Muafiyet, çalışma izninden bağışıklıktır ama belgesizlik değildir. Dayanağı 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m. 13‘tür ve madde açıktır: başvuru olumlu değerlendirilirse yabancıya Bakanlıkça çalışma izni muafiyeti düzenlenir. Yani ortada bir belge vardır. Kanunun az bilinen iki hükmü ise sahada en pahalı hatalara yol açar: m. 24 uyarınca muafiyet, pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa verilir; m. 13/6 uyarınca muafiyetle geçirilen süreler kanuni çalışma izni veya ikamet izni sürelerinin hesabında dikkate alınmaz. Bu rehber, muafiyetin kanuni çerçevesini madde düzeyinde kurar.
Mevzuat Haritası
| Hüküm | Düzenlediği konu |
|---|---|
| 6735 m. 13 | Çalışma izni muafiyeti — başvuru, düzenleme ve sürelerin sayılmaması |
| 6735 m. 10 | Çalışma izni türleri: süreli, süresiz, bağımsız |
| 6735 m. 11 | Turkuaz Kart |
| 6735 m. 16 | İstisnai çalışma izni |
| 6735 m. 21 | Ret ve iptal kararlarının tebliği; otuz gün içinde itiraz |
| 6735 m. 23 | İdari para cezaları ve işverenin masraf yükümlülüğü |
| 6735 m. 24 | Belgenin süresi ve şekli: pasaporttan altmış gün kısa, her yabancı için ayrı |
| 6735 m. 25 | Kapsam, tür ve sürelerin yönetmelikle belirlenmesi |
| 6735 m. 26 | Mülga mevzuattaki ibarelerin bu Kanuna göre okunması |
| Uygulama Yönetmeliği | Muafiyet kategorileri ve süreleri (RG: 2/2/2022, 31738) |
| YUKK m. 27 | Muafiyet belgesinin ikamet izni sayılması |
Muafiyet kapsamında mısınız, yoksa farkında olmadan izinsiz mi çalışıyorsunuz?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
Muafiyet Nedir? 6735 m. 13
Madde, muafiyeti bir izin türü gibi kurgular: başvurusu vardır, değerlendirilir ve belgesi düzenlenir.
| Fıkra | Kural |
|---|---|
| m. 13/2 | Yurt dışından yapılan başvurular Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarınca Bakanlığa iletilir |
| m. 13/3 | Başvurular yetkili aracı kurum tarafından da yapılabilir |
| m. 13/4 | Başvuruda, Kanunun 7. maddesinin dördüncü, beşinci ve yedinci fıkraları uygulanır |
| m. 13/5 | Başvurusu olumlu değerlendirilen yabancılara Bakanlıkça çalışma izni muafiyeti düzenlenir |
| m. 13/6 | Muafiyetle geçirilen süreler, kanuni çalışma izni veya ikamet izni sürelerinin hesabında dikkate alınmaz |
| m. 13/7 | 6102 sayılı Kanuna göre kurulmuş anonim şirketlerin Türkiye’de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyeleri ve diğer şirketlerdeki karşılıklarına ilişkin özel düzenleme |
m. 13/6 uzun vadeli planı doğrudan etkiler. Muafiyetle Türkiye’de geçirilen süre, süresiz çalışma iznine veya uzun dönem ikamet iznine esas alınacak sürelerin hesabında sayılmaz. Yıllarca muafiyetle gelip giden bir teknik personel, bu sürelerin hiçbirini “kanuni çalışma” olarak sayamaz. Türkiye’de kalıcı bir statü hedefleniyorsa, muafiyet değil çalışma izni yolu planlanmalıdır.
m. 13/7 sanayi ve holding yapılarında sık kullanılır. Anonim şirketlerin Türkiye’de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyeleri bakımından getirilen düzenleme, sınır ötesi yönetim yapılarının en çok başvurduğu kalemdir. Bu statüdeki kişinin fiilen icrai bir görev üstlenmesi hâlinde ise durum değişir ve izin gerekliliği gündeme gelir.
Kategoriler ve Süreler: m. 25’in Yönlendirmesi
Muafiyetin kimlere ve ne kadar süreyle tanınacağı Kanun’da değil, Kanun’un yönlendirdiği yönetmelikte düzenlenmiştir.
m. 25/1 uyarınca yönetmelikle belirlenecek hususlar arasında şunlar sayılır: (a) çalışma izni ve muafiyeti başvuru şartları ve işlemleri ile bunların kapsam, tür ve süreleri; (b) çalışma izni muafiyeti kapsamında değerlendirilecek yabancılar ve çalışma alanları; (c) yabancıdan ve işverenden istenecek bilgi ve belgeler.
Bu doğrultuda çıkarılan Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği (RG: 2/2/2022, 31738), muafiyet kategorilerini ve her kategorinin süresini ayrı ayrı belirler.
| Aile | Kimler | Ortak özellik |
|---|---|---|
| Bilimsel ve kültürel | Bilimsel toplantı ve etkinliklere gelen akademisyen ve konuşmacılar | Etkinlik bağlantılı, geçici |
| Sanatsal | Konser, festival ve çekim için gelen sanatçılar ve ekipleri | Organizasyon süresiyle sınırlı |
| Sportif | Müsabaka ve organizasyonlara katılan sporcular | Faaliyet bağlantılı |
| Teknik görev | İthal makine ve teçhizatın montaj, bakım-onarım, kullanım eğitimi veya arıza müdahalesi için gelen personel | Muafiyetin sanayi yüzü; en sıkı denetlenen kalem |
| Etkinlik görevlileri | Fuar, kongre ve benzeri organizasyon çalışanları | Etkinlik süresiyle sınırlı |
| Eğitim ve değişim | Belirli değişim ve staj programlarındaki öğrenci ve stajyerler | Program kapsamıyla sınırlı |
| Temsilcilik personeli | Yabancı devletlerin ve uluslararası kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerinde diplomatik dokunulmazlığı olmadan çalışanlar | Yönetmelikte ayrı maddede |
| Temayüz etmiş yabancılar | Bilimsel, kültürel, sanatsal veya sportif başarısıyla uluslararası düzeyde temayüz etmiş kişiler | Yönetmelikte ayrı maddede |
Süreyi ezberlemeyin, belgeden okuyun. Her kategorinin azami süresi yönetmelikte ayrı ayrı belirlenmiştir ve bu düzenlemeler değişebilir. Muafiyetin başlangıç ve bitiş tarihleri belgenin üzerinde yazılıdır; sahada esas alınması gereken de budur. İnternette dolaşan genel süre tabloları yerine, elinizdeki belgenin tarihleri ve başvuru anında yürürlükteki yönetmelik metni esas alınmalıdır.
Liste kıyasa kapalıdır. “Benzer durumdayım” yorumu muafiyet doğurmaz; faaliyet, yönetmelikteki tanıma birebir oturmalıdır. Tanıma oturmayan iş için doğru yol muafiyet değil, çalışma izni başvurusudur.
Altmış Gün Kuralı: m. 24
Bu hüküm, muafiyet süresine kanunun koyduğu üst sınırdır ve kategorilerin kendi sürelerinden bağımsız işler.
m. 24/1: Çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti, yabancının pasaport veya pasaport yerine geçen belgelerinin geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa süreli ve her yabancı için ayrı verilir.
Pratik sonuç şudur: pasaportunuzun bitimine dört ay kalmışsa, kategorinin azami süresi ne olursa olsun muafiyetiniz en fazla iki ay için düzenlenebilir. Sahada en sık yaşanan sürpriz budur: işveren altı aylık bir montaj planlar, ancak teknisyenin pasaport süresi nedeniyle belge çok daha kısa çıkar. Bu nedenle planlamanın ilk adımı işin süresi değil, pasaportun geçerlilik tarihidir.
“Her yabancı için ayrı” ibaresi de önemlidir. Ekip hâlinde gelen teknik personel veya sanatçı grubu için tek bir toplu belge düzenlenmez; her kişi için ayrı başvuru ve ayrı belge gerekir. Ekip listesiyle yapılan tek başvuru, eksik kişiler bakımından izinsiz çalışma sonucunu doğurur.
Belgenin şekli. m. 24/2 uyarınca belgelerin şekli ve içeriği Bakanlıkça belirlenir; basım ve dağıtım işlemleri de Bakanlıkça yerine getirilir.
Muafiyet ve Kalış Hakkı
Muafiyetin ikamet izniyle ilişkisi sıkça yanlış anlaşılır; iki ayrı hüküm birlikte okunmalıdır.
Birinci hüküm — belge ikamet izni sayılır. YUKK m. 27, geçerli çalışma izni ile Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesinin ikamet izni sayılacağını öngörür. 6735 m. 26 uyarınca mülga mevzuattaki “muafiyet belgesi” ibarelerinden bu Kanundaki “çalışma izni muafiyeti” anlaşılır.
İkinci hüküm — süreler sayılmaz. 6735 m. 13/6 uyarınca muafiyetle geçirilen süreler, kanuni çalışma izni veya ikamet izni sürelerinin hesabında dikkate alınmaz.
| Soru | Cevap | Dayanak |
|---|---|---|
| Muafiyet süresince ayrıca ikamet izni gerekir mi? | Belge ikamet izni sayılır | YUKK m. 27; 6735 m. 26 |
| Bu süre süresiz izne sayılır mı? | Sayılmaz | 6735 m. 13/6 |
| Uzun dönem ikamet iznine sayılır mı? | Sayılmaz | 6735 m. 13/6 |
| Belge süresi pasaporta bağlı mı? | Evet — altmış gün kısa | 6735 m. 24 |
Çelişki yoktur. Belge, geçerli olduğu sürece kalışı hukuka uygun kılar; ancak bu süre, kalıcı statülere esas alınacak birikimli sürelerin hesabında sayılmaz. Muafiyet bir geçiş düzenidir, birikim düzeni değildir.
Muafiyet süresi doldu, iş bitmedi mi?
Hukukçular Evi Ankara — çalışma izni geçişi için bize ulaşın.
Sınırın Aşılması: m. 23
Muafiyet süresi dolduğu ya da faaliyet tanımın dışına taştığı an hukuki nitelik değişir: ortada artık izinsiz çalışma vardır.
m. 23, idari para cezalarını üç ayrı muhatap için ayrı ayrı düzenler.
| Muhatap | Fiil |
|---|---|
| İşveren veya işveren vekili | Çalışma izni bulunmayan yabancıyı çalıştırmak — her bir yabancı için ayrı ceza |
| Bağımlı çalışan yabancı | Çalışma izni olmaksızın bir işverene bağlı çalışmak |
| Bağımsız çalışan yabancı | Çalışma izni olmaksızın bağımsız çalışmak |
| Bildirim yükümlüsü | Kanunda öngörülen bildirim yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemek |
Tekrarda ceza artar. Aynı fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezaları artırılarak uygulanır. Bu nedenle bir kez ceza alan işveren için ikinci bir ihlal orantısız biçimde pahalıdır.
Masraf yükümlülüğü ayrıca doğar. İzinsiz çalıştırılan yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderleri, ülkelerine dönmeleri için gerekli masraflar ve gerektiğinde sağlık harcamaları işveren veya işveren vekilince karşılanır. Bu, idari para cezasından ayrı bir yükümlülüktür.
Yabancı için asıl ağır sonuç para cezası değildir. İzinsiz çalışma tespiti, hakkında sınır dışı etme değerlendirmesinin ve giriş yasağı kaydının kapısını aralar. Üç haftalık bir montaj işi için alınan bu risk, yabancının Türkiye ile gelecekteki bütün ilişkisini etkileyebilir.
Ceza tutarları her yıl güncellenir. İdari para cezası miktarları yeniden değerleme oranında artırıldığından, somut olayda fiil tarihindeki tutar esas alınır.
Karar Size Tebliğ Edilir: m. 21
Muafiyet başvurusunun reddi veya düzenlenen belgenin iptali, üzerinde durulması gereken bir idari işlemdir.
Tebliğ. m. 21/1 uyarınca çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti başvurusunun reddi ve düzenlenen belgelerin iptali kararları; yabancı çalıştıran işverene veya bağımsız çalışma izni, süresiz çalışma izni ya da Turkuaz Kart sahibi yabancıya 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.
İtiraz süresi. m. 21/2 uyarınca Bakanlığın bu Kanun kapsamında verdiği kararlara karşı ilgililer tarafından tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilir. İtirazın reddedilmesi hâlinde idari yargı yoluna başvurulabilir.
Sıra atlanamaz. Otuz günlük itiraz, dava yolundan önce gelen bir aşamadır. Ret kararı tebliğ edildiğinde ilk yapılacak iş tarihi kaydetmek ve süresi içinde itirazı sunmaktır; süre kaçırıldığında dava aşamasında bu eksiklik telafi edilemez. Tebligatın işverene yapıldığına da dikkat edilmelidir — yabancı, kendisine ulaşmayan bir karardan dolayı süre kaybedebilir.
Komşu Kurumlarla Karıştırmayın
Muafiyet, benzer görünen üç kurumla sürekli karıştırılır; ayrım izin alınıp alınmadığında düğümlenir.
| Kurum | İzin alınır mı? | Dayanak |
|---|---|---|
| Çalışma izni muafiyeti | Hayır — ama belge düzenlenir | 6735 m. 13 |
| İstisnai çalışma izni | Evet — kolaylaştırılmış koşullarla | 6735 m. 16 |
| Turkuaz Kart | Evet — nitelikli yabancılara özel statü | 6735 m. 11 |
| Mavi Kart | Gerekmez — statü gereği çalışma hakkı | Vatandaşlık mevzuatı |
Muafiyet ile istisnai izin farkı: muafiyet izin almadan çalışabilmektir; istisnai çalışma izni ise izni kolaylaştırılmış koşullarla almaktır. Türk vatandaşıyla evli yabancılar ve mevzuatın saydığı diğer gruplar bu kulvardadır — izinleri vardır, muaf değillerdir.
Turkuaz Kart ayrı bir kulvardır. m. 11 kapsamında verilen bu kart, geçiş süresinin başarıyla tamamlanması hâlinde süresiz çalışma hakkı doğurur; ancak kendiliğinden süresiz hâle gelmez, geçiş süresi dolmadan başvuru yapılması gerekir.
Mavi kartlılar bu haritanın dışındadır. Çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybedenler, statüleri gereği çalışma hakkına sahiptir; muafiyet belgesi aramaya gerek yoktur.
Uluslararası ve geçici koruma ayrı rejimdir. Bu statü sahiplerinin çalışma düzeni kendi özel hükümleriyle yürür ve muafiyet listesiyle karıştırılmamalıdır.
İşveren Uyum Protokolü
1. Önce pasaportun tarihine bakın. m. 24 uyarınca belge, pasaport süresinden altmış gün kısa verilir; planlama buradan başlar.
2. Faaliyeti tanımla eşleştirin. Montaj mı, danışmanlık mı, fiilen üretim mi? Tanıma oturmayan iş için izin başvurusu planlayın.
3. Her kişi için ayrı başvuru yapın. m. 24 “her yabancı için ayrı” der; toplu belge yoktur.
4. Belgeyi işe başlamadan alın. Belgesiz çalışma, denetim tutanağına izinsiz çalışma olarak geçer.
5. Tarihleri takvime işleyin. Muafiyet süresi sessizce dolar; ortada bir ret kararı olmaz.
6. Uzama ihtimalinde erken geçin. Süre dolmadan çalışma izni sürecine başlayın; muafiyet uzatılmaz.
7. Bildirimleri ihmal etmeyin. Bildirim yükümlülüğünün ihlali m. 23 kapsamında ayrı bir yaptırım doğurur.
8. Ret kararında otuz günü kaçırmayın. m. 21/2 — itiraz dava yolundan önce gelir.
9. Denetim dosyası tutun. Sözleşme, görev yazısı, giriş-çıkış kayıtları ve belge örnekleri bir arada olsun.
10. Kalıcı statü hedefleniyorsa muafiyete güvenmeyin. m. 13/6 uyarınca bu süreler sayılmaz.
Sık Karşılaşılan Yanılgılar
| Yanılgı | Gerçek |
|---|---|
| “Muafsam hiçbir belge gerekmez” | m. 13/5: Bakanlıkça muafiyet düzenlenir; belge denetimde aranır |
| “Makinenin garantisi bizde, adamımız istediği kadar kalır” | Süre yönetmelikle sınırlıdır; sözleşme süreyi uzatmaz |
| “Ekip için tek belge yeter” | m. 24: her yabancı için ayrı düzenlenir |
| “Pasaportum uzun süre geçerli, sorun yok” | Belge, pasaporttan altmış gün kısa verilir — tersi de geçerlidir |
| “Muafiyetle geçen yıllar süresiz izne sayılır” | m. 13/6: hesaba katılmaz |
| “Benzer bir iş yapıyorum, muafım” | Liste kıyasa kapalıdır; tanıma birebir oturmalıdır |
| “Kısa iş, kimse görmez” | Saha teftişi, kurumlar arası veri eşleşmesi ve ihbar üçlüsü işler |
| “Ret kararına doğrudan dava açarım” | m. 21/2: önce otuz gün içinde itiraz |
Teknik Görev Muafiyeti: Sanayinin En Sık Kullandığı Kapı
Muafiyetin sahada en yoğun kullanılan ve en sıkı denetlenen kalemi, ithal makine ve teçhizata ilişkin teknik görevlerdir.
Kapsam. Türkiye’ye ithal edilmiş ya da edilecek makine ve teçhizatın montajı, bakım ve onarımı, kullanımına ilişkin eğitimin verilmesi veya teçhizatın teslim alınması yahut arızalanan araçların tamiri amacıyla gelen yabancı teknik personel bu kapsamda değerlendirilir.
| Faaliyet | Değerlendirme |
|---|---|
| Makinenin kurulumu ve devreye alınması | Kapsam içinde |
| Arıza müdahalesi ve onarım | Kapsam içinde |
| Kullanım eğitiminin verilmesi | Kapsam içinde |
| Fiilen üretime katılma | Kapsam dışında — çalışma izni gerekir |
| Sürekli teknik danışmanlık | Geçicilik unsuru kalktığından kapsam dışı |
| Yerli makinede bakım | İthal teçhizat şartı gerçekleşmediğinden tartışmalı |
Ayrım “geçicilik” ve “teçhizat bağlantısı” üzerinden kurulur. Yabancı personel makinenin başında durduğu sürece kapsam içindedir; üretim bandına girdiği, düzenli vardiyaya yazıldığı veya işin süresi belirsizleştiği anda muafiyet dayanağını kaybeder.
Belgelendirme önemlidir. Teçhizatın ithal edildiğini veya edileceğini gösteren belgeler, tedarik sözleşmesi ve görev yazısı; muafiyetin kapsam içinde kaldığını denetimde ortaya koyan asıl delillerdir. Bu belgeler başvuru dosyasında bulunmalı ve denetim dosyasında saklanmalıdır.
“Garanti kapsamındayız” savunması işlemez. Tedarik sözleşmesindeki garanti süresi ne kadar uzun olursa olsun, muafiyetin süresi yönetmelikteki azami süre ve m. 24’teki pasaport sınırı ile belirlenir. Özel hukuk sözleşmesi, idari bir süreyi uzatmaz.
Muafiyetten Çalışma İznine Geçiş
Muafiyet süresi dolmadan iş bitmiyorsa, tek doğru hamle geçiş planlamaktır.
Muafiyet uzatılmaz, dönüştürülür. Kanun muafiyet için bir uzatma kurumu öngörmez; işin devamı hâlinde çalışma izni başvurusu yapılır. Bu nedenle geçiş, süre dolduktan sonra değil dolmadan önce başlatılmalıdır.
| Adım | Yapılacak |
|---|---|
| 1. Erken tespit | İşin uzama ihtimali belirdiğinde hemen değerlendirme yapın |
| 2. Pasaport kontrolü | m. 24 nedeniyle pasaport süresi yeterli değilse önce pasaport yenilenmelidir |
| 3. İzin türü seçimi | m. 10 kapsamında süreli çalışma izni; şartları varsa diğer türler |
| 4. Boşluk bırakmama | Muafiyetin bitişi ile iznin başlangıcı arasında boşluk kalmamalıdır |
| 5. Süre beklentisi | m. 13/6 uyarınca geçmiş muafiyet süreleri sıfırdan sayılır |
Dördüncü adım kritiktir. Muafiyet bittiği gün izin başlamamışsa, aradaki günler izinsiz çalışmadır. Denetim o günlere denk gelirse, sonradan alınan izin geçmişi düzeltmez.
Beşinci adım beklenti yönetimidir. Süresiz çalışma izni veya uzun dönem ikamet izni için aranan birikimli süreler, muafiyetle geçen yıllara rağmen izin alındığı tarihten işlemeye başlar.
Denetim Günü: Dosyada Ne Bulunmalı?
Muafiyet iddiası, denetim anında belgeyle ortaya konur. Sonradan ispat yükü her zaman aleyhe işler.
| Belge | Neyi gösterir |
|---|---|
| Çalışma izni muafiyeti belgesi | Muafiyetin varlığı ve başlangıç-bitiş tarihleri |
| Pasaport örneği | m. 24’teki altmış gün kuralının uygulandığı |
| Görev yazısı | Faaliyetin muafiyet tanımına birebir oturduğu |
| Tedarik veya hizmet sözleşmesi | Teknik görevde teçhizat bağlantısı |
| İthalat belgeleri | Makinenin ithal edildiği veya edileceği |
| Giriş-çıkış kayıtları | Fiilî kalış süresinin belge süresini aşmadığı |
| Bildirim kayıtları | Yükümlülüklerin süresinde yerine getirildiği |
Altıncı satır en çok atlanandır. Belgenin geçerli olması yetmez; fiilî kalış da belge süresi içinde kalmalıdır. Giriş-çıkış kayıtları, belge süresi dolduktan sonra ülkede kalınıp kalınmadığını gösterdiğinden denetimin ilk baktığı kalemdir.
Üçüncü satır nitelendirmeyi belirler. Görev yazısında işin montaj mı yoksa üretim desteği mi olduğunun açıkça yazılması, sonradan yapılacak nitelendirme tartışmasını baştan kapatır. Muğlak ifadeler denetimde aleyhe yorumlanır.
Muafiyet belgesi başkasına devredilemez. m. 24’teki “her yabancı için ayrı” ibaresinin doğal sonucu budur: aynı işi devralan başka bir teknisyen için yeni bir başvuru gerekir. Ekip değişikliği, belgenin devri yoluyla çözülemez.
İşveren değişikliği de yeni başvuru gerektirir. Muafiyet, belirli bir faaliyet ve belirli bir bağlam için düzenlendiğinden, işin başka bir işverene geçmesi hâlinde mevcut belgeye dayanılarak çalışılamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Çalışma izni muafiyeti hangi maddede düzenlenmiştir?
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m. 13. Kapsam, tür ve süreler ise m. 25‘in yönlendirmesiyle Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde belirlenir.
Muafiyet kapsamındaysam belge almam gerekir mi?
Evet. m. 13/5 uyarınca başvurusu olumlu değerlendirilen yabancılara Bakanlıkça çalışma izni muafiyeti düzenlenir. Belgesiz çalışma, denetimde izinsiz çalışma olarak değerlendirilir.
Başvuru nereden yapılır?
Yurt dışından yapılan başvurular Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarınca Bakanlığa iletilir (m. 13/2). Başvurular yetkili aracı kurum tarafından da yapılabilir (m. 13/3).
Muafiyet ne kadar süreyle verilir?
Kategoriye göre değişir ve süreler yönetmelikte belirlenmiştir. Ancak kanuni bir üst sınır vardır: m. 24 uyarınca belge, pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa düzenlenir. Esas alınacak tarihler belgenin üzerinde yazılıdır.
Pasaportumun süresi kısaysa ne olur?
Muafiyet süresi de kısalır. Pasaportun bitimine dört ay kalmışsa, kategorinin azami süresi ne olursa olsun belge en fazla iki ay için düzenlenebilir. Planlamanın ilk adımı bu nedenle pasaport tarihidir.
Ekip hâlinde geliyoruz, tek belge yeter mi?
Hayır. m. 24 belgenin her yabancı için ayrı verileceğini öngörür. Toplu başvuruda kapsam dışında kalan kişiler izinsiz çalışmış sayılır.
Muafiyet süresince ayrıca ikamet izni gerekir mi?
YUKK m. 27 muafiyet belgesinin ikamet izni sayılacağını öngörür; 6735 m. 26 uyarınca mülga mevzuattaki “muafiyet belgesi” ibaresinden bu Kanundaki çalışma izni muafiyeti anlaşılır.
Muafiyetle geçen süreler süresiz çalışma iznine sayılır mı?
Hayır. m. 13/6 uyarınca muafiyetle geçirilen süreler, kanuni çalışma izni veya ikamet izni sürelerinin hesabında dikkate alınmaz. Kalıcı statü hedefleniyorsa çalışma izni yolu planlanmalıdır.
Anonim şirket yönetim kurulu üyesi için durum nedir?
m. 13/7, 6102 sayılı Kanuna göre kurulmuş anonim şirketlerin Türkiye’de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyeleri ve diğer şirketlerdeki karşılıkları bakımından özel bir düzenleme içerir.
Süre dolarsa muafiyet uzatılır mı?
Muafiyet, işin uzamasıyla uzamaz. Süre dolduğu hâlde faaliyetin sürdürülmesi izinsiz çalışmadır. Doğru yol, süre dolmadan çalışma izni sürecine geçmektir.
İzinsiz çalışmanın yaptırımı nedir?
m. 23 uyarınca; çalışma izni bulunmayan yabancıyı çalıştıran işverene her bir yabancı için ayrı idari para cezası, bağımlı ve bağımsız çalışan yabancıya ayrı ayrı idari para cezası uygulanır. Fiillerin tekrarında cezalar artırılarak uygulanır.
İşverenin başka yükümlülüğü var mı?
Evet. İzinsiz çalıştırılan yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderleri, ülkelerine dönmeleri için gerekli masraflar ve gerektiğinde sağlık harcamaları işveren veya işveren vekilince karşılanır. Bu, idari para cezasından ayrıdır.
Yabancı için en ağır sonuç nedir?
Para cezası değil; izinsiz çalışma tespiti sınır dışı etme değerlendirmesinin ve giriş yasağı kaydının kapısını aralar.
Ret kararına nasıl itiraz edilir?
m. 21/2 uyarınca tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilir; itirazın reddi hâlinde idari yargı yoluna başvurulabilir. Karar, 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.
Muafiyet ile istisnai çalışma izni aynı şey mi?
Hayır. Muafiyet (m. 13) izin almadan çalışabilmektir; istisnai çalışma izni (m. 16) izni kolaylaştırılmış koşullarla almaktır. İstisnai izin sahiplerinin izinleri vardır, muaf değillerdir.
Mavi kartlı için muafiyet belgesi gerekir mi?
Hayır. Mavi kartlılar bu haritanın dışındadır; statüleri gereği çalışma hakkına sahiptirler.
Turkuaz Kart muafiyet midir?
Hayır. m. 11 kapsamındaki Turkuaz Kart bir izin statüsüdür. Geçiş süresi sonunda kendiliğinden süresiz hâle gelmez; süre dolmadan başvuru yapılması gerekir.
Denetim nasıl yapılır?
Üç kaynak birlikte işler: saha teftişleri, kurumlar arası veri eşleşmeleri ve ihbarlar. Giriş-çıkış kayıtları, sigorta tescilleri ve muafiyet kayıtları elektronik ortamda karşılaştırılabildiğinden “kısa iş, kimse görmez” varsayımı geçerli değildir.
Teknik görev muafiyeti neyi kapsar?
İthal edilmiş ya da edilecek makine ve teçhizatın montajı, bakım ve onarımı, kullanım eğitiminin verilmesi veya teçhizatın teslim alınması gibi işleri. Fiilen üretime katılma ve sürekli danışmanlık kapsam dışıdır.
Garanti sözleşmem uzun, süre uzar mı?
Hayır. Özel hukuk sözleşmesi idari süreyi uzatmaz. Süre, yönetmelikteki azami süre ve m. 24‘teki pasaport sınırıyla belirlenir.
Muafiyetten çalışma iznine nasıl geçilir?
Muafiyet uzatılmaz, dönüştürülür: işin uzaması hâlinde süre dolmadan çalışma izni başvurusu yapılır. Muafiyetin bitişi ile iznin başlangıcı arasında boşluk kalmamalıdır; aradaki günler izinsiz çalışma sayılır.
Denetimde hangi belgeler istenir?
Muafiyet belgesi, pasaport örneği, görev yazısı, teknik görevde tedarik ve ithalat belgeleri ile giriş-çıkış kayıtları. Belgenin geçerli olması yetmez; fiilî kalış da belge süresi içinde kalmalıdır.
Atıf yapılan başlıca mevzuat: 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m. 7, 10, 11, 13, 16, 21, 23, 24, 25 ve 26; Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği (RG: 2/2/2022, 31738); 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 27; 7201 sayılı Tebligat Kanunu; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu. Muafiyet kategorileri ve süreleri yönetmelikle belirlendiğinden ve idari para cezası tutarları her yıl güncellendiğinden, başvuru tarihinde yürürlükteki metnin teyidi zorunludur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.
