Borsada Emir Tipleri ve “Stop Emrim Çalışmadı” 2026: Borsa İstanbul Pay Piyasası Prosedürü 5.4-5.6 — Limit, Piyasa ve Piyasadan Limite Emirler, KİE, Günlük ve Tarihli Emirler, Kısmi Görünme, Orta Nokta ve AOF Emirleri, Aracı Kurumun Şartlı (Stop) Emirleri ve Gerçekleşmeyen Emirde Sorumluluk (III-37.1 m.19, m.30, m.35)

Borsada zarar eden yatırımcıların önemli bir kısmı, fiyat tahminlerinde değil, verdikleri emrin nasıl çalıştığını bilmemekten kaynaklanan hatalarda zarar eder: Piyasa emrinin beklenenden kötü fiyatlardan gerçekleşmesi, limit emrin gün sonunda iptal olması, sermaye artırımı günü bekleyen emirlerin silinmesi veya stop emrinin tetiklenmemesi bunların başında gelir. Borsa İstanbul’un Pay Piyasası Prosedürü, BISTECH sisteminde kullanılabilecek emir tiplerini ve geçerlilik sürelerini ayrıntılı olarak düzenler: Limit fiyatlı emirler, yalnızca kalanı iptal et olarak girilebilen piyasa emirleri, karşılanmayan kısmı limit emre dönüşen piyasadan limite emirler, kısmi görünme emirleri ile büyük işlemler için orta nokta ve ağırlıklı ortalama fiyat emirleri. Yatırımcıların “stop” olarak bildiği emirler ise çoğu zaman borsada değil, aracı kurumun kendi sisteminde tutulan şartlı emirlerdir; koşul gerçekleştiğinde emri borsaya iletmek aracı kurumun sorumluluğundadır. Yatırım Hizmetleri Tebliği (III-37.1) aracı kurumlara emirleri özen ve sadakat borcuyla, en iyi sonucu verecek şekilde yerine getirme ve tüm emirleri zaman bilgisiyle kaydetme yükümlülüğü yükler. Bu rehber, emir tiplerini ve gerçekleşmeyen emirde sorumluluğu madde madde anlatır.

Kısa Cevap

Yanlış emir verilmesi ve borsada gerçekleşen işlemin iptali bu rehberimizde, en iyi gerçekleştirme yükümlülüğü ise bu rehberimizde anlatılmıştır. Bu yazı emir tiplerine ve gerçekleşmeyen şartlı emirlere odaklanır.

Emir Tiplerinin Hukuki Çerçevesi

Borsa İstanbul’da pay alım satımı, Borsa Yönetim Kurulu kararlarıyla belirlenen ve Pay Piyasası Yönergesi’ne dayanan Pay Piyasası Prosedürü çerçevesinde yürür. Prosedür, BISTECH sistemine iletilebilecek emir tiplerini sayar ve aksi belirtilmedikçe girilen her emrin girildiği gün boyunca geçerli olduğunu, ancak emirlerin geçerli olacakları süre veya son tarih belirtilerek de verilebileceğini düzenler (Pay Piyasası Prosedürü 5.4). Bu yazıda esas alınan metin, 21.09.2026 tarihli 54 numaralı revizyondur; Borsa bu düzenlemeyi sık güncellediğinden işlem öncesinde güncel metnin kontrol edilmesi gerekir.

Yatırımcı ile Borsa arasında doğrudan bir ilişki yoktur; emir, yatırımcının aracı kurumu tarafından Borsaya iletilir. Bu nedenle emir tiplerinin Borsa tarafından nasıl işlendiği sorusu ile aracı kurumun müşteri emrini doğru tipte ve zamanında iletip iletmediği sorusu birbirinden ayrılmalıdır. Aracı kurum, müşteri emirlerini emir gerçekleştirme politikası, çerçeve sözleşme, en iyi gerçekleştirme yükümlülüğü ile özen ve sadakat borcu çerçevesinde kabul edip yerine getirmekle yükümlüdür (III-37.1 m.19/1-a).

Sürekli İşlem, Tek Fiyat Seansları ve Emir Önceliği

Emir tiplerinin nasıl sonuç verdiği, emrin seansın hangi bölümünde girildiğine bağlıdır. Sürekli işlem yönteminde, sisteme iletilen emirler Borsanın belirlediği işlem süreleri boyunca sürekli bir şekilde, öncelik ve işlem kurallarına uygun olarak farklı fiyat seviyelerinden eşleştirilir; emirler sisteme iletildikleri andan itibaren öncelik kurallarına göre işlem görebilir ve emir girişlerinde Borsanın belirlediği azami miktar veya tutar sınırlarına uyulur (Pay Piyasası Prosedürü 5.2.1). Açılış ve kapanış gibi tek fiyat bölümlerinde ise emirler belirli bir süre toplanır ve tek bir eşleşme fiyatı belirlenerek işlemler bu fiyattan gerçekleşir. Piyasa emirleri ve piyasadan limite emirler bu bölümlerde eşleştirme başlayana kadar bekletilir; Prosedürdeki bir açıklamaya göre 25.09.2023’ten itibaren Yıldız Pazar ve Ana Pazar’daki paylar ile açılış seansına dahil olan diğer araçlarda açılış seansında da piyasa ve piyasadan limite emir girilebilmektedir.

Emirler arasında öncelik fiyat ve zamana göre belirlenir: Daha iyi fiyatlı emir önce, aynı fiyattaki emirlerden önce girilen emir önce işlem görür. Bu nedenle emirde yapılan bazı değişiklikler önceliği etkiler; emrin süresinin uzatılması önceliği kaybettirir, kısaltılması ise korur (Prosedür 5.6.5). Kısmi görünme emirlerinde her yeni açığa çıkan kısım yeni bir emir gibi sıraya girer (5.4.5-ç). Tek fiyat bölümlerinde belirlenen eşleşme fiyatında karşılanmayan emirlerle işlem yapmak için dengeleyici emirler kullanılabilir; bunlar fiyat belirleme sürecinde hesaba katılmaz ve eşleşmeden kalanları iptal edilir (5.4.4).

Limit Fiyatlı Emirler

Limit fiyatlı emirler, fiyatın ve miktarın belirtildiği emirlerdir; emrin gerçekleşmeyen bölümü işlem görmedikçe, kalanı iptal et olarak girilmediği sürece, geçerlilik süresi sonuna kadar sistemde pasif olarak bekletilir (Prosedür 5.4.1). Limit emir, yatırımcıya fiyat kontrolü sağlar: Alış limit emri belirtilen fiyattan veya daha düşük fiyattan, satış limit emri belirtilen fiyattan veya daha yüksek fiyattan gerçekleşir. Karşılığında gerçekleşme garantisi yoktur; fiyat limit seviyesine gelmezse emir hiç gerçekleşmeyebilir. Günlük geçerlilikteki bir limit emir, gün sonunda gerçekleşmemişse iptal edilir; ertesi gün yeniden girilmesi gerekir. Limit emir kısmen de gerçekleşebilir: Belirtilen fiyatta karşı tarafta emrin tamamını karşılayacak miktar yoksa, karşılanan kısım işleme dönüşür, kalan kısım bekler. Bu nedenle limit emir verildikten sonra hesap ekstresinde gerçekleşen miktarın kontrol edilmesi, beklenen miktarın tamamının alınıp satılmadığını fark etmek için önemlidir. Ayrıca fiyat adımlarına uymayan veya fiyat marjı dışında kalan limit fiyatlarla emir girilemez.

Piyasa Emirleri ve Piyasadan Limite Emirler

Piyasa emirleri fiyat olmaksızın yalnızca miktar belirtilerek girilir ve karşı taraftaki en iyi fiyatlı emirlerle eşleşerek işleme dönüşür. Bu emir tipi sürekli işlemde yalnızca kalanı iptal et olarak girilebildiğinden, karşı tarafta eşleşecek hiçbir emir yoksa otomatik olarak iptal edilir (Prosedür 5.4.2). Kapanış bölümünde ve tek fiyat yönteminde emir toplama aşamasında girilen piyasa emirleri eşleştirme başlayana kadar bekletilir ve işleme dönüşmeyen kısmı sürekli işleme aktarılmadan iptal edilir. Piyasa emirlerinde her pay sırası için geçerli maksimum emir değeri sınırı kullanılır; serbest marj uygulanan ve baz fiyatın ilk işlemle oluştuğu sıralarda baz fiyat oluşana kadar piyasa emri girilemez.

Piyasa emrinin riski, fiyat kontrolünün olmamasıdır: Derinliği az bir payda büyük bir piyasa emri, emir defterindeki birden fazla fiyat kademesini tüketerek beklenenden çok farklı bir ortalama fiyattan gerçekleşebilir. Piyasadan limite emirler bu riski sınırlar: Fiyatsız girilir, ancak yalnızca karşı taraftaki en iyi fiyat kademesinde bekleyen emirlerle eşleşir; işleme dönüşmeyen kısım gerçekleştiği son işlem fiyatını alarak limit fiyatlı emre dönüşür ve emir defterinde bekler, kalanı iptal et olarak girilmişse beklemez (Prosedür 5.4.3). Tek fiyat bölümlerinde fiyat oluşmazsa veya sürekli işlemde girildiği anda hiç işleme dönüşmezse piyasadan limite emir iptal edilir.

Kalanı İptal Et, Günlük ve Tarihli Emirler

Prosedür, emirler için dört geçerlilik süresi öngörür (5.6.5). Günlük emirler, aksi belirtilmedikçe girildiği gün boyunca geçerlidir ve işlem görmezse gün sonunda iptal edilir. Kalanı iptal et emirlerinde, fiyat ve miktar belirtilerek girilen emrin girildiği anda karşılanmayan bölümü otomatik olarak iptal edilir. İptale kadar geçerli emirler, Borsa birincil piyasasında talep toplama yöntemiyle yapılan halka arzlarda halka arz süresinin sonuna kadar geçerli emir girişi için kullanılır. Tarihli emirler ise geçerli olacakları son tarih belirtilerek girilen ve işlem görene veya iptal edilene kadar geçerliliğini koruyan emirlerdir; ancak Prosedüre göre tarihli emirler BISTECH sisteminin başlangıç aşamasında devreye alınmamış olup devreye alınma zamanı ayrıca duyurulacaktır.

Uygulamada yatırımcıların “haftalık” veya “iptale kadar” olarak gördükleri emirler, çoğu zaman aracı kurumun kendi sisteminde tutulup her gün yeniden Borsaya iletilen emirlerdir; bu emirlerin her gün yeniden iletildiğinde zaman önceliğinin sıfırlanıp sıfırlanmadığı ve hangi saatte iletildiği, aracı kurumun uygulamasına bağlıdır ve çerçeve sözleşmede veya kurumun bilgilendirme metinlerinde açıklanmalıdır. Emrin süresi uzatılırsa öncelik kaybedilir, kısaltılırsa korunur. Gerçekleşmeyip süresi dolan emirler sistem tarafından iptal edilir; emrin fiyatı marj dışına çıktığında veya fiyat adımlarına uymadığında da emir iptal edilir. İlgili payın baz fiyatında sermaye artırımı veya diğer nedenlerle değişiklik olursa bütün tarihli ve süreli emirler iptal edilir (5.6.5). Bu nedenle bedelsiz veya bedelli sermaye artırımı ile kâr payı dağıtımı günlerinde bekleyen emirlerin yeniden girilmesi gerekebilir. Rüçhan hakkı kuponlarının emir sınırları bu rehberimizde anlatılmıştır.

Koşullu, Kısmi Görünme, Orta Nokta ve AOF Emirleri

Prosedür, dört tür koşullu emir tanımlar (5.4.5): Belirtilen fiyat seviyesinde miktarın tamamı karşılanmıyorsa işlem görmeyen miktar koşullu emirler; bir aracın cari fiyatının veya en iyi alış ya da satış fiyatının belirlenen seviyeye ulaşmasıyla aktif hâle gelen fiyat koşullu emirler; seansın belirli bir bölümünde aktif olan zaman koşullu emirler; ve kısmi görünme koşullu emirler. Prosedür, miktar koşullu, fiyat koşullu ve zaman koşullu emirlerin devreye alınma zamanının ayrıca duyurulacağını belirtir; kısmi görünme koşullu emirler ise 27.06.2016’dan beri uygulanmaktadır. Kısmen görünen emirlerde emir defterinde görünen kısmın tamamı işlem gördüğünde gizli bölümden belirlenen miktar açığa çıkar ve bu kısım yeni bir emir gibi fiyat ve zaman önceliğine göre sıraya girer.

Büyük tutarlı işlemler için iki özel emir tipi vardır. Orta nokta emirleri, normal emir defterindeki en iyi alış ve en iyi satış fiyatlarının aritmetik ortalamasıyla fiyatlanan ve ayrı, kapalı bir emir defterinde eşleşen emirlerdir; değeri asgari 100 bin TL, azami 30 milyon TL olabilir ve yalnızca BIST 30 kapsamındaki paylarda kullanılır (5.4.7). Ağırlıklı ortalama fiyat emirleri ise gün sonunda oluşacak ağırlıklı ortalama fiyatı veya bu fiyata belirli sayıda fiyat adımı uzaklıktaki fiyatları referans alarak işlem yapılmasını sağlar; ayrı bir sırada işlem görür, miktarı 100 bin ile 10 milyon lot arasında olmalıdır ve yalnızca BIST 30 paylarında kullanılır (5.4.8). Kotasyon emirleri ise yalnızca piyasa yapıcı ve likidite sağlayıcılar tarafından girilebilir (5.4.6); piyasa yapıcılık bu rehberimizde anlatılmıştır.

“Stop” Emirleri: Borsada mı, Aracı Kurumda mı?

Yatırımcıların en çok kullandığı emir türlerinden biri, fiyat belirli bir seviyeye düştüğünde satış veya yükseldiğinde alış yapılmasını sağlayan “stop” ya da “şartlı” emirlerdir. Prosedür fiyat koşullu emirleri tanımlamakla birlikte bunların devreye alınma zamanının ayrıca duyurulacağını belirtir (5.4.5-b). Bu nedenle uygulamada yatırımcıların verdiği stop emirleri çoğunlukla Borsa sisteminde değil, aracı kurumun kendi sisteminde tutulur: Aracı kurum fiyatı izler, koşul gerçekleştiğinde emri limit veya piyasa emri olarak Borsaya iletir. Hangi durumda hangi tipte emrin iletileceği, aracı kurumun şartlı emir kurallarında ve çerçeve sözleşmede belirlenir.

Bu yapının hukuki sonucu önemlidir: Koşul gerçekleştiği hâlde emrin Borsaya iletilmemesi, geç iletilmesi veya yanlış tipte iletilmesi aracı kurumun sorumluluk alanındadır. Aracı kurum müşteri emirlerini özen ve sadakat borcu çerçevesinde yerine getirmekle (III-37.1 m.19/1-a) ve müşterinin fiyat, maliyet, hız gibi tercihlerini göz önüne alarak emir gerçekleştirme politikası çerçevesinde mümkün olan en iyi sonucu verecek şekilde emirleri yerine getirmekle yükümlüdür (m.30/1). Elektronik emir kabul eden kurumların altyapısı tüm emirlerin alınış zamanına göre sıralanmasına imkân vermeli ve reddedilen, gerçekleşmeyen, iptal edilen ve değiştirilen emirler dahil tüm işlemleri zaman bilgisiyle anlık olarak kaydetmelidir (m.35/2-d). Bu kayıtlar, stop emrinin neden çalışmadığının ispatında belirleyicidir.

Aracı Kurumun Elektronik Emir Yükümlülükleri

Emirlerin büyük çoğunluğu artık mobil uygulamalar ve internet şubeleri üzerinden verilir. Borsaya iletilmek üzere elektronik ortamda emir kabul eden yatırım kuruluşları; elektronik ortamda aldıkları emirler ile yazılı veya sözlü aldıkları emirler arasında öncelik kurallarına uymak, kanallar arasında oluşabilecek farklılıkları açıklamak ve eşitsizliklere engel olmak, belge ve kayıt yükümlülüklerini yerine getirmek, gerekli risk bildirim formlarını elektronik ortamda sunmak, elektronik emirlerin izlenmesi ve müşterilerle iletişim için yeterli personel istihdam etmek, bilgi işlem altyapısının kapasite ve güvenliğini periyodik olarak kontrol etmek ve platformun üçüncü kişilerce kullanılmasını engelleyecek tedbirleri almakla yükümlüdür (III-37.1 m.35/2). Aracı kurumlar müşteri emirlerinin gizliliğini de korumakla yükümlüdür; müşteriye ait emir bilgileri müşteri aleyhine ve üçüncü kişi lehine aktarılamaz ve kullanılamaz (m.19/1-f).

Şartlı emir sunan aracı kurumun, bu hizmetin nasıl çalıştığını, koşulun hangi fiyat verisine göre izlendiğini, koşul gerçekleştiğinde hangi tipte emir iletildiğini ve hangi durumlarda emrin iletilmeyebileceğini müşterisine açıkça bildirmesi, hem çerçeve sözleşme hem de müşteri bilgilendirme yükümlülüğü açısından önemlidir. Bu bilgilendirmenin yapılmadığı durumlarda, şartlı emrin çalışmamasından doğan riskin müşteriye yüklenmesi güçleşir.

Gerçekleşmeyen veya Hatalı Gerçekleşen Emirde Sorumluluk

Gerçekleşmeyen bir emirden doğan zararın kimden istenebileceği, gerçekleşmemenin nedenine bağlıdır. Emir Borsaya doğru tipte ve zamanında iletilmiş, ancak piyasada karşı taraf bulunmadığı için gerçekleşmemişse, bu durum piyasa koşulundan kaynaklanır ve kural olarak kimsenin sorumluluğu doğmaz. Buna karşılık aracı kurumun sistemi koşulu izlememiş, emri geç veya hatalı tipte iletmiş ya da sistem kesintisi nedeniyle emir hiç iletilememişse, aracı kurum borcunu gereği gibi ifa etmemiş olur ve kusursuzluğunu ispat edemedikçe zarardan sorumludur (TBK m.112). Çerçeve sözleşmelerdeki “şartlı emirlerin gerçekleşmemesinden sorumlu değiliz” şeklindeki kayıtlar, izne tabi uzmanlık faaliyetlerinde hafif kusurdan sorumsuzluk anlaşmalarının hükümsüz olması nedeniyle sınırlı etki doğurur (TBK m.115). Sistem kesintilerinde aracı kurumun sorumluluğu bu rehberimizde anlatılmıştır.

Zarar hesabında genellikle, emrin doğru zamanda iletilmesi hâlinde gerçekleşeceği fiyat ile yatırımcının pozisyonunu fiilen kapattığı fiyat arasındaki fark esas alınır. Bu hesap için aracı kurumdan emrin giriş zamanı, koşulun gerçekleştiği an, emrin Borsaya iletildiği an ve o andaki emir defteri bilgileri istenmelidir; Borsanın ilgili gün ve saatteki işlem verileri de karşılaştırma için kullanılabilir. Emir kayıtlarının hukuki önemi bu rehberimizde anlatılmıştır.

Emir Değer Sınırları ve Diğer Kısıtlar

Borsa, emirlere değer sınırları uygular: Piyasa emirlerinde ve piyasadan limite emirlerde her pay sırası için geçerli maksimum emir değeri sınırı esas alınır ve bu tutar en son işlem fiyatı üzerinden, yoksa bir önceki kapanış fiyatı üzerinden hesaplanır (Prosedür 5.4.2, 5.4.3). Emtia sertifikalarında maksimum emir değeri 1 milyon TL’dir; yeni pay alma hakkı kuponlarında ise ilgili pay sırasının maksimum emir değeri uygulanır. Bu sınırları aşan emirler sistem tarafından kabul edilmez; bu durumda emir iletilemediği için aracı kurum ekranında ret mesajı görülür ve büyük emirler bölünerek verilmelidir. Fiyat marjları, fiyat adımları, devre kesiciler ve volatilite bazlı tedbirler de emirlerin girişini ve gerçekleşmesini etkiler. Volatilite bazlı tedbir sistemi bu rehberimizde, işlem sırasının durdurulması ise bu rehberimizde anlatılmıştır.

Özel İşlem Sıraları ve Açığa Satış

Normal pay sırasının yanında Borsada geçici ve süreli olarak açılan özel sıralar da vardır. Resmi müzayede işlemleri, yeni pay alma hakkı kullanımından kalan payların birincil piyasada satışı, temerrüt işlemleri ve yeni pay alma hakkı işlemleri sürekli işlem yöntemiyle yürür; toptan alış satış işlemleri ise özel işlem bildirimi yoluyla Borsa uzmanları tarafından gerçekleştirilir ve bu süreli sıralarda tek fiyat yöntemi uygulanmaz (Pay Piyasası Prosedürü 5.2.1). Bu sıralarda verilen emirler, normal pay sırasındaki emirlerden bağımsızdır; örneğin rüçhan hakkı kuponu için verilen emir, payın kendi sırasında işlem görmez. Açığa satış emirleri ise Kurulun ve Borsanın belirlediği fiyat sınırlamalarına tabidir ve yalnızca açığa satış kurallarına uygun olarak verilebilir; bu kuralların ayrıntıları kredili işlemler ve açığa satış rehberimizde anlatılmıştır.

Emir Türüne Göre Doğru Seçim

Emir Verirken Kontrol Listesi

Emir vermeden önce birkaç basit kontrol, sonradan yaşanabilecek uyuşmazlıkların önemli bir kısmını önler. Emrin tipinin ve süresinin doğru seçildiği, fiyat ve miktarın ekranda doğru göründüğü, payın hangi seans bölümünde bulunduğu ve payda tek fiyat veya brüt takas gibi özel bir uygulama olup olmadığı kontrol edilmelidir. Şartlı emir verilecekse aracı kurumun şartlı emir kuralları okunmalı, koşulun hangi fiyat verisine göre izlendiği ve koşul gerçekleşince hangi tipte emrin iletileceği öğrenilmelidir. Emir verildikten sonra emrin “iletildi” veya “beklemede” durumunun ekran görüntüsü alınmalı, sermaye artırımı ve kâr payı günleri gibi baz fiyatın değiştiği günlerde bekleyen emirler yeniden kontrol edilmelidir. Uyuşmazlık çıkarsa aracı kurumdan emir kayıtları yazılı olarak istenmeli ve bu talep mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır; kayıtlar ne kadar erken istenirse, sistem loglarının eksiksiz temini o kadar kolay olur.

Uygulamadan Senaryolar

Senaryo 1: Stop emri tetiklenmedi. Bir yatırımcı, aracı kurumunun uygulamasında bir payın fiyatı 100 TL’nin altına düştüğünde piyasa emriyle satış yapılması için şartlı emir verir. Fiyat gün içinde 97 TL’ye düşer ve saatlerce bu seviyede işlem görür; ancak emir Borsaya iletilmez ve yatırımcı ertesi gün 85 TL’den satmak zorunda kalır. Emir kayıtlarında koşulun gerçekleştiği ancak sistemin emri iletmediği anlaşılırsa, aracı kurumun özen ve en iyi gerçekleştirme yükümlülüklerini ihlal ettiği sonucuna varılabilir (III-37.1 m.19/1-a, m.30/1); fark zararı talep edilebilir.

Senaryo 2: Tabanda gerçekleşmeyen stop. Olumsuz bir haber sonrası pay açılıştan itibaren tabana kilitlenir. Yatırımcının stop emri Borsaya iletilir, ancak taban fiyatta çok sayıda satıcı beklediğinden ve alıcı bulunmadığından emir gerçekleşmez. Bu durumda emir doğru iletilmiş olup gerçekleşmeme piyasa koşulundan kaynaklanır; aracı kurumun sorumluluğu kural olarak doğmaz.

Senaryo 3: Bedelsiz günü silinen emir. Bir yatırımcının günlerdir bekleyen limit satış emri, payın bedelsiz sermaye artırımı nedeniyle baz fiyatının değiştiği gün iptal edilir ve yatırımcı bunu fark etmez. Baz fiyatta sermaye artırımı nedeniyle değişiklik olduğunda tarihli ve süreli emirler iptal edildiğinden (Prosedür 5.6.5), bu bir Borsa kuralıdır; ancak aracı kurumun kendi sisteminde tuttuğu emirleri yeniden iletip iletmeyeceği ve müşteriyi bilgilendirip bilgilendirmediği, çerçeve sözleşmeye ve kurumun uygulamasına göre değerlendirilir.

Sık Yapılan Hatalar

Gerçekleşmeyen Şartlı Emir İçin Aracı Kuruma İhtarname Örneği

Aşağıdaki örnek, koşulu gerçekleştiği hâlde Borsaya iletilmeyen bir şartlı satış emri nedeniyle zarar eden yatırımcının aracı kuruma göndereceği ihtarname içindir.

Hukukçular Evi Ankara Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara olarak gerçekleşmeyen şartlı emirler, beklenmedik fiyattan gerçekleşen piyasa emirleri, iptal edilen veya geç iletilen emirler nedeniyle zarar eden yatırımcılar için aracı kurumdan emir ve sistem kayıtlarının istenmesi, zararın hesaplanması, SPK şikâyeti ve tazminat süreçlerini yürütüyoruz. Aracı kurumlar için ise şartlı emir kuralları, çerçeve sözleşme hükümleri ve müşteri bilgilendirme metinlerinin mevzuata uyumu konularında danışmanlık veriyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Limit emir nedir?

Fiyatın ve miktarın belirtildiği emirdir; gerçekleşmeyen kısmı geçerlilik süresi sonuna kadar sistemde pasif olarak bekler (Pay Piyasası Prosedürü 5.4.1).

Piyasa emri nasıl çalışır?

Fiyat belirtilmeden yalnızca miktarla girilir ve karşı taraftaki en iyi fiyatlı emirlerle eşleşir. Sürekli işlemde yalnızca kalanı iptal et (KİE) olarak girilebildiğinden, karşılanmayan kısmı otomatik olarak iptal edilir (Prosedür 5.4.2).

Piyasadan limite emir nedir?

Fiyatsız girilir ancak yalnızca karşı taraftaki en iyi fiyat kademesindeki emirlerle eşleşir; karşılanmayan kısmı, gerçekleştiği son işlem fiyatından limit emre dönüşerek bekler (Prosedür 5.4.3).

Emrim ne kadar süre geçerli?

Aksi belirtilmedikçe her emir girildiği gün boyunca geçerlidir ve işlem görmezse gün sonunda iptal edilir. Kalanı iptal et emirlerinde karşılanmayan kısım anında iptal edilir (Prosedür 5.4, 5.6.5).

Stop emri borsada bir emir tipi mi?

Fiyat koşullu emirler Prosedürde tanımlanmış olmakla birlikte devreye alınma zamanının ayrıca duyurulacağı belirtilmiştir (Prosedür 5.4.5-b). Uygulamada yatırımcıların kullandığı stop veya şartlı emirler çoğunlukla aracı kurumun kendi sistemi tarafından izlenir ve koşul gerçekleşince borsaya normal emir olarak iletilir.

Stop emrim çalışmadı, aracı kurum sorumlu mu?

Şartlı emir aracı kurumun sisteminde tutuluyorsa, koşul gerçekleştiğinde emri borsaya iletmek aracı kurumun yükümlülüğüdür. Kurum müşteri emirlerini özen ve sadakat borcu ile en iyi gerçekleştirme yükümlülüğü çerçevesinde yerine getirmek zorundadır (III-37.1 m.19/1-a, m.30/1). Sistem hatası veya ihmal nedeniyle iletilmeyen emirden doğan zarar talep edilebilir.

Tavan veya tabanda stop emrim neden gerçekleşmedi?

Koşul gerçekleşse bile borsaya iletilen emrin eşleşeceği karşı taraf emri yoksa işlem gerçekleşmez; örneğin taban fiyatta alıcı bulunmayan bir payda satış emri bekler. Bu durumda gerçekleşmeme aracı kurumdan değil piyasa koşulundan kaynaklanabilir.

Kısmi görünme emri nedir?

Limit fiyatlı emrin yalnızca bir kısmının emir defterinde gösterildiği emirdir; görünen kısım işlem gördükçe gizli kısımdan belirlenen miktar açığa çıkar ve yeni emir gibi sıraya girer (Prosedür 5.4.5-ç).

Sermaye artırımında emirlerim ne olur?

İlgili payın baz fiyatında sermaye artırımı veya diğer nedenlerle değişiklik olursa bütün tarihli ve süreli emirler iptal edilir (Prosedür 5.6.5). Bu nedenle bölünme, bedelsiz veya bedelli artırım günlerinde bekleyen emirler yeniden kontrol edilmelidir.

Açılış seansında piyasa emri verebilir miyim?

Prosedürdeki açıklamaya göre 25.09.2023’ten itibaren Yıldız Pazar ve Ana Pazar paylarında ve açılış seansına dahil olan diğer araçlarda açılış seansında piyasa ve piyasadan limite emir girilebilir; bu emirler eşleştirme başlayana kadar bekletilir (Pay Piyasası Prosedürü 5.4.2).

Aynı fiyattaki emirlerden hangisi önce gerçekleşir?

Öncelik fiyat ve zamana göre belirlenir; aynı fiyattaki emirlerden önce girilen emir önce işlem görür. Emrin süresinin uzatılması önceliği kaybettirir (Pay Piyasası Prosedürü 5.2.1, 5.6.5).

Emrimin süresini uzatırsam önceliğini kaybeder miyim?

Evet. Bir emrin süresi uzatıldığında emir önceliğini kaybeder; süresi kısaltıldığında ise önceliğini korur (Prosedür 5.6.5).

İlgili Rehberler

• SPK Hukuk Rehberi
• Borsada yanlış emir ve işlem iptali
• En iyi gerçekleştirme ve emir iletimi
• Emir kayıtları ve uygunluk testi
• Aracı kurumun sistemi çöktü
• Hissede piyasa yapıcı
• VBTS volatilite bazlı tedbirler
• İşlem sırasının durdurulması
• Aracı kurum hisselerimi resen sattı
• Aracı kurum sorumluluğu