezuniyet tarihinde kesilir ve on günlük geçiş süresi başlar. Mezun kısa dönem izni için mezuniyetten itibaren altı ay içinde başvurulabilir (Yönetmelik m.37/2; m.31/1-i).
Öğrenci izniyle geçen süreler uzun dönem iznine sayılır mı?
Kesintisiz ikamet hesabında öğrenci ikamet izinlerinin yarısı sayılır (m.28/2).
Yüksek lisans öğrencisi çalışma izni alırsa öğrenci izni gerekir mi?
Çalışma izninin geçerli olduğu süre içinde öğrenci izni alma yükümlülüğünden muaftır ve çalışma izni süreleri tam sayılır (Yönetmelik m.38).
Öğrenci iznim iptal edilirse ne yapabilirim?
Tebliğden itibaren altmış gün içinde dava açabilir ve yürütmenin durdurulmasını isteyebilirsiniz (2577 m.7, m.27/2).
Türkçe hazırlık sınıfındayken öğrenci izni alabilir miyim?
Evet. Üniversiteye kayıt için gelip okulun isteğiyle Türkçe hazırlık sınıfına veya kursuna yönlendirilen öğrencilere, durumlarını belgelemeleri kaydıyla bir sonraki öğrenim döneminin başlangıcına kadar öğrenci ikamet izni düzenlenir (Yönetmelik m.35/10).
Okulum da Göç İdaresine bildirim yapmak zorunda mı?
Evet. Öğrenciler ve ilgili öğretim kurumları, öğrencilik ve kayıt durumuna ilişkin değişiklikleri yirmi gün içinde il müdürlüklerine bildirir (Yönetmelik m.35/11).
Reşit olmayan öğrenci için kimin muvafakati gerekir?
İlk ve orta öğrenimde velinin veya yasal temsilcinin muvafakati aranır (m.38/2). Ortak velayette anne ve babanın birlikte muvafakati gerekir; velayeti tek başına olan ebeveyn işlemleri kendisi yapabilir (Yönetmelik m.122/1-a, b).
Türkiye Burslusu öğrencinin izni iptal edilirse ne olur?
Ret, uzatmama veya iptal hâlinde burs veren kuruma bilgi verilir (Yönetmelik m.39/2). Bu durum bursun devamını da etkileyebileceğinden iptale karşı süresinde dava açılması önemlidir.
İlgili Rehberler
- Yabancılar Hukuku Rehberi (küme rehberi)
- Kısa Dönem İkamet İzni
- Aile İkamet İzni
- İkamet İzninin İptali
- İkamet İzni Uzatma
- İkamet İzni Başvurusu ve Reddi
- Uzun Dönem İkamet İzni
- Yabancıların Türkiye’de Çalışma İzni
- Çalışma İzni Muafiyeti
- Yabancılarda Sağlık Sigortası
- Yabancı Kimlik Numarası ve Adres Kaydı
- Apostil ve Yabancı Belgelerin Tasdiki


