Görüntülü Görüşmeyle Aracı Kurum, Portföy veya Kripto Hesabı Açmak 2026: III-42.1 Uzaktan Kimlik Tespiti Tebliği — NFC ve Görsel Güvenlik Unsurları, Canlılık Testi, Biyometrik Veri ve Açık Rıza, Yabancılar ve Tüzel Kişiler (2026 Değişiklikleri), Elektronik Sözleşme ve “Adıma Hesap Açıldı” Durumunda İspat Yükü

Aracı kurumda, portföy yönetim şirketinde veya kripto varlık platformunda hesap açmak için artık şubeye gitmek gerekmiyor; kimlik tespiti görüntülü görüşmeyle yapılabiliyor. Bu kolaylığın hukuki çerçevesi, Sermaye Piyasası Kurulu’nun Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliği (III-42.1) ile çizilir. Tebliğ, 28.02.2026 ve 03.09.2026 tarihli değişikliklerle kripto varlık hizmet sağlayıcıları da kapsama almış, yabancıların pasaportla ve şirketlerin temsilcileri aracılığıyla uzaktan hesap açmasına imkân tanımış, yapay zekâ temelli uygulamalar için esaslar getirmiştir. Görüntülü görüşmede kimlik belgesinin yongası yakın alan iletişimiyle (NFC) okunur, kişinin canlılığı ve yüzü biyometrik olarak doğrulanır, sosyal mühendislik ve baskı altında işlem belirtileri gözetilir ve sürecin tamamı kayda alınır. En önemli güvencelerden biri ise sorumluluk kuralıdır: Uzaktan kimlik tespitiyle açılan hesapta yapılan ve kişiye yükümlülük doğuran bir işleme itiraz edildiğinde ispat yükü kurumdadır. Bu rehber, uzaktan hesap açmanın kurallarını ve kimlik bilgileri kullanılarak adına hesap açılan kişinin haklarını madde madde anlatır.

Kısa Cevap

Kimlik tespitine ilişkin genel MASAK kuralları bu rehberimizde, hesabın başkasına kullandırılması ve “aracı hesap” riski ise bu rehberimizde anlatılmıştır. Bu yazı sermaye piyasası kurumlarındaki uzaktan kimlik tespitine odaklanır.

Tebliğin Kapsamı ve 2026 Değişiklikleri

Tebliğin amacı; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar tarafından yeni müşteri kabulünde kullanılabilecek uzaktan kimlik tespiti yöntemlerini ve bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden, mesafeli olsun olmasın, yazılı şeklin yerine geçecek şekilde sözleşme ilişkisinin kurulmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir (III-42.1 m.1). Tebliğ ilk olarak 08.02.2022 tarihinde yayımlanmış; 28.02.2026 tarihli değişiklikle kripto varlık hizmet sağlayıcılar açıkça kapsama alınmış, personel eğitimi, risk değerlendirmesi, canlılık testi ve sorumluluk hükümleri güncellenmiş ve yapay zekâ temelli uygulamalara ilişkin m.14/A eklenmiştir. 03.09.2026 tarihli değişiklikle de Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin pasaportla (m.8/A) ve ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin (m.9/A) uzaktan kimlik tespitine imkân tanınmıştır. Uzaktan kimlik tespiti, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ile Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bunlara ilişkin mevzuattaki yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla uygulanır (m.2/1).

Hangi Kurumlar Uzaktan Hesap Açabilir?

Tebliğ üç tür sermaye piyasası kurumunu kapsar: aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar (III-42.1 m.1). Bankalar, ödeme kuruluşları ve diğer finansal kuruluşların uzaktan müşteri kabulü ise kendi özel düzenlemelerine tabidir. Yatırımcının hesap açtığı kurumun bu kategorilerden hangisine girdiği ve Kurulca izinli olup olmadığı, uzaktan kimlik tespitinin hangi kurallara tabi olduğunu belirler. İzinsiz faaliyet gösteren yabancı platformların “görüntülü doğrulama” adı altında topladığı kimlik ve biyometrik veriler ise hiçbir Kurul güvencesine tabi değildir ve bu platformlara kimlik belgesi göndermek kimlik hırsızlığı riskini artırır. Yatırım kuruluşlarının türleri bu rehberimizde, portföy yönetim şirketlerinin kuruluş şartları bu rehberimizde, kripto varlık hizmet sağlayıcıların kuruluşu ise bu rehberimizde anlatılmıştır.

Süreç Nasıl İşler? Adım Adım

Uzaktan kimlik tespiti, personel ile kişinin fiziksel olarak aynı ortamda bulunmasına gerek olmadan çevrim içi görüntülü görüşme ve iletişim yoluyla yapılır; uygulanan yöntem yüz yüze kimlik tespitine benzer ve asgari risk içerecek şekilde tasarlanır (III-42.1 m.5/1-2). İşlem kritik işlem olarak değerlendirilir: Süreç kişi tarafından başlatılır, bilgi teknolojileri tarafından uygulanan kontrollerle sürdürülür ve personelin onayı ve ek kontrolleriyle tamamlanır; yani ne sistem ne de personel süreci tek başına başlatıp tamamlayamaz (m.5/5). Görüntülü görüşmeden önce kişinin başvurusu kurumun uygulaması üzerinden doldurulan elektronik bir formla alınır ve bu verilerle risk değerlendirmesi yapılır; formda en az MASAK’ın 19 No’lu Genel Tebliği’nde sayılan bilgiler bulunur ve risk değerlendirmesi gerektiriyorsa görüşme başlatılmadan süreç sonlandırılır (m.7/1).

Görüşmeyi yürüten personel bu konuda eğitim almış olmalıdır; kimlik belgelerinin özelliklerini, doğrulama yöntemlerini ve dolandırıcılık ile sahtecilik belirtilerini bilmeli, yılda en az bir kez ve her güncellemeden sonra kişisel verilerin korunması mevzuatı dahil eğitim almalıdır (m.6/1-3). Personel, kişinin hesap açma isteğini kendi iradesiyle dile getirdiğinden şüpheye yer bırakmayacak şekilde karar verebilecek biçimde eğitilir (m.6/4) ve erişimi sınırlandırılmış ayrı alanlarda çalışır (m.6/5). Belirli bir kişinin belirli bir personele atanması gibi öngörülebilir suistimal olasılıklarını azaltacak mekanizmalar kurulur ve personelin soracağı soruların sırası veya türü değişkenlik gösterir (m.7/3-4).

Kimlik Belgesinin Doğrulanması: NFC ve Görsel Güvenlik Unsurları

Görüntülü görüşmede beyaz ışık altında görsel olarak ayırt edilebilen güvenlik öğelerine, fotoğraf ve imzaya sahip bir kimlik belgesi kullanılır (III-42.1 m.8/1). Birincil doğrulama yöntemi yakın alan iletişimidir: Kimlik belgesinin yongasındaki bilgilerin NFC ile doğrulanması, belgenin yetkili makamca verildiğinin, yongadaki bilgilerin değiştirilmediğinin ve yongadaki anahtarların kopyalanmadığının kontrol edilmesiyle yapılır ve kimlik tespiti için gereken eşleşmenin sağlandığı anlamına gelir (m.8/2). NFC doğrulaması herhangi bir nedenle yapılamazsa, belgenin görsel güvenlik unsurlarından seçilen en az dördünün şekil ve içerik bakımından doğrulanması gerekir. Bu durumda kimlik tespiti görece daha zayıf bir yöntemle yapıldığından Tebliğ ek bir güvence arar: Kişiyle sürekli iş ilişkisi kurulmadan önce ilk finansal hareketin, müşteriyi tanıma esaslarının uygulandığı başka bir finansal kuruluş üzerinden yapılması zorunludur (m.8/3).

Görsel doğrulamada kişiden kimlik belgesini kameranın önünde yatay veya dikey olarak eğmesi ve belgenin sistem tarafından rastgele belirlenen güvenlik kısımlarına parmağını koyması istenir (m.8/4). Personel belgenin ön ve arka yüzünün fotoğraflarını veya ekran görüntülerini oluşturur, tüm güvenlik öğelerinin kapsandığından ve belge üzerinde tahrifat izi bulunmadığından emin olur (m.8/5-6). Belgenin yazı tipi ve düzeni gibi özellikleri, zarar görmemiş ve üzerine sonradan fotoğraf yapıştırılmamış olması, geçerlilik süresi ve makine tarafından okunabilir bölgedeki bilgilerin belge bilgileriyle uyumu da doğrulanır (m.8/7).

Canlılık Testi, Yüz Eşleştirme ve Sosyal Mühendislik

Görüntülü görüşme aşamasında kişinin canlılığını tespit edici yöntemler kullanılır ve kurum sahte yüz teknolojisine ilişkin riskleri önlemek için ilave tedbirler alır (III-42.1 m.9/1). Kişinin yüzü, kimlik belgesinin yongasındaki fotoğrafla, NFC ile alınamıyorsa belge üzerindeki fotoğrafla biyometrik olarak karşılaştırılır (m.9/2). Bu kurallar, özellikle “deepfake” olarak bilinen sahte yüz ve ses teknolojileriyle başkası adına hesap açılması riskine karşı getirilmiştir. Canlılık testi başarısız olduğunda veya yüz eşleştirmesi belirli bir güven eşiğinin altında kaldığında sürecin devam ettirilmesi, kurumun Tebliğdeki özen yükümlülüğüne aykırı olur; bu tür hâllerde görüşmenin sonlandırılması gerekir (m.10/1).

Tebliğin yatırımcıyı koruyan en önemli hükümlerinden biri sosyal mühendisliğe ilişkindir: Personel, kişiyle kuracağı diyalog ve gözlemleri yardımıyla kimlik avı, sosyal mühendislik, başka birinin zorlamasıyla baskı altında yapılan hareketler ve benzeri dolandırıcılık yöntemlerini göz önüne alarak, belgedeki fotoğraf ve bilgilerin kişiyle uyuştuğundan ve kişinin verdiği bilgiler ile belirttiği niyetin inandırıcı ve yeterli olduğundan emin olmalıdır (m.9/3). Uygulamada dolandırıcılar, “yatırım danışmanı” veya “kripto uzmanı” kimliğiyle kişileri telefonda yönlendirip görüntülü görüşmeye sokarak onlar adına hesap açtırabilmektedir. Görüşme sırasında kişinin başkası tarafından yönlendirildiğine dair belirtiler, personelin süreci sonlandırmasını gerektirir. Zayıf ışık, düşük görüntü kalitesi veya iletişim sorunları nedeniyle görsel doğrulama ya da sözlü iletişim mümkün değilse, süreçte herhangi bir tutarsızlık varsa veya belgelerin geçerliliğinden ya da dolandırıcılık teşebbüsünden şüphe ediliyorsa görüşme sonlandırılır (m.10/1-2).

Biyometrik Veri, Açık Rıza ve Kişisel Verilerin Korunması

Uzaktan kimlik tespiti sürecinde, kimlik tespiti amacıyla özel nitelikli kişisel verilerden yalnızca biyometrik veri kullanılabilir ve kişinin buna ilişkin açık rızası elektronik ortamda kayıt altına alınır (III-42.1 m.7/2). Yüz görüntüsü ve yüz eşleştirme verisi bu kapsamdadır. Tebliğ, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’ndaki yükümlülükleri saklı tutar (m.2/1); bu nedenle kurumun aydınlatma yükümlülüğü, verilerin saklama süresi ve güvenliği ile ilgili kişinin bilgi talep etme hakkı gibi kurallar da uygulanır. Biyometrik verinin açık rıza alınmadan işlenmesi veya kimlik tespiti amacı dışında kullanılması, hem Tebliğe hem de kişisel veri mevzuatına aykırılık oluşturur. Görüşme kayıtları ise sürecin tüm adımlarını içerecek ve denetlenebilir olacak şekilde saklanır (m.11/1).

Yabancılar ve Şirketler İçin 2026 Değişiklikleri

03.09.2026 tarihli değişiklikle eklenen m.8/A, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcıların Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimlik tespitini, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının 9303 sayılı standardına uygun ve NFC özelliği olan pasaport kullanarak uzaktan yapabilmesine imkân tanır. Bu yöntemde yalnızca NFC kullanılarak pasaport yongasındaki bilgilerin pasaport üzerindeki bilgilerle eşleştiği doğrulanır; bu doğrulama yapılamazsa uzaktan kimlik tespitiyle iş ilişkisi kurulamaz (m.8/A-1-a). Yani yabancılar için görsel unsurlarla yedek doğrulama yolu yoktur. Kimlik belgesi için öngörülen fotoğraf ve ekran görüntüsü oluşturma, tahrifat kontrolü ve belge bilgilerinin doğrulanması kuralları, Kimlik Paylaşım Sistemi’nden doğrulama zorunluluğu hariç olmak üzere pasaport için de uygulanır (m.8/A-1-b).

Aynı değişiklikle eklenen m.9/A ise ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitini düzenler; bu konuda MASAK’ın 19 No’lu Genel Tebliği’ndeki tüzel kişilere ilişkin hükümler uygulanır. Tüzel kişi temsilcisinin kimliği Tebliğe göre tespit edilir ve temsil yetkisi doğrulanır; müştereken temsile yetkili birden fazla kişinin kimlik tespiti aynı oturumda veya farklı zamanlarda yapılabilir ve temsil yetkisi, kişiden alınan bilgilerin MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi’ndeki güncel bilgilerle eşleştirilmesiyle doğrulanır (m.9/A-1-3). Böylece şirketler de yatırım hesabı açmak için şubeye gitmek zorunda kalmaz; ancak temsil yetkisinde bir belirsizlik varsa kurum ek belge isteyebilir ve süreci yüz yüze tamamlamayı tercih edebilir.

Elektronik Ortamda Sözleşme ve Yazılı Şekil

Kimlik tespitinden sonra müşterinin işlem yapabilmesi için sözleşme kurulması gerekir. Mesafeli sözleşme ilişkisi için müşterinin irade beyanının, Belge Kayıt Tebliği’nin 5/A maddesine uygun bir kimlik doğrulama sonrasında elektronik ortamda alınması şarttır; irade beyanı uzaktan kimlik tespiti görüşmesi sırasında veya görüşme sonlandırılmadan alınırsa bu şart yerine getirilmiş sayılır (III-42.1 m.13/1-2). Yazılı şeklin yerine geçecek bir sözleşme için ise sözleşmenin bütün şartlarının müşterinin okuyabileceği şekilde elektronik ortamda iletilmesi, sözleşmenin ve irade beyanının müşteriye özgü şifreleme gizli anahtarıyla imzalanarak kuruma iletilmesi ve müşteriye hangi bilgiler gösterildiyse yalnızca onların imzalanması gerekir (m.13/3). Bu şartlarla kurulan teminat, kefalet ve temlik dahil her türlü sözleşme yazılı şekilde kurulmuş sayılır (m.13/4). Bu nedenle müşterinin ekranda görmediği bir hükmün sözleşmeye dahil edildiği iddiası, m.13/3-c karşısında önem taşır.

Kurumun Sorumluluğu ve İspat Yükü

Uzaktan kimlik tespiti için kullanılan çözümlerin kişiyi yanlış tespit riskini en aza indirecek şekilde kullanılmasını sağlamak kurumun sorumluluğundadır. Kurum, uzaktan kimlik tespitiyle müşteri kabul ettiği kişileri farklı bir risk profilinde izler ve bu kişilerin işlemlerinin türüne ve tutarına göre ilave güvenlik ve kontrol yöntemleri uygular. Kişilere veya üçüncü kişilere yükümlülük doğuran işlemlerde itiraz hâlinde ispat yükü kurumdadır (III-42.1 m.12/1). Kurul, kurumların Tebliğe uyum durumunu, şikâyetleri ve sahtecilik veya dolandırıcılık niteliğindeki eylemleri değerlendirerek uzaktan kimlik tespiti kullanımını kısıtlayabilir veya durdurabilir (m.12/2).

İspat yükü kuralı, kimlik bilgileri çalınarak adına hesap açılan kişi için belirleyicidir: Hesap açılışına ve bu hesapla yapılan işlemlere itiraz eden kişi, hesabı kendisinin açmadığını ispatlamak zorunda değildir; hesabın gerçekten onun iradesiyle, Tebliğdeki tüm doğrulamalar yapılarak açıldığını kurum ispatlamalıdır. Bunun için kurum görüntülü görüşme kaydını, NFC doğrulama sonuçlarını, canlılık testi ve biyometrik eşleştirme kayıtlarını ve açık rıza kaydını sunabilmelidir. Kimlik bilgilerinin çalınması durumunda izlenecek genel yol bu rehberimizde anlatılmıştır.

MASAK Yükümlülükleri ve Farklı Risk Profili

Uzaktan kimlik tespiti, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin yükümlülüklerin yerine geçmez; aksine bu yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla uygulanır (III-42.1 m.2/1). Görüşme öncesi alınan başvuru formunda en az MASAK’ın 19 No’lu Genel Tebliği’nde sayılan bilgilere yer verilir (m.7/1). Uzaktan kimlik tespitiyle müşteri kabul edilen kişiler farklı bir risk profilinde izlenir ve işlemlerin türüne ve tutarına göre ilave güvenlik ve kontrol yöntemleri uygulanır (m.12/1). Bu nedenle uzaktan hesap açan yatırımcıların yüksek tutarlı para transferlerinde ek doğrulama istenmesi, işlemlerin geçici olarak bekletilmesi veya kaynak sorgulanması Tebliğin öngördüğü bir risk yönetimi uygulamasıdır. Ancak bu kontrollerin çerçeve sözleşmede açıklanması ve müşteriyi keyfi olarak mağdur etmeyecek şekilde uygulanması gerekir. Müşterini tanı ilkesinin genel kuralları bu rehberimizde anlatılmıştır.

Kayıtların Saklanması ve Kayıt İsteme Hakkı

Uzaktan kimlik tespiti sürecinin tamamı, tüm adımları içerecek ve denetlenebilir olmasını sağlayacak şekilde kayıt altına alınır ve saklanır; saklama süreleri bakımından Belge Kayıt Tebliği’nin hükümleri uygulanır (III-42.1 m.11/1). Personel görüşme sırasında kişinin ve kimlik belgesinin ön ve arka yüzünün fotoğraflarını veya ekran görüntülerini oluşturur (m.8/5). Bu kayıtlar, hem kurumun kendi sorumluluğunu ispat etmesi hem de kimlik hırsızlığı mağdurunun hesabı kendisinin açmadığını göstermesi için temel delildir. Kişisel verilerin korunması mevzuatı kapsamında ilgili kişi, kendisine ilişkin işlenen veriler hakkında bilgi talep edebilir. Uyuşmazlık hâlinde kayıtların silinmemesi için kurumdan derhâl yazılı olarak saklama talebinde bulunulmalı, gerekirse mahkemeden delil tespiti istenmelidir.

Kurulun Denetim ve Kısıtlama Yetkisi

Kurul, kurumların Tebliğe uyum durumunu, şikâyetleri ve sahtecilik veya dolandırıcılık niteliğindeki eylemleri değerlendirerek bir kurumun uzaktan kimlik tespiti kullanmasını kısıtlayabilir veya durdurabilir (III-42.1 m.12/2). Bu yetki, yatırımcı şikâyetlerinin somut bir sonuç doğurabileceğini gösterir: Aynı kurumda benzer izinsiz hesap açma vakalarının birikmesi, Kurulun kurumun süreçlerini incelemesine ve uzaktan müşteri kabulünü durdurmasına yol açabilir. SPK’ya şikâyet başvurusu bu rehberimizde, SPK’nın bilgi ve belge talebi ile denetim süreci ise bu rehberimizde anlatılmıştır.

Yapay Zekâ ile Kimlik Tespiti

28.02.2026 tarihli değişiklikle eklenen m.14/A, uzaktan kimlik tespitinde personel tarafından yürütülecek işlemlerin yapay zekâ temelli yöntemlerle yapılmak istenmesi hâlinde, asgari olarak MASAK’ın 19 No’lu Genel Tebliği’nin ilgili hükümlerindeki esasların dikkate alınacağını düzenler; Kurul, yapay zekâ yöntemlerini kullanacak kurumlar için usul ve esas belirlemeye yetkilidir (III-42.1 m.14/A). Kurul ayrıca uzaktan kimlik tespiti uygulamalarının merkezi bir yapı üzerinden sağlanmasına ilişkin esaslar da belirleyebilir (m.14). Yapay zekânın kullanılması, kurumun sorumluluğunu ve ispat yükünü değiştirmez; hatalı bir otomatik eşleştirme sonucunda başkası adına açılan hesaptan kurum sorumlu olmaya devam eder.

Uygulamadan Senaryolar

Senaryo 1: Kimlik fotokopisiyle açılan kripto hesabı. Bir kişi, kimlik bilgilerinin bir alışveriş sitesinden sızdığını ve adına bir kripto platformunda hesap açıldığını, bu hesaptan yüksek tutarlı transferler yapıldığını öğrenir. Uzaktan kimlik tespitinde NFC veya en az dört görsel unsurla doğrulama, canlılık testi ve biyometrik yüz eşleştirmesi zorunlu olduğundan (III-42.1 m.8, m.9), yalnızca kimlik fotokopisiyle hesap açılabilmiş olması Tebliğe aykırılığa işaret eder. İtiraz hâlinde ispat yükü platformdadır (m.12/1).

Senaryo 2: Telefonda yönlendirilen yaşlı yatırımcı. “Yatırım uzmanı” olduğunu söyleyen biri, yaşlı bir kişiyi telefonda yönlendirerek aracı kurumda görüntülü görüşmeyle hesap açtırır ve hesap bilgilerini ele geçirir. Personel, kişinin başkası tarafından yönlendirildiğine veya baskı altında olduğuna dair belirtileri gözetmekle yükümlü olduğundan (m.9/3), görüşme kaydında bu belirtiler açıkça görülüyorsa kurumun sorumluluğu gündeme gelir.

Senaryo 3: Görsel doğrulamayla açılan hesapta ilk para yatırma. NFC doğrulaması yapılamayan bir müşterinin hesabı görsel unsurlarla açılır ve ilk para yatırma işlemi başka bir kişinin banka hesabından yapılır. Görsel doğrulamada ilk finansal hareketin müşterinin kendi adına, müşteriyi tanıma esaslarının uygulandığı başka bir finansal kuruluş üzerinden yapılması gerektiğinden (m.8/3), bu durum ek kontrol gerektiren bir risk işaretidir.

Görüntülü Görüşme Hangi Hâllerde Sonlandırılır?

Tebliğ, uzaktan kimlik tespitinin güvenilirliğini korumak için görüntülü görüşmenin sonlandırılmasını zorunlu kılan hâlleri ayrıca düzenler. Zayıf ışık, düşük görüntü kalitesi veya iletim sorunları nedeniyle Tebliğdeki görsel doğrulamanın yapılamaması ya da kişiyle sözlü iletişim kurulamaması hâlinde görüntülü görüşme aşaması sonlandırılır; süreçte başka bir tutarsızlık veya belirsizlik bulunması da aynı sonucu doğurur (III-42.1 m.10/1). Kişinin sunduğu belgelerin geçerliliğinden ya da dolandırıcılık veya sahtecilik teşebbüsünden şüphe edilmesi hâlinde ise uzaktan kimlik tespiti sürecinin tamamı sonlandırılır (m.10/2). Bu kural, adına izinsiz hesap açılan kişinin aracı kuruma karşı ileri sürebileceği en güçlü argümanlardan biridir: Görüntü kalitesi yetersiz olduğu hâlde görüşmeye devam edilmesi veya belgede şüphe uyandıran bir unsura rağmen hesap açılması, kurumun Tebliğe aykırı davrandığını gösterir. Görüntülü görüşme kayıtlarının nasıl isteneceği aracı kurumdan kayıt talebi rehberimizde anlatılmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

Adıma İzinsiz Hesap Açılması Nedeniyle Kuruma İtiraz ve Kayıt Talebi İhtarnamesi Örneği

Aşağıdaki örnek, kimlik bilgileri kullanılarak adına bir kripto varlık hizmet sağlayıcısında uzaktan kimlik tespitiyle hesap açıldığını öğrenen bir kişinin kuruma göndereceği ihtarname içindir.

Hukukçular Evi Ankara Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara olarak kimlik bilgileri kullanılarak adına aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto platformunda hesap açılan kişiler için kuruma itiraz, kayıtların temini, hesabın dondurulması, SPK şikâyeti, suç duyurusu ve olası aracı hesap soruşturmalarında savunma süreçlerini yürütüyoruz. Sermaye piyasası kurumları için ise uzaktan kimlik tespiti süreçlerinin Tebliğe, MASAK ve kişisel veri mevzuatına uyumu ile elektronik sözleşme kurgusu konularında danışmanlık veriyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Aracı kurumda görüntülü görüşmeyle hesap açılabilir mi?

Evet. Aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar yeni müşteri kabulünde, Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ (III-42.1) kapsamında görüntülü görüşmeyle kimlik tespiti yapabilir (m.1, m.5).

Görüntülü görüşmede hangi kimlik belgesi kullanılır?

Beyaz ışık altında görsel olarak ayırt edilebilen güvenlik öğelerine, fotoğraf ve imzaya sahip kimlik belgesi kullanılır; kimlik belgesinin yongasındaki bilgiler yakın alan iletişimiyle (NFC) doğrulanır (III-42.1 m.8/1-2).

NFC doğrulaması yapılamazsa ne olur?

Kimlik belgesinin görsel güvenlik unsurlarından en az dördünün şekil ve içerik bakımından doğrulanması gerekir; bu durumda sürekli iş ilişkisi kurulmadan önce ilk finansal hareketin müşteriyi tanıma esaslarının uygulandığı başka bir finansal kuruluş üzerinden yapılması zorunludur (III-42.1 m.8/3).

Biyometrik verim kullanılabilir mi?

Uzaktan kimlik tespiti amacıyla özel nitelikli kişisel verilerden yalnızca biyometrik veri kullanılabilir ve kişinin buna ilişkin açık rızası elektronik ortamda kayıt altına alınır (III-42.1 m.7/2).

Canlılık testi nedir?

Görüntülü görüşme aşamasında kişinin gerçekten canlı ve karşıda olduğunu tespit eden yöntemlerdir; kurumlar ayrıca sahte yüz teknolojilerine karşı ilave tedbir almak zorundadır (III-42.1 m.9/1).

Yabancılar görüntülü görüşmeyle hesap açabilir mi?

2026 değişikliğiyle Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimlik tespiti, ICAO 9303 standardına uygun ve NFC özellikli pasaportla uzaktan yapılabilir; pasaport yongası NFC ile doğrulanamazsa uzaktan iş ilişkisi kurulamaz (III-42.1 m.8/A).

Şirket adına uzaktan hesap açılabilir mi?

2026 değişikliğiyle ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespiti mümkündür; temsilcinin kimliği tespit edilir ve temsil yetkisi MERSİS veya Ticaret Sicili Gazetesi bilgileriyle doğrulanır (III-42.1 m.9/A).

Adıma izinsiz hesap açılırsa ispat kime düşer?

Kişilere veya üçüncü kişilere yükümlülük doğuran işlemlerde itiraz hâlinde ispat yükü aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcıdadır (III-42.1 m.12/1).

Görüntülü görüşme kayıtları saklanır mı?

Evet. Uzaktan kimlik tespiti sürecinin tamamı, tüm adımları içerecek ve denetlenebilir olacak şekilde kayıt altına alınır ve saklanır (III-42.1 m.11/1).

Uzaktan hesap açtıktan sonra büyük transferlerde neden ek doğrulama isteniyor?

Uzaktan kimlik tespitiyle kabul edilen müşteriler farklı bir risk profilinde izlenir ve işlemlerin türüne ve tutarına göre ilave güvenlik ve kontrol yöntemleri uygulanır (III-42.1 m.12/1).

Kurum uzaktan hesap açmayı durdurabilir mi?

Kurul, uyum durumu, şikâyetler ve dolandırıcılık niteliğindeki eylemleri değerlendirerek bir kurumun uzaktan kimlik tespiti kullanımını kısıtlayabilir veya durdurabilir (III-42.1 m.12/2).

Görüşme sonunda imzaladığım sözleşme geçerli mi?

Tebliğdeki şartlarla elektronik ortamda kurulan ve müşteriye özgü gizli anahtarla imzalanan sözleşmeler yazılı şekilde kurulmuş sayılır; teminat, kefalet ve temlik sözleşmeleri de bu kapsamdadır (III-42.1 m.13/3-4).

İlgili Rehberler

• SPK Hukuk Rehberi
• Kimlik tespiti ve müşterini tanı ilkesi (MASAK)
• Aracı hesap ve IBAN kiralama
• Kimlik bilgilerim çalındı
• Türkiye’de kripto varlık hukuku
• Kripto borsası kurma şartları
• Hisselerimi aracı kurumda nasıl korurum
• Emir kayıtları ve uygunluk testi
• Müşteri varlıklarının korunması
• Aracı kurumun sistemi çöktü