Birkaç daireniz var, kiralar hesabınıza geliyor ve bir gün hesap kapandı. Kira geliri, düzenli ve öngörülebilir bir akış olduğu için normalde uyarı üretmez; sorun, akışın düzensizleştiği noktalarda çıkar: kiralar farklı kişilerden ve düzensiz tutarlarda gelir, bir kısmı elden alınır, depozitolar ve peşin ödemeler karışır, tahsilat bir yakının hesabına yapılır. Üstelik bu dosyalarda ikinci bir katman daha vardır: kira gelirinin beyan edilip edilmediği. Bu rehber, kira gelirinde blokenin sebeplerini, tahsilatın banka üzerinden yapılması yükümlülüğünü (VUK m.257 ve genel tebliğler), beyan ve stopaj rejimini (GVK m.70, m.86, m.94), depozito ve peşin kira sorununu, işyeri kiralarındaki stopajı ve kaynak dosyasını anlatır.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Kira gelirleriniz mi bloke edildi?
Sözleşme, tapu ve beyan kayıtlarıyla kaynak dosyasının kurulması, itiraz ve kısmi çözülme için Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppKira Gelirinde Blokenin Sebepleri
Kira tahsilatında bloke sebepleri
| Sebep | Görünen | Karşılığı |
|---|---|---|
| Çok sayıda kişiden düzenli giriş | Her ay farklı isimlerden benzer tutarlar | Kiracı listesi ve sözleşmelerle eşleştirme |
| Beyan uyumsuzluğu | Hesaba giren kira toplamı, beyan edilen gelirin çok üzerinde | Vergi boyutunun önce çözülmesi; gerekirse pişmanlık |
| Nakit tahsilat ve toplu yatırma | Kiraların elden alınıp aylık toplu yatırılması | Tevsik zorunluluğu ihlali; kaynak boşluğu |
| Depozito ve peşin ödemelerin karışması | Olağan kira tutarının çok üzerinde tek seferlik girişler | Sözleşmedeki depozito ve peşin ödeme kayıtlarının gösterilmesi |
| Kiracının parasının şikâyete konu olması | Bir kiracının ödediği para izlenerek gelinmiş | İyi niyetli üçüncü kişi; kapsamın o tutarla sınırlanması |
İkinci satır bu dosyaların asıl riskidir: kira gelirinin banka üzerinden toplanması, aynı zamanda gelirin kayda geçmesi demektir ve beyan edilmeyen kısım, ceza dosyasında değil vergi tarafında sorun doğurur. Bu nedenle kaynak dosyası hazırlanmadan önce beyan durumu netleştirilmelidir. Genel çerçeve için yüksek tutarlı parama el koydu rehberimize bakabilirsiniz.
Kirayı Banka Üzerinden Tahsil Zorunluluğu
Konut ve işyeri kira ödemelerinin banka veya posta idaresi aracılığıyla yapılması, Vergi Usul Kanunu m.257’deki yetkiye dayanılarak çıkarılan genel tebliğlerle düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca, işyeri kiralamalarında tutarı ne olursa olsun, konut kiralamalarında ise belirlenen tutarı aşan ödemelerin banka veya posta idaresince düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunludur; kiraya verenler ve kiracılar bu zorunluluğa uymakla yükümlüdür ve aykırılık hâlinde her iki taraf için özel usulsüzlük cezası uygulanır (VUK mükerrer m.355). Bu kural, bloke dosyasında iki yönlü işler. Olumlu yönü: banka üzerinden yapılan tahsilat, kira gelirinin kaynağını kendiliğinden belgeler; dekont, sözleşmeyle eşleştirildiğinde başka açıklama gerekmez. Olumsuz yönü: elden tahsil edilip sonradan yatırılan kiralar, hem tevsik zorunluluğunun ihlali hem de kaynak boşluğu doğurur; “kiracı elden ödüyordu” açıklaması, hem vergi hem uyum tarafında zayıf kalır.
Pratik sonuç şudur: her kiracının ödemeyi kendi hesabından, kiraya verenin hesabına, açıklamalı olarak (“[..] ayı kira bedeli, [adres]”) yapması istenmelidir. Bu tek cümlelik açıklama, aylar sonra yapılacak bir incelemede dosyanın yarısını kapatır. Tevsik zorunluluğunun kapsamı ve güncel hadleri için tevsik zorunluluğu ve nakit ödeme sınırı rehberimize bakabilirsiniz.
Beyan ve Stopaj: İki Ayrı Rejim
Gayrimenkul sermaye iradı, Gelir Vergisi Kanunu m.70’te sayılan mal ve hakların kiraya verilmesinden doğan gelirdir. Vergilendirme biçimi, kiracının kim olduğuna göre değişir. İşyeri kiralarında, kiracı gerçek usulde vergiye tabi bir mükellefse GVK m.94 uyarınca ödediği kira üzerinden tevkifat (stopaj) yapmak ve muhtasar beyanname ile bildirmek zorundadır; bu hâlde kiraya veren, yıllık beyan sınırını aşmadıkça ayrıca beyanname vermeyebilir (m.86). Konut kiralarında ise stopaj yoktur; kiraya veren, yıllık istisna tutarını aşan konut kira gelirini yıllık beyanname ile beyan eder. İstisna ve beyan sınırları her yıl yeniden belirlenir; ayrıca istisnadan yararlanma şartları (ticari, zirai veya mesleki kazancı nedeniyle beyanname verenlerin durumu gibi) kanunda ayrıca düzenlenmiştir.
Kira türüne göre vergi rejimi
| Konu | Konut kirası | İşyeri kirası |
|---|---|---|
| Stopaj | Yok | Kiracı mükellefse tevkifat yapar (GVK m.94) |
| Beyan | İstisnayı aşan tutar yıllık beyanname ile | Beyan sınırını aşarsa yıllık beyanname (m.86) |
| İstisna | Yıllık konut kirası istisnası (şartlara bağlı) | Konut istisnası uygulanmaz |
| Gider | Götürü veya gerçek gider usulü | Götürü veya gerçek gider usulü |
| Tevsik | Belirlenen tutarı aşan ödemelerde banka veya PTT zorunlu | Tutarı ne olursa olsun banka veya PTT zorunlu |
| Aykırılık | Her iki tarafa özel usulsüzlük cezası | Aynı |
| Beyan edilmemişse | Pişmanlıkla beyan imkânı (VUK m.371) | Aynı; stopaj yapılmışsa mahsup |
Bloke dosyasında bu tablonun anlamı şudur: savcılığa sunulacak kira sözleşmeleri ve dekontlar, aynı zamanda gelirin beyan edilip edilmediğini gösterir. Beyan dışı kalmış bir dönem varsa, belgeler sunulmadan önce Vergi Usul Kanunu m.371’deki pişmanlık imkânı mali müşavirle değerlendirilmelidir; pişmanlıkla verilen beyanname, hem vergi ziyaı cezasını önler hem de ceza dosyasında gelirin meşruluğunu gösteren güçlü bir belgeye dönüşür. Sıralamanın yönetimi için MASAK incelemesi vergi incelemesine dönüşür mü rehberimize bakabilirsiniz.
Kaynak Dosyası: Kiracı Kiracı Eşleştirme
Kira gelirinde sunulacak belgeler
| Belge | Ne gösterir? |
|---|---|
| Tapu kayıtları | Taşınmazların size ait olduğu |
| Kira sözleşmeleri | Kiracı, tutar, süre, depozito ve ödeme günü |
| Hesap ekstresi ve dekontlar | Her ödemenin kimden, ne zaman ve ne kadar geldiği |
| Kiracı listesi ve eşleştirme tablosu | Girişlerin sözleşmelerle birebir örtüşmesi |
| Yıllık gelir vergisi beyannameleri | Gelirin beyan edildiği |
| Stopaj yapılan kiralarda muhtasar bilgileri | İşyeri kirasının vergilendirildiği |
| Abonelik ve aidat kayıtları | Taşınmazların fiilen kullanıldığı |
| Emlakçı sözleşmeleri ve ilanlar | Kiralama sürecinin gerçekliği |
Bu dosyada savunmanın merkezi, dördüncü satırdaki eşleştirme tablosudur: her giriş bir kiracıya, her kiracı bir sözleşmeye ve her sözleşme bir taşınmaza bağlanır. Tablo tamamlandığında, “farklı kişilerden gelen düzenli transferler” ifadesi anlamını yitirir; ortaya bir kira portföyü çıkar.
Depozito, Peşin Kira ve Anahtar Parası
Olağan kira akışını bozan tek seferlik tutarlar, bu dosyalarda en sık açıklanması gereken kalemlerdir. Depozito, Türk Borçlar Kanunu m.342 kapsamında düzenlenmiştir: konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle güvence verilmesi kararlaştırılmışsa bu güvence üç aylık kira bedelini aşamaz; güvence para veya kıymetli evrak olarak verilmişse, kiracının onayı olmaksızın çekilmemek üzere bir bankaya yatırılır ve banka güvenceyi ancak her iki tarafın rızasıyla veya icra takibinin kesinleşmesiyle ya da mahkeme kararına dayanarak geri verebilir. Bu hüküm, depozitonun neden ayrı bir kalem olarak gösterilmesi gerektiğini de açıklar: depozito kiraya verenin geliri değil, emanetidir ve sözleşme sona erdiğinde iade edilir.
Peşin kira ise, birkaç aylık veya yıllık kiranın tek seferde ödenmesidir ve hesapta olağandışı bir giriş oluşturur; sözleşmede peşin ödeme kaydı bulunduğunda kolayca açıklanır. Anahtar parası veya hava parası olarak adlandırılan ödemeler bakımından ise ayrı bir dikkat gerekir: bu ödemeler sözleşmede yer almadığı ve belgelenmediği hâlde hesaba giriş oluşturur; ayrıca gelir vergisi bakımından da değerlendirilmesi gereken bir kalemdir. Bütün bu tutarların sözleşmede açıkça yazılması ve dekont açıklamasında belirtilmesi (“depozito”, “üç aylık peşin kira”), sonradan yapılacak açıklamaların yerini baştan alır.
Adım Adım ve Dilekçe
Kira geliri bloke edildiğinde ilk hafta
| Sıra | Adım | Amaç |
|---|---|---|
| 1 | Bankadan kısıtlamanın türünü ve varsa karar bilgisini yazılı isteyin | Başvuru yolu ve süre |
| 2 | Askıya alma ise 48 saat içinde başsavcılığa; elkoyma ise 7 gün içinde itiraz edin | Hak düşürücü süreler |
| 3 | Tapu kayıtlarını ve bütün kira sözleşmelerini toplayın | Portföyün ortaya konması |
| 4 | Girişleri kiracı ve sözleşmeyle eşleştiren tabloyu hazırlayın | Düzenli akışın gösterilmesi |
| 5 | Beyannameleri ve varsa stopaj bilgilerini ekleyin | Gelirin vergisel durumu |
| 6 | Beyan dışı dönem varsa pişmanlık imkânını mali müşavirle değerlendirin | Vergi tarafının önce çözülmesi |
| 7 | Depozito ve peşin ödemeleri ayrı kalem olarak gösterin | Olağandışı girişlerin açıklanması |
| 8 | Vergi, aidat ve kredi ödemeleri için kısmi çözülme talep edin | Taşınmazların yükümlülüklerinin sürmesi |
Kiracının Parası Şikâyete Konuysa
Bazı dosyalarda sorun kiraya verende değildir: kiracı, kira bedelini bir dolandırıcılıktan elde ettiği parayla ödemiş ve mağdurun şikâyeti üzerine para izlenerek kiraya verenin hesabına ulaşılmıştır. Bu hâlde kiraya verenin konumu, karşılık edimini yerine getirmiş iyi niyetli üçüncü kişidir: taşınmaz kiracıya teslim edilmiş, kullandırılmış ve kira bedeli buna karşılık alınmıştır. TCK m.54/1 iyi niyetli üçüncü kişilere ait değerlerin müsadere edilemeyeceğini, CMK m.131 üçüncü kişilere ait elkonulmuş değerlerin iadesini düzenler. Sunulacak belgeler nettir: kira sözleşmesi, taşınmazın teslimine ilişkin kayıtlar (abonelik devirleri, tutanak), ödemenin kiracının kendi hesabından geldiğini gösteren dekont ve kira bedelinin emsallere uygunluğu. Talep de nettir: kapsamın şikâyete konu tutarla sınırlandırılması ve kalan bakiyenin serbest bırakılması. Kiraya veren bakımından koruyucu davranış ise baştan bellidir: ödemenin kiracının kendi hesabından, açıklamalı gelmesini şart koşmak ve üçüncü kişilerden yapılan ödemeleri kabul etmemek. Aracı hesap ve iyi niyet tartışmasının genel çerçevesi için aracı hesap rehberimize bakabilirsiniz.
Kısa Süreli ve Günlük Kiralama
Günlük veya haftalık kiralama yapanlar bakımından tablo farklıdır ve risk daha yüksektir; çünkü tahsilat çok sayıda kişiden, küçük tutarlarla ve düzensiz aralıklarla gelir. Bu, uyum sistemlerinde olağan kira akışından çok toplama hesabı örüntüsüne benzer. İkinci bir katman, faaliyetin niteliğidir: konutların turizm amaçlı kısa süreli kiralanması 7464 sayılı Kanun ile izne bağlanmıştır ve izinsiz faaliyet idari yaptırıma tabidir; ayrıca sürekli ve organize biçimde yapılan kısa süreli kiralama, gayrimenkul sermaye iradı olmaktan çıkıp ticari kazanç olarak değerlendirilebilir ve mükellefiyet, fatura ve beyan yükümlülükleri doğurur. Bloke dosyasında bu iki katman birlikte sorulur: tahsilatlar hangi taşınmaza ait, faaliyet izinli mi ve gelir beyan ediliyor mu? Sunulacak belgeler: izin veya belge, rezervasyon platformlarından alınacak işlem dökümleri, misafir kayıtları, taşınmazın tapusu ve varsa işletme kayıtları. Kısa süreli kiralama yapanlar için doğru düzen, tahsilatı platform üzerinden ve işletme hesabına almak, her rezervasyonu belgelemek ve geliri beyan etmektir.
Kiraların Bir Yakının Hesabında Toplanması
Uygulamada sık görülen bir düzen, kiraların mal sahibi yerine bir yakınının hesabında toplanmasıdır: mal sahibi yurt dışındadır, yaşlıdır ya da hesabında haciz bulunduğu için kiraları başkasının hesabına aldırmaktadır. Bu düzen üç sorun üretir. Birincisi kaynak sorunudur: hesap sahibi, kendisine ait olmayan bir geliri tahsil etmektedir ve hesabına giren tutarların açıklaması “başkasının kirası” olur; bu, üçüncü kişi malvarlığı tartışması doğurur. İkincisi vergi sorunudur: kira geliri, taşınmazın sahibine aittir ve onun tarafından beyan edilir; paranın başkasının hesabına girmesi bu yükümlülüğü değiştirmez, ancak kayıt düzenini bozar. Üçüncüsü icra sorunudur: hacizden kaçınmak amacıyla kurulan böyle bir düzen, alacaklılar bakımından mal kaçırma iddiasına ve tasarrufun iptali davasına konu olabilir. Zorunlu hâllerde doğru yol, mal sahibinin bir vekâletname vermesi ve tahsilatın onun adına yapılmasıdır; tahsil edilen tutarın da gecikmeksizin mal sahibine aktarılması gerekir. Vekilin aldıklarını vekâlet verene verme borcu Türk Borçlar Kanunu m.508’de düzenlenmiştir. Vekâletli işlemlerin belgelenmesi için vekâletle yapılan işlemde hesap blokesi rehberimize bakabilirsiniz.
Eşleştirme Tablosu: Girişleri Portföye Bağlamak
Bu dosyada savunmanın merkezinde tek bir belge vardır: her girişi bir kiracıya, her kiracıyı bir sözleşmeye ve her sözleşmeyi bir taşınmaza bağlayan tablo. Aşağıdaki yapı, savcılığa sunulacak ekin nasıl kurulacağını gösterir.
Kira girişleri eşleştirme tablosu (örnek yapı)
| Taşınmaz | Kiracı | Sözleşme | Dönem ve tutar |
|---|---|---|---|
| [İl/İlçe] [..] ada [..] parsel, [..] no.lu daire | [Ad Soyad] | [tarih] tarihli, aylık [..] TL | [Ay]: [..] TL — “kira” |
| Aynı taşınmaz | Aynı kiracı | Aynı sözleşme | [Ay+1]: [..] TL — “kira” |
| [..] no.lu işyeri | [Unvan] Ltd. Şti. | [tarih] tarihli, aylık brüt [..] TL | [Ay]: net [..] TL (stopaj sonrası) |
| [..] no.lu daire | [Ad Soyad] | [tarih] tarihli | [Tarih]: [..] TL — depozito |
| [..] no.lu dükkân | [Ad Soyad] | [tarih] tarihli | [Tarih]: [..] TL — altı aylık peşin |
| Toplam | [..] kiracı | [..] sözleşme | [Dönem] toplamı: [..] TL |
Tablonun altına iki not eklenir: beyan edilen yıllık kira geliri ve stopaj yoluyla vergilendirilen tutar. Bu iki sayı, hesaba giren toplamla karşılaştırıldığında, vergi tarafının da kapandığını gösterir ve savcılığın ikinci sorusunu baştan cevaplar.
Sık Yapılan Hatalar
Kira dosyalarında görülen hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Kirayı elden almak | Tevsik ihlali; her iki tarafa özel usulsüzlük cezası; kaynak boşluğu | Banka veya PTT üzerinden, açıklamalı tahsilat |
| Sözleşmesiz kiralamak | Girişler eşleştirilemez | Yazılı sözleşme; tutar ve depozitonun yazılması |
| Depozitoyu kira gibi hesaba almak | Olağandışı giriş açıklanamaz; iade sorunu | Ayrı kalem; TBK m.342 çerçevesinde banka hesabı |
| Geliri beyan etmemek | Ceza dosyası kapanırken vergi dosyası açılır | Beyan; geçmiş dönem için pişmanlık değerlendirmesi |
| Kiraları bir yakının hesabında toplamak | Üçüncü kişi ve aracı hesap görüntüsü | Mal sahibinin kendi hesabı |
| Üçüncü kişilerden ödeme kabul etmek | Ödeyenlerin ilişkisi sorulur | Kiracının kendi hesabından ödeme |
| Kısa süreli kiralamayı izinsiz yapmak | İdari yaptırım; ticari kazanç tartışması | İzin ve belge; platform üzerinden tahsilat |
Kiracı Ödemeyi Kesince: Tahliye ve Alacak Takibi
Hesabın kısıtlanması, kira ilişkisini etkilemez: kiracı ödemeye devam eder ve tutarlar kısıtlı hesaba girmeye devam eder. Asıl sorun bunun tersinde, yani kiracının ödemeyi kesmesinde çıkar ve bu, bloke dosyasında da bir kayıp kalemi oluşturur. Türk Borçlar Kanunu m.315, kiracının kira bedelini ödemede temerrüde düşmesi hâlinde kiraya verenin, konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün süre vererek bu süre içinde ödenmemesi durumunda sözleşmeyi feshedeceğini yazılı olarak bildirebileceğini düzenler; m.352/2 ise bir kira yılı içinde iki haklı ihtarın tahliye sebebi oluşturduğunu öngörür. İcra yoluyla tahliye ise İcra ve İflas Kanunu m.269 ve devamındaki usule göre yürütülür. Bu süreçlerin bloke dosyasındaki karşılığı iki yönlüdür: birincisi, ödenmeyen kiralar ve buna bağlı zarar, tazminat aşamasında kayıp kalemi olarak gösterilebilir; ikincisi, icra yoluyla yapılan tahsilatlar dosya üzerinden gerçekleştiği için hesaba giren para kendiliğinden açıklanabilir hâle gelir. Ayrıca kısıtlama nedeniyle taşınmazın emlak vergisi, aidatı ve kredi taksiti ödenemiyorsa, bunlar için kısmi çözülme talep edilmelidir; talebin ekine tahakkuk ve ödeme planı konulur.
Kiralama Yoluyla Suç Geliri Aklama İddiası
Kira geliri, aklama tipolojilerinde de geçen bir kalemdir ve bu, dürüst mal sahiplerinin neden sorgulandığını açıklar. Tipik kurgular şunlardır: kaynağı belirsiz nakit, kira geliri görüntüsü altında hesaba sokulur; gerçekte kiracı bulunmayan bir taşınmaz için kira ödeniyormuş gibi transferler yapılır; kira bedeli, emsallerin çok üzerinde belirlenerek fazla tutar meşrulaştırılır; ya da kiracı ile mal sahibi arasında gerçek bir kira ilişkisi yokken, para geçişine kılıf oluşturulur. Bu nedenle inceleme, yalnızca “para geldi mi” ile sınırlı kalmaz; kira ilişkisinin gerçekliği araştırılır. Gerçek bir kira ilişkisini gösteren unsurlar bellidir: taşınmazın fiilen kullanılıyor olması, abonelik ve aidat kayıtlarının kiracı adına olması, kira bedelinin bölgedeki emsallerle uyumlu olması, sözleşmenin tarihinin ve şartlarının tutarlı olması ve ödemelerin düzenli aralıklarla yapılması. Mal sahibi bakımından yapılacak iş, bu unsurları belgelemektir: kiracı adına düzenlenmiş abonelik kayıtları, apartman yönetimi kayıtları, emlakçı ilanı ve varsa ekspertiz değeri. Emsal kira araştırması, özellikle yüksek bedelli sözleşmelerde tek başına belirleyici olabilir; bölgedeki benzer taşınmazların kira bedellerini gösteren ilanlar veya bir değerleme raporu, bedelin piyasa gerçeğine uygun olduğunu ortaya koyar.
Nakit Tahsil Edilmiş Geçmiş Kiralar
Bloke edilen hesapların çoğunda, geçmiş yıllarda elden tahsil edilmiş kiralar bulunur ve bunların bir kısmı toplu biçimde bankaya yatırılmıştır. Bu durum iki ayrı boşluk yaratır: paranın kiracıdan geldiği belgelenemez ve tevsik zorunluluğuna aykırılık ortaya çıkar. Yapılabilecekler sınırlı ama etkilidir. Birincisi kiracıdan beyan almaktır: kiracının, hangi dönemler için ne kadar ödeme yaptığını gösteren yazılı bir beyanı, ilişkiyi doğrular; kiracının kendi hesabından yaptığı nakit çekimler varsa bunlar da istenebilir. İkincisi sözleşme ve yan kayıtlardır: kira sözleşmesinin tarihi, süresi ve tutarı, elden alınan tutarların büyüklüğünü doğrular; abonelik ve aidat kayıtları, taşınmazın o dönemde kullanıldığını gösterir. Üçüncüsü tutarlılıktır: bankaya yatırılan nakit toplamı, sözleşmedeki aylık bedelle ve dönem sayısıyla örtüşmelidir; örtüşmeyen fazlalık ayrıca açıklanmalıdır. Dördüncüsü vergi tarafıdır: elden tahsil edilmiş ve beyan edilmemiş kiralar için pişmanlık imkânı değerlendirilmeli, beyan tamamlandıktan sonra belgeler sunulmalıdır. Bundan sonrası için kural değişmez: bütün kiralar banka üzerinden, kiracının kendi hesabından ve açıklamalı olarak tahsil edilmelidir.
Birden Fazla Taşınmaz: Portföy Büyüdükçe
Bir veya iki dairenin kirası nadiren dosya açar; portföy büyüdükçe tablo değişir ve on beş yirmi kiracıdan gelen aylık transferler, hacimleri itibarıyla ticari bir akışa benzer. Bu noktada üç ek soru gündeme gelir. Birincisi, faaliyetin niteliğidir: taşınmazların kiraya verilmesi kural olarak gayrimenkul sermaye iradıdır; ancak organizasyon, personel çalıştırma, sürekli alım satım ve işletme büyüklüğü gibi unsurların bir araya gelmesi hâlinde ticari kazanç tartışması doğabilir ve bu, mükellefiyet ile belge düzeni yükümlülükleri getirir. İkincisi, taşınmazların nasıl edinildiğidir: portföyün büyüklüğü, “bu kadar taşınmaz hangi kaynakla alındı” sorusunu doğurur; her taşınmazın alım tarihi, bedeli ve finansman kaynağı (kredi, satış, miras) gösteren bir tablo hazırlanmalıdır. Üçüncüsü, kayıt düzenidir: çok sayıda kiracıda sözleşmelerin dijital olarak arşivlenmesi, kira artışlarının yazılı hâle getirilmesi ve tahsilatların tek bir hesapta toplanması, hem takibi hem savunmayı kolaylaştırır. Büyük portföylerde tavsiye edilen düzen, kira tahsilatı için ayrı bir hesap kullanmak ve bu hesabın kişisel harcamalara karışmamasını sağlamaktır; böylece hem aylık akış net görünür hem de bir inceleme hâlinde yalnızca o hesap konuşulur.
Kira Artışı, Tespit Davası ve Tutar Değişimi
Hesaba giren kira tutarlarının yıl içinde değişmesi, eşleştirme tablosunda açıklanması gereken bir başka noktadır: sözleşmede aylık bedel bir rakam yazarken hesaba farklı bir tutar giriyorsa, aradaki fark gösterilmelidir. Türk Borçlar Kanunu m.344, tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalarının, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerli olduğunu; bu kuralın bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanacağını ve taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa bedelin, aynı sınır gözetilerek hâkim tarafından belirleneceğini düzenler. Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ise hâkim, endeks, taşınmazın durumu ve emsal kira bedelleri gözetilerek hakkaniyete uygun biçimde bedeli belirler. Pratik sonuç şudur: artışlar yazılı hâle getirilmeli, yeni bedel bir ek protokolle veya yazılı bildirimle kayda geçirilmelidir; kira tespit davası açılmışsa mahkeme kararı ve buna dayalı ödeme farkları ayrı gösterilir. Geriye dönük olarak tahsil edilen tespit farkları, olağan aylık akışın dışında tek seferlik girişler oluşturur; bunların dayanağı mahkeme kararıdır ve dosyaya eklendiğinde başka açıklama gerekmez.
🧭 Bu yazı MASAK Rehberi’nin parçasıdır
Hesap blokesi, şüpheli işlem bildirimi, elkoyma, kaynak ispatı, aklama suçu, şirket hesabı, yurt dışı transfer, iade ve tazminat rehberlerinin tamamı: MASAK Rehberi
Sıkça Sorulan Sorular
Kira gelirlerim neden bloke edildi?
En sık sebepler: her ay farklı kişilerden gelen düzenli transferlerin toplama hesabı görüntüsü üretmesi, hesaba giren kira toplamının beyan edilen gelirle uyumsuz olması, kiraların elden alınıp toplu yatırılması, depozito ve peşin ödemelerin olağandışı giriş oluşturması ve bir kiracının parasının şikâyete konu olmasıdır.
Kirayı elden almak suç mu?
Suç değildir; ancak tevsik zorunluluğunun ihlalidir. VUK m.257’ye dayanan tebliğler uyarınca işyeri kiralamalarında tutarı ne olursa olsun, konut kiralamalarında belirlenen tutarı aşan ödemelerin banka veya PTT aracılığıyla yapılması zorunludur ve aykırılıkta her iki tarafa özel usulsüzlük cezası uygulanır (VUK mükerrer m.355). Ayrıca elden tahsilat, kaynak ispatını zorlaştırır.
Kira gelirimi nasıl belgelerim?
Tapu kayıtları, kira sözleşmeleri, hesap ekstresi ve dekontlar ile girişleri kiracı, taşınmaz, dönem ve tutar olarak eşleştiren bir tablo. Buna yıllık beyannameler ve işyeri kiralarında stopaj bilgileri eklenir.
Konut ve işyeri kirası arasındaki vergi farkı nedir?
İşyeri kiralarında kiracı gerçek usulde mükellefse GVK m.94 uyarınca tevkifat yapar; kiraya veren beyan sınırını aşmadıkça ayrıca beyanname vermeyebilir (m.86). Konut kiralarında stopaj yoktur; istisnayı aşan tutar yıllık beyanname ile beyan edilir. İstisna ve sınırlar her yıl güncellenir.
Depozitoyu nasıl göstermeliyim?
Ayrı bir kalem olarak. TBK m.342 uyarınca konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence üç aylık kira bedelini aşamaz; para olarak verilen güvence, kiracının onayı olmaksızın çekilmemek üzere bir bankaya yatırılır ve ancak tarafların rızası, kesinleşmiş icra takibi veya mahkeme kararıyla geri verilebilir. Sözleşmede ve dekont açıklamasında “depozito” ibaresi kullanılmalıdır.
Kiracımın ödediği para dolandırıcılık parası çıktı; ne olacak?
Taşınmazı teslim etmiş ve kullandırmış kiraya veren, karşılık edimini yerine getirmiş iyi niyetli üçüncü kişidir (TCK m.54/1; CMK m.131). Kira sözleşmesi, teslim kayıtları ve ödemenin kiracının kendi hesabından geldiğini gösteren dekontlarla konumunuzu ortaya koyun; kapsamın şikâyete konu tutarla sınırlandırılmasını isteyin.
Geçmiş yıllarda kira gelirimi beyan etmedim; ne yapmalıyım?
Belgeleri savcılığa sunmadan önce mali müşavirle VUK m.371 kapsamındaki pişmanlık imkânını değerlendirin. Pişmanlıkla verilen beyanname, vergi ziyaı cezasını önler ve ceza dosyasında gelirin meşruluğunu gösteren bir belgeye dönüşür.
Kira artışını nasıl belgelemeliyim?
Artışı yazılı hâle getirin: ek protokol veya yazılı bildirim. TBK m.344 uyarınca yenilenen dönemlerde uygulanacak bedele ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksi oniki aylık ortalama değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir; anlaşma yoksa bedel aynı sınır gözetilerek hâkimce belirlenir. Kira tespit davası varsa mahkeme kararı ve geriye dönük farklar ayrı gösterilir.
Günlük kiralama yapıyorum; farkı ne?
Tahsilat çok sayıda kişiden ve düzensiz geldiği için toplama hesabı örüntüsüne benzer. Ayrıca konutların turizm amaçlı kısa süreli kiralanması 7464 sayılı Kanun ile izne bağlanmıştır ve sürekli, organize faaliyet ticari kazanç olarak değerlendirilebilir. İzin belgesi, platform işlem dökümleri ve misafir kayıtlarıyla belgeleyin; geliri beyan edin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat hükümleri, istisna ve hadler yazının hazırlandığı tarihteki hâliyle aktarılmıştır; güncel tutarlar için ilgili tebliğler esas alınmalı, somut olayınız için bir avukata ve mali müşavire danışılmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 MASAK Rehberi (Hub)Dört tedbir, süre tablosu, konuma göre başlangıç noktası
- Tevsik Zorunluluğu ve Nakit Ödeme Sınırı
- MASAK İncelemesi Vergi İncelemesine Dönüşür mü?
- Paranın Kaynağını İspat: Hangi Belge Hangi İddiayı Karşılar?
- Aracı Hesap ve IBAN Kiralama: Cezai Sorumluluk
- MASAK Blokesi Nasıl Kaldırılır? Başvuru Yolları ve Dilekçe Örnekleri
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için hemen ulaşın.
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
İletişime GeçinBu içerik Ceza Hukuku alanındadır.
Ceza Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Sahte Altın Dolandırıcılığı 2026: TCK m.157-158 Cezası, “Polis/Savcıyım Altınları Teslim Edin” Tuzağı, Kuyumcuya Sahte Bilezik, Aldatma Kabiliyeti, Etkin Pişmanlık ve Suç Duyurusu Dilekçesi
- ▸ Baroya Avukat Şikâyeti Dilekçesi Örneği 2026 ve Disiplin Süreci: Yetkili Baro (m.139), Yönetim Kurulunun Bir Yıllık Karar Süresi (m.141), On Beş Günlük İtiraz (m.142), Savunma Hakkı (m.137), Zamanaşımı (m.159) — Word ve PDF Şablon
- ▸ Avukat Disiplin Cezaları 2026: 7571 Sayılı Kanun Sonrası Uyarma, Kınama, Para Cezası, İşten Çıkarma ve Meslekten Çıkarma — Avukatlık Kanunu m.134-136’da Hangi Fiil Hangi Cezayı Gerektirir, Tekerrür, Savunma Hakkı, İtiraz, Zamanaşımı ve Sicilden Silinme
- ▸ Sınır Ötesi E-Ticaret ve Dijital Hizmet Tahsilatı 2026: Yurt Dışı Pazaryeri, Uygulama Mağazası ve Freelance Gelirinin Türkiye’ye Getirilmesi — GVK mük. m.20/B İstisnasında Münhasır Banka Hesabı Şartı, İstisna Belgesi ve Bir Aylık Bildirim, Hizmet İhracatı, Mikro İhracat ve Kaynak İzahı
Bu konuda hukuki destek almak için