Maden ruhsatı; şirket devralmalarının, ortaklık çözülmelerinin ve finansman ilişkilerinin merkezindeki değerli bir kamu hakkıdır — ve devri, tapudaki taşınmaz devrine hiç benzemez: MAPEG onayı, ruhsat bedelinin iki katı devir bedeli, borçsuzluk şartları ve tamamlayıcı unsur olarak maden siciline şerh. İpotekli ruhsatlarda ise devralanı bekleyen kritik bir kural vardır: ipotek devirle düşmez. Bu rehber, 3213 sayılı Maden Kanunu’na göre devir sürecini adım adım anlatır.
Devrin Hukuki Çerçevesi (m.5)
Maden ruhsatları, görünür rezerv geliştirme hakkı ve buluculuk hakkı devredilebilir. Üç yapı taşı: (1) Devir bedeli — devir öncesinde, ruhsatın devredildiği tarihteki ruhsat bedelinin iki katı alınır (7164/2019 değişikliği); (2) Bakanlık onayı — devir MAPEG onayıyla gerçekleşir; (3) Sicil şerhi — devir, maden siciline şerh edilmesiyle tamam olur. Sicil alenidir; kayıtların bilinmediği iddia edilemez ve madenler üzerindeki haklar tescil edilmedikçe hüküm ifade etmez (m.38).
Devir Talebinin Ön Şartları (m.24)
Devir talepleri şu şartlarla değerlendirmeye alınır: aktif KEP/e-Tebligat adresi; ruhsat harcı, ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli ve Devlet hakkı borcu bulunmaması; işletme izinli ruhsatlarda daimi nezaretçi atamasının yapılmış olması; YTK sözleşmesi ve gerekli belgelerin eksiksiz ibrazı — eksiklik hâlinde talep reddedilir. Ayrıca işlem başvurularında 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borç bulunmadığına ilişkin belge aranır. Pratik sonuç: devir kapanışından önce hedef ruhsatın borç ve yükümlülük taraması (due diligence) şarttır.
Ruhsat devri öncesi hukuki durum taraması için
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
İpotekli Ruhsatın Devri: İpotek Baki Kalır
Maden ruhsatı üzerinde ipotek tesis edilebilir ve tüm devir, haciz, rehin ve ipotekler maden siciline işlenir. Kanunun açık kuralı: ipotekle takyit edilmiş ruhsatın devrinde alacağın teminatını oluşturan ipotek aynen baki kalır; devredenin borçluluğu da kendiliğinden değişmez. Devralanın ipotekli borcu şahsen üstlenmesi ve alacaklı-borçlu ilişkisinin yeniden yapılandırılması, devir sözleşmesinde ayrıca kurgulanması gereken unsurlardır — aksi hâlde devralan, paraya çevrilme riski taşıyan bir teminat yüküyle ruhsat edinmiş olur. Ayrıca çıkarılan cevherlerin teslimsiz rehni gibi özel finansman araçları da sicil düzeni içinde mümkündür.
Devir Kısıtları ve Miras İntikali
Maden hakları tek gerçek veya tüzel kişi adına verilir; Devlet memurları ve kamu görevlileri ruhsat sahibi olamaz — ruhsat sahibiyken memur olanlar 6 ay içinde devretmek zorundadır. Miras hâlinde hak ve vecibeler intikal eder: tüm mirasçıların vekâletiyle ehil bir mirasçıya ya da üçüncü kişiye devir yapılır; anlaşmazlıkta mahkeme hakkı en ehil mirasçıya tahsis eder veya ruhsatın satışına karar verir; süresinde tamamlanmayan intikaller ruhsat feshi riski doğurur.
Devir sözleşmesi, MAPEG başvurusu ve ipotek yapılandırması için
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
Sıkça Sorulan Sorular
Maden ruhsatı devredilebilir mi?
Evet. 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca maden ruhsatları, görünür rezerv geliştirme hakkı ve buluculuk hakkı devredilebilir. Devir Bakanlık (MAPEG) onayı ile gerçekleşir ve maden siciline şerh edilmesiyle tamamlanır — sicile şerh edilmedikçe devir hüküm ifade etmez.
Devir bedeli ne kadardır?
Devir yapılmadan önce, arama ve işletme ruhsatlarının devredildiği tarihteki ruhsat bedelinin iki katı tutarında devir bedeli alınır (7164 sayılı Kanun’la değişik m.5).
Devir talebinin değerlendirilmesi için hangi şartlar aranır?
Kanunun 24. maddesindeki ortak şartlar uygulanır: aktif KEP/e-Tebligat adresi; ruhsat harcı, ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli ve Devlet hakkı borcunun bulunmaması; işletme izinli ruhsatlarda daimi nezaretçi ataması; YTK sözleşmesi ve gerekli belgelerin eksiksiz ibrazı. Ayrıca 6183/22-A kapsamında vadesi geçmiş borç bulunmadığına ilişkin belge istenir. Eksiklik hâlinde talep reddedilir.
İpotekli maden ruhsatı devredilebilir mi?
Evet — ve kritik kural şudur: ipotekle takyit edilmiş ruhsatın devrinde, alacağın teminatını oluşturan ipotek aynen baki kalır; devredenin borçluluk durumu da kendiliğinden değişmez. Devralanın borcu şahsen üstlenmesi ve alacaklının pozisyonu ayrıca düzenlenmedikçe, devralan ipotek yükünü taşıyan bir ruhsat edinmiş olur.
Kimler maden ruhsatı devralamaz?
Maden hakları tek gerçek veya tüzel kişi adına verilir; Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ruhsat alamaz. Ruhsat sahibiyken memur olanlar, memuriyete geçişten itibaren 6 ay içinde haklarını devretmek zorundadır.
Miras yoluyla intikalde süreç nasıl işler?
Maden hak ve vecibeleri mirasla intikal eder; tüm mirasçıların vekâletini içeren vekâletnameyle, kanuni nitelikleri taşıyan bir mirasçıya veya üçüncü kişiye devredilir. Mirasçılar anlaşamazsa mahkeme hakkın en ehil mirasçıya tahsisine, o da olmazsa ruhsatın satılmasına karar verir; süresinde tamamlanmayan intikallerde ruhsat feshi gündeme gelir.
📚 İlgili Rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; devir işlemleri teknik ve mali yükümlülükler içerir. Somut işleminiz için Hukukçular Evi Ankara ile iletişime geçin.
