KAP’ta “işlem sırası geçici olarak durdurulmuştur” duyurusunu gören yatırımcı aynı soruları sorar: Hisse neden işleme kapatıldı, kim karar verdi, ne kadar sürecek, bekleyen emrim ve kredili pozisyonum ne olacak, bir hakkım var mı? Bu soruların cevabı Kanun’da değil, Kanun’a dayanan iki yönetmelikte durur. Sermaye Piyasası Kurulu’nun Borsalar ve Piyasa İşleticilerinin Kuruluş, Faaliyet, Çalışma ve Denetim Esasları Hakkında Yönetmelik’i (Borsalar Yönetmeliği) işlem görmenin durdurulmasına ilişkin çerçeveyi, Borsa İstanbul’un Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği (BİAŞ Yönetmeliği) ise nedenleri, yetkili merciyi ve süreyi belirler. Bu rehber, işlem sırasının geçici olarak durdurulmasını bu iki metin üzerinden madde madde anlatır. Payın işlem sırasının durdurulmasını; brüt takas gibi gözetim tedbirlerinden, kottan çıkarmadan, SPK’nın kişiye yönelik işlem yasağından ve fonların TEFAS’ta işleme kapatılmasından ayırır.
Hissenizin veya şirketinizin işlem sırası mı kapatıldı?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
⚡ Net Cevap: İşlem sırasının geçici olarak durdurulmasına Borsa İstanbul Genel Müdürü karar verir (BİAŞ Yönetmeliği m.25/1). Üç neden sayılmıştır: yatırımcı kararını etkileyecek önemde bir bilginin veya yapılacak bir açıklamanın öğrenilmesi, sağlıklı fiyat oluşumunu engelleyen anormal piyasa hareketleri ya da maddi unsurlar ve ihraççının daha önce uyarılmasına rağmen Borsa’nın istediği bilgi ve belgeleri vermemesi. Genel Müdür işlemleri en fazla bir ay durdurabilir; daha uzun süre için Borsa Yönetim Kurulu kararı gerekir (m.25/2). Durdurma gerekçesiyle birlikte KAP’ta duyurulur ve SPK’ya bildirilir (m.25/4). Borsa genelinde işlemlerin beş işlem gününden fazla durdurulmasına ise SPK karar verir (Borsalar Yönetmeliği m.30/4).
İşlem Sırasının Durdurulması Nedir, Neyle Karıştırılır?
BİAŞ Yönetmeliği “işlem görme” kavramını yatırım araçlarının Borsada alım satıma konu olması olarak tanımlar (m.4/1-h). İşlem sırasının geçici olarak durdurulması, bu alım satım imkânının belirli bir yatırım aracı için askıya alınmasıdır; halk arasında “tahtanın kapatılması” veya “hissenin işleme kapatılması” olarak bilinir. Durdurma, payın kotta kalmasını ve pay sahipliğini etkilemez; yalnızca Borsadaki alım satımı belirli bir süre için keser.
Uygulamada bu kurum dört başka müdahaleyle karıştırılır. İlki gözetim tedbirleridir: brüt takas, kredili işlem ve açığa satış yasağı veya emir paketi gibi tedbirlerde pay işlem görmeye devam eder, yalnızca işlem esasları değişir. İkincisi kottan çıkarmadır; burada işlem görme geçici olarak değil, kalıcı olarak sona erer. Üçüncüsü bir piyasanın veya pazarın bütünüyle kapatılmasıdır; bu, tek bir payı değil o piyasadaki bütün araçları etkiler. Dördüncüsü ise SPK’nın belirli kişilere verdiği işlem yasağıdır; bu tedbir aracı değil kişiyi hedef alır.
| Müdahale | Neyi etkiler? | Karar veren | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| İşlem sırasının geçici durdurulması | Belirli yatırım aracı ve ona dayalı diğer araçlar | Genel Müdür (devredebilir); bir ayı aşarsa Yönetim Kurulu | Genel Müdür için en fazla bir ay | BİAŞ Yönetmeliği m.25 |
| Gözetim tedbiri (brüt takas, kredili işlem yasağı vb.) | Pay işlem görür; işlem esasları değişir | Genel Müdür veya Kurul’un yazılı talebi | Duyuruda belirtilen başlangıç ve bitiş tarihi | BİAŞ Yönetmeliği m.36, m.44/2 |
| İşlem görmenin sürekli sonlandırılması / kottan çıkarma | Aracın Borsadaki varlığı sona erer | Yönetim Kurulu (devredebilir); ihraççı talebinde Genel Müdür | Kalıcı | BİAŞ Yönetmeliği m.16, m.26 |
| Piyasa, pazar, platform veya sistemin kapatılması | O piyasadaki bütün araçlar | Yönetim Kurulu (Genel Müdüre devredebilir) | Beş işlem gününe kadar; aşarsa Kurul onayı | BİAŞ Yönetmeliği m.39 |
| Borsa genelinde işlemlerin durdurulması | Borsadaki bütün işlemler | Borsa yönetim kurulu; beş günü aşarsa SPK | Beş işlem gününe kadar yönetim kurulu | Borsalar Yönetmeliği m.30/3-4 |
| SPK işlem yasağı | Belirli kişilerin işlem yapması | SPK | Karara göre | SPKn m.101/1-a; V-101.1 Tebliği |
Hukuki Dayanak: Kanundan Borsa Yönetmeliğine
Kural zinciri üç halkadan oluşur. Kanun düzeyinde SPKn m.70/2, borsaların işlemlerin güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil, dürüst ve rekabetçi biçimde gerçekleşmesini sağlamak ve Kanun’a aykırı işlemleri tespit etmek amacıyla bünyelerinde gözetim sistemi kuracaklarını ve her türlü önleyici tedbiri alabileceklerini öngörür; Borsa İstanbul’un 19.07.2019 tarihli Tedbir Yönetim Sistemi duyurusu da bu hükmü dayanak olarak gösterir. SPK’nın Borsalar Yönetmeliği SPKn m.65 ve m.67-73’e dayanır (m.3). BİAŞ Yönetmeliği ise SPKn m.67’ye dayanılarak çıkarılmıştır (m.3) ve kapsamında açıkça “işlem görmenin durdurulması” sayılır (m.2/1-a).
Borsalar Yönetmeliği bu alanda üç temel kural koyar. Borsa, işlem gören araçların işlemlerinin durdurulması ve kottan çıkarılmasına ilişkin esasları kendi yönetmeliğinde düzenler ve bu şartlar oluşunca aracın işlem görmesini durdurabilir; durum derhâl Kurula bildirilir ve kamuya açıklanır (m.30/1). Kurulun işlem görecek araçların borsada işlem görmesini durdurma ve borsa kotundan çıkarma yetkisi saklıdır (m.30/2). İşlem görmenin durdurulmasını karara bağlamak borsa yönetim kurulunun görevleri arasındadır (m.17/1-b); yönetim kurulu bu görevi, sınırları yazılı ve açık olmak ve esas sözleşmede hüküm bulunmak şartıyla genel müdüre devredebilir (m.17/2).
| Düzey | Metin | İlgili hüküm | Ne söyler? |
|---|---|---|---|
| Kanun | 6362 sayılı SPKn | m.70/2 | Borsalar gözetim sistemi kurar ve her türlü önleyici tedbiri alabilir |
| SPK yönetmeliği | Borsalar Yönetmeliği (RG 19.07.2013, 28712) | m.17/1-b, m.30 | Durdurma borsanın yetkisindedir; Kurulun yetkisi saklıdır; borsa genelinde beş işlem günü eşiği |
| Borsa yönetmeliği | BİAŞ Yönetmeliği (RG 19.10.2014, 29150) | m.25, m.26, m.37/3, m.39 | Nedenler, yetkili merci, süre, KAP duyurusu, piyasa kapatma |
| Borsa yönergeleri | Gözetim Tedbirleri Yönergesi, Kotasyon Yönergesi | Uygulama esasları | Tedbir türleri ve kotasyon şartları; Kurul onayına tabi uygulama kuralları |
Borsa Hisseyi Hangi Nedenlerle İşleme Kapatır? (m.25/1)
BİAŞ Yönetmeliği m.25/1, Genel Müdürün ilgili yatırım aracının ve ilgili yatırım aracına dayalı diğer yatırım araçlarının işlemlerini geçici olarak durdurabileceği üç durumu sayar. Hükmün ifadesi önemlidir: durdurma yalnızca payı değil, o paya dayalı varant veya türev araçları da kapsayabilir.
(a) Önemli bilgi veya beklenen açıklama
Yatırımcıların yatırım aracına ilişkin kararlarını etkileyecek önemde bilgiler olduğunun veya açıklama yapılacağının öğrenilmesi ve bu bilgilerden işlem yapma yetkisi verilenlerin ve yatırımcıların seans içinde haberdar edilmesinin gerekli görülmesi hâlinde işlemler durdurulabilir. Amaç, bilgiyi önce öğrenenlerin diğerleri aleyhine işlem yapmasını önlemek ve bilgi herkese ulaşana kadar fiyat oluşumunu dondurmaktır. Bu durum, ihraççının özel durum açıklama yükümlülüğüyle doğrudan ilişkilidir: fiyatı, değeri veya yatırımcı kararlarını etkileyebilecek bilgi, olay ve gelişmeler kamuya açıklanır; istisnai hâllerde açıklamanın ertelenmesine ilişkin usul ve esasları Kurul belirler (SPKn m.15). Açıklama ve erteleme kuralları içsel bilgi, KAP açıklaması ve erteleme rehberinde anlatıldı.
(b) Anormal piyasa hareketleri veya maddi engeller
Bir yatırım aracı için sağlıklı bir piyasa teşekkül etmesini önleyecek şekilde anormal piyasa hareketlerinin oluşması veya işlemlerin sağlıklı yürütülmesini engelleyici maddi unsurların ortaya çıkması ikinci nedendir. Olağandışı fiyat ve miktar hareketleri önce gözetim sistemleri tarafından izlenir ve çoğu zaman brüt takas, kredili işlem yasağı gibi daha hafif tedbirlerle karşılanır; işlem sırasının durdurulması bu tedbirlerin yetmediği veya bilginin açıklığa kavuşturulması gereken durumlarda gündeme gelir. Gözetim süreci piyasa gözetimi ve VBTS yazılarında anlatıldı.
(c) İhraççının bilgi ve belge vermemesi
Yatırım aracının ihraççısının ya da fon kurucusunun, daha önce aynı konuda uyarılmış olmasına rağmen Borsa tarafından istenen bilgileri, belgeleri ve elektronik ortamda tutulanlar dâhil kayıtları vermemesi, zamanında veya istenen şekliyle vermemesi ya da incelemelere veya denetimlere müsaade etmemesi üçüncü nedendir. Bu bentte bir ön koşul vardır: ihraççının aynı konuda önceden uyarılmış olması. İhraççı açısından bu, Borsa’nın bilgi taleplerinin ciddiye alınması gerektiği anlamına gelir; çünkü durdurmanın maliyetini doğrudan pay sahipleri öder.
Güncel bir uygulama örneği: haberlere yansıyan KAP duyurusuna göre Borsa İstanbul 15 Haziran 2026 seans öncesinde bir şirketin paylarında, olağandışı fiyat ve miktar hareketlerine ilişkin talep ettiği özel durum açıklamasının KAP’a zamanında gönderilmemesi gerekçesiyle işlem sırasını geçici olarak kapattı; şirketin açıklaması KAP’a ulaştıktan sonra paylar yeniden işleme açıldı. Örnek, durdurmanın çoğu zaman bir cezadan çok “eksik bilgiyi tamamlatma” aracı olarak işlediğini gösterir.
Bu üç nedene ek olarak BİAŞ Yönetmeliği m.37/3, piyasaların şartlarından veya altyapıdan kaynaklanan ve işlemlerin düzenli, güvenilir biçimde gerçekleşmesini engelleyen beklenmedik olaylar gibi olağanüstü durumlarda Genel Müdüre, olağanüstü durum devam ettiği sürece seans saatlerini değiştirme, işlemleri durdurma veya kısıtlama ve günlük fiyat değişim limitlerini değiştirme gibi geçici değişiklikler yapma yetkisi verir. Bu yetki tek bir paya değil, ilgili piyasanın işleyişine yöneliktir.
| Bent | Neden | Tipik görünüm | Durdurmanın sona ermesi için genellikle ne gerekir? |
|---|---|---|---|
| (a) | Yatırımcı kararını etkileyecek önemde bilgi veya yapılacak açıklama | Birleşme, önemli sözleşme, olağanüstü gelişme haberi; açıklama beklentisi | Bilginin KAP’ta açıklanması ve piyasaya yayılması |
| (b) | Sağlıklı piyasa oluşumunu önleyen anormal hareketler veya maddi engeller | Açıklanamayan fiyat ve miktar hareketleri; işlemleri engelleyen teknik veya fiilî unsurlar | Belirsizliğin giderilmesi; gerekiyorsa açıklama veya tedbir |
| (c) | İhraççının, önceden uyarılmasına rağmen bilgi, belge ve kayıt vermemesi veya denetime izin vermemesi | Talep edilen açıklamanın veya belgelerin gönderilmemesi | İstenen bilgi ve belgelerin Borsa’ya iletilmesi |
| m.37/3 | Olağanüstü durum (piyasa şartları veya altyapı) | Sistem arızası, beklenmedik olaylar | Olağanüstü durumun sona ermesi |
Kim Karar Verir, Ne Kadar Sürer?
Tek bir yatırım aracına ilişkin durdurma kararını Genel Müdür verir ve bu yetkisini görevlendireceği Genel Müdür Yardımcılarına devredebilir (m.25/1, m.25/3). Süre bakımından 2019 yılında yapılan değişiklikle getirilen kural şudur: Genel Müdür bir yatırım aracına ilişkin Borsa işlemlerini en fazla bir ay için durdurabilir; bir ayı aşan süreler için Yönetim Kurulu kararı gereklidir (m.25/2). Yönetmelik bir ayı aşan durdurma için mutlak bir üst sınır koymaz; bu nedenle uzayan durdurmalarda yetkili organın değişip değişmediği, yani Yönetim Kurulu kararının alınıp alınmadığı kontrol edilmesi gereken ilk konudur.
Borsa geneline veya bir piyasaya yönelik durdurmalarda eşikler farklıdır. BİAŞ Yönetmeliği m.39’a göre olağan dışı gelişmelerde piyasaların, pazarların, platformların veya sistemlerin beş işlem gününe kadar kapatılmasına Yönetim Kurulu karar verebilir ve bu yetkisini Genel Müdüre devredebilir; beş işlem gününü aşan durumlarda Yönetim Kurulu karar alır ve onaylanmak üzere Kurula iletir. SPK’nın Borsalar Yönetmeliği de borsalarda olağandışı olumsuz gelişmeler hâlinde işlemlerin beş işlem gününe kadar geçici durdurulmasına borsa yönetim kurulunun karar vereceğini, bunun derhâl Kurula bildirilip kamuya açıklanacağını ve beş işlem gününden fazla durdurmaya yönetim kurulunun talebi üzerine Kurulun karar vereceğini düzenler (m.30/3-4).
| Durum | Yetkili | Süre sınırı | Bildirim | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Tek yatırım aracının işlemlerinin geçici durdurulması | Genel Müdür veya yetki devredilen Genel Müdür Yardımcısı | En fazla bir ay | Gerekçesiyle KAP’ta duyuru ve Kurula bildirim | BİAŞ Yön. m.25/1-4 |
| Aynı durdurmanın bir ayı aşması | Borsa Yönetim Kurulu | Yönetmelikte mutlak üst sınır yok | KAP ve Kurul | BİAŞ Yön. m.25/2 |
| Piyasa, pazar, platform veya sistemin kapatılması | Yönetim Kurulu (Genel Müdüre devredilebilir) | Beş işlem gününe kadar | Usulü Yönetim Kurulu belirler | BİAŞ Yön. m.39/1-2 |
| Piyasa kapatmanın beş işlem gününü aşması | Yönetim Kurulu kararı ve Kurul onayı | Kurul onayına bağlı | Kurula iletilir | BİAŞ Yön. m.39/1 |
| Borsa genelinde olağandışı olumsuz gelişme | Borsa yönetim kurulu | Beş işlem gününe kadar | Derhâl Kurula ve kamuya | Borsalar Yön. m.30/3 |
| Borsa genelinde beş günü aşan durdurma | SPK (yönetim kurulunun talebiyle) | Kurul kararına bağlı | Kamuya açıklama | Borsalar Yön. m.30/4 |
| Kurulun kendi durdurma yetkisi | SPK | Karara göre | Karara göre | Borsalar Yön. m.30/2 |
Dikkat: İşlem sırasının durdurulması ile kottan çıkarma arasında bir geçiş yolu vardır. Kottan çıkarma şartları; ihraççının finansal ve hukuki durumu, kamuyu aydınlatma esaslarına uyumu, iflası, Borsa kararlarına uyulmaması ve istenen bilgilerin verilmemesi gibi ölçütlerle belirlenir. Kottan çıkarma kararından önce ihraççı uyarılabilir, süre verilebilir ve tedbir alınabilir (BİAŞ Yön. m.16/1-2). Uzun süren bir durdurma bu sürecin habercisi olabilir; kotasyon şartları için kotasyon şartları ve kottan çıkarma rehberine bakılabilir.
Duyuru ve Gerekçe: KAP’ta Neye Bakılmalı?
Bir yatırım aracının Borsada işlem görmesi geçici olarak durdurulduğunda bu durum gerekçesiyle birlikte KAP’ta duyurulur ve Kurula bildirilir (BİAŞ Yön. m.25/4). Gerekçe şartı, hem yatırımcının neyle karşı karşıya olduğunu anlaması hem de kararın hukuki denetimi bakımından belirleyicidir. Duyuruda ilk bakılacak üç unsur şunlardır: kararın hangi bende dayandığı, durdurmanın hangi araçları kapsadığı (yalnız pay mı, paya dayalı varant veya türev sözleşmeler de mi) ve açılış için bir koşul öngörülüp öngörülmediği.
Emir ve işlem iptalleri de aynı şeffaflığa tabidir. Bilgisayar sistemlerinden kaynaklanan hatalar, hatalı emirler veya işlemleri durduracak diğer maddi unsurlar nedeniyle bekleyen emirler ya da gerçekleşen işlemler Borsa tarafından iptal edilebilir ve iptal kararları aynı gün KAP’ta ilan edilir (BİAŞ Yön. m.33/1, m.33/5). Durdurma öncesindeki son dakikalarda gerçekleşen işlemlerde böyle bir iptal duyurusu olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. KAP bildirimlerinin nasıl izleneceği KAP nasıl takip edilir rehberinde anlatıldı.
İşlem Sırası Kapalıyken Yatırımcı Ne Yaşar?
Pay sahipliği devam eder. Durdurma Borsadaki alım satımı keser; payı hesabınızdan çıkarmaz. Kaydi sermaye piyasası araçlarına ilişkin haklar MKK tarafından izlenir ve kayıtlar MKK’nın elektronik ortamında üyelerce tutulur (SPKn m.13/3). BİAŞ Yönetmeliği’nde işlem sırasının durdurulmasının pay sahipliğinden doğan hakları ortadan kaldırdığına dair bir hüküm yoktur; kâr payı, bedelsiz pay ve genel kurula katılma gibi haklar ortaklık hukukuna göre işlemeye devam eder. Kayıt sistemi için kaydileştirme ve MKK rehberine bakılabilir.
Bekleyen emirler. Borsaya iletilen emirler, işleme dönüşmeden önce Yönetim Kurulunca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde değiştirilebilir veya iptal edilebilir (BİAŞ Yön. m.29/2). Durdurma sırasında emrinizin sistemde bekleyip beklemediğini, açılışta işleme dönüşüp dönüşmeyeceğini aracı kurumunuza yazılı olarak sorun ve cevabı saklayın. Açılışta fiyat, durdurma süresince açıklanan bilgiye göre sert biçimde farklılaşabilir; eski fiyat seviyesine göre verilmiş bir emrin istenmeyen bir fiyattan gerçekleşme riski bu nedenle gözden geçirilmelidir. Emir iletim yükümlülükleri en iyi gerçekleştirme ve emir iletimi yazısında anlatıldı.
Paya dayalı araçlar. m.25/1, durdurmanın ilgili yatırım aracına dayalı diğer yatırım araçlarını da kapsayabileceğini açıkça belirtir. Paya dayalı varant veya türev sözleşmede pozisyonu olan yatırımcı, duyurunun bu araçları kapsayıp kapsamadığına bakmalıdır.
Kredili pozisyon. İşlem sırası kapalı olan payda satış yapılamadığı için ne yatırımcı ne de aracı kurum Borsada pozisyonu kapatabilir. Teminat tamamlama çağrısı ve re’sen satış kuralları, durdurmanın bitiminde yeniden gündeme gelir; bu dönemde hesabın özkaynak durumunu aracı kurumla birlikte izlemek gerekir. Kredili işlem kuralları kredili menkul kıymet işlemleri rehberinde ayrıntılı anlatıldı.
| Alan | Durdurma süresince | Ne yapılmalı? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Pay sahipliği | Devam eder; paylar MKK’da kayden izlenir | Hesap ekstresini ve MKK kayıtlarını kontrol edin | SPKn m.13/3 |
| Bekleyen emirler | İşleme dönüşmez; değiştirme ve iptal Borsa esaslarına tabidir | Emir durumunu aracı kurumdan yazılı teyit edin | BİAŞ Yön. m.29/2 |
| Paya dayalı varant ve türevler | Durdurma kapsamına alınabilir | KAP duyurusunun kapsamını okuyun | BİAŞ Yön. m.25/1 |
| Kredili pozisyon | Borsada kapatılamaz | Özkaynak durumunu ve açılış senaryolarını planlayın | Kredili işlem mevzuatı |
| Durdurmadan hemen önceki işlemler | Hata veya maddi unsur varsa iptal edilebilir | Aynı gün KAP’taki iptal duyurularını kontrol edin | BİAŞ Yön. m.33 |
| Açılış | Fiyat açıklanan bilgiye göre oluşur | Açılış öncesinde emirlerinizi yeniden değerlendirin | BİAŞ Yön. m.25/1-a amacı |
Durdurma Kararına ve Zarara Karşı Hangi Yollar Var?
Durdurma kararının kendisine karşı ilk ve çoğu zaman en etkili yol, durdurmanın nedenini ortadan kaldırmaktır. Karar (a) veya (c) bendine dayanıyorsa ihraççının açıklamayı yapması ya da istenen bilgi ve belgeleri Borsaya iletmesi, işlem sırasının yeniden açılması için genellikle yeterli olur. İhraççı bu süreçte Borsaya yazılı başvuru yaparak eksikliğin giderildiğini bildirmeli ve açılış talebinde bulunmalıdır.
SPK, borsaların ve piyasa işleticilerinin borsacılık faaliyetlerinin düzenleme, gözetim ve denetim merciidir (Borsalar Yön. m.36/1). Yönetmelik hükümlerini yorumlamaya ve uygulamayı yönlendirmeye de Kurul yetkilidir (m.41). Borsalar ise Kurulun istediği değişiklikleri kendi düzenlemelerinde yapmakla yükümlüdür (m.13/1-k). Bu nedenle hukuka aykırı olduğu düşünülen veya makul süreyi aşan bir durdurma, gerekçeleriyle birlikte SPK’ya taşınabilir. Borsa İstanbul anonim şirket statüsündedir; ancak işlem görmeye ilişkin kararlarını Kanun’dan ve SPK yönetmeliklerinden aldığı yetkiyle verir. Bu kararlara karşı yargı yolu ve görevli mahkeme, kararın dayanağı ve niteliği dikkate alınarak somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir. SPK kararlarına karşı yollar ise SPK kararlarına karşı yargı yolları rehberinde anlatıldı.
Durdurmanın ardından ortaya çıkan zararın kimden istenebileceği ayrı bir sorudur. Durdurma ihraççının eksik veya yanıltıcı açıklamasından kaynaklanıyorsa, özel durum açıklamaları da dâhil kamuyu aydınlatma belgelerindeki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgiden doğan zararlarda belgeleri imzalayanların ve adına imzalanan tüzel kişinin müteselsil sorumluluğu gündeme gelir (SPKn m.32/1). Bu tazminat talebi zararın meydana geldiği tarihten itibaren altı ay içinde zamanaşımına uğrar (m.32/6). Emir iletimi veya bilgilendirme hatasından doğan uyuşmazlıklarda ise aracı kuruma karşı yollar vardır: yatırım kuruluşu ile müşterisi arasındaki Borsa işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar müşterinin başvurusu üzerine Borsa Yönetim Kurulu tarafından çözümlenir; uyuşmazlığa konu ilk işlemden itibaren iki yıl içinde yapılmayan başvurular incelenmez (BİAŞ Yön. m.47-48). Kararda yer alan tutar SPKn m.84/5’e göre belirlenen meblağdan fazlaysa kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde Borsa kanalıyla Kurula itiraz edilebilir ve Kurulun kararı nihaidir (m.49; Borsalar Yön. m.37/1). Tarafların yargı yoluna başvuru hakkı saklıdır (BİAŞ Yön. m.47/3).
| Kim? | Kime / nereye? | Ne istenir? | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| İhraççı | Borsa İstanbul | Eksikliğin giderildiğinin bildirilmesi ve işlem sırasının açılması | Durdurma süresince | BİAŞ Yön. m.25 |
| İhraççı veya pay sahibi | SPK | Durdurmanın hukuka uygunluğunun denetlenmesi | Karar sonrasında gecikmeden | Borsalar Yön. m.30/2, m.36/1, m.41 |
| Yatırımcı (ihraççı kaynaklı zarar) | İhraççı ve sorumlu yöneticiler | Kamuyu aydınlatma belgesinden doğan tazminat | Zararın doğumundan itibaren altı ay | SPKn m.32/1, m.32/6 |
| Yatırımcı (aracı kurum kaynaklı sorun) | Borsa Yönetim Kurulu (uyuşmazlık başvurusu) | Borsa işleminden doğan uyuşmazlığın çözümü | İlk işlemden itibaren iki yıl | BİAŞ Yön. m.47-48 |
| Taraflar | SPK | Borsa uyuşmazlık kararına itiraz | Tebliğden itibaren on beş gün | BİAŞ Yön. m.49; Borsalar Yön. m.37/1 |
Aracı kurumun sorumluluğuna ilişkin genel çerçeve aracı kurum sorumluluğu, yatırımcı şikâyet yolları ise yatırımcı şikâyeti ve başvuru yolları yazılarında ele alındı. Halka arz sonrasında kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan sorumluluk için halka arzdan sonra hisse düştü: kim sorumlu rehberine bakılabilir.
Pay İşlem Sırası ile Fonun İşleme Kapatılması Aynı Şey Değildir
2026 yılındaki fon krizinde “işleme kapatma” ifadesi TEFAS’taki yatırım fonları için de kullanıldı ve iki kavram sık karıştırıldı. Borsada işlem gören bir payın işlem sırasının durdurulması Borsa İstanbul’un BİAŞ Yönetmeliği m.25’e dayanan kararıdır; aracın ihraççısı hakkında bir yaptırım anlamına gelmez ve süresi Yönetmelikte bağlanmıştır. Fonların TEFAS’ta alım ve iade işlemlerine kapatılması ise SPK’nın sermaye piyasası kurumlarına ilişkin tedbir yetkisine dayanan bir Kurul kararıdır; bu kararların dayanağı, sonuçları ve tasfiyeyle ilişkisi fonum işleme kapatıldı, fon satış talimatım iptal edildi ve SPK fon tasfiye kararı rehberlerinde ayrıntılı anlatıldı.
| Ölçüt | Payın işlem sırasının durdurulması | Fonun TEFAS’ta işleme kapatılması |
|---|---|---|
| Kararı veren | Borsa İstanbul (Genel Müdür; bir ayı aşarsa Yönetim Kurulu) | SPK |
| Dayanak | BİAŞ Yönetmeliği m.25; Borsalar Yönetmeliği m.30 | SPK’nın sermaye piyasası kurumlarına ilişkin tedbir yetkisi |
| Muhatap | Yatırım aracı ve ona dayalı araçlar | Fon ve kurucu portföy yönetim şirketi |
| Tipik neden | Açıklama beklentisi, anormal hareket, bilgi vermeme | Kurucu veya fon hakkında tespit edilen aykırılıklar ve yatırımcının korunması |
| Süre | Genel Müdür için en fazla bir ay | Kurul kararına bağlı |
| Yatırımcının varlığı | Pay hesapta kalır | Katılma payları hesapta kalır; iade ve tasfiye Kurul kararına göre yürür |
Borsa Tedbirleri ve SPK’nın Tedbir Yetkileri: Kısa Çerçeve
İşlem sırasının durdurulması, geniş bir tedbir yelpazesinin en sert uçlarından biridir. Borsa, gözetim ve denetim faaliyetleri kapsamında tespit ettiği aykırılıklarda ilgilileri uyarabilir, aykırılığın giderilmesini isteyebilir ve disiplin cezaları uygulayabilir (BİAŞ Yön. m.44/1). Genel Müdür ise sağlıklı fiyat oluşumunu teminen veya Kurulun yazılı talebine bağlı olarak piyasa, pazar, yatırım aracı, ihraççı ya da emir veren veya işlem yapan gerçek ve tüzel kişi bazında brüt takas ve depo şartı dâhil her türlü önleyici tedbiri alabilir (m.44/2, m.36). Bilgi suistimali, piyasa dolandırıcılığı veya piyasa bozucu eylem tespit edildiğinde durum raporlanarak Kurula bildirilir (m.44/3).
Tedbirlerin kapsamı, uygulanması ve duyurulmasına ilişkin esaslar Yönetim Kurulunca belirlenir (m.44/4). Bu esaslar Gözetim Tedbirleri Yönergesi’nde yer alır. Borsa İstanbul’un duyurusuna göre Yönerge ve Tedbir Yönetim Sistemi 2019 yılında devreye alınmıştır; yatırımcı bazında tedbir sistemi ise daha önce, 2012’de kullanılmaya başlanmıştır. KAP duyurularında tedbirler Yönergenin 5. ve 6. maddelerine atıfla, hem pay hem de belirli yatırımcılar bazında uygulanmaktadır. Uygulamada görülen tedbirler arasında “açığa satış ve kredili işlem yasağı”, “brüt takas”, “internetten emir iletilmesinin kısıtlanması” ve “emir iptalinin, emir miktar azaltımı ile emir fiyat kötüleştirmesinin yasaklanması” yer alır. Yatırımcı bazındaki tedbirlerde bir ay, üç ay ve altı ay gibi süreler görülmektedir ve duyurular çoğunlukla seans kapandıktan sonra yayımlanır. Tedbir türlerinin ayrıntısı brüt takas, tek fiyat ve açığa satış yasağı ile piyasa gözetimi rehberlerinde anlatıldı.
SPK’nın kendi yetkileri ayrı bir katmandır. Kurul, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı fiillerinin işlendiğine dair makul şüphe bulunan kişiler hakkında borsalarda işlem yasağı, takas yönteminin değiştirilmesi, kredili alım ve açığa satışa sınırlama gibi tedbirler alabilir (SPKn m.101/1). Borsalar Yönetmeliği ayrıca Kurulun işlem görmeyi durdurma ve kottan çıkarma yetkisini saklı tutar (m.30/2) ve kuruluş ve faaliyet şartlarının kaybedilmesi hâlinde borsanın faaliyetlerini kısmen veya tamamen durdurma yetkisi tanır (m.38/1). Bu yetkilerin bütünü SPK’nın denetim ve tedbir yetkileri, kişiye yönelik yasak ise SPK işlem yasağı rehberlerinde anlatıldı.
| Tedbir | Karar veren | Muhatap | Dayanak | Not |
|---|---|---|---|---|
| İşlem sırasının geçici durdurulması | Borsa Genel Müdürü / Yönetim Kurulu | Yatırım aracı | BİAŞ Yön. m.25 | KAP’ta gerekçeli duyuru |
| Brüt takas ve depo şartı | Borsa Genel Müdürü | Araç, ihraççı, üye veya yatırımcı | BİAŞ Yön. m.36, m.44/2 | Kurulun yazılı talebiyle de alınabilir |
| Açığa satış, kredili işlem, emir kısıtlamaları | Borsa (Tedbir Yönetim Sistemi) | Pay veya yatırımcı | BİAŞ Yön. m.44/2; Gözetim Tedbirleri Yönergesi | Süreler duyuruda belirtilir |
| Kişiye işlem yasağı | SPK | Gerçek veya tüzel kişi | SPKn m.101/1-a; V-101.1 | Makul şüphe veya suç duyurusu hâlinde |
| İşlem görmeyi durdurma ve kottan çıkarma | SPK | Yatırım aracı | Borsalar Yön. m.30/2 | Borsa yetkisinden bağımsız saklı yetki |
| Borsanın faaliyetlerinin durdurulması | SPK | Borsa | Borsalar Yön. m.38/1 | Kuruluş ve faaliyet şartlarının kaybı |
Uygulamadan İki Senaryo
Senaryo 1: Kredili hesaptaki pay işleme kapatıldı
Bir yatırımcı kredili hesabında tek bir paya yoğunlaşmıştır. Pay, olağandışı hareketler üzerine Borsa’nın talep ettiği açıklamanın gelmemesi nedeniyle işleme kapatılır. Yatırımcı satış yapamaz; aracı kurum da re’sen satış yapamaz. Bu aşamada yatırımcının yapması gereken üç şey vardır: KAP duyurusundan kararın dayanağını ve kapsamını öğrenmek, bekleyen emirlerinin durumunu aracı kurumdan yazılı olarak teyit etmek ve açılış günü için özkaynak senaryolarını aracı kurumla birlikte planlamak. Açıklamanın KAP’a ulaşmasıyla birlikte işlem sırası açılır. Açılışta fiyat sert düşerse teminat tamamlama çağrısı gündeme gelebilir. Açıklamanın gecikmesi ihraççının yükümlülük ihlalinden kaynaklanıyor ve açıklama sonradan eksik veya yanıltıcı çıkıyorsa, yatırımcının SPKn m.32 kapsamındaki altı aylık süreyi takip etmesi gerekir.
Senaryo 2: Şirket Borsa’nın bilgi talebine süresinde cevap vermedi
Payları Borsada işlem gören bir şirkete, olağandışı fiyat hareketleri üzerine Borsa bilgi talebinde bulunur. Şirket daha önce aynı konuda uyarılmış olmasına rağmen istenen belgeleri göndermez ve Genel Müdür işlemleri durdurur (m.25/1-c). Şirket yönetimi için öncelik, istenen bilgi ve belgeleri eksiksiz göndermek, gerekiyorsa özel durum açıklamasını yapmak ve Borsa’ya yazılı açılış talebinde bulunmaktır. Durdurma bir ayı aşarsa karar yetkisi Yönetim Kuruluna geçer (m.25/2). Tekrarlanan veya uzayan aykırılıklar kottan çıkarma sürecini gündeme getirebilir; kottan çıkarmadan önce şirket uyarılabilir, süre verilebilir ve tedbir alınabilir (m.16/2). Şirket açısından yönetim kurulu kararları ve yazışmaların belgelenmesi, ileride pay sahiplerinden gelebilecek sorumluluk iddialarında da önem taşır. Soruşturma sürecindeki şirketler için şirketimizin hissesi manipülasyon soruşturmasına konu oldu rehberi yol gösterir.
Örnek Metin: İhraççının İşlem Sırasının Açılması Talebi
Aşağıdaki metin, (c) bendine dayanan bir durdurmada ihraççının Borsa’ya yapacağı başvuru için iskelettir. Somut kararın numarası, tarihi ve gerekçesi doldurulmadan kullanılmamalıdır.
BORSA İSTANBUL A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE — İSTANBUL
Başvuran: ……… A.Ş. (MERSİS no, adres, KAP kodu); şirketi temsile yetkili kişiler ve iletişim bilgileri.
Konu: ……/……/2026 tarihli KAP duyurusuyla paylarımızın işlem sırasının BİAŞ Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği m.25/1 kapsamında geçici olarak durdurulmasına ilişkin gerekçenin ortadan kalktığının bildirilmesi ve işlem sırasının açılması talebidir.
Açıklamalar: Borsanızın ……/……/2026 tarihli ve ……… sayılı yazısıyla talep edilen bilgi ve belgeler ekte sunulmuştur. Talep edilen özel durum açıklaması ……/……/2026 tarihinde saat ……’da KAP’ta yayımlanmıştır. Durdurma kararının dayanağını oluşturan eksiklik giderilmiştir. Şirketimiz, bundan sonraki bilgi taleplerine süresi içinde cevap verilmesi için ……… birimini sorumlu olarak görevlendirmiştir.
Talep: Durdurmanın gerekçesi ortadan kalktığından paylarımızın ve paylarımıza dayalı yatırım araçlarının işlem sırasının en kısa sürede açılmasını ve açılış kararının KAP’ta duyurulmasını saygıyla arz ederiz.
Ekler: Talep edilen bilgi ve belgeler; KAP açıklamasının çıktısı; yönetim kurulu kararı; yetki belgesi.
Tarih — Şirket unvanı — Yetkili imzalar.
Sık Yapılan Hatalar
| Hata | Doğrusu | Dayanak |
|---|---|---|
| Durdurmayı şirket hakkında verilmiş bir ceza sanmak | Durdurma çoğunlukla bilgi eşitliğini sağlamaya yönelik geçici bir önlemdir | BİAŞ Yön. m.25/1-a |
| Durdurmanın süresiz olabileceğini düşünmek | Genel Müdür en fazla bir ay durdurabilir; aşılırsa Yönetim Kurulu kararı gerekir | BİAŞ Yön. m.25/2 |
| Gerekçeyi okumadan panik yapmak | Durdurma gerekçesiyle birlikte KAP’ta duyurulur | BİAŞ Yön. m.25/4 |
| Paya dayalı varant veya türevleri gözden kaçırmak | Durdurma bu araçları da kapsayabilir | BİAŞ Yön. m.25/1 |
| Payların hesaptan düştüğünü sanmak | Paylar MKK’da kayden izlenmeye devam eder | SPKn m.13/3 |
| Brüt takas ile durdurmayı aynı saymak | Brüt takasta işlem sürer; durdurmada işlem yapılamaz | BİAŞ Yön. m.36, m.25 |
| Fonun işleme kapatılmasını Borsa kararı sanmak | Fonlarda karar SPK’nındır | SPK tedbir yetkisi |
| İhraççı olarak Borsa yazısını bekletmek | Önceden uyarılmış ihraççıda bilgi vermemek durdurma nedenidir | BİAŞ Yön. m.25/1-c |
| Tazminat için ceza sürecini beklemek | Kamuyu aydınlatma belgesinden doğan talepte süre altı aydır | SPKn m.32/6 |
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
Hukukçular Evi Ankara, işlem sırası durdurulan paylarda iki tarafa da hizmet verir. Payları durdurulan şirketler için Borsa yazışmalarını ve özel durum açıklamasını hazırlar, açılış talebini Yönetmelikteki dayanakla birlikte kurar, durdurmanın uzaması hâlinde yetkili organ ve süre kurallarının uygulanıp uygulanmadığını denetler ve gerekirse konuyu SPK’ya taşır. Yatırımcılar için KAP duyurusunun ve durdurma gerekçesinin hukuki analizini yapar, aracı kurumla emir ve teminat yazışmalarını yönetir, ihraççının açıklama yükümlülüğünden veya aracı kurumun hatasından doğan zararlarda süreleri kaçırmadan tazminat ve uyuşmazlık başvurularını hazırlar. Dosyanızın değerlendirilmesi için 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Bu sayfa genel bilgi niteliğindedir; herhangi bir sonuç vaadi içermez.
✓ Bu yazıdaki BİAŞ Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği hükümleri (m.2, 3, 4, 16, 25, 26, 29, 33, 36, 37, 39, 44, 47-49; 10.09.2026 değişikliği dâhil güncel metin) ile SPK’nın Borsalar ve Piyasa İşleticileri Yönetmeliği hükümleri (m.3, 13, 17, 30, 36, 37, 38, 41) Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki metinlerden; SPKn m.13 ve m.32 Kanun metninden; SPKn m.70/2 Borsa İstanbul’un resmî duyurusundan; tedbir türleri ve süreleri Borsa İstanbul’un KAP duyurularından; SPKn m.101/1 sitenin mevzuat kontrollü yazısıyla çapraz olarak 23.09.2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Belirli bir yargı kararına dayanmayan içtihat anlatımına yer verilmemiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
İşlem sırasının geçici olarak durdurulması ne demektir?
Belirli bir yatırım aracının Borsada alım satıma konu olmasının geçici olarak askıya alınmasıdır. Pay kotta ve yatırımcının hesabında kalır; yalnızca Borsadaki işlemler belirli bir süre yapılamaz (BİAŞ Yönetmeliği m.25).
Borsa İstanbul bir hisseyi hangi nedenlerle işleme kapatabilir?
Üç neden sayılmıştır: yatırımcı kararını etkileyecek önemde bilgi veya yapılacak bir açıklamanın öğrenilmesi, sağlıklı fiyat oluşumunu önleyen anormal hareketler veya maddi engeller ve ihraççının önceden uyarılmasına rağmen istenen bilgi ve belgeleri vermemesi (m.25/1).
İşlem sırasını kim durdurur?
Tek bir yatırım aracı için karar Genel Müdüre aittir ve Genel Müdür bu yetkiyi görevlendirdiği Genel Müdür Yardımcılarına devredebilir (m.25/1, m.25/3). Bir ayı aşan durdurma için Borsa Yönetim Kurulu kararı gerekir.
İşlem sırası en fazla ne kadar kapalı kalır?
Genel Müdür bir yatırım aracına ilişkin işlemleri en fazla bir ay durdurabilir. Bir ayı aşan süreler için Yönetim Kurulu kararı gerekir (m.25/2). Yönetmelikte Yönetim Kurulu kararıyla uzayan durdurma için mutlak bir üst sınır yer almaz.
Durdurma kararı nerede duyurulur?
Durdurma gerekçesiyle birlikte KAP’ta duyurulur ve SPK’ya bildirilir (m.25/4). Duyuruda dayanak, kapsam ve varsa açılış koşulu yer alır.
İşlem sırası kapalıyken paylarım ne olur?
Paylarınız hesabınızda kalır ve MKK’da kayden izlenmeye devam eder (SPKn m.13/3). Durdurma yalnızca Borsadaki alım satımı keser; ortaklık haklarını ortadan kaldıran bir hüküm Yönetmelikte yer almaz.
Bekleyen emrim ne olur?
Emirler işleme dönüşmeden önce Borsa Yönetim Kurulunun belirlediği esaslar çerçevesinde değiştirilebilir veya iptal edilebilir (m.29/2). Emrinizin durumunu aracı kurumunuzdan yazılı olarak teyit etmeniz önerilir.
Hisseye dayalı varant ve vadeli işlemler de durur mu?
Durabilir. m.25/1, Genel Müdürün ilgili yatırım aracının yanında o araca dayalı diğer yatırım araçlarının işlemlerini de geçici olarak durdurabileceğini öngörür. Kapsam KAP duyurusunda belirtilir.
Kredili hesaptaki payım işleme kapatılırsa ne olur?
İşlem yapılamadığı için pozisyon Borsada kapatılamaz ve re’sen satış da yapılamaz. Teminat ve özkaynak konuları işlem sırası açıldığında yeniden gündeme gelir; bu dönemde aracı kurumla planlama yapılmalıdır.
Brüt takas ile işlem sırasının durdurulması aynı mı?
Hayır. Brüt takas bir gözetim tedbiridir ve pay işlem görmeye devam eder (BİAŞ Yönetmeliği m.36, m.44/2). İşlem sırasının durdurulmasında ise o araçta işlem yapılamaz.
Borsanın tamamı durdurulabilir mi?
Evet. Olağandışı olumsuz gelişmelerde borsa yönetim kurulu işlemleri beş işlem gününe kadar durdurabilir; daha uzun durdurma için yönetim kurulunun talebi üzerine SPK karar verir (Borsalar Yönetmeliği m.30/3-4). Piyasa veya pazar bazındaki kapatmalar BİAŞ Yönetmeliği m.39’a tabidir.
SPK da bir hisseyi işleme kapatabilir mi?
Evet. Borsalar Yönetmeliği m.30/2, Kurulun işlem görecek araçların borsada işlem görmesini durdurma ve kottan çıkarma yetkisini saklı tutar. Ayrıca Kurul, Borsa’dan önleyici tedbir alınmasını yazılı olarak talep edebilir (BİAŞ Yönetmeliği m.44/2).
İşlem sırasının durdurulması kottan çıkarma anlamına gelir mi?
Hayır. Durdurma geçicidir; kottan çıkarma ise ayrı şartlara bağlı kalıcı bir sonuçtur (BİAŞ Yönetmeliği m.16, m.26). Ancak uzun süren veya tekrarlanan aykırılıklar kottan çıkarma sürecini gündeme getirebilir.
Şirket olarak işlem sıramız kapatıldı; ne yapmalıyız?
Durdurmanın gerekçesini ortadan kaldırmak önceliklidir: istenen açıklamayı yapmak veya bilgi ve belgeleri Borsa’ya iletmek. Ardından Borsa’ya yazılı açılış talebinde bulunulmalı; durdurma uzarsa yetki ve süre kuralları kontrol edilmelidir.
Durdurma yüzünden zarara uğradım; kimden talep edebilirim?
Zarar ihraççının yanlış, yanıltıcı veya eksik açıklamasından doğmuşsa SPKn m.32 kapsamında ihraççıya ve sorumlulara gidilebilir; süre zararın doğumundan itibaren altı aydır. Aracı kurum kaynaklı sorunlarda BİAŞ Yönetmeliği m.47-49’daki uyuşmazlık yolu ve genel hükümler uygulanır.
Fonumun TEFAS’ta işleme kapatılması da Borsa kararı mıdır?
Hayır. Fonların TEFAS’ta alım ve iade işlemlerine kapatılması SPK’nın sermaye piyasası kurumlarına ilişkin tedbir yetkisine dayanan bir Kurul kararıdır. Pay işlem sırasının durdurulması ise Borsa İstanbul’un BİAŞ Yönetmeliği m.25’e dayanan kararıdır.
📚 İlgili Rehberler
- Piyasa Gözetimi: Anormal Fiyat ve Miktar Hareketleri
- VBTS (Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi) Nedir?
- Brüt Takas, Tek Fiyat ve Açığa Satış Yasağı Tedbirleri
- SPK’nın Denetim ve Tedbir Yetkileri (SPKn m.87-102)
- SPK Hakkımda İşlem Yasağı Verdi
- Kotasyon Şartları, Pazar Değişikliği ve Kottan Çıkarma
- Fonum İşleme Kapatıldı: Param Ne Olacak?
İşlem sırası durdurulan payda süreler ve haklarınız için değerlendirme alın.
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.


