Vize ve vize muafiyetiyle Türkiye’de kalış, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 11. maddesine göre her yüz seksen günde doksan günü geçemez. Bu süreyi aşan yabancı vize ihlali yapmış olur. İhlalin ilk sonucu, kalınan fazla süre için 492 sayılı Harçlar Kanunu’na göre hesaplanan harç ve buna bağlı cezadır. Bu uygulamada “vize ihlali cezası” olarak bilinir. Süre on günden fazla aşılmışsa yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınır (m.54/1-e) ve buna bağlı giriş yasağı gündeme gelir (m.9/2). Bu sonuçlardan korunmanın yolu, ihlal tespit edilmeden önce valiliğe veya çıkış için sınır kapısına kendiliğinden başvurmak ve harç ile cezaları ödemektir (m.9/4; Yönetmelik m.8/2-b, c). Vize mutlak hak sağlamaz; vize verilmeyecek yabancılar Kanun’un 15. maddesinde, vizenin iptal sebepleri 16. maddesinde sayılmıştır. Vize reddi ve iptali tebliğ edilir ve tebliğden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.
Vize sürenizi mi aştınız?
Tespit edilmeden önce atılacak adım, giriş yasağından korunmanın en etkili yoludur. Durumunuzu aynı gün değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Vize Nedir, Kimler Vize Almalıdır? (6458 m.11)
Kanun’un 11. maddesinin birinci fıkrasına göre Türkiye’de doksan güne kadar kalacak yabancılar, vatandaşı oldukları veya yasal olarak bulundukları ülkedeki konsolosluklardan geliş amaçlarını da belirten vize alarak gelirler. Vize başvurularının değerlendirmeye alınabilmesi için usulüne uygun yapılması gerekir (m.11/2). Vizeler konsolosluklarca, istisnai durumlarda sınır kapılarının bağlı olduğu valiliklerce verilir; konsolosluklara yapılan başvurular doksan gün içinde sonuçlandırılır (m.11/4). Yönetmeliğe göre bu süre, yabancının istenen belgeleri tamamlamasından itibaren başlar (Yönetmelik m.12/4).
Maddenin en önemli fıkralarından biri üçüncü fıkradır: vizeler Türkiye’ye giriş için mutlak hak sağlamaz. Geçerli vizesi olan yabancının girişi de sınır kapısında ayrıca denetlenir; yabancı Türkiye’ye girişine izin verilmeyecek kişilerden olduğu tespit edilirse girişine izin verilmez (Yönetmelik m.10/3). Vize başvurusu her yabancı için ayrı formla, elektronik ortamda da yapılabilir; konsolosluklar başvuruları Başkanlığa iletir ve Başkanlık gerektiğinde ilgili kurumların görüşünü alarak başvuruyu sonuçlandırır (Yönetmelik m.12).
Yönetmelik m.11: vize türleri
| Vize türü | Kime verilir |
|---|---|
| Turizm vizesi | Turistik veya resmî ziyaret, iş görüşmesi, konferans, toplantı, fuar, sportif, kültürel ve sanatsal etkinlik amacıyla gelenler |
| Transit vize | Belirlenen süre içinde Türkiye’den geçiş yapacaklar |
| Havalimanı transit vizesi | Türkiye’ye giriş yapmadan yalnızca havalimanından geçiş yapacaklar |
| Eğitim vizesi | Eğitim, öğrenim, staj, kurs, öğrenci değişimi ve Türkçe kursu amacıyla gelenler |
| Çalışma vizesi | Çalışma amacıyla gelenler |
| Resmî görev vizesi | Resmî göreve atananlar ve diplomatik kuryeler |
| Diğer vizeler | Arkeolojik kazı, araştırma, film çekimi, tedavi, refakat, aile birleşimi, insani yardım ve taşımacılık gibi amaçlarla gelenler |
Vizede yabancının geliş amacı belirtilir (Yönetmelik m.11/2) ve vizenin veya muafiyetin amacı dışında kullanılması vizenin iptal sebebidir (m.16/1-e). Turizm vizesiyle gelip çalışmak bu nedenle hem vizenin iptaline hem de çalışma izni olmadan çalışma gerekçesiyle sınır dışı etme kararına (m.54/1-ğ) yol açabilir.
90/180 Kuralı Nasıl Hesaplanır?
Kanun’un 11. maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesine göre vizenin veya vize muafiyetinin Türkiye’de sağladığı kalış süresi her yüz seksen günde doksan günü geçemez. Kural vizeyle gelenler kadar vizeden muaf gelenler için de geçerlidir. “Her yüz seksen gün” ifadesi sabit bir takvim dönemini değil, kayan bir pencereyi ifade eder: herhangi bir gün için geriye doğru yüz seksen gün sayılır ve bu dönemde Türkiye’de geçirilen günlerin toplamı doksanı aşmamalıdır.
Bu hesabın pratik sonucu şudur: Türkiye’den çıkıp tekrar girmek kalış süresini sıfırlamaz. Örneğin bir yabancı 1 Ocak’ta girip 31 Mart’ta çıkmışsa doksan günü doldurmuştur; 15 Nisan’da tekrar girdiğinde geriye doğru yüz seksen günlük dönemde zaten doksan gün bulunduğundan, eski kalış günleri pencereden çıkana kadar yeniden kalış hakkı doğmaz. Sık giriş çıkış yapanların her girişten önce bu hesabı geriye dönük yapması gerekir. Vizenin geçerlilik süresi ile vizenin sağladığı kalış süresi de aynı şey değildir: çok girişli ve uzun süreli bir vize, her yüz seksen günde doksan gün kuralını ortadan kaldırmaz. Yönetmeliğe göre vizeler en fazla beş yıllık süre içinde kullanılmak üzere verilir ve veriliş tarihinden itibaren altı ay içinde kullanılmayan vizeler geçerliliğini yitirir (Yönetmelik m.10/4).
Vize Muafiyeti ve Sınır Kapısında Verilen Vizeler
Kanun’un 12. maddesine göre Türkiye’nin taraf olduğu anlaşmalarla veya Cumhurbaşkanı kararıyla vizeden muaf tutulan ülkelerin vatandaşları, giriş tarihi itibarıyla geçerli ikamet veya çalışma izni bulunanlar, yabancılara mahsus damgalı pasaport sahipleri ve Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi kapsamındakiler girişte vize şartından muaftır. Yönetmeliğin 13. maddesi buna Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi sahiplerini, ikamet izninden muafiyet sağlayan belgesi olanları ve göçmen belgesi sahiplerini ekler. Kanun’un 18. maddesi Cumhurbaşkanına bazı devletlerin vatandaşları için vize zorunluluğunu tek taraflı olarak kaldırma ve vize sürelerini belirleme yetkisi verir. Muafiyetin sağladığı süre de her yüz seksen günde doksan gün kuralına tabidir; bazı ülkeler için Cumhurbaşkanı kararıyla daha kısa süreler belirlenebilir.
Vize almadan sınır kapısına gelen yabancıya, süresi içinde Türkiye’den ayrılacağını belgelemesi hâlinde istisnai olarak sınır vizesi verilebilir; bu vize, farklı bir süre belirlenmedikçe en fazla on beş gün kalma hakkı sağlar (m.13). Yönetmeliğin 15. maddesi bu istisnai hâlleri sayar: yabancının bulunduğu ülkede konsolosluk bulunmaması, yabancının veya Türkiye’deki eşi ve yakın akrabalarının hastalığı, ölümü veya kaza gibi mücbir sebepler, geri gönderilmesinde sağlık riski bulunması, bilimsel, ekonomik, kültürel ve ticari etkinliklere katılım ve kamu kurumlarının talebi. Gemi mürettebatı için bu süre yetmiş iki saattir. Havalimanı transit vizesi ise ülkeye giriş hakkı vermez ve planlanan bekleme süresi yirmi dört saati geçemez (Yönetmelik m.16).
Vize Verilmeyecek Yabancılar (6458 m.15)
6458 m.15/1: vize verilmeyecek yabancılar
| Bent | Hâl | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| a | Talep edilen vize süresinden en az altmış gün daha uzun süreli pasaportu olmayanlar | Pasaportun geçerlilik tarihi kontrol edilmeli |
| b | Türkiye’ye girişleri yasaklı olanlar | Önce yasağın kaldırılması veya süreli izin |
| c | Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından sakıncalı görülenler | Somut olgu aranır |
| ç | Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşıyanlar | Yönetmelik m.17/2 ölçütleri |
| d | Suçluların geri verilmesine esas suçlardan sanık veya hükümlü olanlar | Anlaşma kapsamı |
| e | Kalacağı süreyi kapsayan geçerli sağlık sigortası bulunmayanlar | Poliçe süresi kalışı kapsamalı |
| f | Giriş, geçiş veya kalış amacını haklı nedenlere dayandıramayanlar | Davetiye, rezervasyon, program |
| g | Kalacağı sürede yeterli ve düzenli maddi imkâna sahip olmayanlar | Destekleyici katkısı ve banka kayıtları (Yönetmelik m.17/3) |
| ğ | Vize ihlalinden, önceki ikamet izninden veya kamu alacaklarından doğan borçlarını ödemeyi kabul etmeyenler | Önceki ihlalin harç ve cezaları |
Bu kapsamda olmasına rağmen vize verilmesinde yarar görülenlere Bakanın onayıyla vize verilebilir (m.15/2). Yönetmeliğin 17. maddesine göre maddi imkân değerlendirilirken destekleyicinin katkısı, banka hesap dökümü, nakit para, seyahat çeki ve maaş bordrosu gibi hususlar dikkate alınabilir; kamu sağlığına tehdit oluşturan hastalıklar ise Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve Dünya Sağlık Örgütü düzenlemeleri dikkate alınarak belirlenir. Önceki bir vize ihlalinin harç ve cezaları ödenmeden yeni vize alınamayacağı (m.15/1-ğ) çok sık karşılaşılan bir ret sebebidir.
Vizenin İptali (6458 m.16)
Kanun’un 16. maddesine göre vizeler; sahteciliğe konu olduğunun tespiti, üzerinde silinti, kazıntı veya tahrifat yapıldığının anlaşılması, vize sahibinin Türkiye’ye girişinin yasaklanması, yabancının suç işleyebileceği yönünde kuvvetli şüphe bulunması, pasaportun sahte olması veya geçerliliğinin sona ermesi, vize veya vize muafiyetinin amacı dışında kullanılması ve vizenin verilmesine temel olan şartların veya belgelerin geçerli olmadığının anlaşılması hâllerinde vizeyi veren makamlar veya valiliklerce iptal edilir. Vizenin geçerlilik süresi içinde yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınması hâlinde de vize iptal edilir (m.16/2).
Vize iptalinin en ağır sonucu sınır dışı etme sebebi olmasıdır: Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, vizesi iptal edilenler hakkında sınır dışı etme kararı alınacağını düzenler. Bu nedenle vize iptal kararına ve buna dayanan sınır dışı etme kararına karşı ayrı ayrı başvurulmalıdır. Vize talebinin reddi ve vizenin iptaline ilişkin işlemler ilgiliye tebliğ edilir (m.17; Yönetmelik m.18).
Vize başvurunuz reddedildi mi?
Ret gerekçesini, 15. maddedeki bentleri ve altmış günlük dava süresini birlikte değerlendirelim; dava dilekçesi yurt dışındaki Türk konsolosluğuna da verilebilir. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Vize İhlalinin Sonuçları
Vize ihlalinin sonuçları, aşılan sürenin uzunluğuna ve ihlalin nasıl ortaya çıktığına göre değişir. Kanun on günlük bir eşik kullanır: vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar hakkında sınır dışı etme kararı alınır (m.54/1-e). On günü aşmayan ihlalde sınır dışı etme sebebi oluşmaz; ancak ihlal edilen süre için harç ve ceza doğar.
Vize ihlalinin sonuçları
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Süre on güne kadar aşıldı | Sınır dışı etme sebebi yok; ihlal süresi için harç ve ceza | 6458 m.54/1-e, m.56/2 |
| On günden fazla aşıldı, kendiliğinden valiliğe başvuruldu | Giriş yasağı alınmayabilir; alınırsa en fazla bir yıl | 6458 m.9/4; Yönetmelik m.8/2-b |
| On günden fazla aşıldı, çıkış için sınır kapısına kendiliğinden gelindi | Harç ve ceza ödenirse vize ihlali gerekçesiyle yasak alınmayabilir | Yönetmelik m.8/2-c, m.52/1-b |
| Kolluk denetiminde tespit edildi | Sınır dışı etme kararı ve giriş yasağı | 6458 m.54/1-e, m.9/2 |
| Terke davet edildi, süresinde çıkıldı ve cezalar ödendi | Giriş yasağı uygulanmaz | 6458 m.9/5; Yönetmelik m.58/7 |
| Terke davet süresi geçirildi | İhlal süresine göre giriş yasağı; idari gözetim | Yönetmelik m.58/2, m.58/8; 6458 m.57/2 |
Yönetmeliğin 52. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlardan çıkış yapmak üzere kendiliğinden sınır kapılarına gelenler hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz. Aynı fıkranın (c) bendine göre vizeyle veya vize muafiyetiyle gelip ikamet izni talebi reddedilenlerden vize veya muafiyet sürelerini kullananlar hakkında da karar alınmaz. Bu hükümler, ihlali fark eden yabancının kendiliğinden hareket etmesinin neden bu kadar önemli olduğunu gösterir.
Kanun’un 56. maddesine göre sınır dışı etme kararı alınanlara Türkiye’yi terk için on beş günden az olmamak üzere otuz güne kadar süre tanınır; kaçma ve kaybolma riski bulunanlara, yasal giriş veya çıkış kurallarını ihlal edenlere, sahte belge kullananlara ve kamu düzeni bakımından tehdit oluşturanlara bu süre tanınmaz. Terke davet edilen yabancı tanınan sürede ikamet izni veya çalışma izni başvurusu yapamaz (Yönetmelik m.58/3). Tanınan sürede kabul edilebilir mazeret olmaksızın çıkmayanlar hakkında idari gözetim kararı alınır (Yönetmelik m.58/2; Kanun m.57/2). Giriş yasağı için Tahdit Kodu Kaldırma ve Giriş Yasağı yazımıza bakabilirsiniz.
İkamet İzninden Muafiyet ve Pasaport Süresi
Kanun’un 20. maddesine göre doksan güne kadar vizeyle veya vizeden muaf olarak gelenler vize veya muafiyet süresince ikamet izninden muaftır. Aynı madde diplomasi ve konsolosluk memurlarını, bunların ailelerinden Dışişleri Bakanlığınca bildirilenleri, uluslararası kuruluşların Türkiye temsilciliklerinde çalışanları, anlaşmalarla muaf tutulanları, Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi kapsamındakileri ve uluslararası koruma başvuru veya statü sahibi belgesi taşıyanları da muaf tutar. Diplomatik ve uluslararası kuruluş muafiyetinden yararlananlar, muafiyet sağlayan durum sona erdikten sonra Türkiye’de kalmaya devam edeceklerse en geç on gün içinde ikamet izni için valiliğe başvurmak zorundadır (m.20/2).
Pasaportun geçerlilik süresi de vize ve kalış bakımından belirleyicidir. Talep edilen vize süresinden en az altmış gün daha uzun süreli pasaportu olmayana vize verilmez (m.15/1-a). Vize, vize muafiyeti veya ikamet izni süresinin bitiminden itibaren en az altmış gün süreli pasaportu olmayan yabancı kabul edilemeyen yolcu sayılır ve sınır kapısında geri çevrilir (m.7/1-b). İkamet izinleri de pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa süreli düzenlenir (m.23/1).
Vize İhlali ile İkamet İzni İhlali Arasındaki Fark
Kanun vize ihlalini ve ikamet izni ihlalini ayrı bentlerde düzenler. Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar (e) bendine, ikamet izni süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler (g) bendine girer. İkamet ihlalinde Kanun “kabul edilebilir gerekçe” ifadesine açıkça yer verir; vize ihlali bendinde bu ifade yoktur. Bu nedenle vize ihlalinde mazeret, sınır dışı etme sebebinin varlığını tartışmaktan çok Kanun’un 55. maddesi, ölçülülük ve giriş yasağının süresi bakımından ileri sürülür. İkamet izni uzatma başvurusu reddedilenlerden on gün içinde çıkış yapmayanlar ise (j) bendine girer. Bentlerin ayrıntısı için Sınır Dışı Edilme Sebepleri yazımıza bakabilirsiniz.
Vize İhlali Cezası: Harç ve Ceza Nasıl Hesaplanır?
Uygulamada “vize ihlali cezası” olarak anılan yükümlülüğün dayanağı Harçlar Kanunu’dur. Yönetmeliğin 21. maddesinin üçüncü fıkrası, ihlal edilen süreler için tahakkuk eden harcın 492 sayılı Harçlar Kanunu’na göre hesaplanacağını belirtir. Yönetmeliğin 8. maddesi ise “vize, vize muafiyeti ya da ikamet izni ihlalinden kaynaklanan harç ve buna bağlı tahakkuk edecek cezalar” ifadesini kullanır. Kanun’un 56. maddesinin ikinci fıkrası, çıkış için süre tanınan kişilerin vize ve ikamet harçları ile bunların cezalarına ilişkin yükümlülüklerinin saklı olduğunu düzenler.
Tutar, ihlal edilen süreye ve yabancının uyruğuna göre Harçlar Kanunu’na ekli tarifeler üzerinden hesaplanır ve tarifeler her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Bu borcun ödenmemesinin üç önemli sonucu vardır: önceki ihlalden doğan borcu ödemeyi kabul etmeyenlere vize verilmez (m.15/1-ğ); bu borçları ödemeyenlerin ikamet izni başvuruları reddedilir (Yönetmelik m.22/10); kendiliğinden çıkış yapanların giriş yasağından korunması harç ve cezaların ödenmesine bağlıdır (m.9/4; Yönetmelik m.8/2-b, c). Vize ihlalinden ayrı olarak, giriş yasağına rağmen Türkiye’ye girenler veya yasa dışı giriş ya da çıkış yapanlar hakkında Kanun’un 102. maddesine göre idari para cezası uygulanır.
İhlal Sayılmayan Süreler ve Özel Durumlar
Yönetmeliğin 24. maddesine göre gözaltında bulunanlar, tutuklu veya hükümlü olarak cezaevinde kalanlar, hakkında idari gözetim kararı alınanlar ve geri gönderme merkezlerinde bekletilenler, haklarında işlem tesis edildikten sonra vize veya ikamet izni ihlali yapmış sayılmaz. Bu kapsama girmeden önce bir ihlal varsa, o süreler için genel hükümlere göre işlem yapılır.
Uluslararası koruma başvurusunda bulunan yabancının başvuru sahibi belgesi, vize veya muafiyet süresinin bitimine ya da yasa dışı giriş tarihine bakılmaksızın başvuru tarihi itibarıyla düzenlenir (Yönetmelik m.71/2) ve ikamet izni yerine geçer (m.76/4). Vize ihlali ayrıca aile ikamet izni başvurularında da önem taşır: Yönetmeliğin 34. maddesine göre yabancının vize veya ikamet izni ihlallerinde bulunması, evliliğin sırf ikamet izni almak amacıyla yapıldığı yönünde makul şüphe sebepleri arasında sayılmıştır ve araştırma yapılmasına yol açar. Ayrıntılar için Aile İkamet İzni yazımıza bakabilirsiniz.
Vize Reddi ve İptaline Karşı Dava
6458 sayılı Kanun vize reddi ve iptaline karşı özel bir dava süresi öngörmemiştir. Bu nedenle 2577 sayılı Kanun’un 7. maddesi uygulanır ve dava tebliğden itibaren altmış gün içinde açılır. Dava dilekçesi yurt dışında Türk konsolosluklarına da verilebilir (2577 m.4); yabancının bu amaçla Türkiye’ye gelmesi gerekmez. Konsolosluk başvuruları Başkanlığa iletilip orada sonuçlandırıldığından (Yönetmelik m.12/5), davada İçişleri Bakanlığı (Göç İdaresi Başkanlığı) ile Dışişleri Bakanlığının hasım gösterilmesi ve dosyanın tamamının istenmesi önemlidir. Yurt dışındaki konsolosluk işlemlerinde uygulamada davalar Ankara’daki idare mahkemelerinde görülmektedir.
Vize mutlak hak sağlamaz (m.11/3); ancak bu, idareye sınırsız bir takdir yetkisi vermez. Ret kararının Kanun’un 15. maddesindeki bentlerden birine dayanması ve bu bendin somut olayda gerçekleştiğinin gösterilmesi gerekir. Türkiye’de Türk vatandaşı eşi veya çocuğu bulunan yabancılar bakımından aile hayatına saygı (Anayasa m.20, 41; AİHS m.8) davanın temel argümanlarındandır.
Vize Reddine Karşı İptal Davası Dilekçesi
Aşağıdaki metin, Türk vatandaşı eşinin yanına gelmek isteyen yabancının vize başvurusunun reddine karşı açılacak dava için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulmalı, dosyada karşılığı bulunmayan husus metinden çıkarılmalıdır.
ANKARA NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
(Gönderilmek üzere [ … ] Başkonsolosluğuna)
DAVACI: [Ad Soyad], [uyruğu] uyruklu, Pasaport No: [ … ], [adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [adres]
DAVALILAR: 1. İçişleri Bakanlığı (Göç İdaresi Başkanlığı), 2. Dışişleri Bakanlığı
DAVA KONUSU: Davacının [vize türü] başvurusunun reddine ilişkin [tarih] tarihli işlemin iptali.
TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]
AÇIKLAMALAR
1. Dava süresinde açılmıştır (2577 sayılı Kanun m.4, m.7; 6458 sayılı Kanun m.17)
Ret işlemi davacıya [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Dava, 2577 sayılı Kanun’un 7. maddesindeki altmış günlük süre içinde ve aynı Kanun’un 4. maddesi uyarınca [ … ] Başkonsolosluğu aracılığıyla açılmıştır.
2. Ret işleminin dayandığı sebep gösterilmemiştir (6458 sayılı Kanun m.15; Anayasa m.40/2)
Davacıya tebliğ edilen ret yazısında yalnızca başvurunun olumsuz sonuçlandığı belirtilmiş, Kanun’un 15. maddesinin hangi bendine dayanıldığı gösterilmemiştir. Vizenin mutlak hak sağlamaması, idarenin ret kararını hiçbir hukuki sebebe dayandırmadan verebileceği anlamına gelmez. Ret işlemine esas alınan bütün bilgi ve belgelerin davalı idarelerden istenmesini talep ediyoruz (2577 sayılı Kanun m.20/1).
3. Davacının geliş amacı haklı nedene dayanmaktadır (6458 sayılı Kanun m.15/1-f)
Davacı [tarih] tarihinde Türk vatandaşı [ … ] ile evlenmiştir. Evlilik [ … ] Nüfus Müdürlüğüne tescil edilmiştir. Davacının Türkiye’ye geliş amacı eşiyle birlikte yaşamaktır ve bu amaç ekli belgelerle sabittir.
4. Davacının yeterli maddi imkânı ve sağlık sigortası vardır (6458 sayılı Kanun m.15/1-e, g; Yönetmelik m.17/3)
Davacının eşi [ … ] olarak çalışmakta olup aylık geliri [ … ] TL’dir. Yönetmelik, maddi imkân değerlendirmesinde destekleyicinin katkısının dikkate alınacağını öngörmektedir. Davacının kalış süresini kapsayan sağlık sigortası poliçesi de başvuruya eklenmiştir.
5. Davacının önceki kalışlarında bir ihlal veya borç bulunmamaktadır (6458 sayılı Kanun m.15/1-b, ğ)
Davacı daha önce [tarih] ile [tarih] arasında Türkiye’de bulunmuş ve vize süresi içinde çıkış yapmıştır. Hakkında giriş yasağı veya ödenmemiş harç ve ceza bulunmamaktadır. [Önceki bir ihlal varsa: Davacının [tarih] tarihli ihlalinden doğan harç ve cezalar [tarih] tarihinde ödenmiştir.]
6. Ret işlemi aile hayatına ölçüsüz müdahaledir (Anayasa m.13, m.20, m.41; AİHS m.8)
Ret işlemi, Türk vatandaşı eşin yabancı eşiyle Türkiye’de aile hayatı kurmasını engellemektedir. Kamu düzeni bakımından herhangi bir sakınca gösterilmeden verilen bu karar, aile hayatına saygı hakkına ölçüsüz bir müdahaledir.
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle dava konusu ret işleminin iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idarelere yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederiz.
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
EKLER: Ret yazısı ve tebliğ belgesi, pasaport sureti, evlilik ve nüfus kayıtları, gelir belgeleri, sağlık sigortası poliçesi, önceki giriş çıkış kayıtları, vekâletname.
Uygulamadan Örnek Durumlar
Vize muafiyetiyle gelen bir turist, dönüş uçuşunun iptal edilmesi nedeniyle doksan günlük süreyi altı gün aşmıştır. Süre on günü aşmadığından sınır dışı etme sebebi oluşmaz; çıkışta ihlal süresi için harç ve ceza ödenir. Uçuş iptalini gösteren belgelerin saklanması, ileride vize başvurusunda soru sorulursa açıklama yapılmasını kolaylaştırır.
Aynı yabancı süreyi kırk gün aşmış ve durumu fark etmiştir. Kolluk denetiminde tespit edilmeden önce il göç idaresi müdürlüğüne başvurur veya çıkış için sınır kapısına giderek harç ve cezaları öderse, Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası ve Yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca giriş yasağından korunabilir. Beklemeyi seçer ve denetimde yakalanırsa hakkında sınır dışı etme kararı alınır, giriş yasağı gündeme gelir ve kaçma riski değerlendirilirse idari gözetim uygulanabilir.
Türk vatandaşıyla evlenen bir yabancı, vize muafiyeti süresi bitmeden aile ikamet izni başvurusu yapmıştır. Başvurusunu tamamlayana verilen ikamet izni müracaat belgesi, başvuru sonuçlanıncaya kadar Türkiye’de kalma hakkı sağlar (Yönetmelik m.21/9-ç). Başvuru reddedilirse kişi vize veya muafiyet süresini kullanarak çıkarsa hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz (Yönetmelik m.52/1-c). Önceki bir vize ihlali varsa, aile ikamet izni başvurusunda evliliğin anlaşmalı olup olmadığı yönünde araştırma yapılabileceği de bilinmelidir (Yönetmelik m.34/1-ç).
Konsolosluğa vize başvurusu yapan bir yabancının başvurusu, beş yıl önceki bir ihlalden kalan ödenmemiş harç nedeniyle reddedilmiştir. Kanun’un 15. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi, bu borcu ödemeyi kabul etmeyenlere vize verilmeyeceğini düzenler. Borcun ödenip belgesiyle yeniden başvurulması çoğu zaman davadan daha hızlı sonuç verir.
Sınır Dışı Etme Kararı Alınırsa
Vize ihlali nedeniyle hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açabilir; rızası olmadıkça dava açma süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmez (m.53/3). Davada ihlal süresinin hesabı, kendiliğinden başvuru yapılıp yapılmadığı, Türkiye’deki aile bağları ve 55. madde kapsamındaki durumlar ileri sürülmelidir. Ayrıntılar için Deport Kararına İtiraz ve Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kontrol Listesi
- Her girişten önce son yüz seksen günde Türkiye’de geçirdiğiniz günleri geriye doğru sayın (m.11/1).
- Doksan günü aşacaksanız vize süresi bitmeden ikamet izni başvurusu yapın (m.19).
- Vizenizin amacına uygun hareket edin; turizm vizesiyle çalışmayın (m.16/1-e, m.54/1-ğ).
- Süreyi aştığınızı fark ederseniz beklemeden valiliğe veya çıkış için sınır kapısına başvurun (m.9/4; Yönetmelik m.8/2).
- Harç ve cezaları ödeyin ve belgesini saklayın (m.15/1-ğ; Yönetmelik m.22/10).
- Terke davet edildiyseniz tanınan süre içinde çıkın (m.56; Yönetmelik m.58/7).
- Vize reddi veya iptali tebliğ edildiyse altmış gün içinde dava açın; dilekçeyi konsolosluğa verebilirsiniz (2577 m.4, m.7).
- Vize iptaline dayanan sınır dışı etme kararına karşı yedi günlük süreyi kaçırmayın (m.53/3).
Vize ihlali, vize reddi ve buna bağlı giriş yasağı için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Türkiye’den çıkıp tekrar girmenin doksan günlük süreyi sıfırladığını sanmak.
- Çok girişli uzun süreli vizenin doksan gün kuralını kaldırdığını düşünmek.
- Süre aşımını fark edip yakalanana kadar beklemek.
- Önceki ihlalin harç ve cezasını ödemeden yeni vize veya ikamet başvurusu yapmak.
- Terke davet süresini geçirmek ve idari gözetimle karşılaşmak.
- Vize reddini dava edilemez sanmak; ret işlemi altmış gün içinde dava edilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Vize ihlali cezası nedir?
Vize veya vize muafiyeti süresini aşan yabancının aşılan süre için ödemesi gereken harç ve buna bağlı cezadır. Harçlar Kanunu’na göre hesaplanır (Yönetmelik m.21/3, m.8/2).
90/180 kuralı nasıl hesaplanır?
Herhangi bir gün için geriye doğru yüz seksen gün sayılır; bu dönemde Türkiye’de geçirilen günlerin toplamı doksanı aşmamalıdır (m.11/1).
Vizemi kaç gün aşarsam sınır dışı edilirim?
On günden fazla aşanlar hakkında sınır dışı etme kararı alınır (m.54/1-e). On güne kadar olan ihlalde harç ve ceza ödenir.
Vize süresini aştım, giriş yasağı almadan nasıl çıkarım?
Tespit edilmeden önce valiliğe başvurarak veya çıkış için sınır kapısına kendiliğinden gelerek harç ve cezaları ödersiniz; bu durumda giriş yasağı alınmayabilir (m.9/4; Yönetmelik m.8/2-b, c).
Vize ihlali cezasını ödemezsem ne olur?
Yeni vize verilmez (m.15/1-ğ), ikamet izni başvurunuz reddedilir (Yönetmelik m.22/10) ve giriş yasağından korunma imkânını kaybedersiniz.
Türkiye’den çıkıp tekrar girersem süre sıfırlanır mı?
Hayır. Ölçüt son yüz seksen gündeki toplam kalıştır.
Vize mutlak hak sağlar mı?
Hayır. Geçerli vizeye rağmen girişe izin verilmeyecek kişilerden olduğu tespit edilen yabancının girişine izin verilmez (m.11/3; Yönetmelik m.10/3).
Sınır kapısında vize alınabilir mi?
İstisnai olarak, süresi içinde ayrılacağını belgeleyen yabancıya en fazla on beş gün kalış hakkı veren sınır vizesi verilebilir (m.13; Yönetmelik m.15).
Vizem neden iptal edilebilir?
Sahtecilik, tahrifat, giriş yasağı, suç işleyebileceği yönünde kuvvetli şüphe, pasaportun geçersizliği, amaç dışı kullanım veya şartların geçerli olmadığının anlaşılması hâllerinde (m.16).
Vize reddine karşı dava açılabilir mi?
Evet. Tebliğden itibaren altmış gün içinde; dilekçe yurt dışındaki Türk konsolosluğuna da verilebilir (2577 m.4, m.7).
Turizm vizesiyle çalışabilir miyim?
Hayır. Vizenin amacı dışında kullanılması iptal sebebidir (m.16/1-e) ve çalışma izni olmadan çalışmak sınır dışı etme sebebidir (m.54/1-ğ).
Cezaevinde veya geri gönderme merkezinde geçen süreler ihlal sayılır mı?
Hakkında işlem tesis edildikten sonraki süreler vize veya ikamet ihlali sayılmaz (Yönetmelik m.24).
Vize ihlali aile ikamet iznini etkiler mi?
Vize veya ikamet ihlali, evliliğin anlaşmalı olduğu yönünde araştırma yapılmasına yol açan şüphe sebeplerinden biridir (Yönetmelik m.34/1-ç).
Vize süresi dolmadan ikamet izni başvurusu yaparsam ihlal olur mu?
Başvurunuzu tamamladığınızda verilen ikamet izni müracaat belgesi, başvuru sonuçlanıncaya kadar Türkiye’de kalma hakkı sağlar (Yönetmelik m.21/9-ç). Başvuru reddedilirse vize veya muafiyet sürenizi kullanarak çıkarsanız hakkınızda sınır dışı etme kararı alınmaz (Yönetmelik m.52/1-c).
