Türk Vatandaşlığına Yatırım Yoluyla Alınma 2026: TVK m.12/1-b ve Yönetmelik m.20 Madde Madde — Yatırımcı İkamet İzni, Başvuru Dosyası, Aile, Kaybettirme, İptal, Geri Alma ve Dava Yolu

Türk vatandaşlığına yatırım yoluyla alınmanın hukuki dayanağı 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesidir. Kanun, 6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alan yatırımcıların ve bunların yabancı eşi ile ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklarının, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararıyla Türk vatandaşlığını kazanabileceğini düzenler. Yönetmelik’in 20. maddesi ise yatırımın kapsamını ve tutarını yedi bent hâlinde sayar: 500.000 ABD doları sabit sermaye, 400.000 ABD doları taşınmaz, 50 kişilik istihdam, 500.000 ABD doları mevduat, 500.000 ABD doları Devlet borçlanma aracı, 500.000 ABD doları GYF/GSYF katılma payı ve 500.000 ABD doları bireysel emeklilik katkı payı. Bu rehber, Kanun’un ve Yönetmelik’in ilgili hükümlerini madde madde açıklar: başvuru dosyası, ikamet izni, kararın aileye etkisi, kaybettirme, iptal ve geri alma ile dava yolu.

Kanuni dayanak: TVK m.9, m.10 ve m.12

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’na göre Türk vatandaşlığı doğumla veya sonradan kazanılır (m.5). Sonradan kazanılan Türk vatandaşlığı, yetkili makam kararı veya evlat edinilme ya da seçme hakkının kullanılması ile gerçekleşir (m.9). Yatırım yoluyla vatandaşlık, yetkili makam kararıyla kazanmanın bir türüdür. Kanun’un 10. maddesinin birinci fıkrası bu yolun temel ilkesini koyar: Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen bir yabancı, Kanunda belirtilen şartları taşıması hâlinde yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir; ancak aranan şartları taşımak vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz. Aynı maddenin 7039 sayılı Kanunla eklenen ikinci fıkrasına göre sonradan kazanmada uygulanacak temel ilke ve esaslar, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığınca belirlenir.

Kanun’un 12. maddesi “Türk vatandaşlığının kazanılmasında istisnai haller” başlığını taşır. 700 sayılı KHK ile değişik birinci fıkraya göre millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâli bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile maddede sayılan yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilir. Yatırım yolu, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile 2016 yılında eklenen (b) bendindedir: “4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu.” 7039 sayılı Kanunla eklenen ikinci fıkra ise millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hâli bulunanların taleplerinin Bakanlıkça reddedileceğini öngörür.

Bu yapıdan üç sonuç çıkar. Birincisi, yatırım yoluyla vatandaşlık bir “satın alma” değil, Cumhurbaşkanının takdirine bağlı bir idari işlemdir. İkincisi, Kanun yatırımın tutarını kendisi belirlemez; kapsam ve tutar, 5901 sayılı Kanun’un 46. maddesine dayanılarak Cumhurbaşkanınca çıkarılan Yönetmelik’in 20. maddesinde belirlenmiştir. 6458 sayılı Kanun m.31/1-j kapsamındaki yatırımcı ikamet izni için de aynı kapsam ve tutarlar esas alınmaktadır. Üçüncüsü, eş ve çocuklar ayrı bir yatırım yapmaksızın aynı bentte sayılmıştır. Vatandaşlık kazanmanın bütün yolları için Türk Vatandaşlığı Nasıl Alınır? rehberimize bakılabilir.

Yatırımcı ikamet izni: 6458 sayılı Kanun m.31/1-j

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.31/1-j, 703 sayılı KHK ile değişik hâliyle “Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapacaklar ile bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu”na kısa dönem ikamet izni verilebileceğini düzenler. Kısa dönem ikamet izni kural olarak her defasında en fazla ikişer yıllık sürelerle verilir; ancak (j) ve (k) bentleri bu kuralın dışındadır (m.31/2) ve bu bentler kapsamında verilen ikamet izinleri en fazla beşer yıllık sürelerle verilebilir (m.31/5). SPK’nın açıklamasına göre, Göç Politikaları Kurulunun 26 Nisan 2017 tarihli ve 2017/02 sayılı Kararıyla, vatandaşlık için öngörülen yatırım kapsamı ve tutarları m.31/1-j kapsamındaki ikamet izinleri için de uygulanmaktadır.

İkamet izni, vatandaşlık sürecinin ara halkasıdır: TVK m.12/1-b, vatandaşlık kazanma imkânını doğrudan yatırım yapanlara değil, “6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar”a tanır. Bu nedenle uygunluk belgesi alındıktan sonra ikamet izni alınmadan vatandaşlık dosyası tamamlanamaz. İkamet izni türleri ve ret hâlinde başvuru yolları için İkamet İzni: Türleri, Başvuru ve Ret Kararına İtiraz yazımıza bakılabilir.

Yönetmelik m.20 madde madde

Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesi “Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması, başvuru için gerekli belgeler ve yapılacak işlemler” başlığını taşır ve on fıkradan oluşur. Birinci fıkra, Kanun’un 12. maddesinde sayılan hâllerde yabancının istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabileceğini tekrarlar. Yatırım yolunun asıl kuralı ikinci fıkradadır: aşağıdaki şartlardan herhangi birini sağlayan yabancı, Kanun’un 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Yedi yolun yatırımcı gözüyle karşılaştırması; yani paranın üç yıl boyunca hangi para biriminde tutulduğu, getirisi, riski, kurumların uygulama esasları ve hangi yatırımcıya hangi yolun uygun olduğu Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığında Hangi Yatırım? rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Bu yazı, maddenin diğer fıkralarına odaklanır.

Üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralar: dosya. Türk vatandaşlığını istisnai olarak kazanmak isteyen yabancı hakkında, Bakanlığın yazılı talimatı üzerine müracaat makamlarınca dosya düzenlenir (m.20/3). Tamamlanan dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir (m.20/4). Kanun’un 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre vatandaşlığa alınacak kişilerin müracaatları, gerekli görülen hâllerde Bakanlıkça alınır ve üçüncü fıkrada belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir (m.20/5).

Altıncı fıkra: kur. İkinci fıkrada belirtilen parasal değerlerin belirlenmesinde, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır (m.20/6).

Yedinci fıkra: komisyon. Yedinci fıkra, İçişleri Bakanlığı bünyesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulabileceğini öngörür (m.20/7).

Sekizinci fıkra: geçişkenlik. İkinci fıkra kapsamında yapılacak yatırım türleri arasında belirtilen süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik mümkündür (m.20/8). Kurumların uygulama esasları geçişin usulünü ayrıca düzenler; örneğin Hazine ve Maliye Bakanlığının istisnai vatandaşlığa ilişkin usul ve esasları, m.20/8 kapsamında yatırım türleri arasında geçişe imkân tanırken, (d) bendindeki yatırımda Devlet borçlanma araçlarının kendi aralarında değiştirilmesine Bakanlığın erken itfası hâli dışında izin vermez.

Dokuzuncu fıkra: usul ve esaslar. İkinci fıkrada belirtilen kapsam ve tutarda yatırım şartlarının sağlanıp sağlanmadığının tespitinde uygulanacak usul ve esaslar, tespiti yapan kurumca belirlenir (m.20/9). Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün kılavuzu, SPK’nın ve MKK’nın blokaj esasları, Hazine ve Maliye Bakanlığının usul ve esasları ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının istihdam esasları bu fıkraya dayanır.

Onuncu fıkra: dövizin bankaya satılması. İkinci fıkranın (b), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen döviz tutarları işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya, bu banka tarafından da Merkez Bankasına satılır. Satım sonucu (ç) bendine göre elde edilen Türk lirası tutarlar Türk lirası mevduatta, (d) bendine göre elde edilenler Türk lirası cinsinden Devlet borçlanma araçlarında, (f) bendine göre elde edilenler SEDDK tarafından belirlenen bireysel emeklilik fonlarında üç yıl süreyle tutulur; uygulama esaslarını Merkez Bankası belirler (m.20/10). Sabit sermaye (a) ve istihdam (c) yolları bu fıkrada sayılmamıştır.

Tutarların değişim tarihçesi

Yatırım yolları Yönetmelik’e 12 Ocak 2017 tarihli ve 29946 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle girmiştir; o dönemde karar Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla veriliyor, taşınmaz için 1.000.000 ABD doları, mevduat ve Devlet borçlanma aracı için 3.000.000 ABD doları, sabit sermaye için 2.000.000 ABD doları ve 100 kişilik istihdam aranıyordu. Bugünkü tutarlar aşağıdaki değişikliklerle oluşmuştur.

12 Aralık 2023’ten sonra 20. maddede yeni bir değişiklik yapılmamıştır. Bu nedenle 13 Haziran 2022 öncesine ait kaynaklardaki 250.000 ABD dolarlık taşınmaz tutarı, 6 Ocak 2022 öncesine ait kaynaklardaki Türk lirası cinsinden yatırım imkânı ve bireysel emeklilik yolunu saymayan anlatımlar bugün geçerli değildir.

Başvuru dosyası ve süreç

Yönetmelik m.20/3’e göre dosyada şu belgeler bulunur: (a) isteği belirten form dilekçe; (b) kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması hâlinde buna ilişkin belge; (c) medenî hâl belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşine ait ölüm belgesi; (ç) kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan belge; (d) Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bunlara ait, müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği; (e) doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, bu belge temin edilemezse 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 39. maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyan; (f) hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz. Hizmet bedeli Kanun’un 45. maddesine göre Bakanlık ve Maliye Bakanlığınca birlikte belirlenir; NVİ’nin 2026 tarifesine göre istisnai kazanma için dosyadaki her kişi başına 135,45 TL’dir; Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrasındaki muafiyet hâlleri saklıdır.

NVİ’nin açıklamasına göre süreç; yatırım şartlarından birinin yerine getirilip ilgili kurumdan uygunluk belgesi alınması, 6458 sayılı Kanun m.31/1-j uyarınca kısa dönem ikamet izni alınması ve vatandaşlık başvurusu adımlarından oluşur. İkamet izni başvurusu İl Göç İdaresi Müdürlüğüne veya İstanbul ve Ankara’daki Özel Ortak Ofislere yapılır; vatandaşlık dosyası İstanbul ve Ankara’da Özel Ortak Ofislerde, diğer illerde İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünde düzenlenir. NVİ’nin yatırımcılara ilişkin usul ve esaslarına göre uygunluk belgesi başvurusu bizzat veya özel vekâletnameyle atanmış vekil aracılığıyla yapılabilir ve belge başvuru sahibine, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne ve Göç İdaresine gönderilir; NVİ’nin sıkça sorulan sorular sayfası ise uygunluk belgesi, ikamet izni ve vatandaşlık başvurusu için bizzat başvuru gerektiğini belirtir. Bu farklılık nedeniyle vekil kullanılacak adımlar önceden teyit edilmelidir. İçişleri Bakanlığının Ağustos 2026’daki açıklamasına göre uygunluk belgesinden sonra Emniyet Genel Müdürlüğü ve Millî İstihbarat Teşkilatınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Belgelerin apostil ve tercüme ayrıntıları için Vatandaşlık Başvurusu İçin Gerekli Belgeler, güvenlik araştırması için Vatandaşlık Başvurusunda Güvenlik Soruşturması yazılarımıza bakılabilir.

Kararın hükmü ve aileye etkisi

Kararın hükmü. Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin kararlar, karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder (TVK m.20/1). Kararın ardından nüfus kaydı ve kimlik kartı işlemleri yapılır; bu adımlar için Vatandaşlık Kararı Çıktıktan Sonra Ne Olur? yazımıza bakılabilir.

Eş. TVK m.20/2’ye göre yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması eşin vatandaşlığına tesir etmez. Yatırım yolunda ise eş, TVK m.12/1-b’de ayrıca sayıldığından, yatırımcıyla birlikte kendi dosyası üzerinden vatandaşlık kazanabilir; eş için ayrı bir yatırım tutarı aranmaz. Bununla birlikte her aile üyesi hakkında ayrı bir işlem kurulur; Danıştay da aşağıda anlatılan kararında yatırımcıya ve aile fertlerine ilişkin işlemleri ayrı işlemler olarak nitelendirmiştir.

Çocuklar. TVK m.12/1-b, yatırımcının kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğunu kapsar. TVK m.20/2’ye göre ana veya babanın velayeti kendisinde bulunan çocukları, diğer eşin muvafakat etmesi hâlinde Türk vatandaşlığını kazanır; muvafakat verilmemesi hâlinde ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır; Türk vatandaşlığını birlikte kazanan ana ve babanın çocukları da Türk vatandaşlığını kazanır. Ana veya babanın vatandaşlığı kazandığı tarihte onlarla birlikte işlem görmeyen çocuklar, ergin olduktan sonra başvururlarsa haklarında genel yolu düzenleyen 11. madde uygulanır (TVK m.20/3). Yönetmelik’in 37. maddesi de sonradan kazanmanın eşin vatandaşlığına tesir etmediğini ve vatandaşlığı birlikte kazanan ana ve babanın çocuklarının ana ve babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanacağını tekrarlar. Ayrıntı için Çocukların Türk Vatandaşlığı yazımıza bakılabilir.

Kaybettirme, iptal ve geri alma

Kanun, vatandaşlığın sona erdirilmesinde birbirinden farklı üç kurum düzenler: kaybettirme bütün Türk vatandaşları için, iptal kazanma kararları için öngörülmüştür; geri alma ise kazanma veya kayıp kararlarına ilişkindir. Bunları karıştırmak, hem sonucun kimleri etkileyeceği hem de dava yolu bakımından hataya yol açar.

Kaybettirme (TVK m.29–30). Kaybettirme, vatandaşlığın nasıl kazanıldığından bağımsız olarak Kanun’da sayılan eylemlere bağlanır ve takdiridir: aşağıdaki eylemlerde bulunduğu resmî makamlarca tespit edilen kişilerin Türk vatandaşlığı Cumhurbaşkanı kararıyla kaybettirilebilir: yabancı bir devletin Türkiye’nin menfaatlerine uymayan bir hizmetinde bulunup kendisine bildirilen ve üç aydan az olmamak üzere verilen sürede bu görevi bırakmamak; Türkiye ile savaş hâlinde bulunan bir devletin hizmetinde Cumhurbaşkanının izni olmaksızın çalışmaya devam etmek; izin almaksızın yabancı bir devlet hizmetinde gönüllü olarak askerlik yapmak (m.29/1). İkinci fıkra ise Türk Ceza Kanunu’nda sayılan bazı suçlardan yurt dışında bulunup hakkında soruşturma veya kovuşturma yürütülen ve Resmî Gazete’de yayımlanan çağrıya rağmen üç ay içinde yurda dönmeyen kişileri düzenler. Kaybettirme Cumhurbaşkanı kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren hüküm ifade eder ve şahsidir; ilgilinin eş ve çocuklarına tesir etmez (m.30).

İptal (TVK m.31–33). Türk vatandaşlığını kazanma kararı, ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususları gizlemesi sonucunda vuku bulmuş ise kararı veren makam tarafından iptal edilir (m.31). Yatırım yolunda kararı veren makam Cumhurbaşkanıdır. İptal kararı karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder ve ilgili kişiye bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanan eş ve çocuklar hakkında da uygulanır (m.32). Kaybettirmeden farklı olarak iptal aileyi de etkiler. Kanun’un 33. maddesine göre vatandaşlığı iptal edilenler hakkında yabancıların ikamet ve seyahatine ilişkin kanun hükümleri uygulanır; mallarının tasfiyesi gerekli görülen hâllerde bu husus iptal kararında belirtilir, bu kişiler en geç bir yıl içinde Türkiye’deki mallarını tasfiye etmek zorundadır, aksi hâlde malları Hazinece satılarak bedelleri nam ve hesaplarına bir kamu bankasına yatırılır. İptal kararı aleyhine yargı yoluna başvurulursa malların tasfiyesi dava sonuna bırakılır (m.33/2).

Geri alma (TVK m.40). Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybına ilişkin kararlar, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer olarak verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde geri alınır. Geri almada yalan beyan veya gizleme aranmaz; kararın verildiği tarihte hukuki şartların bulunmaması yeterlidir.

Yatırım şartlarının sonradan kaybı. Kanun, yatırımın üç yıl dolmadan elden çıkarılmasını ayrı bir sona erme sebebi olarak saymaz. Bu bağlantıyı NVİ’nin yabancı yatırımcılara ilişkin usul ve esasları kurar: yabancı, Yönetmelikte belirtilen süre boyunca şartları sağlamaya devam etmek zorundadır; şartların kaybedilmesi hâlinde vatandaşlık kazanma kararı Kanun’un 31. maddesi uyarınca iptal edilir ve şartların kaybedildiğini tespit eden kurum durumu Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne ve Göç İdaresine bildirir (m.8). TVK m.31 iptali yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesine bağladığından, yalnızca sonradan şart kaybına dayanan bir iptalin Kanuna uygunluğu yargı denetiminde ayrıca tartışılabilir.

Uygulamadaki tablo. İçişleri Bakanlığı 4 Ağustos 2026’da yaptığı açıklamada, sahte ve usulsüz ekspertiz raporlarına yönelik incelemelerde muvazaalı veya usulsüz işlem yaptığı tespit edilen 1.150 yatırımcının uygunluk belgesinin iptal edildiğini ve aile fertleriyle birlikte 5.391 kişinin vatandaşlık kararının iptal edildiğini; Emniyet Genel Müdürlüğü ve Millî İstihbarat Teşkilatınca sakıncalı bulunan 263 yatırımcı ve aile fertleriyle birlikte 743 kişinin vatandaşlık kararının ise hukuki şartların oluşmadığı gerekçesiyle geri alındığını açıklamıştır. Bakanlık, toplam 6.134 kişiye ilişkin bu işlemlerin 5901 sayılı Kanun’un 31. ve 40. maddeleri uyarınca yapıldığını belirtmiştir. Vatandaşlığın kaybı ve iptali hakkında genel bilgi için Türk Vatandaşlığının Kaybı yazımıza bakılabilir.

Ret ve iptal kararlarına karşı dava yolu

Süre. Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde dava açma süresi Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gündür (İYUK m.7/1).

Görevli yargı yeri. Millî güvenlik veya kamu düzeni gerekçesiyle başvurunun Bakanlıkça reddine (TVK m.12/2) karşı dava idare mahkemesinde açılır. Cumhurbaşkanı kararlarına karşı ise 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 24. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görevlidir. Yatırım yoluyla kazanılan vatandaşlığın iptali, kaybettirilmesi veya geri alınması Cumhurbaşkanı kararıyla yapıldığında dava Danıştayda açılır.

Danıştayın 2025 tarihli kararı. Danıştay 10. Dairesi, 24 Eylül 2025 tarihli ve E.2025/384, K.2025/4034 sayılı kararında, TVK m.12/1-b kapsamında kazanılan vatandaşlığı Kanun’un 31. maddesi uyarınca iptal eden 16 Ağustos 2024 tarihli ve 8847 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına karşı açılan ve idare mahkemesince görev yönünden reddedilerek Danıştaya gönderilen davayı incelemiştir. Daire, dilekçede davacıların kim olduğunun tereddüde yer vermeyecek şekilde gösterilmediğini tespit etmiş; yatırımcıya ilişkin işlemi esas (birincil), eş ve çocuklara ilişkin işlemleri tali (ikincil) işlem olarak nitelendirmiş; vatandaşlığın şahsa sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğunu, eş ve çocuklara ilişkin işlemlerin de iptali isteniyorsa her birinin davacı olarak gösterilmesi ve onlar adına usulüne uygun vekâletname sunulması gerektiğini belirtmiş; dava dilekçesini otuz gün içinde yenilenmek üzere İYUK m.15/1-d uyarınca reddetmiştir. Kararın uygulamadaki mesajı açıktır: aile fertlerinin her biri dilekçede davacı olarak açıkça gösterilmeli ve her biri için vekâletname dosyada bulunmalıdır.

Ret kararlarına karşı izlenecek yol için Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Başvurusu Millî Güvenlik Gerekçesiyle Reddedildi, davanın kazanılma ihtimali ve yürütmenin durdurulması için Vatandaşlık Reddine Karşı İptal Davası Kazanılır mı? ve dilekçe için Vatandaşlık Reddine İptal Dava Dilekçesi Örneği yazılarımıza bakılabilir.

Genel yol ile karşılaştırma

Genel yolda (TVK m.11) yabancıdan; kendi millî kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak, başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmek, Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla teyit etmek, genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak, iyi ahlak sahibi olmak, yeteri kadar Türkçe konuşabilmek, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâli bulunmamak şartları aranır. Genel yolda durumu uygun bulunanlar Bakanlık kararıyla vatandaşlık kazanabilir (TVK m.19/1). Yatırım yolunda ise TVK m.12, m.11’deki şartlardan yalnızca millî güvenlik ve kamu düzeni şartını arar ve karar Cumhurbaşkanınca verilir.

Önceki vatandaşlık. TVK m.12’de önceki vatandaşlıktan çıkma şartı yer almaz. Kanun’un 44. maddesi ise farklı bir konuyu, yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişilerin nüfus kayıtlarına çok vatandaşlık açıklaması yapılmasını düzenler. Yatırımcının kendi ülkesinin hukuku çifte vatandaşlığa izin vermeyebileceğinden bu durum o ülkenin mevzuatına göre ayrıca kontrol edilmelidir. Ailede erkek çocuk varsa askerlik durumu için Sonradan Türk Vatandaşı Olanların Askerliği yazımıza bakılabilir.

Sık yapılan hatalar

• Eski kaynaklara dayanarak 250.000 ABD dolarlık taşınmazla (13 Haziran 2022’ye kadar geçerliydi) veya Türk lirası cinsinden yatırımla (6 Ocak 2022’ye kadar mümkündü) başvuru planlamak.
• Bireysel emeklilik yolunu bilmeden yedi yol yerine beş veya altı yol üzerinden karar vermek.
• Uygunluk belgesinden sonra yatırımcı ikamet iznini almadan vatandaşlık başvurusu yapmaya çalışmak.
• Dövizi bankaya satmadan veya belgesiz ödemeyle yatırım yapmak (Yönetmelik m.20/10).
• Şartları taşımanın vatandaşlığı kendiliğinden doğurduğunu düşünmek (TVK m.10/1).
• Yatırımı üç yıl dolmadan bozmak ve bunun yalnızca idari bir sorun olduğunu sanmak.
• Kaybettirme ile iptali karıştırmak; iptalin eş ve çocukları da etkilediğini gözden kaçırmak (TVK m.32).
• Cumhurbaşkanı kararına karşı davayı idare mahkemesinde açmak veya aile fertlerini dilekçede davacı olarak göstermemek ve onlar için vekâletname almamak.
• Çocuklar için diğer ebeveynin muvafakatini önceden temin etmemek (TVK m.20/2).

Sıkça Sorulan Sorular

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığının hukuki dayanağı nedir?

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12/1-b ile Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20’dir. Kanun, 6458 sayılı Kanun m.31/1-j uyarınca ikamet izni alan yatırımcıların ve ailelerinin Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık kazanabileceğini düzenler; yatırımın kapsam ve tutarı Yönetmelik m.20/2’de sayılmıştır.

Kaç yatırım yolu var ve tutarlar nedir?

Yedi yol vardır: 500.000 ABD doları sabit sermaye (a), 400.000 ABD doları taşınmaz (b), 50 kişilik istihdam (c), 500.000 ABD doları mevduat (ç), 500.000 ABD doları Devlet borçlanma aracı (d), 500.000 ABD doları GYF/GSYF katılma payı (e) ve 500.000 ABD doları bireysel emeklilik katkı payı (f).

Yatırım yoluyla vatandaşlıkta beş yıl ikamet ve Türkçe şartı var mı?

Hayır. Beş yıl kesintisiz ikamet, Türkçe konuşabilme ve geçim gibi şartlar genel yolu düzenleyen TVK m.11’dedir; TVK m.12 bunları saymaz. Yatırım yolunda millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması şartı aranır ve m.31/1-j kapsamında ikamet izni alınması gerekir.

Şartları taşırsam vatandaşlık kesinleşir mi?

Hayır. TVK m.10/1’e göre aranan şartları taşımak vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz; karar Cumhurbaşkanınca verilir ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir (TVK m.12/2).

Yatırımcı ikamet izni kaç yıllık verilir?

6458 sayılı Kanun m.31/1-j kapsamında verilen ikamet izinleri, diğer kısa dönem ikamet izinlerinden farklı olarak en fazla beşer yıllık sürelerle verilebilir (m.31/5).

Başvuru dosyasında hangi belgeler bulunur?

Yönetmelik m.20/3’e göre form dilekçe, pasaport, medenî hâl belgeleri, doğum belgesi ve aile bağını gösteren belgeler, varsa Türk vatandaşı yakınların nüfus kayıt örneği, gerekiyorsa doğum tarihine ilişkin belge veya beyan ve hizmet bedeli makbuzu dosyada yer alır; ayrıca ilgili kurumdan alınan uygunluk belgesi ve ikamet izni gerekir.

Hizmet bedeli ne kadar?

Hizmet bedeli TVK m.45’e göre belirlenir. NVİ’nin 2026 tarifesine göre istisnai kazanma için dosyadaki her kişi başına 135,45 TL’dir; genel yolda bu tutar 957,26 TL’dir. TVK m.45/2’deki muafiyet hâlleri saklıdır.

Eşim ve çocuklarım da vatandaş olur mu?

TVK m.12/1-b yatırımcının yabancı eşini ve kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğunu kapsar. Velayet altındaki çocuklar için diğer eşin muvafakati, verilmezse mutad meskenin bulunduğu ülkedeki hâkim kararı gerekir (TVK m.20/2). Birlikte işlem görmeyen çocuklar ergin olduktan sonra genel yoldan başvurabilir (TVK m.20/3).

Vatandaşlık kararı ne zaman hüküm ifade eder?

Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin kararlar karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder (TVK m.20/1).

Kaybettirme ile iptal arasındaki fark nedir?

Kaybettirme, Kanunda sayılan belirli eylemlerde bulunan kişilerin vatandaşlığının Cumhurbaşkanı kararıyla kaybettirilebilmesidir; kararın Resmî Gazete’de yayımıyla hüküm ifade eder ve şahsidir, eş ve çocuklara tesir etmez (TVK m.29–30). İptal ise yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi hâlinde kazanma kararını ortadan kaldırır ve ilgiliye bağlı olarak vatandaşlığı kazanan eş ve çocuklara da uygulanır (TVK m.31–32).

Geri alma nedir?

Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin kararlar, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer olarak verildiği sonradan anlaşılırsa geri alınır (TVK m.40). İçişleri Bakanlığı 2026’da 743 kişinin vatandaşlık kararının bu gerekçeyle geri alındığını açıklamıştır.

Yatırımı üç yıldan önce bozarsam ne olur?

NVİ’nin yabancı yatırımcılara ilişkin usul ve esaslarına göre yabancı, Yönetmelikte belirtilen süre boyunca şartları sağlamaya devam etmek zorundadır; şartların kaybı hâlinde vatandaşlık kazanma kararı TVK m.31 uyarınca iptal edilir. TVK m.31 iptali yalan beyan veya gizlemeye bağladığından, yalnızca şart kaybına dayanan bir iptal yargı denetiminde ayrıca tartışılabilir.

Vatandaşlığı iptal edilenin Türkiye’deki malları ne olur?

TVK m.33’e göre mallarının tasfiyesi gerekli görülen hâllerde bu husus iptal kararında belirtilir; kişi en geç bir yıl içinde Türkiye’deki mallarını tasfiye etmek zorundadır, aksi hâlde mallar Hazinece satılır. İptal kararına karşı dava açılırsa tasfiye dava sonuna bırakılır.

Ret veya iptal kararına karşı dava nerede açılır?

Bakanlığın ret kararına karşı idare mahkemesinde; Cumhurbaşkanı kararıyla yapılan iptal, kaybettirme veya geri alma işlemlerine karşı 2575 sayılı Kanun m.24/1-a uyarınca ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda dava açılır. Dava açma süresi 60 gündür (İYUK m.7/1).

Eş ve çocuklar için ayrı dava açmak gerekir mi?

Danıştay 10. Dairesinin 24.09.2025 tarihli ve E.2025/384, K.2025/4034 sayılı kararında ayrı dava açılması şart koşulmamıştır. Yatırımcıya ilişkin işlem esas, eş ve çocuklara ilişkin işlemler tali sayılmış; bunların iptali de isteniyorsa her birinin dilekçede davacı olarak açıkça gösterilmesi ve her biri için usulüne uygun vekâletname sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Eski vatandaşlığımdan çıkmam gerekir mi?

TVK m.12’de önceki vatandaşlıktan çıkma şartı yer almaz. Ancak yatırımcının kendi ülkesinin hukuku çifte vatandaşlığa izin vermeyebilir; bu durum o ülkenin mevzuatına göre kontrol edilmelidir.

İlgili Rehberler

• Türk Vatandaşlığı Nasıl Alınır? — vatandaşlık kazanmanın bütün yolları
• Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığında Hangi Yatırım? — yedi yolun yatırımcı gözüyle karşılaştırması
• Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi — şirket, gayrimenkul, borsa, vergi ve tahkim
• Gayrimenkulü Kendi Adına mı, Şirket Üzerinden mi Almalı? — vatandaşlık için neden kişi adına alım gerekir
• Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı: İstisnai Kulvarın Tam Haritası
• Yabancılar Hukuku Rehberi — ikamet izni, sınır dışı ve vatandaşlık