Yabancı Uyrukluların Türkiye’de Banka Hesabı ve Gayrimenkul İşlemlerinde MASAK 2026: Potansiyel Vergi Numarası ve Kimlik Tespiti, Gerçek Faydalanıcı, Siyasi Nüfuz Sahibi Kişiler, Tapu Kanunu m.35, Döviz Alım Belgesi ve Yatırım Yoluyla Vatandaşlık

Yabancı uyruklu bir kişinin Türkiye’de hesap açması ya da taşınmaz edinmesi, iki ayrı hukuki katmanın aynı anda işlediği bir süreçtir. Birinci katman izin rejimidir: kim hesap açabilir, kim hangi taşınmazı edinebilir, hangi belgeler aranır. İkinci katman uyum rejimidir: 5549 sayılı Kanun ve Tedbirler Yönetmeliği çerçevesinde kimlik tespiti, gerçek faydalanıcının belirlenmesi, siyasi nüfuz sahibi kişi kontrolü, riskli ülke değerlendirmesi ve paranın kaynağının izahı. Uygulamada yaşanan tıkanmaların neredeyse tamamı, işlemin birinci katmanda mümkün olmasına rağmen ikinci katmanda belgelendirilememesinden doğar. Bu rehber iki katmanı birlikte kurar: hesap açmada aranan belgeler, yabancı gerçek ve tüzel kişilerde kimlik tespiti usulü, gerçek faydalanıcı araştırması, 2644 sayılı Tapu Kanunu çerçevesinde taşınmaz edinimi, döviz alım belgesi zorunluluğu, yatırım yoluyla vatandaşlıkta 400.000 ve 500.000 dolar eşikleri ile üç yıllık şerh, otomatik bilgi değişiminde mukimlik beyanı ve kaynak sorgusunda sunulacak belgeler.

İki Ayrı Katman

Yabancı işlemlerinde en sık yapılan hata, sürecin tek bir izin meselesi sanılmasıdır. Oysa bir işlemin hukuken mümkün olması ile uyum rejimi bakımından tamamlanabilir olması farklı şeylerdir. Tapu müdürlüğünün işlemi yapabileceği bir alım, bedelin kaynağı gösterilemediği için bankada tıkanabilir; aynı şekilde hesap açılışı mümkün olan bir müşteri, gerçek faydalanıcısı belirlenemediği için reddedilebilir.

Bu ayrımın pratik karşılığı, hazırlığın iki başlıkta yapılmasıdır. İzin tarafı için kimlik ve yetki belgeleri; uyum tarafı için paranın kaynağını ve işlemin ekonomik amacını gösteren belgeler. İkinci grup çoğu zaman hiç hazırlanmaz ve işlem sırasında talep edildiğinde temini haftalar alır.

Hesap Açma: Aranan Asgari Unsurlar

Yabancı gerçek kişilerin Türkiye’de banka hesabı açabilmesi için ilk olarak bir potansiyel vergi kimlik numarasına ihtiyaç vardır. Bu numara, pasaport veya oturma izniyle herhangi bir vergi dairesinden talep edilebilir; gerçek kişiler bakımından interaktif vergi dairesi üzerinden elektronik başvuru da mümkündür.

İkinci unsur tebligat adresidir. Banka, ilgili kişiyle bu adres üzerinden iletişim kurar. Üçüncü unsur pasaporttur; aslı ya da noter onaylı Türkçe tercümesi ibraz edilir. Çoğu banka ayrıca Türk operatörlerinden temin edilmiş bir cep telefonu numarası ister; bazıları Türkiye’de kaldığı adresi gösteren kira sözleşmesi, tapu kaydı ya da abonelik faturası talep eder.

Yabancı kimlik numarası, belirli bir süredir Türkiye’de ikamet eden yabancılara verilir; uygulamada bu süre altı ay olarak uygulanmaktadır. Geçici koruma altındaki yabancıların geçici koruma kimlik kartı bulunduğundan ayrıca yabancı kimlik numarasına ihtiyaçları yoktur. Hesap açılışı için ikamet izni bulunması kural olarak şart değildir; ancak uygulamada bankaların ikamet izni belgesi talep ettiği görülmektedir.

Kimlik Tespiti Usulü

Tedbirler Yönetmeliği, kimlik tespitini kişi türüne göre ayrı maddelerde düzenler ve yabancılar bakımından ayrı bir usul öngörür. Yabancı gerçek kişilerde pasaport ve varsa yabancı kimlik numarası esas alınır. Alınan bilgilerin teyidi, belgenin aslının veya noterce onaylanmış suretinin ibrazı sonrasında okunabilir fotokopisinin ya da elektronik görüntüsünün alınması yahut kimliğe ilişkin bilgilerin kaydedilmesi suretiyle yapılır.

Sürekli iş ilişkisi tesisinde beyan edilen adresin doğruluğu ayrıca teyit edilir. Teyit için yerleşim yeri belgesi, ilgili adına düzenlenmiş ve işlem tarihinden önceki üç ay içinde düzenlenmiş abonelik faturası, herhangi bir kamu kurumunca verilen belge ya da Başkanlıkça uygun görülen diğer belge ve yöntemler kullanılır. Yabancı müşterilerde bu adım en çok tıkanan noktadır; çünkü kişi Türkiye’de henüz yerleşik değildir.

Yurt dışında yerleşik tüzel kişilerde ise kuruluş belgeleri ile temsil yetkisini gösteren belgelerin yetkili merciden onaylı ve gerektiğinde apostilli olması aranır. Belgelerin gerçekliğinden şüphe duyulduğunda, imkânlar elverdiği ölçüde belgeyi düzenleyen kişi ya da kuruma veya diğer yetkili mercilere başvurularak doğrulama yapılması gerekir. Usulün kişi türüne göre tamamı kimlik tespiti ve müşterini tanı ilkesi rehberinde tablolanmıştır.

Gerçek Faydalanıcı ve Siyasi Nüfuz Sahibi Kişiler

Yabancı tüzel kişi müşterilerde uyum rejiminin merkezindeki soru, yapının arkasındaki gerçek kişinin kim olduğudur. Tespit kademeli yürür: belirli oranı aşan hisseye sahip gerçek kişi ortakların kimliği tespit edilir, aynı oranı aşan tüzel kişi ortakların kimliği de ayrıca tespit edilir ve ortaklık zinciri izlenir. Zincirin sonunda hiçbir gerçek kişiye ulaşılamadığında en üst düzey icra yetkisine sahip gerçek kişi esas alınır.

Yurt dışı yapılarda bu araştırma zorlaşır. Hamiline yazılı pay senedi kullanılan, nominee ortak ve yönetici bulunduran ya da güven ilişkisine dayanan yapılarda kayıtlı ortak ile gerçek sahip farklı olabilir. Bu tek başına hukuka aykırılık oluşturmaz; ancak sıkılaştırılmış tedbirleri ve daha derin araştırmayı zorunlu kılar. Araştırmanın sonuçsuz kalması, iş ilişkisinin kurulmamasına kadar gidebilir.

İkinci kontrol siyasi nüfuz sahibi kişilere ilişkindir. Müşterinin veya gerçek faydalanıcının bu kapsamda olup olmadığının belirlenmesi risk temelli yaklaşımın gereğidir. Bu kapsamdaki kişilerle iş ilişkisi kurulması ya da sürdürülmesi üst yönetim onayına bağlanır, fon ve malvarlığı kaynağı hakkında makul araştırma yapılır ve iş ilişkisi sürekli olarak yakından izlenir. Yabancı müşteri portföyünde bu kontrolün hangi kaynak üzerinden ve hangi sıklıkla yapıldığının prosedürde yazılı olması beklenir.

Üçüncü kontrol ülke bazlıdır. Tedbirler Yönetmeliği, aklama ve terörün finansmanıyla mücadelede yeterli düzenlemelere sahip olmayan, bu düzenlemeleri etkin biçimde uygulamayan ya da uluslararası kuruluşlarca riskli kabul edilen ülkelerle yapılan işlemlere özel dikkat gösterilmesini öngörür. Aynı yaklaşım, düzenleme ve denetim fonksiyonları asgari düzeyde bulunan serbest bölgeler ve finans merkezleriyle ilişkili müşteriler bakımından da geçerlidir.

Taşınmaz Edinimi: İzin Tarafı

Yabancı gerçek ve tüzel kişilerin taşınmaz edinimi 2644 sayılı Tapu Kanunu m.35 ve 36 çerçevesinde yürür. Yabancı gerçek kişilerin edinebileceği taşınmaz yüzölçümü ve ilçe bazındaki sınırlar ile askerî yasak bölge ve güvenlik bölgelerine ilişkin kısıtlamalar bu maddelerden doğar. Tapu müdürlüğü işlemi bu kısıtlamalar bakımından ayrıca denetler; kısıtlamaya aykırı edinimlerde tasfiye süreci işletilir.

Kambiyo tarafında ise döviz alım belgesi zorunluluğu vardır. Yabancı gerçek kişilerce satın alma yoluyla taşınmaz edinimlerinde, tapu müdürlüğünde satış işlemi yapılmadan önce dövizin Merkez Bankasına satılmak üzere Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya satıldığını gösteren belgenin ibrazı aranır. Döviz mutlaka Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya, ilgili bankaca da Merkez Bankasına bozdurulur.

Uyum tarafında ise taşınmaz işlemleri ayrıca yükümlülük doğurur. Ticaret amacıyla taşınmaz alım satımıyla uğraşanlar ile bunlara aracılık edenler 5549 sayılı Kanun’un yükümlüsüdür; noterler de aynı listede yer alır. Sektördeki yükümlülüklerin bütünü ve tapuda gerçek bedelin beyanına ilişkin kurallar gayrimenkul alım satımında MASAK rehberinde ele alınmıştır.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık

Taşınmaz edinimi ile vatandaşlık arasındaki bağ, Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’te kurulmuştur. Güncel limitlere göre, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında taşınmaz satın alan, bu bedeli döviz alım belgesi düzenlenecek biçimde getiren ve taşınmazı tapu siciline üç yıl süreyle satılmayacağı şerhiyle edinen yabancılar, Cumhurbaşkanı kararıyla istisnai olarak Türk vatandaşlığı kazanabilmektedir.

Yönetmelikte zaman içinde önemli değişiklikler yapılmıştır. Bir değişiklikle bedelin karşılığı Türk lirası ifadesi metinden çıkarılmış ve taşınmaz bedeli döviz tutarının Merkez Bankasına satılmak üzere bir bankaya satılması zorunlu hâle gelmiştir. Sonraki bir değişiklikle tarımsal vasıflı taşınmazlar ile yapısız arsa vasıflı taşınmazların vatandaşlık kazanımına konu edilmesi ortadan kaldırılmış; arsa vasıflı taşınmazlarda yapılı olma şartı aranır olmuştur.

Üç yıllık şerh, sürecin en bağlayıcı unsurudur. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün açıklamalarına göre, üç yıllık süre dolmadan taahhüdün terkini talep edilmesi hâlinde işlem karşılanır; ancak Türk vatandaşlığının iptali için İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne ve İl Göç Müdürlüğüne bilgi verilir. Yani şerhin kaldırılması, kazanılan statüyü doğrudan etkiler.

Mevduat yolunda ise uygulamada en az 500.000 Amerikan Doları veya muadili dövizin Türkiye’deki bir bankada belirli süre tutulması ve bu durumun Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilmesi aranır. Hesabın döviz cinsi olması hâlinde kur dalgalanmaları nedeniyle bakiyenin eşik tutarın altına düşmemesine dikkat edilmesi gerekir; aksi hâlde şart ihlal edilmiş sayılabilir.

Paranın Kaynağı: Yabancı Müşteride Farklar

Yabancı müşterilerde kaynak sorgusu, Türk müşterilerdekinden iki noktada ayrılır. Birincisi, fonun neredeyse her zaman yurt dışından gelmesidir; bu, transferin niteliğinin ve gönderenle ilişkinin ayrıca açıklanmasını gerektirir. İkincisi, kaynak belgelerinin yabancı ülke makamlarınca düzenlenmiş olmasıdır; bu belgelerin onaylı ve gerektiğinde apostilli olması ile yeminli tercümesinin bulunması beklenir.

Son satır özel önem taşır. Bedelin alıcı dışındaki bir kişiden gelmesi, aile içi destek gibi meşru sebeplere dayanabilir; ancak açıklanması ve belgelenmesi gerekir. Kendi adına ancak başkası hesabına hareket eden kişinin, işlem yapmadan önce kimin hesabına hareket ettiğini yükümlüye yazılı olarak bildirmesi de ayrıca zorunludur. Belge eşleştirmesinin ayrıntısı paranın kaynağını ispat rehberinde gösterilmiştir.

Mukimlik, Bilgi Değişimi ve Vergi

Hesap açılışında bankaların istediği mukimlik beyanı, yalnızca bir form değildir. Otomatik bilgi değişimi sisteminde bilgiler mukimlik esasına göre paylaşılır: Türkiye’de mukim olmayan bir kişinin Türkiye’deki hesabının bilgileri, mukim olduğu ülkeye gönderilir. Beyanın gerçeğe uygun doldurulması, hem kuruluş hem kişi bakımından önemlidir.

Amerika Birleşik Devletleri bakımından ayrı bir rejim işler ve ölçüt yalnızca mukimlik değildir; bu ülke vatandaşlık esaslı vergilendirme uyguladığından, vatandaşları nerede yaşarlarsa yaşasınlar rejimin kapsamına girebilir. Çifte vatandaşlığı bulunan kişiler bakımından bu ayrım özel önem taşır. Sistemin işleyişi otomatik bilgi değişimi rehberinde anlatılmıştır.

Vergi tarafında ise dar mükellefiyet rejimi işler: Türkiye’de yerleşik olmayan gerçek kişiler yalnızca Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilir. Taşınmazın kiraya verilmesinden elde edilen gelir ya da elden çıkarılmasından doğan kazanç bakımından beyan yükümlülüğünün ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Vatandaşlık kazanılması hâlinde ise kişinin mukimlik durumu değişebilir ve rejim tam mükellefiyete dönüşebilir.

Kontrol Listesi

Sık Yapılan Hatalar

Birincisi, işlemin yalnızca izin tarafının hazırlanması ve kaynak belgelerinin hiç düşünülmemesidir; işlem tapuda tamamlansa dahi bedel bankada tıkanabilir. İkincisi, adres teyidinin atlanmasıdır; sürekli iş ilişkisinde adresin doğruluğunun teyidi zorunludur. Üçüncüsü, yabancı belgelerin onaysız ve tercümesiz sunulmasıdır.

Dördüncüsü, tüzel kişi müşterilerde ortaklık zincirinin izlenmemesi ve gerçek faydalanıcının belirlenmemesidir. Beşincisi, bedelin alıcı dışındaki bir kişiden gelmesi ve bunun açıklanmamasıdır. Altıncısı, döviz alım belgesinin işlem öncesinde temin edilmemesidir; belge tapu işleminden önce hazır olmalıdır.

Yedincisi, vatandaşlık başvurusunda eşik tutarın kur dalgalanması nedeniyle altına düşmesinin gözden kaçırılmasıdır. Sekizincisi, üç yıllık şerhin sonuçlarının bilinmemesidir; şerhin süresinden önce kaldırılması vatandaşlık statüsünü etkiler. Dokuzuncusu, mukimlik beyanının özensiz ya da gerçeğe aykırı doldurulmasıdır; bu beyan bilgi değişiminin yönünü belirler. Süreçle ilgili hukuki destek için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan avukatlarımıza ulaşabilirsiniz.

Yabancı Şirket Kurulumu ve Şirket Hesabı

Yabancı yatırımcıların Türkiye’de şirket kurması ve bu şirket adına hesap açması, gerçek kişi işlemlerinden daha katmanlı bir süreçtir. Şirketin kuruluşu ticaret sicili nezdinde tamamlandıktan sonra, banka hesabı açılışında tüzel kişiye ilişkin kimlik tespiti usulü işler: unvan, ticaret sicil numarası, vergi kimlik numarası, faaliyet konusu ve adres alınır; teyit ticaret sicili kayıtları üzerinden yapılır.

Buna ek olarak gerçek faydalanıcı araştırması yürütülür ve yabancı ortaklar bakımından kuruluş belgeleri ile temsil belgelerinin yetkili merciden onaylı, gerektiğinde apostilli olması aranır. Şirketin yabancı ortağı da bir tüzel kişiyse, zincir izlenerek nihai gerçek kişiye ulaşılmaya çalışılır. Bu aşamada karşılaşılan en sık sorun, ortaklık yapısının birden çok ülkeye yayılması ve belgelerin temininin uzun sürmesidir.

Sermayenin nasıl getirildiği ayrı bir başlıktır. Yurt dışından getirilen sermayenin bankacılık sistemi üzerinden gelmesi, işlemin hem kambiyo hem uyum tarafında izlenebilir olmasını sağlar. Nakit olarak getirilen ve gümrükte beyan edilmeyen tutarların sermaye olarak kullanılması, sonradan hem kaynak hem beyan sorunu doğurur.

Şirketin faaliyete geçmesinden sonra ise izleme devam eder. Yeni kurulmuş, faaliyeti bulunmayan ve buna rağmen yüksek hacimli işlem yapan şirketler, uyum birimlerinin öncelikli izleme listesindedir. Bu profildeki şirketlerde faaliyetin gerçekliğini gösteren belgelerin baştan üretilmesi, sonradan yapılacak açıklamalardan çok daha güçlüdür; yapının hukuki analizi offshore, kabuk ve paravan şirket rehberinde ele alınmıştır.

İşlem Reddedilirse veya Hesap Kapatılırsa

Yabancı müşterilerde en sık yaşanan olumsuz sonuç, hesap açılışının reddedilmesi ya da mevcut ilişkinin sonlandırılmasıdır. Bunun hukuki dayanağı çoğu zaman Tedbirler Yönetmeliği m.22’dir: kimlik tespitinin yapılamadığı veya iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinilemediği durumlarda iş ilişkisi tesis edilemez ve talep edilen işlem gerçekleştirilemez.

Mevcut ilişkilerde ise, daha önce elde edilen kimlik bilgilerinin yeterliliği ve doğruluğu konusunda şüphe nedeniyle yapılması gereken tespit ve teyidin yapılamadığı hâllerde iş ilişkisi sona erdirilir. Bu hüküm, yıllardır kullanılan bir hesabın bir anda kapatılmasının hukuki zeminini oluşturur. Kuruluşun ayrıca bu durumun şüpheli işlem oluşturup oluşturmadığını değerlendirmesi gerekir.

İzlenecek yol, kararın dayanağının yazılı olarak sorulmasıyla başlar. Karar bir belge eksikliğine dayanıyorsa eksik tamamlanabilir; risk politikasına dayanıyorsa kuruluşun kendi takdir alanındadır ve başka bir kuruluşa başvurulması gerekebilir. Adli bir karara dayanıyorsa izlenecek yol tamamen farklıdır ve yargısaldır.

İlişkinin sona erdirilmesi, bakiyenin alıkonulması anlamına gelmez. Bakiyenin, müşterinin kendi adına kayıtlı bir hesaba aktarılması talep edilebilir; kuruluşun iade için kimlik doğrulaması istemesi olağandır. Hesabın kapatılması ve yeni hesap açılamaması sorununun genel çerçevesi hesap kapatma ve yeni hesap açılamaması rehberinde anlatılmıştır.

İkamet İzni, Çalışma İzni ve Fon Hareketleri

Yabancıların Türkiye’deki mali hareketleri, göç mevzuatındaki statüleriyle de ilişkilidir. Kısa dönem, aile, öğrenci ve uzun dönem ikamet izinleri farklı şartlara bağlıdır; bazı izin türlerinde yeterli maddi imkâna sahip olunduğunun belgelenmesi aranır. Bu belgeleme çoğu zaman banka hesabı üzerinden yapılır ve hesaba giren tutarın kaynağı ayrıca sorgulanabilir.

Taşınmaz edinimi ile ikamet izni arasındaki bağ da uygulamada sık gündeme gelir. Taşınmaz sahibi olmak, belirli şartlarla kısa dönem ikamet izni başvurusuna dayanak oluşturabilir. Bu yolda da bedelin nasıl getirildiği ve belgelendirildiği, hem tapu hem izin hem uyum tarafında aynı anda değerlendirilir.

Çalışma izni bulunan yabancılarda ise fon hareketlerinin izahı görece kolaydır: ücret ödemeleri bordro ve işveren kayıtlarıyla eşleşir. Buna karşılık çalışma izni bulunmaksızın düzenli gelir elde edildiği izlenimi veren hareketler, hem göç hem vergi hem uyum tarafında soru doğurur. Serbest meslek ya da ticari faaliyet yürütülüyorsa, buna uygun izin ve mükellefiyetin bulunması beklenir.

Öğrenci statüsündeki yabancılarda en sık karşılaşılan durum, hesaba aile tarafından yapılan düzenli transferlerdir. Bu transferler meşrudur; ancak gönderenle ilişkinin ve transferin sebebinin belgelenmesi gerekir. Tutarın öğrenci profiline göre olağandışı büyüklükte olması hâlinde, kaynak sorgusu kaçınılmaz hâle gelir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı Türkiye’de banka hesabı açabilir mi?

Açabilir. Uygulamada aranan asgari unsurlar pasaport, potansiyel vergi kimlik numarası veya yabancı kimlik numarası ile bir tebligat adresidir. Potansiyel vergi kimlik numarası vergi dairesine başvuruyla alınır ve gerçek kişiler bakımından interaktif vergi dairesi üzerinden elektronik olarak da talep edilebilir. İkamet izni bulunması kural olarak şart değildir.

Yabancı kimlik numarası nasıl alınır?

Yabancı kimlik numarası, belirli bir süredir Türkiye’de ikamet eden yabancılara verilir; uygulamada bu süre altı ay olarak uygulanmaktadır. Geçici koruma altındaki yabancıların geçici koruma kimlik kartı bulunduğundan ayrıca yabancı kimlik numarasına ihtiyaçları yoktur.

Banka hangi belgeleri isteyebilir?

Pasaport aslı veya noter onaylı Türkçe tercümesi, vergi veya yabancı kimlik numarası, Türkiye’de kaldığı adresi gösteren belge ve çoğu bankada Türkiye’de kullanılabilecek bir telefon numarası. Adres belgesi olarak ikametgâh belgesi ya da adrese bağlı abonelik faturaları kabul edilebilir. Bankalar ayrıca mevduatın kaynağına ilişkin belge talep edebilir.

Kimlik tespiti yabancılarda nasıl yapılır?

Tedbirler Yönetmeliği, kimlik tespitini kişi türüne göre ayrı maddelerde düzenler. Yabancı gerçek kişilerde pasaport ve varsa yabancı kimlik numarası esas alınır; yurt dışında yerleşik tüzel kişilerde ise kuruluş belgeleri ile temsil yetkisini gösteren belgelerin yetkili merciden onaylı ve gerektiğinde apostilli olması aranır.

Gerçek faydalanıcı araştırması nasıl yürür?

Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerle sürekli iş ilişkisi tesisinde belirli oranı aşan hisseye sahip gerçek kişi ortakların kimliği tespit edilir; aynı oranı aşan tüzel kişi ortakların kimliği de ayrıca tespit edilir ve ortaklık zinciri izlenir. Zincirin sonunda hiçbir gerçek kişiye ulaşılamadığında en üst düzey icra yetkisine sahip gerçek kişi esas alınır. Yurt dışı yapılarda bu araştırma daha ayrıntılı yürütülür.

Siyasi nüfuz sahibi kişi kontrolü yapılıyor mu?

Evet, risk temelli yaklaşımın gereği olarak yapılır. Müşterinin veya gerçek faydalanıcının bu kapsamda olup olmadığı belirlenir; bu kapsamdaki kişilerle iş ilişkisi kurulması veya sürdürülmesi üst yönetim onayına bağlanır, fon ve malvarlığı kaynağı hakkında makul araştırma yapılır ve ilişki sürekli olarak yakından izlenir.

Yabancı taşınmaz satın alabilir mi?

Yabancı gerçek ve tüzel kişilerin taşınmaz edinimi 2644 sayılı Tapu Kanunu m.35 ve 36 çerçevesinde yürür. Edinebilecekleri taşınmaz yüzölçümü ve ilçe bazındaki sınırlar ile askerî yasak bölge ve güvenlik bölgelerine ilişkin kısıtlamalar bu maddelerden doğar; tapu müdürlüğü işlemi bu kısıtlamalar bakımından denetler.

Taşınmaz alımında döviz alım belgesi zorunlu mu?

Yabancı gerçek kişilerce satın alma yoluyla taşınmaz edinimlerinde döviz alım belgesi ibrazı zorunlu hâle getirilmiştir. Belge, tapu müdürlüğünde satış işlemi yapılmadan önce dövizin Merkez Bankasına satılmak üzere Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya satıldığını gösterir. Döviz mutlaka Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya, ilgili bankaca da Merkez Bankasına bozdurulur.

Taşınmazla vatandaşlık şartları nedir?

Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik kapsamındaki güncel limitlere göre, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında taşınmaz satın alan, bu bedeli döviz alım belgesi düzenlenecek şekilde getiren ve taşınmazı tapu siciline üç yıl süreyle satılmayacağı şerhiyle edinen yabancılar, Cumhurbaşkanı kararıyla istisnai olarak Türk vatandaşlığı kazanabilmektedir.

Hangi taşınmazlar bu kapsamda değil?

Yapılan yönetmelik değişikliğiyle tarımsal vasıflı taşınmazlar ile yapısız arsa vasıflı taşınmazların vatandaşlık kazanımına konu edilmesi ortadan kaldırılmış; arsa vasıflı taşınmazlarda yapılı olma şartı aranır hâle gelmiştir.

Mevduat yoluyla vatandaşlık mümkün mü?

Mümkündür. Uygulamada en az 500.000 Amerikan Doları veya muadili dövizin Türkiye’deki bir bankada belirli süre tutulması ve bu durumun Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilmesi aranır. Hesabın döviz cinsi olması hâlinde kur dalgalanmaları nedeniyle bakiyenin eşik tutarın altına düşmemesine dikkat edilmesi gerekir.

Üç yıllık şerh kaldırılırsa ne olur?

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün açıklamalarına göre, üç yıllık süre dolmadan taahhüdün terkini talep edilmesi hâlinde işlem karşılanır; ancak Türk vatandaşlığının iptali için İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne ve İl Göç Müdürlüğüne bilgi verilir.