Yabancı Şirket Türkiye’de Maden Ruhsatı Alabilir mi? 2026 — Türk Şirketi Şartı (3213 m.6), Ruhsat Devri (m.5), Yüzde On Pay Devri İzni (Maden Yönetmeliği m.82/11), 7554 Sayılı Kanun, ÇED ve Yatırım Anlaşması Koruması

English version: Can a Foreign Company Get a Mining License in Turkey?

Yabancı bir şirket Türkiye’de maden ruhsatını doğrudan kendi adına alamaz. 3213 sayılı Maden Kanunu m.6’ya göre maden hakları yalnızca medeni hakları kullanmaya ehil T.C. vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere ve yetkili kamu kuruluşlarına verilir. Ancak bu bir yasak değil, bir yöntem şartıdır: sermayesinin tamamı yabancıya ait olsa bile Türkiye’de kurulan şirket ruhsat sahibi olabilir. Yabancı yatırımcının önünde üç yol vardır: Türkiye’de şirket kurup ruhsat başvurusu yapmak, mevcut bir ruhsatı Bakanlık onayıyla devralmak (m.5) veya ruhsat sahibi bir Türk şirketinin paylarını almak; son yolda yüzde onu aşan pay devirleri Bakanlık iznine tabidir (Maden Yönetmeliği m.82/11). Bu yazı her yolun şartlarını, 2025’te 7554 sayılı Kanun’la gelen değişiklikleri, ÇED ve arazi izinlerini, ruhsatlı şirket satın alırken yapılacak hukuki incelemeyi, ruhsat iptaline karşı dava yolunu ve Kanadalı bir yatırımcı için özellikle önemli olan yatırım anlaşması korumasını madde madde anlatır.

Maden hakkı kime verilir? (3213 m.6)

Türk hukukunda madenler devletin hüküm ve tasarrufu altındadır; devlet bu hakkı belirli süre için ruhsatla gerçek veya tüzel kişilere devreder. Kimin ruhsat sahibi olabileceğini belirleyen hüküm Maden Kanunu m.6’dır. Maddenin birinci fıkrasına göre maden hakları medeni hakları kullanmaya ehil T.C. vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere ve yetkisi bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri, müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına verilir.

Hükmün yabancı yatırımcı için anlamı açıktır: Kanada, Avustralya veya Birleşik Krallık’ta kurulu bir şirket, Türkiye’de doğrudan ruhsat sahibi olamaz. Ancak Türk Ticaret Kanunu’na göre Türkiye’de kurulan bir şirket, ortaklarının tamamı yabancı olsa bile “Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş şirket”tir. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu da yabancı yatırımcının yerli yatırımcıyla eşit muamele göreceğini öngördüğünden (m.3/a), maden hakkı bakımından yerli sermayeli ve yabancı sermayeli Türk şirketi arasında bir fark yoktur. Uygulamada ruhsat başvurusunda şirketin esas sözleşmesindeki işletme konusunun madencilik faaliyetini kapsaması aranır.

m.6’nın diğer fıkraları da yatırımcıyı ilgilendirir. Maden hakları gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir (m.6/2); yani iki şirket aynı ruhsatın ortak sahibi olamaz. Devlet memurları, kamu görevlileri ve Genel Müdürlük personeli arama veya işletme ruhsatı alamaz (m.6/3). Buluculuk hakları ve görünür rezerv geliştirme hakları ise maden siciline şerh edilir ve ruhsatın devri veya iptalinden etkilenmez (m.6/5).

Yabancı yatırımcının üç yolu

Ruhsata ulaşmanın üç yolu vardır ve her birinin hukuki sonucu farklıdır. Seçim; projenin aşamasına, sahanın mevcut durumuna ve yatırımcının ne kadar risk devralmak istediğine göre yapılır.

1. Türkiye’de şirket kurup yeni ruhsat başvurusu yapmak. Yatırımcı sıfırdan başlar; şirket temizdir, geçmiş borç veya ihtilaf devralınmaz. Buna karşılık arama sürecinin tamamı yatırımcının üzerindedir ve sahanın ruhsatlandırmaya açık olması gerekir.

2. Mevcut ruhsatı devralmak. Maden ruhsatları devredilebilir; devirden önce devir tarihindeki ruhsat bedelinin iki katı tutarında devir bedeli alınır ve devir Bakanlık onayıyla gerçekleşir (m.5). Ruhsat bölünemez; bütün olarak devredilir. Bu yolda yalnızca ruhsat ve ona bağlı yükler devralınır, satıcı şirketin diğer borçları devralınmaz. Ruhsatı devralacak olan da Türk kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olmalıdır.

3. Ruhsat sahibi şirketin paylarını almak. Ruhsat el değiştirmez; değişen, ruhsat sahibi şirketin ortaklık yapısıdır. Bu yol ortak girişim kurmanın da doğal yoludur. Ancak Maden Yönetmeliği m.82/11 uyarınca maden ruhsatı sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında değişikliğe yol açabilecek yüzde onu aşan hisse devirleri Bakanlığın iznine tabidir. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, izin başvurusunda ticaret sicili kayıtları, mevcut ve devir sonrası ortakların bilgileri ve devir öncesi ve sonrası ortaklık yapısı tablosunu istemekte; izin alınmadan yapılan devirlerde Kanun m.10/4 uyarınca işlem tesis edileceğini belirtmektedir. Şirket satın alındığında şirketin vergi, sosyal güvenlik ve ticari borçları da şirketle birlikte kalır.

Bir dördüncü model olarak rödovans sözleşmesi de anılmalıdır: ruhsat sahibi ruhsatı elinde tutar, sahanın işletilmesini belirli bir süre ve bedel karşılığında üçüncü kişiye bırakır. Yabancı yatırımcı bakımından bu model ruhsat sahipliği sağlamaz; işletme hakkı sözleşmeye dayanır. Ayrıntılar için Madencilikte Rödovans Sözleşmesi ve Maden Ruhsatının Devri ve İpotekli Ruhsat rehberlerimize bakabilirsiniz.

Ruhsat alacak şirketi doğru kurmak

Maden yatırımı yapacak yabancılar için en yaygın kalıp anonim şirkettir. Anonim şirket tek pay sahibiyle kurulabilir (TTK m.338); bu sayede Kanadalı ana şirket Türk şirketinin tek ortağı olabilir. 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Ocak 2024’ten itibaren anonim şirketlerde asgari esas sermaye 250.000 TL, kayıtlı sermaye sisteminde başlangıç sermayesi 500.000 TL’dir. Limited şirket de mümkündür; ancak pay devrinin yazılı şekle, noter onayına ve genel kurul onayına bağlı olması (TTK m.595) ve ortakların amme alacaklarından payları oranında sorumluluğunun gündeme gelebilmesi (6183 m.35) nedeniyle ortaklık yapısı sık değişecek maden projelerinde anonim şirket daha elverişlidir.

Şirketi kurarken dikkat edilecek beş nokta vardır:

• İşletme konusu. Esas sözleşmedeki işletme konusu arama, işletme, zenginleştirme ve ilgili tesisleri açıkça kapsamalıdır. Aynı konu, şirketin ileride taşınmaz edinmesinin de sınırını çizer (Tapu Kanunu m.36).
• Yatırım zinciri. Türk şirketinin paylarını hangi ülkedeki şirketin tutacağı, uluslararası koruma bakımından belirleyicidir; aşağıda Kanada bölümünde ayrıca açıklanmıştır.
• Yönetim ve imza yetkisi. Yabancı yöneticiler için vergi numarası ve yabancı belgelerin apostili gerekir; Türkiye’de fiilen çalışacak yöneticiler için çalışma izni ayrıca planlanır.
• Sermayenin getirilmesi. Sermaye banka kanalıyla getirilir ve kaynağı belgelenir; ileride kâr transferinde bu belgeler yeniden istenir.
• Bildirim. Yabancı sermayeli şirketler faaliyet bilgilerini her yıl en geç Mayıs ayı sonuna kadar E-TUYS üzerinden bildirir.

Mevcut bir şirketi satın alacak yatırımcı ayrıca şunu kontrol etmelidir: 7511 sayılı Kanun’la Türk Ticaret Kanunu’na eklenen geçici 15. madde uyarınca sermayesi asgari tutarların altında kalan anonim ve limited şirketler, sermayelerini 31 Aralık 2026’ya kadar yükseltmezse infisah etmiş sayılır. Eski tarihli, düşük sermayeli bir ruhsat sahibi şirket bu süreyi kaçırırsa, ruhsatın sahibi olan tüzel kişilik tartışmalı hâle gelir.

Ruhsat süreci ve 7554 sayılı Kanun’la gelen değişiklikler

Ruhsatı veren idare, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bağlı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüdür (MAPEG). Altın, gümüş ve bakır gibi metalik madenler Kanun’un m.2’de saydığı IV. Grup madenler arasındadır. Süreç kabaca arama ruhsatı, işletme ruhsatı ve işletme izni aşamalarından oluşur; arama döneminde yapılan çalışmalar ve rezerv tespiti işletme ruhsatına geçişin temelidir.

Kanun 19 Temmuz 2025 tarihli ve 7554 sayılı Kanun’la (RG 24.07.2025, 32965) kapsamlı biçimde değiştirilmiştir. Yabancı yatırımcı açısından en önemli üç değişiklik şunlardır:

• Kurum izinlerinde süre ve zımni izin (m.7). Ormanlar hariç, ruhsat sahasında başka kurumların izni gereken alanlarda ilgili kurum izin talebine üç ay içinde cevap verir; bu sürede cevap verilmezse Genel Müdürlükçe kuruma bir ay ilave süre verilir; bu süre sonunda da karar bildirilmezse izin verilmiş sayılır. Orman alanlarındaki izinler bu zımni izin kuralına tabi değildir ve Orman Kanunu’na göre ayrıca alınır. Böylece yatırım takvimi kurum yazışmalarında belirsiz süre beklemekten kurtulmuştur. Bakanlığın yeni ruhsat alanlarında işletme yöntemi, faaliyet bölgesi, madenin cinsi ve çevresel etkileri gözeterek kısıtlama getirme yetkisi ise devam etmektedir.
• Arama dönemleri. Arama ruhsatının dönemleri yeniden düzenlenmiş; IV. Grup madenler için diğer gruplardan farklı süreler öngörülmüştür.
• Rehabilitasyon. Çevre ile uyum teminatı yerine rehabilitasyon bedeli sistemi yeniden düzenlenmiştir; bedel işletme ruhsat bedeli kadardır, vadeli hesapta tutulur ve yükümlülükler tamamlandığında kullanılmayan kısmı iade edilir. Bu yük fizibiliteye baştan dâhil edilmelidir.

Arama ve işletme ruhsatının güncel süreleri, faaliyet raporları ve iptal sebepleri için Altın Madeni Ruhsatı 2026 rehberimize bakabilirsiniz.

ÇED, orman, mera ve arazi izinleri

Ruhsat, sahada çalışmaya başlamak için tek başına yetmez. Maden yatırımının en uzun süren kısmı çoğu zaman çevre ve arazi izinleridir.

Ayrıntılar için Orman Arazisinde İzin, Maden, Petrol ve Jeotermal Faaliyetlerde Mera ve Acele Kamulaştırma ve Özel Kanunlar rehberlerimize bakabilirsiniz.

Mali yükümlülükler, teşvik ve kâr transferi

Ruhsat sahibi şirketin başlıca mali yükümlülükleri ruhsat bedeli, teminatlar, rehabilitasyon bedeli ve devlet hakkıdır. Devlet hakkı, maden istihracından sağlanan gelirden devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısımdır (m.3); oranları ve hesaplanması m.14’te düzenlenir. Kanun, ürettiği madeni yurt içinde kendi tesisinde işleyip ek katma değer sağlayanlar için devlet hakkında indirim öngörür (m.9). Bu nedenle yalnızca cevher çıkarmak ile Türkiye’de zenginleştirme tesisi kurmak arasında vergi ve devlet hakkı yükü bakımından fark doğar; yatırım modeli seçilirken bu fark hesaplanmalıdır. Yatırım teşvik belgesi alınacaksa başvuru yatırıma başlamadan önce planlanmalıdır.

Türkiye’de kurulan maden şirketi tam mükelleftir ve kurumlar vergisine tabidir (5520 sayılı KVK m.3/1). Kâr payları, tasfiye ve satış bedelleri ise 4875 m.3/c uyarınca bankalar aracılığıyla yurt dışına serbestçe transfer edilebilir; bankalar transferden önce genel kurul kararı, bilanço ve vergi kesintisi belgelerini isteyebilir. Ayrıntılar için Enerji ve Madencilikte Vergilendirme ve Yurt Dışına Para Transferi rehberlerimize bakabilirsiniz.

Yabancı yönetici ve personel

Yatırım kapsamında istihdam edilecek yabancı personele çalışma izni verilir (4875 m.3/g); izin rejimi 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’na tabidir. Yatırım veya ihracat düzeyi ve sağlayacağı istihdam bakımından nitelikli yatırımcı sayılan yabancılar için Kanun istisnai hâller öngörür (m.16); belirli bir süre için işvereni tarafından yürütülen projede istihdam edilen yabancılar da bu kapsamda değerlendirilebilir. Yabancı jeolog, maden mühendisi veya proje yöneticisi için izin başvurusu, sahadaki faaliyet takvimine göre önceden yapılmalıdır. Ayrıntılar için Yabancıların Türkiye’de Çalışma İzni rehberimize bakabilirsiniz.

Ruhsatlı şirket satın alırken hukuki durum tespiti

Ruhsat sahibi bir Türk şirketini satın almak, çoğu zaman en hızlı yoldur; ama şirketle birlikte geçmişi de satın alınır. Aşağıdaki liste, imzadan önce incelenmesi gereken asgari başlıkları gösterir.

Satın alma sözleşmesinde Bakanlık izninin alınması kapanış şartı olarak yazılmalı, satıcının ruhsat, izin ve borç durumuna ilişkin beyanları ve bunların yanlış çıkması hâlinde tazmin yükümlülüğü açıkça düzenlenmelidir. Pay devrinin şekli ve hedef şirketin gizli borçlarına karşı korunma için şirket satın alma ve hukuki durum tespiti rehberimize bakabilirsiniz.

Ruhsat iptal edilir veya uzatılmazsa

Ruhsatın iptali, uzatma talebinin reddi veya kurum izninin reddi idari işlemdir. Bu işlemlere karşı iptal davası, özel kanunda ayrı bir süre öngörülmemişse yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır (İYUK m.7). ÇED kararları ve acele kamulaştırma işlemleri ise İYUK m.20/A’daki ivedi yargılama usulüne tabidir ve bu işlemlere karşı dava açma süresi otuz gündür; maden projelerinde en sık kaçırılan süre budur. Dava kural olarak işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde görülür (İYUK m.32). Telafisi güç veya imkânsız zarar doğacak ve işlem açıkça hukuka aykırı olacaksa yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27).

Sürenin kaçırılması, sonradan ileri sürülebilecek her türlü itirazı fiilen kapatır. Bu nedenle ruhsat sahibi şirketin yönetimi, Genel Müdürlükten gelen her yazının tebliğ tarihini kayıt altına almalı ve uzatma başvurularını süre bitimine bırakmamalıdır. Ruhsat iptali sebepleri ve savunma için Maden Ruhsatı Uyuşmazlıkları rehberimize bakabilirsiniz.

Kanadalı yatırımcı için kritik nokta: Yatırım anlaşması koruması

Yabancı yatırımcı, iç hukuktaki dava yollarının yanında, ülkesiyle Türkiye arasındaki ikili yatırım anlaşmasına dayanarak devlete karşı uluslararası tahkime başvurabilir. Bu koruma kendiliğinden doğmaz; yatırımcının uyruğuna ve yatırımı hangi ülkedeki şirket üzerinden yaptığına bağlıdır.

Kanadalı yatırımcı için kritik bilgi şudur: Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre Türkiye’nin ikili yatırım anlaşması imzaladığı ülkeler arasında Kanada, İzlanda, Norveç ve Yeni Zelanda dışındaki tüm OECD ülkeleri bulunmaktadır; Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın (UNCTAD) anlaşma veri tabanında da Türkiye ile Kanada arasında bir ikili yatırım anlaşması yer almamaktadır. Doğrudan Kanada’dan yapılan bir yatırım, bu nedenle ikili yatırım anlaşmasına dayalı korumadan yararlanamayabilir.

Bunun pratikteki sonucunu Kanadalı Alamos Gold örneği gösterir. Şirket, Kaz Dağları’ndaki Kirazlı projesinde ruhsat sürelerinin dolması ve yenilenmemesi üzerine 2021’de tahkim talebini Kanada’dan değil, Hollanda’daki iştirakleri aracılığıyla Hollanda-Türkiye İkili Yatırım Anlaşmasına dayanarak yöneltmiştir. Bu anlaşma 27.03.1986’da imzalanmış ve 01.11.1989’da yürürlüğe girmiştir. Şirket Eylül 2025’te Türkiye’deki projelerini elinde tutan Türk şirketinin paylarını bir Türk maden şirketine satmak üzere anlaştığını açıklamış, satış Ekim 2025’te tamamlanmıştır. Ayrıntılı değerlendirme için Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi’ne bakabilirsiniz.

Yatırımcı için üç sonuç çıkar. Birincisi, yatırım zinciri ve holding yapısı vergi planlamasıyla birlikte uyuşmazlık koruması açısından da ilk günden tasarlanmalıdır. İkincisi, uluslararası tahkim içtihadında, uyuşmazlık doğduktan veya öngörülebilir hâle geldikten sonra yalnızca koruma elde etmek amacıyla yapılan yapı değişikliklerinin korumaya alınmayabileceği kabul edilmektedir; bu nedenle yapı sonradan değil baştan kurulmalıdır. Üçüncüsü, anlaşmaların çoğu tahkime gitmeden önce bekleme süresi, müzakere ve bazen yol ayrımı şartı içerir; idari dava açıp açmamak bu şartlarla birlikte değerlendirilmelidir. Türkiye, devletler ile diğer devletlerin vatandaşları arasındaki yatırım uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin Washington (ICSID) Sözleşmesine taraftır. Türkiye’nin hangi ülkelerle yatırım anlaşması bulunduğu, ICSID bildirimi ve tahkimin ön şartları için Yatırım Tahkimi ve ICSID rehberimize bakabilirsiniz.

Ortaklar ve yüklenicilerle uyuşmazlıklar

Maden projelerinde uyuşmazlıkların önemli bir kısmı devletle değil, Türk ortak, rödovansçı, yüklenici veya alıcıyla yaşanır. Yabancı sermayeli şirketin taraf olduğu sözleşmeler çoğu zaman yabancılık unsuru taşıdığından, tahkim yeri Türkiye olan uyuşmazlıklarda 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu uygulanabilir; Kanun, şirket ortaklığına yabancı sermaye getirilmiş olmasını yabancılık unsuru sayar (m.2). Türkiye’de bulunan taşınmazlar üzerindeki ayni haklara ilişkin uyuşmazlıklar ise Kanun’un kapsamı dışındadır (m.1). Taraflar yabancılık unsuru taşıyan borç ilişkilerinde yazılı anlaşmayla yabancı bir mahkemeyi de yetkili kılabilir (MÖHUK m.47). Yabancı mahkeme veya hakem kararlarının Türkiye’de icrası için tanıma ve tenfiz gerekir; ayrıntılar için Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi ve Milletlerarası Tahkim rehberlerimize bakabilirsiniz.

Yol haritası

Sık yapılan hatalar

• Yabancı ana şirket adına ruhsat başvurusu hazırlamak veya şube açıp ruhsat beklemek.
• Ortak girişimi aynı ruhsatın iki sahibi olarak kurmaya çalışmak; ruhsat tek kişi adına verilir.
• Ruhsatlı şirketin paylarını Bakanlık izni alınmadan devralmak.
• Satın alma sözleşmesinde izni kapanış şartı yapmamak ve satıcı beyanlarını yazılı almamak.
• Esas sözleşmedeki işletme konusunu dar tutmak; ruhsat ve taşınmaz edinimi buna bağlıdır.
• Yatırım zincirini kurarken Kanada ile yatırım anlaşması bulunmadığını dikkate almamak.
• ÇED, orman ve mera izinlerini ruhsattan sonraya bırakmak ve takvimi buna göre kurmamak.
• Devlet hakkı ve rehabilitasyon bedelini fizibiliteye dâhil etmemek.
• Genel Müdürlük yazılarının tebliğ tarihini kayıt altına almamak ve dava süresini kaçırmak.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı şirket Türkiye’de maden ruhsatı alabilir mi?

Kendi adına alamaz. Maden hakları T.C. vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş şirketlere ve yetkili kamu kuruluşlarına verilir (3213 m.6). Yabancı şirket Türkiye’de bir şirket kurarak veya ruhsat sahibi bir Türk şirketinin paylarını alarak ruhsata ulaşır.

Ortakları tamamen yabancı olan Türk şirketi ruhsat alabilir mi?

Evet. Türk Ticaret Kanunu’na göre Türkiye’de kurulan şirket, ortaklarının uyruğundan bağımsız olarak Türk kanunlarına göre kurulmuş şirkettir. 4875 m.3/a da yabancı yatırımcının yerli yatırımcıyla eşit muamele göreceğini öngörür.

Yabancı şirketin Türkiye şubesi ruhsat sahibi olabilir mi?

Hayır. Şubenin ayrı tüzel kişiliği yoktur ve Türk kanunlarına göre kurulmuş şirket sayılmaz. Maden yatırımı için Türkiye’de şirket kurulması gerekir.

İki şirket aynı maden ruhsatına ortak olabilir mi?

Hayır. Maden hakları gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir (3213 m.6/2). Ortak girişim, ruhsat sahibi tek bir şirketin pay yapısında kurulur.

Maden ruhsatı nasıl devredilir?

Ruhsat devri Bakanlık onayıyla gerçekleşir; devirden önce devir tarihindeki ruhsat bedelinin iki katı tutarında devir bedeli alınır (3213 m.5). Ruhsatı devralan da Türk kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olmalıdır.

Ruhsat sahibi şirketin paylarını almak için izin gerekir mi?

Ortaklık yapısında değişikliğe yol açabilecek yüzde onu aşan hisse devirleri Bakanlığın iznine tabidir (Maden Yönetmeliği m.82/11). İzin alınmadan yapılan devirlerde Kanun m.10/4 uyarınca işlem tesis edilir.

Ruhsat devri mi daha güvenli, şirket satın almak mı?

Ruhsat devrinde yalnızca ruhsat ve ona bağlı yükler devralınır; şirket alımında ise şirketin tüm borç, dava ve yükümlülükleri şirketle birlikte kalır. Buna karşılık şirket alımında izin ve sözleşmeler kural olarak devam eder ve ortak girişim kurmak kolaylaşır.

7554 sayılı Kanun maden yatırımlarında neyi değiştirdi?

RG 24.07.2025’te yayımlanan Kanun’la ormanlar hariç, başka kurumların izni gereken alanlarda ilgili kurumun üç ay içinde cevap vermesi kuralı getirildi; cevap verilmezse Genel Müdürlükçe bir ay ilave süre verilir ve bu süre sonunda da karar bildirilmezse izin verilmiş sayılır (3213 m.7). Arama dönemleri ve rehabilitasyon bedeli de yeniden düzenlendi.

ÇED kararı olmadan maden faaliyetine başlanabilir mi?

Hayır. ÇED olumlu kararı alınmadıkça proje için onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez ve yatırıma başlanamaz; ancak bu süreçlere başvuru yapılabilir (2872 m.10, 7554 sayılı Kanun’la değişik).

Yabancı sermayeli maden şirketi taşınmaz alabilir mi?

Yabancıların yüzde elli veya daha fazla payına ya da yönetim kontrolüne sahip olduğu Türk şirketi, esas sözleşmesindeki faaliyet konularını yürütmek üzere taşınmaz edinebilir; askerî yasak ve güvenlik bölgelerinde Genelkurmay Başkanlığının veya yetkilendirdiği komutanlığın, özel güvenlik bölgelerinde valiliğin izni gerekir (Tapu Kanunu m.36).

Maden sahasındaki özel mülk sahibi anlaşmazsa ne olur?

3213 m.46 irtifak, intifa hakkı ve kamulaştırma yollarını düzenler. Malikle anlaşma sağlanamazsa bu yollar gündeme gelir; süreç ve bedel ayrıca değerlendirilir.

Devlet hakkı nedir, indirim var mı?

Devlet hakkı, maden istihracından sağlanan gelirden devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısımdır (3213 m.3); oranları m.14’te düzenlenir. Ürettiği madeni yurt içinde kendi tesisinde işleyip ek katma değer sağlayanlar için devlet hakkında indirim öngörülür (m.9).

Maden şirketinin kârı yurt dışına transfer edilebilir mi?

Evet. Net kâr, temettü, satış ve tasfiye bedelleri bankalar aracılığıyla yurt dışına serbestçe transfer edilebilir (4875 m.3/c); bankalar transfer öncesinde genel kurul kararı ve vergi belgelerini isteyebilir.

Ruhsat iptal edilirse ne kadar sürede dava açılır?

Özel kanunda ayrı süre yoksa, işlemin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (İYUK m.7). ÇED kararlarına karşı ise ivedi yargılama usulünde dava açma süresi otuz gündür (İYUK m.20/A). Şartları varsa yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27).

Kanada ile Türkiye arasında yatırım anlaşması var mı?

Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre Kanada, Türkiye’nin ikili yatırım anlaşması imzaladığı ülkeler arasında yer almaz; UNCTAD veri tabanında da iki ülke arasında bir ikili yatırım anlaşması bulunmaz. Kanadalı yatırımcı uluslararası korumayı yatırım yapısını kurarken planlamalıdır.

Kanadalı Alamos Gold tahkime hangi anlaşmayla gitti?

Şirket 2021’de tahkim talebini Hollanda’daki iştirakleri aracılığıyla Hollanda-Türkiye İkili Yatırım Anlaşmasına dayandırdı. Bu anlaşma 27.03.1986’da imzalanmış, 01.11.1989’da yürürlüğe girmiştir.

Yabancı mühendis ve yöneticiler maden şirketinde çalışabilir mi?

Çalışma izniyle çalışabilir. Yatırım kapsamında istihdam edilecek yabancı personele çalışma izni verilir (4875 m.3/g); izin 6735 sayılı Kanun’a tabidir ve nitelikli yatırımcılar ile projelerde çalışanlar için istisnai hâller öngörülmüştür (m.16).

Türk ortakla uyuşmazlıkta tahkim mümkün mü?

Evet. Yabancı sermaye getirilmiş şirket ortaklıkları yabancılık unsuru sayıldığından, tahkim yeri Türkiye olan uyuşmazlıklarda 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu uygulanabilir (m.2). Türkiye’deki taşınmazlar üzerindeki ayni haklara ilişkin uyuşmazlıklar ise kapsam dışındadır (m.1).

İlgili Rehberler

• Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi — şirket kurma, taşınmaz, vatandaşlık, vergi ve tahkim
• Altın Madeni Ruhsatı 2026 — arama ve işletme ruhsatı, süreler, ÇED, devlet hakkı
• Maden Ruhsatının Devri ve İpotekli Ruhsat
• Maden Ruhsatı Uyuşmazlıkları
• Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu (4875)
• Yabancıların Türkiye’de Şirket Kurması
• Dolaylı Kamulaştırma ve Yatırımcı Korumaları