English version: Can Foreign Investors Buy Shares on Borsa Istanbul?
Yabancı yatırımcı Borsa İstanbul’da hisse alabilir; bunun için ayrı bir izin almaz ve kural olarak yerli yatırımcıyla aynı kurallara tabidir. Alım satım, Sermaye Piyasası Kurulu’ndan izin almış bir aracı kurumda açılan hesap üzerinden yapılır; paylar Merkezi Kayıt Kuruluşu’nda yatırımcı adına kayden tutulur. 3 Eylül 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle yabancılar, bu hizmeti sunan aracı kurumlarda uygun çipli pasaportla Türkiye’ye gelmeden de uzaktan hesap açabilmektedir. Ancak bu serbestinin kuralları vardır: paranın girişi ve çıkışı banka kanalıyla ve belgeli olmalı, pay oranı belirli eşiklere ulaştığında KAP’ta açıklama yapılmalı, borsadan yüzde on veya daha fazla pay edinimi doğrudan yabancı yatırım sayılır, bazı sektörlerde ayrıca izin gerekir ve manipülasyon sayılabilecek işlemler ağır yaptırımlarla karşılaşır. Bu rehber; hesap açmadan vergiye, pay eşiklerinden uyuşmazlık yollarına kadar yabancı yatırımcının Borsa İstanbul’da karşılaşacağı hukuki çerçeveyi mevzuat maddeleriyle anlatır.
Kısa cevap: Yabancı yatırımcı Borsa İstanbul’da hisse alabilir mi?
1. Evet. Yurt dışında yerleşik kişiler her türlü menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracını sermaye piyasası mevzuatına göre yetkili bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla alıp satabilir; satış bedelleri ve getiriler bankalar aracılığıyla yurt dışına transfer edilebilir (32 sayılı Karar m.15/4-i). Borsada yabancılar için genel bir pay sınırı yoktur.
2. Hesap, SPK’dan izinli bir aracı kurumda açılır. 3 Eylül 2026’dan beri yabancı gerçek kişiler, ICAO 9303 standardına uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) özellikli pasaportla uzaktan da müşteri olabilir (III-42.1.b sayılı Tebliğ); adres doğrulanana kadar para transferi yapılamaz.
3. Paylar Merkezi Kayıt Kuruluşu’nda (MKK) yatırımcı adına kayden tutulur; aracı kurumdaki müşteri varlıkları kurumun malvarlığından ayrı izlenir. Kurum ödeme güçlüğüne düşerse Yatırımcı Tazmin Merkezi 2026 için yatırımcı başına 2.065.145 TL’ye kadar karşılar.
4. Pay veya oy hakkı yüzde 5, 10, 15, 20, 25, 33, 50, 67 ve 95 eşiklerine ulaştığında ya da bunların altına düştüğünde KAP’ta açıklama gerekir (II-15.1 m.12). Borsadan en az yüzde on pay edinimi doğrudan yabancı yatırım sayılır (4875 m.2/b); yönetim kontrolünün kazanılması pay alım teklifi zorunluluğu doğurur (SPKn m.26).
5. Borsada işlem gören hisse senetlerinin (menkul kıymet yatırım ortaklıkları hariç) alım satım kazancına gerçek kişiler ve dar mükellef kurumlar için yüzde 0 stopaj uygulanır ve dar mükellefler bu kazanç için beyanname vermez (GVK geçici m.67); temettüde stopaj oranı yüzde 15’tir (9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı), çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla düşebilir.
6. Bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçtur; işlem bazlı piyasa dolandırıcılığının cezası üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası (para cezası menfaatten az olamaz), bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığınınki üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır (SPKn m.107). Yabancı yatırımcı da bu kurallara tabidir.
Borsa İstanbul’da yatırım mı planlıyorsunuz, yoksa bir sorunla mı karşılaştınız?
Hesap açılışı, pay eşikleri, KAP açıklamaları, transfer engelleri, aracı kurumla uyuşmazlık veya SPK incelemesi için dosyanızın özetini WhatsApp üzerinden iletin; uygulanacak kuralları ve süreleri birlikte belirleyelim. İngilizce yazışabiliriz. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp- Yabancı yatırımcı borsada hisse alabilir mi?
- Portföy yatırımı mı, doğrudan yatırım mı? Yüzde on kuralı
- Aracı kurumda hesap açma ve belgeler
- Türkiye’ye gelmeden hesap açma: III-42.1.b
- Paranın girişi ve çıkışı
- Paylar nerede durur? MKK, takas ve yatırımcının korunması
- Pay eşikleri, KAP açıklaması ve pay alım teklifi
- Sektörel izinler
- Vergi: alım satım kazancı ve temettü
- Yasak işlemler: bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı
- Sorun çıkarsa: şikâyet, dava ve tahkim
- Yabancı yatırımcı için kontrol listesi
- Sıkça sorulan sorular
Yabancı yatırımcı borsada hisse alabilir mi?
Alabilir. Türk hukukunda yabancıların Borsa İstanbul’da pay alıp satmasını yasaklayan veya genel bir izne bağlayan bir kural yoktur. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar’ın 15. maddesinin dördüncü fıkrasının (i) bendi (15.3.2025 tarihli 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile numaralandırılmadan önce 15/d-i), yurt dışında yerleşik kişilerin her türlü menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracını sermaye piyasası mevzuatına göre yetkili bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla alıp satmasına ve satış bedelleri ile getirilerinin bankalar aracılığıyla yurt dışına transferine imkân tanır. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu da doğrudan yabancı yatırımcıyı yerli yatırımcıyla eşit muameleye tabi tutar (4875 m.3/a).
Yabancı yatırımcının piyasadaki ağırlığı da küçük değildir. Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre yabancıların borsadaki halka açık paylardaki saklama oranı Eylül 2026 sonunda yüzde 36,93’e yükselmiştir; bir önceki ay bu oran yüzde 32,62’ydi. Bu ağırlık, yabancı yatırımcının hangi kurallara tabi olduğunu bilmesini daha da önemli kılar: çünkü kurallar yerli yatırımcıyla aynı olsa da, yurt dışında yaşayan biri için para transferi, vergi belgesi, KAP açıklaması ve uyuşmazlık süreçleri pratikte daha karmaşıktır.
Serbestinin sınırı, genel bir yabancı pay tavanından değil, belirli sektörlerin özel kanunlarından gelir. Örneğin bir bankada yüzde on ve üzeri pay edinimi BDDK iznine (5411 m.18), bir radyo veya televizyon kuruluşunda doğrudan yabancı sermaye payı yüzde elliyi aşamaz (6112 m.19/1-f). Bu sınırlar, şirketin borsada işlem görmesiyle ortadan kalkmaz; borsadan pay alan yabancı yatırımcı da bu kurallara uyar. Sektörel izinler aşağıda ayrıca anlatılmıştır.
Portföy yatırımı mı, doğrudan yatırım mı? Yüzde on kuralı
Borsadan pay alan her yabancı aynı rejime tabi değildir. 4875 sayılı Kanun’un 2/b maddesi, borsa dışından mevcut bir şirkete ortak olmayı ve borsadan en az yüzde on pay ya da aynı oranda oy hakkı edinmeyi doğrudan yabancı yatırım sayar. Bu eşiğin altında kalan alımlar portföy yatırımıdır ve sermaye piyasası mevzuatının genel kurallarına tabidir.
Borsadan pay alımında iki rejim
| Ölçüt | Portföy yatırımı | Doğrudan yabancı yatırım |
|---|---|---|
| Pay oranı | Borsadan yüzde onun altında pay veya oy hakkı | Borsadan en az yüzde on pay veya oy hakkı (4875 m.2/b) |
| Başlıca mevzuat | 6362 sayılı SPKn ve tebliğleri; 32 sayılı Karar m.15/4-i | Bunlara ek olarak 4875 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği |
| Güvenceler | Transfer serbestisi kambiyo mevzuatıyla sağlanır | Kamulaştırma güvencesi ve transfer serbestisi (4875 m.3/b, m.3/c) |
| Uluslararası koruma | İkili yatırım anlaşmasının “yatırım” tanımına girip girmediği anlaşmaya göre değişir | Yatırım anlaşmalarının koruması ve tahkim yolu daha güçlü biçimde gündeme gelir |
| Açıklama yükümlülüğü | Yüzde 5’ten itibaren KAP eşikleri | KAP eşikleri; yönetim kontrolünde pay alım teklifi |
Bu ayrım, yatırımcının uyuşmazlık hâlinde başvurabileceği yolları da etkiler. Türkiye’nin taraf olduğu ikili yatırım anlaşmalarının çoğu korunan yatırımı geniş tanımlar; ancak kısa vadeli portföy alımlarının bu tanıma girip girmediği anlaşmaya ve hakem kararlarına göre değişebilir. Stratejik bir pay edinimi planlayan yatırımcı için yatırım anlaşması koruması ve tahkim yolu ayrıca incelenmelidir; ayrıntılar için Yatırım Tahkimi ve ICSID rehberimize bakabilirsiniz.
Aracı kurumda hesap açma ve belgeler
Borsa İstanbul’da emir, doğrudan borsaya değil, Sermaye Piyasası Kurulu’ndan yatırım hizmetleri izni almış bir aracı kurum aracılığıyla iletilir. Yatırım hizmet ve faaliyetleri 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 37. maddesinde sayılmıştır ve izinsiz yürütülmesi suçtur (SPKn m.109/2). Bu nedenle yabancı yatırımcının ilk kontrolü, işlem yapacağı kurumun SPK’nın yetkili kuruluşlar listesinde yer alıp almadığıdır; sosyal medyada “Türk hisselerine yatırım” vaat eden ve yurt dışındaki bir hesaba para isteyen yapılar çoğu zaman izinsizdir.
Hesap açılışında istenen başlıca bilgi ve belgeler
| Yatırımcı türü | Başlıca belgeler | Not |
|---|---|---|
| Yabancı gerçek kişi | Pasaport; Türkiye’de alınmış vergi kimlik numarası (potansiyel vergi numarası); adres bilgisi; gelir ve fon kaynağına ilişkin beyan | Kimlik tespiti 5549 sayılı Kanun ve MASAK düzenlemelerine göre yapılır; yüz yüze veya uzaktan |
| Yabancı şirket | Kuruluş ve sicil belgeleri, yetkili kişileri ve imza yetkisini gösteren belgeler, gerçek faydalanıcı bilgisi; apostil ve noter onaylı Türkçe çeviri | Gerçek faydalanıcı belirlenemezse hesap açılmaz |
| Yabancı fon ve kurumsal yatırımcı | Kurumsal belgeler ve yetki zinciri; çoğu zaman bir saklama kuruluşu aracılığıyla işlem | Saklama ve takas düzeni sözleşmeyle kurulur |
Kimlik tespiti, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve buna dayanan tedbirler mevzuatı uyarınca yapılır. Aracı kurum, müşterisini tanımak, işlemin amacını ve fon kaynağını sorgulamak ve gerektiğinde şüpheli işlem bildiriminde bulunmak zorundadır. Bu sorgular yabancı yatırımcıya özgü bir engel değil, tüm yatırımcılar için geçerli yasal yükümlülüklerdir; ancak yabancı belgeler, yurt dışı banka hesapları ve farklı ülkelerden gelen transferler nedeniyle süreç daha uzun sürebilir. Yabancıların bankacılık süreçleri için Yabancı Uyrukluların Türkiye’de Banka Hesabı rehberimize bakabilirsiniz.
Türkiye’ye gelmeden hesap açma: III-42.1.b
Yabancı yatırımcı için 2026’nın en önemli gelişmesi uzaktan hesap açma imkânıdır. Aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kullanacağı uzaktan kimlik tespiti yöntemlerini düzenleyen III-42.1 sayılı Tebliğ, 3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan III-42.1.b sayılı Tebliğ ile değiştirilmiş ve yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Değişiklikle Türk vatandaşı olmayan gerçek kişiler, bu hizmeti sunan aracı kurumlarda uygun pasaportla görüntülü görüşme yöntemiyle uzaktan müşteri olabilmektedir. Uzaktan müşteri edinimi kurumlar için bir zorunluluk değil, imkândır.
Pasaportla uzaktan müşteri ediniminde başlıca şartlar (III-42.1.b)
| Konu | Kural |
|---|---|
| Kimlik belgesi | ICAO 9303 standardına uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) özelliğine sahip pasaport; çipteki bilgilerin belgedeki bilgilerle eşleşmesi gerekir, eşleşmezse süreç durdurulur |
| Görüşme | Eğitimli personel tarafından görüntülü görüşme; belirli şartlarla yapay zekâ destekli canlılık testi |
| Adres doğrulaması | Yerleşim yeri belgesi, son üç aya ait elektrik, su, doğal gaz gibi abonelik faturaları, kamu kurumunca düzenlenmiş bir belge veya ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanlarıyla en geç üç ay içinde; doğrulanana kadar para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası aracı virmanı yapılamaz |
| Para girişi ve çıkışı | Yalnızca müşterinin yurt dışında kendi adına açılmış banka hesabından ve bu hesaba; transferler SWIFT üzerinden ve bilgi eşleşmesiyle |
| Risk sınıfı | Pasaportla uzaktan edinilen müşteriler yüksek riskli müşteri olarak izlenir; müşteri ve portföy bilgileri üç ayda bir MASAK’a raporlanır |
| Tüzel kişiler | Yalnızca Türkiye’de ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler için: temsil yetkisi MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi kayıtlarıyla doğrulanır; gerçek faydalanıcı belirlenemezse süreç sonlandırılır. Yabancı şirketler bu yolla uzaktan müşteri olamaz |
Bu düzenleme yabancı yatırımcı için kapıyı açarken iki pratik sonuç doğurur. Birincisi, hesap açıldıktan sonra adres doğrulaması tamamlanmadan para gönderilemez; adres belgesi ilk günden hazır tutulmalıdır. İkincisi, para yalnızca yatırımcının kendi adına yurt dışındaki banka hesabından gelebilir ve yalnızca bu hesaba dönebilir; üçüncü kişi hesabından, aile şirketinden veya ödeme kuruluşu üzerinden para gönderilmesi bu kurala aykırıdır ve şüpheli işlem bildirimi riskini artırır. Uzaktan kimlik tespitinin genel kuralları ve hesap kendi adınıza açıldıysa ispat sorunu için Görüntülü Görüşmeyle Aracı Kurum Hesabı Açmak yazımıza bakabilirsiniz.
Paranın girişi ve çıkışı
Yabancı yatırımcının parası Türkiye’ye banka kanalıyla gelir ve yine banka kanalıyla çıkar. 32 sayılı Karar’ın 15/4-i maddesi, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının satış bedellerinin ve getirilerinin bankalar aracılığıyla yurt dışına transferine imkân tanır; doğrudan yabancı yatırım niteliğindeki pay edinimlerinde 4875 sayılı Kanun’un 3/c maddesi net kâr, temettü, satış ve tasfiye bedellerinin bankalar aracılığıyla serbestçe transferini ayrıca güvence altına alır.
Transfer serbestisi belge zinciriyle birlikte çalışır. Bankalar ve aracı kurumlar, paranın kaynağını, gönderen hesabın yatırımcıya ait olup olmadığını ve işlemin ekonomik gerekçesini sorgular; muhabir bankalar ve MASAK süreçleri transferi geciktirebilir. Bu nedenle yabancı yatırımcı;
- parayı yalnızca kendi adına açılmış hesaptan göndermeli,
- gönderimin açıklamasına yatırım amacını yazmalı,
- döviz alım ve satım dekontlarını, aracı kurum hesap ekstrelerini ve vergi kesintisi belgelerini saklamalı,
- temettü veya satış bedelini çekerken aynı hesap düzenini korumalıdır.
Transferi durdurulan veya hesabı askıya alınan yatırımcının izleyeceği yol için Yurt Dışına Para Transferi ve MASAK Rehberi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Paylar nerede durur? MKK, takas ve yatırımcının korunması
Borsa İstanbul’da işlem gören paylar senede bağlanmaz; sermaye piyasası araçlarının senede bağlanmaksızın elektronik ortamda kayden ihracı esastır (SPKn m.13). Paylar, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdinde aracı kurum aracılığıyla yatırımcı adına açılan hesaplarda izlenir. Aracı kurum hesabıyla yatırımcı bazında saklanan paylarda yabancı yatırımcı da MKK’nın e-YATIRIMCI hizmeti üzerinden bakiyesini bağımsız olarak kontrol edebilir. Kayden izlenme, MKK ve takas kesinliği için Kaydileştirme, MKK ve Takas Kesinliği yazımıza bakabilirsiniz.
Pay piyasasında alım satımın takası uzun süredir işlem gününü izleyen ikinci iş günü (T+2) yapılmaktadır. Borsa İstanbul, takas süresinin bir iş gününe (T+1) indirilmesine yönelik çalışmaların 31 Aralık 2026 itibarıyla tamamlanmasını hedeflediğini açıklamıştır. Yatırımcının satış bedelini ne zaman çekebileceği bu süreye bağlı olduğundan, işlem gününde güncel takas süresi aracı kurumdan teyit edilmelidir.
Yabancı yatırımcının varlıklarını koruyan mekanizmalar
| Mekanizma | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Varlıkların ayrı izlenmesi | Yatırımcıların aracı kurum nezdindeki nakit ve sermaye piyasası araçları kurumun malvarlığından ayrı izlenir; kurumun borçları için haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez | SPKn m.46 |
| Kayden izleme | Paylar MKK’da yatırımcı bazında tutulur; bakiye bağımsız olarak kontrol edilebilir | SPKn m.13; MKK düzenlemeleri |
| Yatırımcı Tazmin Merkezi | Aracı kurumun nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüğünü yerine getirememesi hâlinde, 2026 için yatırımcı başına 2.065.145 TL’ye kadar | SPKn’deki Yatırımcı Tazmin Merkezi hükümleri; SPK’nın 2026 yeniden değerleme kararı |
| Kapsam dışı | Piyasa kayıpları, yatırımın değer kaybı ve fiyat hareketlerinden doğan zararlar tazmin kapsamında değildir | Yatırımcı Tazmin Merkezi düzenlemesi |
Aracı kurum hakkında soruşturma veya faaliyet durdurma kararı gibi bir durumla karşılaşan yatırımcının varlıklarının akıbeti için Aracı Kurumum Soruşturmada: Hisselerim ve Param Güvende mi? yazımıza bakabilirsiniz.
Pay eşikleri, KAP açıklaması ve pay alım teklifi
Yabancı yatırımcının en sık gözden kaçırdığı yükümlülük, pay oranı arttıkça doğan açıklama ve teklif yükümlülükleridir. Bunlar yatırımcının uyruğundan bağımsızdır ve doğrudan veya dolaylı edinimleri, birlikte hareket edilen kişilerin paylarını da kapsar.
Pay oranına göre doğan yükümlülükler
| Eşik | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Yüzde 5, 10, 15, 20, 25, 33, 50, 67 ve 95’e ulaşma veya altına düşme | Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP) açıklama | Özel Durumlar Tebliği (II-15.1) m.12 |
| Borsadan en az yüzde 10 pay veya oy hakkı | Doğrudan yabancı yatırım sayılır; 4875 güvenceleri ve bildirim rejimi | 4875 m.2/b |
| Yönetim kontrolünün kazanılması | Diğer ortakların paylarını satın almak üzere pay alım teklifi zorunluluğu | SPKn m.26; Pay Alım Teklifi Tebliği (II-26.1) m.11 |
| Bankada yüzde 10 ve üzeri | BDDK izni | 5411 m.18 |
Açıklama yükümlülüğünün kaçırılması idari para cezası riskini doğurur; daha önemlisi, eşik geçişlerinin gizlenmesi piyasa bozucu eylem veya piyasa dolandırıcılığı incelemesinin konusu olabilir. Yurt dışındaki farklı fonlar veya şirketler üzerinden yapılan alımlar, birlikte hareket eden kişiler olarak değerlendirilebilir ve eşik hesabında birleştirilebilir.
Yönetim kontrolünü sağlayan payların veya oy haklarının edinilmesi hâlinde diğer ortakların paylarını satın almak üzere teklif yapılması zorunludur (SPKn m.26). Pay Alım Teklifi Tebliği bu zorunluluğun ayrıntılarını, teklif fiyatının hesaplanmasını ve süreleri düzenler. Stratejik bir pay alımı planlayan yabancı yatırımcı, işlemden önce teklif yükümlülüğünün doğup doğmayacağını ve fiyat kurallarını değerlendirmelidir. Pay alım teklifinin hesaplanması için Pay Alım Teklifi Hesaplama Aracı sayfamıza bakabilirsiniz.
Sektörel izinler
Bazı şirketlerde pay edinimi, borsadan yapılsa bile ayrı bir izne veya sınıra tabidir. Bu kurallar genellikle şirketin faaliyet alanını düzenleyen özel kanunlarda yer alır.
Borsa şirketlerinde sık karşılaşılan sektörel kurallar
| Alan | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Bankacılık | Bir bankada yüzde ona ulaşan veya yüzde yirmi, otuz üç ve elliyi aşan pay edinimleri BDDK iznine bağlıdır | 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.18 |
| Radyo ve televizyon | Bir yayın kuruluşunda doğrudan yabancı sermaye payı yüzde elliyi geçemez | 6112 sayılı Kanun m.19/1-f |
| Madencilik | Maden ruhsatı sahibi şirkette yüzde onu aşan pay devirleri Bakanlık iznine tabidir | Maden Yönetmeliği m.82/11 |
| Aracı kurum ve portföy yönetim şirketi | Belirli oranlardaki pay devirleri ve ortaklık yapısı değişiklikleri SPK iznine tabidir | SPKn ve ilgili tebliğler |
Maden şirketlerine yatırım yapacak yabancı yatırımcılar için ayrıntılı yol haritası Yabancı Şirket Türkiye’de Maden Ruhsatı Alabilir mi? yazımızda, aracı kurum paylarının devri için Aracı Kurum Kurmak veya Satın Almak yazımızda yer almaktadır.
Vergi: alım satım kazancı ve temettü
Yabancı yatırımcının Borsa İstanbul’daki gelirleri iki başlık altında vergilendirilir: payların alım satımından doğan kazanç ve şirketin dağıttığı kâr payı (temettü). Her ikisinde de vergi, kural olarak kaynakta kesinti (stopaj) yoluyla alınır.
Yabancı yatırımcı için temel vergi kuralları
| Gelir | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Hisse senedi alım satım kazancı (gerçek kişi) | Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinde (menkul kıymet yatırım ortaklıkları hariç) tam ve dar mükellef gerçek kişiler için tevkifat oranı yüzde 0 | GVK geçici m.67; 2008/14272 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı |
| Beyan | Tevkifata tabi tutulan bu kazançlar için yıllık veya münferit beyanname verilmez | GVK geçici m.67 |
| Dar mükellef kurumlar | Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinin (menkul kıymet yatırım ortaklıkları hariç) alım satım kazancında dar mükellef kurumlar için de tevkifat oranı yüzde 0’dır; elde tutma süresi şartı aranmaz | GVK geçici m.67 ve ilgili Bakanlar Kurulu Kararları |
| Uygulama süresi | Geçici 67. madde 31 Aralık 2030’a kadar (bu tarih dâhil) uygulanır | GVK geçici m.67 |
| Temettü (kâr payı) | Dar mükellef gerçek kişi ve kurumlara dağıtılan kâr paylarında yüzde 15 vergi kesintisi | GVK m.94; KVK m.30/3; 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması | Anlaşmadaki daha düşük oran, yatırımcının kendi ülkesinden alacağı mukimlik belgesiyle uygulanabilir | İlgili ikili anlaşma |
Temettü stopajı son yıllarda değişti. 22 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kâr payı dağıtımlarında uygulanan vergi kesintisi oranı yüzde 10’dan yüzde 15’e çıkarılmış ve yayım tarihinden itibaren dağıtılan kâr paylarına uygulanmaya başlanmıştır. Yatırımcının ülkesiyle Türkiye arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması varsa, kâr payı maddesindeki oran daha düşük olabilir; düşük oranın uygulanabilmesi için mukimlik belgesinin kâr dağıtımından önce aracı kuruma veya saklama kuruluşuna verilmesi gerekir. Halka açık olmayan bir Türk şirketine ortak olan yabancıların kâr payı dağıtımı, stopajı ve transferi için Yabancı Ortağa Kâr Payı Transferi rehberimize bakılabilir.
Vergi kuralları yatırım türüne göre değişir: yatırım fonu katılma payları, menkul kıymet yatırım ortaklığı payları, tahviller ve türev ürünler farklı oranlara tabi olabilir. Ayrıca yatırımcının kendi ülkesinde de vergilendirme söz konusu olabilir; Türkiye’de kesilen verginin yatırımcının ülkesinde mahsup edilip edilemeyeceği o ülkenin mevzuatına ve anlaşmaya bağlıdır. Dar mükellefiyet ve anlaşma uygulaması için Dar Mükellefiyet ve Yabancıların Vergilendirilmesi, menkul sermaye iratlarının genel kuralları için Menkul Sermaye İradı ve Yatırım Gelirleri rehberlerimize bakabilirsiniz.
Pay eşiği, KAP açıklaması veya stratejik pay alımı mı planlıyorsunuz?
Eşik geçişleri, pay alım teklifi, sektörel izinler ve doğrudan yatırım bildirimleri işlemden önce planlanmalıdır. Hedef şirketi ve planlanan oranı WhatsApp üzerinden iletin; yükümlülükleri ve süreleri birlikte çıkaralım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppYasak işlemler: bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı
Sermaye piyasası kuralları, yatırımcının uyruğuna ve işlemi nereden verdiğine bakmaksızın uygulanır. Yurt dışından verilen emirler de Türk piyasasında fiyatı etkilediği için SPK’nın gözetimi ve Türk ceza hukukunun kapsamı içindedir. Yabancı yatırımcının bilmesi gereken başlıca yasaklar şunlardır:
Sermaye piyasasında başlıca yasaklar
| Yasak | İçerik | Dayanak ve yaptırım |
|---|---|---|
| Bilgi suistimali | Henüz kamuya açıklanmamış ve fiyatı etkileyebilecek içsel bilgiyi kullanarak işlem yapmak veya bu bilgiyi başkasına iletmek | SPKn m.106; üç yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı | Fiyat, arz veya talep hakkında yanlış ya da yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla alım satım yapmak, emir vermek, emir iptal etmek veya değiştirmek | SPKn m.107/1; üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası; adli para cezası suçtan elde edilen menfaatten az olamaz |
| Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı | Fiyatları veya yatırımcı kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi vermek, söylenti çıkarmak, haber ya da yorum yaymak | SPKn m.107/2; üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası |
| Piyasa bozucu eylemler | Suç oluşturmayan ancak piyasanın güven ve istikrarını bozan işlem ve eylemler | SPKn m.104; idari para cezası; VI-104.1 sayılı Tebliğ |
Yabancı yatırımcıların pratikte en çok karşılaştığı riskler; aynı hisse üzerinde farklı hesaplardan koordineli emir verilmesi, sosyal medyada bir hisse hakkında yönlendirici paylaşım yapılması, şirket yönetimiyle yapılan görüşmelerden edinilen açıklanmamış bilgiyle işlem yapılması ve pay eşiği geçişlerinin farklı fonlara bölünerek gizlenmesidir. SPK bu tür durumlarda işlem yasağı gibi tedbirler uygulayabilir ve suç duyurusunda bulunabilir; aracı kurumlar da şüpheli işlemleri bildirmekle yükümlüdür. Ayrıntılar için Bilgi Suistimali (SPKn m.106), Sermaye Piyasası Suçları ve Kurul Başvurusu ve Aracı Kurum Beni SPK’ya Bildirdi mi? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sorun çıkarsa: şikâyet, dava ve tahkim
Yabancı yatırımcının karşılaşabileceği uyuşmazlıklar üç grupta toplanır: aracı kurumla uyuşmazlıklar (gerçekleşmeyen veya hatalı emir, izinsiz işlem, komisyon, transfer gecikmesi), ihraççı şirketle uyuşmazlıklar (kâr payı, genel kurul, pay alım teklifi, yanıltıcı açıklama) ve kamu otoriteleriyle uyuşmazlıklar (SPK tedbirleri, MASAK kararları, vergi).
Uyuşmazlık türüne göre başvuru yolları
| Uyuşmazlık | İlk adım | Sonraki yol |
|---|---|---|
| Aracı kurumla | Yazılı başvuru; emir, ses kaydı ve ekstre talebi | SPK’ya şikâyet; mahkemede dava; sözleşmede varsa tahkim |
| Aracı kurumun ödeme güçlüğü | Varlıkların MKK’daki kaydının kontrolü | Yatırımcı Tazmin Merkezi başvurusu (ilan edilen süre içinde) |
| İhraççı şirketle | KAP açıklamalarının ve genel kurul kararlarının incelenmesi | İptal, tazminat veya pay alım teklifi alacağı davaları |
| SPK veya MASAK tedbiri | Tedbirin türünün ve dayanağının tespiti | İdari dava veya ilgili itiraz yolu; süreler tebliğle işlemeye başlar |
| Devletin yatırımı etkileyen işlemi | İç hukuk süreleri ve yatırım anlaşması | İdari dava, Anayasa Mahkemesi, uluslararası yatırım tahkimi |
Aracı kurumla uyuşmazlıkta ispatın anahtarı kayıtlardır. Yatırım kuruluşları müşteri emirlerini, telefon kayıtlarını ve hesap hareketlerini belirli süre saklamak zorundadır; yatırımcı bu kayıtları yazılı olarak talep edebilir. Emir ve ses kayıtlarının talebi için Aracı Kurumdan Emir, Ses ve Ekstre Kayıtları Talebi, tahkim seçeneği için Sermaye Piyasasında Tahkim ve Uyuşmazlık Çözümü, SPK’ya bildirim için SPK’ya İhbar Nasıl Yapılır? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Yabancı yatırımcı için kontrol listesi
Borsa İstanbul’a yatırım yapmadan önce
| Soru | Neden önemli? |
|---|---|
| Aracı kurum SPK’nın yetkili kuruluşlar listesinde mi? | İzinsiz yapılarla çalışmak paranın kaybı ve hukuki koruma eksikliği demektir |
| Pasaportum ICAO 9303 standardında ve NFC özellikli mi? | Uzaktan hesap açılışı buna bağlıdır |
| Adres belgem hazır mı? | Adres doğrulanmadan para transferi yapılamaz |
| Para kendi adıma açılmış yurt dışı hesaptan mı gelecek? | Uzaktan edinilen müşterilerde yalnızca bu yol açıktır; belge zinciri transfer serbestisinin temelidir |
| Hedef pay oranım hangi eşikleri geçiyor? | KAP açıklaması, yüzde on kuralı, pay alım teklifi ve sektörel izin |
| Ülkemle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması var mı? | Temettü stopajının düşürülmesi mukimlik belgesine bağlıdır |
| Birlikte hareket ettiğim kişiler ve fonlar kimler? | Eşik hesabı ve piyasa dolandırıcılığı riski bakımından birleştirilebilir |
Yabancı yatırımcının Türkiye’deki hukuki çerçevesinin tamamı için Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi’ne, halka arzlara katılım için Halka Arz Yatırımcı Rehberi’ne bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancı yatırımcı Borsa İstanbul’da hisse alabilir mi?
Evet. Yurt dışında yerleşik kişiler Türkiye’deki borsalarda işlem gören menkul kıymetleri bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla alıp satabilir ve bedelleri bankalar aracılığıyla yurt dışına transfer edebilir (32 sayılı Karar m.15/4-i). Borsada yabancılar için genel bir pay sınırı yoktur.
Yabancıların borsada sahip olabileceği pay için bir sınır var mı?
Genel bir sınır yoktur. Sınırlar özel kanunlardan gelir: bir bankada yüzde on ve üzeri pay edinimi BDDK iznine bağlıdır (5411 m.18); bir yayın kuruluşunda doğrudan yabancı sermaye payı yüzde elliyi geçemez (6112 m.19/1-f).
Yabancı yatırımcı hangi kurum üzerinden işlem yapar?
SPK’dan yatırım hizmetleri izni almış bir aracı kurum üzerinden. Yatırım hizmet ve faaliyetleri SPKn m.37’de sayılmıştır ve izinsiz yürütülmesi suçtur (SPKn m.109/2). Kurumun SPK’nın yetkili kuruluşlar listesinde olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Hesap açmak için hangi belgeler gerekir?
Gerçek kişiler için pasaport, Türkiye’de alınmış vergi kimlik numarası, adres bilgisi ve fon kaynağına ilişkin beyan; şirketler için kuruluş ve yetki belgeleri ile gerçek faydalanıcı bilgisi, apostil ve noter onaylı Türkçe çeviriyle. Kimlik tespiti 5549 sayılı Kanun ve MASAK düzenlemelerine göre yapılır.
Türkiye’ye gelmeden hesap açabilir miyim?
Bu hizmeti sunan aracı kurumlarda evet. 3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan III-42.1.b sayılı Tebliğ ile yabancı gerçek kişiler, ICAO 9303 standardına uygun ve NFC özellikli pasaportla görüntülü görüşme yöntemiyle uzaktan müşteri olabilmektedir.
Uzaktan hesap açtıktan sonra hemen para gönderebilir miyim?
Hayır. Adres bilgisi yerleşim yeri belgesi veya son üç aya ait abonelik faturalarıyla en geç üç ay içinde doğrulanmalıdır; doğrulanana kadar para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası aracı virmanı yapılamaz. Para yalnızca yatırımcının yurt dışında kendi adına açılmış banka hesabından SWIFT ile gönderilebilir.
Paylarım nerede saklanır?
Paylar senede bağlanmaz, kayden izlenir (SPKn m.13) ve Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde aracı kurum aracılığıyla yatırımcı adına açılan hesaplarda tutulur. Aracı kurum hesabıyla yatırımcı bazında saklanan paylarda bakiye MKK’nın e-YATIRIMCI hizmetiyle bağımsız olarak kontrol edilebilir.
Aracı kurum batarsa param ne olur?
Yatırımcıların aracı kurum nezdindeki nakit ve sermaye piyasası araçları kurumun malvarlığından ayrı izlenir ve kurumun borçları için haczedilemez (SPKn m.46). Kurum yükümlülüğünü yerine getiremezse Yatırımcı Tazmin Merkezi 2026 için yatırımcı başına 2.065.145 TL’ye kadar karşılar; piyasa kayıpları kapsam dışıdır.
Takas süresi nedir?
Pay piyasasında takas uzun süredir işlem gününü izleyen ikinci iş günü (T+2) yapılmaktadır. Borsa İstanbul T+1’e geçiş çalışmalarının 31 Aralık 2026 itibarıyla tamamlanmasını hedeflediğini açıklamıştır; güncel süre işlem gününde aracı kurumdan teyit edilmelidir.
Hangi pay oranlarında KAP’ta açıklama yapmam gerekir?
Pay veya oy hakkı yüzde 5, 10, 15, 20, 25, 33, 50, 67 ve 95 eşiklerine ulaştığında ya da bunların altına düştüğünde (Özel Durumlar Tebliği II-15.1 m.12). Birlikte hareket edilen kişilerin payları da hesaba katılır.
Borsadan yüzde 10 pay alırsam ne değişir?
Borsadan en az yüzde on pay veya oy hakkı edinimi doğrudan yabancı yatırım sayılır (4875 m.2/b). Bu durumda 4875 sayılı Kanun’un kamulaştırma ve transfer güvenceleri ile doğrudan yatırımlara ilişkin bildirim rejimi gündeme gelir.
Ne zaman pay alım teklifi yapmak zorunda kalırım?
Halka açık bir ortaklıkta yönetim kontrolünü sağlayan payları veya oy haklarını edindiğinizde, diğer ortakların paylarını satın almak üzere teklif yapmanız zorunludur (SPKn m.26; Pay Alım Teklifi Tebliği II-26.1 m.11).
Hisse satış kazancım Türkiye’de vergilendirilir mi?
Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinin (menkul kıymet yatırım ortaklıkları hariç) alım satım kazancına tam ve dar mükellef gerçek kişiler için yüzde 0 tevkifat uygulanır ve bu kazanç için beyanname verilmez (GVK geçici m.67; 2008/14272 sayılı BKK); dar mükellef kurumlar için de oran yüzde 0’dır. Geçici 67. madde 31 Aralık 2030’a kadar uygulanır.
Temettüden ne kadar vergi kesilir?
Dar mükellef gerçek kişi ve kurumlara dağıtılan kâr paylarında vergi kesintisi oranı yüzde 15’tir (9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, RG 22.12.2024). Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması daha düşük oran öngörüyorsa, mukimlik belgesiyle anlaşma oranı uygulanabilir.
Satış bedelimi yurt dışına transfer edebilir miyim?
Evet. Satış bedelleri ve getiriler bankalar aracılığıyla yurt dışına transfer edilebilir (32 sayılı Karar m.15/4-i); doğrudan yatırım niteliğindeki edinimlerde 4875 m.3/c ayrıca güvence verir. Bankalar paranın kaynağını ve hesap sahipliğini sorgulayabilir; belgeler saklanmalıdır.
Piyasa dolandırıcılığının cezası nedir?
İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığının cezası üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır; adli para cezası suçtan elde edilen menfaatten az olamaz (SPKn m.107/1). Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığının cezası üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır (SPKn m.107/2). Yurt dışından verilen emirler de bu kapsamdadır.
Aracı kurumla uyuşmazlıkta ne yapmalıyım?
Önce emir, ses kaydı ve hesap ekstrelerini yazılı olarak talep edin; ardından SPK’ya şikâyet, mahkemede dava veya sözleşmede öngörülmüşse tahkim yoluna başvurulabilir. Süreler ve deliller baştan planlanmalıdır.
Yabancı yatırımcı halka arzlara katılabilir mi?
Halka arzlarda yurt içi ve yurt dışı yatırımcılara yapılacak dağıtım, izahnamede ve satış duyurusunda belirlenir. Katılım koşulları her halka arzda ayrıca incelenmelidir; genel kurallar için Halka Arz Yatırımcı Rehberi’ne bakılabilir.
İlgili Rehberler
- Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi — şirket, taşınmaz, vatandaşlık, vergi ve tahkim
- Halka Arz Yatırımcı Rehberi — halka arzlarda yatırımcı hakları
- SPK Bülteni Kararları Rehberi — işlem yasağı, idari para cezası ve suç duyurusu kararları
- Yabancıların Türkiye’de Şirket Kurması — doğrudan yatırımın şirket yolu
- Yatırım Tahkimi ve ICSID — yabancı yatırımcının devlete karşı tahkim hakkı
- Sermaye Piyasası Suçları ve Suç Duyurusu — SPKn m.115 süreci
Borsa İstanbul yatırımınızın hukuki çerçevesini birlikte kuralım
Hesap açılışı ve transfer sorunları, pay eşikleri ve KAP açıklamaları, pay alım teklifi, SPK incelemesi veya aracı kurumla uyuşmazlık için dosyanızın özetini WhatsApp üzerinden iletin. İngilizce yazışabiliriz. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppÖnemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir ve somut bir işlem veya dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Dayanılan mevzuat: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.13, 26, 37, 46, 104, 106, 107, 109 ve Yatırımcı Tazmin Merkezi hükümleri; Özel Durumlar Tebliği (II-15.1) m.12; Pay Alım Teklifi Tebliği (II-26.1) m.11; Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği (VI-104.1); uzaktan kimlik tespitine ilişkin III-42.1 sayılı Tebliğ ve III-42.1.b sayılı Değişiklik Tebliği (RG 3.9.2026, 33359); Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar m.15/4-i; 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu m.2/b, 3; 5549 sayılı Kanun ve tedbirler mevzuatı; 193 sayılı GVK m.94 ve geçici m.67; 5520 sayılı KVK m.30; 2008/14272 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı; 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı; 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.18; 6112 sayılı Kanun m.19; Maden Yönetmeliği m.82/11. Tutarlar, oranlar ve takas süreleri değişebilir; işlem gününde güncel metin ve uygulama esas alınmalıdır.

